‌ದಿಂಡೋರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಿಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರು

“ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಊರಿಗೆ ಒಂದು ಕೆರೆ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಷಯವನ್ನು ಗ್ರಾಮಸಭೆಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವುದಕ್ಕೆ, ಸರಪಂಚ್‌ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತು ಮಾತನಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಗೋದಾವರಿಮರವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಈಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಹಳ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಈ ಊರಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನವಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಪರಿ 2024ರ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಬರ್ಗಾಗಾಂವ್‌ ಎನ್ನುವ ಊರಿನ ಈ ದಿಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಯಿತು.

ಗೋದಾವರಿ ಮತ್ತು ಹಲ್ಚಲಿತ್ ಮಹಿಳಾ ಕಿಸಾನ್ ವುಮೆನ್‌ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್‌ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ (ಎಚ್ಎಂಕೆಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿಸಿ) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆರು ಸದಸ್ಯರು ಅಂದು ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿನ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ದಿಂಡೋರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮ್ನಾಪುರ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರದೇಶವೊಂದರಲ್ಲಿದ್ದ ಗಡಿನ ಛಾವಣಿ ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಶೆಡ್ ತರಹದ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಗೋದಾಮಿನಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದ್ದೆವು. ಆ ಕಟ್ಟಡದ ಒಂದು ಮೂಲೆಯ ಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಚೇರಿಯಿದ್ದು, ಅದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಕೆಲವು ಕಪಾಟುಗಳು ಮತ್ತು ಏರ್-ಕೂಲರ್, ಕುರ್ಚಿ ಮತ್ತು ಮೇಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ರೈತರು ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಹಲ್‌ ಎಂದರೆ ನೇಗಿಲು ಎಂದರ್ಥ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇಗಿಲನ್ನು ಗಂಡಸರ ಜೊತೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳುಮೆಯಂತಹ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗಂಡಸರ ಕೆಲಸವೆನ್ನುವಂತೆ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಈ ಸ್ಥಾಪಿತ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹಲ್‌ಚಲಿತ್‌ ಮಹಿಳಾ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆ - ನೇಗಿಲು ಬಳಸುವ ಮಹಿಳೆಯರು – ಎನ್ನುವ ಹೆಸರನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಇಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಇಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಾಲುದಾರರೂ ಆಗಿರುವ 1,400 ನೋಂದಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇಬ್ಬರುಸದಸ್ಯರಾದ ಗೋದಾವರಿ ಮರವಿ (44) ಮತ್ತು ದೇವಕಿ ವಾಗ್ಲೆ (47) ಬರ್ಗಾಗಾಂವ್‌ ((ಬರ್ಗಾ ವಿಲೇಜ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ)‌ ನಿವಾಸಿಗಳು. ಇಬ್ಬರೂ ಅಂದು ಕಚೇರಿಗೆ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ತಲುಪಿದ್ದರು. ಉಳಿದವರು ಸಾಮ್ನಾಪುರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಂದ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದವರ ಬೈಕಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದರು.

ಗೋದಾವರಿ ಮರವಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. ಅವರು ಮಾತಿಗೆ ತೊಡಗುತ್ತಾ, ಈ ಹಿಂದೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಒಳಸುರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ರೈತರು ಮುಂದೆ ಹೇಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಎನ್ನುವ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ 2010ರ ನಂತರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೃಷಿಯ ರೂಪ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಯಿತು. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ದಿಂಡೋರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನೇಕ ರೈತರು 2022ರ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಸಾವಯವ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ಎರಡರ ಸಂಯೋಜನೆಯತ್ತ ಹೊರಳಿದ್ದಾರೆ. ರಾಸಾಯನಿಕೇತರ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಹ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನಿಂತಿವೆ.

“ನಾವು ರೈತರಿಗೆ ಸಾವಯವ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೇವೆ. ಹೊಲವನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಹುಲ್ಲು, ಕಳೆ, ಮತ್ತು ಹರಪತ್ವಾರ್‌ (ಕೂಳೆ) ಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಇವು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆತು, ಕೊಳೆತು ಮೊದಲ ಹಂತದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಒದಗುತ್ತವೆ” ಎಂದು ಗೋದಾವರಿ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

ತೀಜ್ ಹಬ್ಬದ ನಂತರ (ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬ), ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳ ನಾಟಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗೊಬ್ಬರವಾದ ಮಟ್ಕಾ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಸುವಿನ ಸಗಣಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಕಾಂಡಗಳು ಹೊರಬಂದ ನಂತರ ಬೀಜಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ವರ್ಮಿವಾಶ್ (ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ದ್ರವ ರಾಸಾಯನಿಕ) ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

"ನಾವು ಮೊದಲಿಗೆ ಕುಟ್ಕಿ [ಸಾಮೆ] ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆವು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಒಂದರಿಂದ ಒಂದೂವರೆ ಕ್ವಿಂಟಾಲುಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತು" ಎಂದು ಗೋದಾವರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಾರಕ ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ತೊಗರಿ ಬೆಳೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಅವರು, ಮಿಶ್ರಬೆಳೆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಮತ್ತು ಐದು ಕಿಲೋ ಹಾರಕ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಅರ್ಧ ಕಿಲೋ ತೊಗರಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂವರು ರೈತರಿಗೆ ವಿತರಿಸಿದರು. ಈ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಾಲು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಬೀಜವನ್ನು ಹರಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಬೀಜ ಬಳಕೆಯಾಯಿತು. 5.5 ಕೆಜಿ ಮಿಶ್ರ ಬೀಜಗಳಿಂದ ರೈತರಿಗೆ 10 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಹಾರಕ ಮತ್ತು 5 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ತೊಗರಿ ಫಸಲು ಸಿಕ್ಕಿತು.

ಕುಟ್ಕಿ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ. ಈ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಹ ನಮಗೆ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳಿದರು. ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆ ಜೋಳದ ಹೊಲದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಖಾಲಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಅರ್ಧವನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಹೊಲಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಋತುವಿಗೆ ಮಣ್ಣನ್ನು ಖಾಲಿ ಬಿಡುವುದರಿಂದ ಇಳುವರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯ ತಂತ್ರವೂ ಹೌದು. "ಜಾನುವಾರುಗಳು ಈ ಖಾಲಿ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಯುತ್ತವೆ, ಇದು ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಗೋದಾವರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ವಿಧಾನಗಳ ನಿರಂತರ ಬಳಕೆಯು ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. "ಈ ಹಿಂದೆ, ನಾವು ಒಂದು ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ 3-4 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಜೋಳವನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಈಗ ಅದು 5-6 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ತೂಕಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.

ಕೊಡೋ (ಹಾರಕ) -ಕುಟ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಹರ್ (ತೊಗರಿ) ಹೊರತಾಗಿ, ಅವರು ಅಲ್ಸೀ (ಅಗಸೆ), ಜಗ್ನಿ ಅಥವಾ ರಾಮ್‌ತಿಲ್ (ಹುಚ್ಚೆಳ್ಳು) ರೀತಿಯ ಎಣ್ಣೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಿಶ್ರ ಬೇಸಾಯದ ಈ ತಂತ್ರವು ಕೀಟಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ಕೀಟಗಳು ಒಂದೇ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.

ಇದೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆಯೂ, ಭತ್ತದ ಬೆಳೆಗೆ ಈಗಲೂ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಎಚ್ಎಂಕೆಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿಸಿಯ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾದ ಬಿಜಾಪುರ ಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿ ಮಮತಾ ಶ್ಯಾಮ್, "ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 3.5 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭತ್ತದ ಬೇಸಾಯವೊಂದೇ ನಮಗಿರುವ ಆಯ್ಕೆ, ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೇವೆ. ನಾವು ಭತ್ತವನ್ನು ಮಾರಿ ಬಂದ ಹಣದಿಂದಲೇ ಬದುಕು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ."

ಈ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಭೂಮಿಗಳಿವೆ. ಭತ್ತದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಈ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರದ ಭೂಮಿ (ಮೇಲಿನ ಫಲವತ್ತಲ್ಲದ ಹೊಲಗಳು) ಕೊಡೋ ಮತ್ತು ಕುಟ್ಕಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಯಲ್ಲೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಿರುಧಾನ್ಯಗಳ ಪ್ರಯೋಗ ಕೇವಲ ಆರಂಭ ಮಾತ್ರ. ನಾವು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಗೋದಾಮು ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷ ಹಳೆಯದು, ಆದರೆ ಈ ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಎಷ್ಟು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅನೇಕ ರೈತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. "ರೈತ ಸಹೋದರರು [ಪುರುಷ ರೈತರು] ಸಹ ನಿಧಾನವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ ಕೃಷಿಯತ್ತ ಹೊರಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಗೋದಾವರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಮನೆಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಮಹಿಳಾ ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕಳೆ ಕೀಳುವಂತಹ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದ ಕೆಲಸದ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಎಚ್ಎಂಕೆಡಬ್ಲ್ಯುಪಿಸಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಕೊಡೋ ಬೆಳೆಯ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಇವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಸವಾಲಿನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು, ಮಾರಾಟದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ.ಗೆ 20-25 ರೂ.ಗಳಿಂದ 37-42 ರೂ.ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅವರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. 2023ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕಿರುಧಾನ್ಯ ಸೇವನೆ ವರ್ಷ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ಅದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಕುಟ್ಕಿ ಎಚ್ಎಂಕೆಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿಸಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಿರುಧಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಒಬ್ಬ ರೈತ ಒಂದು ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಇಳುವರಿಯಿಂದ ಕೇವಲ ಎರಡು ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಕುಟ್ಕಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರೂ, ಸರಾಸರಿ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯವು 8,000 ರೂ.ಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಯು ರೈತರಿಂದ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಅದರ ಕಂದು ಮಿಶ್ರಿತ ಹೊರ ಪದರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊಳಪು ಪಡೆದ ತಿಳಿ ಕಂದು ಧಾನ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಕುಟ್ಕಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು 100 ರೂಪಾಯಿಗಳಂತೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಧಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಫೈಬರ್‌ ಅಂಶವಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಇದರತ್ತ ಒಲವು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಡಿದ ಬಿಳಿ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. 2022ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಉತ್ಪಾದಕ ಕಂಪನಿಯು ಕುಟ್ಕಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು 30ರಿಂದ 40 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು 100 ರಿಂದ 150 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಗುರಿ.

ಆದರೆ ಎಚ್ಎಂಕೆಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿಸಿ ಮೂಲಕ ಭತ್ತವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. "ಭತ್ತದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು, ಕನಿಷ್ಠ 25 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ನೀವು ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಭತ್ತವನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲು, ನೀವು 50 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಸುಮಾರು 12 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಮಾತ್ರ ನಾವು ಭತ್ತವನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ" ಎಂದು ಎಚ್ಎಂಕೆಡಬ್ಲ್ಯುಪಿಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೆಂಬಲಿಗರಾದ ಪ್ರದಾನ್ ಸಂಘಟನೆಯ ಹರ್ಷಿತ್ ಚೌಹಾಣ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಇಳುವರಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಎಚ್ಎಂಕೆಡಬ್ಲ್ಯುಪಿಸಿ 2023ರಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಕಳೆದ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (2023-2024) ಕಂಪನಿಯ ಆದಾಯವು 70.5 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳಿಂದ 25 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯಿತು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ನಷ್ಟ, ಏಕೆಂದರೆ 2020-21 ರಿಂದ 2022-23ರವರೆಗೆ ಆದಾಯದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿತ್ತು.

ಎಚ್ಎಂಕೆಡಬ್ಲ್ಯುಪಿಸಿ ನಾ-ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಫೈನಾನ್ಸ್‌ ಕಂಪನಿಯಿಂದ (ಎನ್‌ಬಿಎಫ್‌ಸಿ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ (ಶೇಕಡಾ 14 ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 1 ವಹಿವಾಟು ಶುಲ್ಕ) ಹಣವನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಸರಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕನಿಗೆ ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಲೋಪಗಳು ಅಥವಾ ಮಾನವ ದೋಷಗಳಿಂದಾಗಿ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂತರಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಗಣಕೀಕೃತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಸಂಬಳಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಕಂಪನಿಯ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್‌ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಸಾಮ್ನಾಪುರ ಬಳಿಯ ಆಂಗ್ವಾರ್ ಗ್ರಾಮದವರಾದ ಕೀರ್ತಿ ತಾಲಿಯಾ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಎಸ್ಸಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಎಂಬಿಎ ಕೋರ್ಸ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಚ್ಎಂಕೆಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿಸಿಯ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

2023-24ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದಿಂದ 2024-25ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೊರಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈ ಗುಂಪು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆ ಮತ್ತು ಹೊಲ ಎರಡನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು (ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು) ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿಗಳು ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. "ಆದರೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಬೇರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದ ನಂತರವೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮನೆಗೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಆಯ್ಕೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗೋದಾವರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ನಾವು ಐದು ಮಹಿಳೆಯರು ಹೊಲದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ರೋಪಾಯಿ, ನಿಂದಾಯಿ, ಕಟಾಯಿ [ಬಿತ್ತನೆ, ಕಳೆ ತೆಗೆಯುವುದು, ಕೊಯಿಲು] ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಒಂದು ಅಂತರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ದಿನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೇಸಾಯವನ್ನು ನಾವು ಮುಯ್ಯಿ ಆಳು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಡೆಸುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಹೊರಗಿನ ಜನ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಖರ್ಚನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.”

ಕಿರುಧಾನ್ಯವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ, ಆದರೆ ನಾಸಿಕ್ ಮೂಲದ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಯಂತ್ರ ತಯಾರಕರ ತರಬೇತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಈಗ ಅದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

"ಪ್ರದಾನ್ (PRADAN) ಸಂಘಟನೆಯ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ನಾವು ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಗೋದಾವರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಬರುವ ಕಿರುಧಾನ್ಯವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಜಬಲ್ಪುರಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆಂದು ಹೋದವಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ [ಪತಾ ನಹೀ ಥಾ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್‌ ಕೀ ಗುಣವತ್ತಾಯೇ ಬತಾನೀ ಪಡ್ತೇ ಹೈ].”

ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ (ಫುಡ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಅಂಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ) ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯಲು, ಉತ್ಪನ್ನ ಸಂಯೋಜನೆ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಜೊತೆಗೆ ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಲೇಬಲ್ ಮೇಲೂ ಮುದ್ರಿಸಬೇಕು.

"ನಾವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವ ಕುಟ್ಕಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಹೇಳುವುದು ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎನ್ನುವ ಗೋದಾವರಿ, ಉತ್ಪನ್ನದ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಜಬಲ್ಪುರ ಮೂಲದ ಉದ್ಯಮಿಯೊಬ್ಬರು ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ

ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಉತ್ಪನ್ನದ ಪೊಟ್ಟಣದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಲೋಗೊಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವ ನಿಯಮವಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ತನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಹರ್ಷಿತಾ ಹೇಳಿದರು. "ಆದರೆ ಅದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರೋಟೀನ್, ಕಬ್ಬಿಣ, ಸಕ್ಕರೆ, ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶಗಳ ಅಂಶವನ್ನು ಪೊಟ್ಟಣದ ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ನಾವು ನಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಲ್ಚಲಿತ್ ತಂಡವು ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ತಲುಪಲು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ನಗರದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮಿಲ್ಲೆಟ್ ರಿಸರ್ಚ್ (ಐಐಎಂಆರ್) ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತು. ಮಂಡಿ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯಲು ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು ಏಕೆಂದರೆ ಅದಿಲ್ಲದೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

"ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೂ ಈ ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ ಬೇಕು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ನಾವು ಕೊಡೋ, ಕುಟ್ಕಿ, ಭತ್ತ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಇದರರ್ಥ ಇವೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ನಮಗೆ ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೂರಕ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಖು. ನಾವು ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬೇಕು. ಕ್ರಮೇಣ, ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದೆನ್ನುವುದು ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗತೊಡಗಿತು" ಎಂದು ಗೋದಾವರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಎಚ್ಎಂಕೆಡಬ್ಲ್ಯುಪಿಸಿಯ 1,400 ನೋಂದಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಷೇರುದಾರರೂ ಹೌದು. ಒಂದು ಷೇರಿನ ಬೆಲೆ 500 ರೂ. ಮಂಡಳಿಯು 12 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪರಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಗೋದಾವರಿ (44), ಭುವನೇಶ್ವರಿ (52), ಮಮತಾ (42), ದ್ರೌಪತಿ (52) ಮತ್ತು ರಾಮಕಾಲಿ (45) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. 47 ವರ್ಷದ ದೇವಕಿ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಸದಸ್ಯರು. ಮಂಡಳಿಯ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರೂ ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರು ಎನ್ನುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಎಫ್‌ಪಿಸಿ ಎಂದರೆ ರೈತರ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆ/ಫಾರ್ಮರ್‌ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್‌ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್ (ಎಫ್‌ಪಿಒ), ಇದು ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ (52) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಎಫ್‌ಪಿಒ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಹಕಾರಿ ಸೊಸೈಟಿಯಾಗಿಯೂ ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ರಾಮಕಾಲಿ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಪಾನಿಕ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ (ಇತರ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು) ಸೇರಿದವರು, ಗೋದಾವರಿ ಮತ್ತು ಮಮತಾ ಪ್ರಧಾನ್ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯದವರು, ಇದು ಗೊಂಡ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದ ಉಪವರ್ಗ, ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ ದ್ರೌಪತಿ, ದೇವಕಿ ಮತ್ತು ಭುವನೇಶ್ವರಿ ಗೊಂಡ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಮಹಿಳೆಯರು.

ಜುಲೈ 2024ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ 10,000 ಎಫ್‌ಪಿಒಗಳನ್ನು 14 ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ 8,780 ಎಫ್‌ಪಿಒಗಳ ನೋಂದಣಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ 614 ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ 810 ಎಫ್‌ಪಿಒಗಳಿವೆ, ಇವಲ್ಲವೂ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರನ್ನಷ್ಟೇ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.

ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡದ ಹಳೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಗೋದಾವರಿ, "ಸರಪಂಚರು ನಮ್ಮ ಆವೇದನ್‌ [ಅರ್ಜಿ] ಸಹ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮನ್ನು ಅವರು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು! ಆಗ ನಾವು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಲರಾಗಿರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಅರಿವಿಗೆ ಬಂತು.”

ಪ್ರಸ್ತುತ, ಗೋದಾವರಿ ಮರಾವಿ ಮಹಿಳಾ ಉತ್ಪಾದಕ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೈತ ಮಹಿಳೆಯ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಪ್ರಯಾಣ ಸುಖಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ಅವರು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಜೊತೆಗೆ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವರನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ದಿಂಡೋರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ಸದಸ್ಯೆಯೂ ಹೌದು. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಜನಪದ್‌ ಸದಸ್ಯ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿದೆ.

ಗೋದಾವರಿಯವರ ಪಾಲಿಗೆ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. "ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ ಅಥವಾ ಯಾರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ ಎನ್ನುವುದರ ಕುರಿತು ನನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಅನುಮಾನವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದರ ನಂತರ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ 10,000-15,000 ರೂ.ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆವು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು."

ಆಗ ಜನರಿಗೆ ನಾವು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿತು. “ಅದರ ನಂತರ ನಾನು ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆಂದು ಎಲ್ಲಿಗಾದರೂ ಹೋಗುವಾಗ, ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಪಿಒ ಸ್ಥಾಪಿಸುವಾಗ ಅವರು ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ.”

ಮಹಿಳೆಯರು ಮೂರು ದಿನಗಳ ತರಬೇತಿಗೆಂದು ದಿಂಡೋರಿ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹಳ್ಳಿಯ ಗಂಡಸರು ನಮ್ಮನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮನೆಯಿಂದ ದೂರ ಇದ್ದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದಷು ಕೊಂಕು ನುಡಿದರು. ಈಗ, ಅವರ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಅನೇಕರು ತಾವು ಖರೀದಿಸಿದ ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಲು ನಮ್ಮ ಕಚೇರಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

ನಾವು ಅವರಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಗೋದಾವರಿ ಗಂಡಸರಿಂದ ಎದುರಾಗುವ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣತನಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಹೇಗೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, “ಹಮ್‌ ಭಾರತ್‌ ಕೀ ನಾರಿ ಹೈ, ಫೂಲ್‌ ನಹೀ ಚಿಂಗಾರಿ ಹೈ – ನಾವು ಭಾರತದ ಹೆಣ್ಣುಗಳು, ಹೂವುಗಳಲ್ಲ, ಬೆಂಕಿ ಕಿಡಿಗಳು.”

ಅನುವಾದ: ಶಂಕರ. ಎನ್. ಕೆಂಚನೂರು