ਦਸ਼ਰਥ ਮੁਸਾਹਰ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 100 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਇੱਕ ਨਲ਼ਕਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਹਾਉਣ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਨਲ਼ਕੇ ਦੀ ਹੱਥੀ/ਡੰਡੀ ਦੀ ਅਵਾਜ ਸੁਣਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਵੋਰਨਾਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਸਰਕਾਰੀ ਨਲ਼ਕਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਪਾਲਮੂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਾਹਰ, ਜੋ ਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਤ ਹੈ, ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਲ਼ਕੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਭਰਨਾ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ।
“ਹਮਨ ਕੇ ਗਰੀ ਦੀਵਾਲੇ, ਕਹਾਲੇ ਨਾ ਕੀ ਕਹੀ ਔਰ ਸੇ ਪਾਨੀਓ ਬਰੋ [ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਤੋਂ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ],” ਦਸ਼ਰਥ ਮੁਸਾਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਗੇ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵੀ ਵਗਾਹ ਕੇ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਮਾਵਤਾਰ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਘਰ ਨਲ਼ਕੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। “ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਫ਼ਾਈ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਕੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਪੀਵੇਗਾ?” ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਾਹਰ ਦਲਿਤਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਵਿਤਕਰੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ’ਤੇ ਉਹ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਰਹੀ 2,749 ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੇ ਹਨ। (ਜਣਗਣਨਾ 2011)
