ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਮਾਈ (ਮਾਘ) ਮਹੀਨਾ ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਸੀ ਸ਼ਿਮਗਾ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੀ ਵਾਰਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ- ਚੇਤ, ਵੈਸਾਖ, ਜੇਠ, ਆਖਾੜ, ਸ਼ਰਾਵਨ, ਭਾਦਵਾ, ਅਸ਼ਵਿਨ, ਕਾਰਤਿਕ, ਮਕਾਸ਼ੀਰ, ਪੂਸ, ਮਾਈ ਅਤੇ ਫਾਲਗੁਣ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਮਗਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।
ਸ਼ਿਮਗਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਲਕੜੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ’ਤੇ ਅੱਗ ਜਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੋਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਆਟਿਆ ਪਾਟਿਆ ਵਰਗੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡ ਕੇ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਫਾਲਗੁਣ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਦਿਨ ਮੱਸਿਆ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਬਾਲ੍ਹਣ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਜਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਰਸਮ ਸਿਰਫ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਲੰਬਾ ਬਾਂਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆਦਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਲਾ, ਗਾਠੀ ਨਾਮਕ ਚਿੱਟੇ ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖਿੱਲਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਬਾਂਸ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਲਿਆਂਦੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰੇ ’ਤੇ ਕਾਲੀ ਮੁਰਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚੂਚਾ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹੋਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਨਾਰੀਅਲ ਤੋੜ ਕੇ ਹੋਲੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪੁਧਾਰਖੀ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਕਾ (ਦਵੰਡੀ) ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਲੀ ਜਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਾਂਝੀ ਹੋਲੀ ਜਲਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਸ਼ਿਮਗਾ ਵੇਲੇ ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਲੋਕ ਹੋਲੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਪੰਜ ਵਾਰ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਉਮਰ ਦੇ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਠੱਠਾ-ਮਖੌਲ, ਮੌਜ-ਮਸਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਤ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਰਾਵਿਆਂ ’ਚ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਘਰ-ਘਰ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਖੌਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੋਹਫ਼ੇ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਮਗਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸਭ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀਆਂ-ਖੇੜੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
