উন্নয়নৰ ঘোলাপানীত শ্বাসৰুদ্ধ ৱাধৱনৰ মাছমৰীয়া

পালঘৰ জিলাৰ দহানু ক্ৰীকৰ ঢৌখেলা বালিচৰ আৰু বাম ঠাইখিনি আৰৱ সাগৰৰ অহৰহ ঢৌৱে এবাৰ গ্ৰাস কৰে আৰু এৰি দিয়ে। অমিতা টাণ্ডেলে টোপনি নাই মৰা বুলিয়েই ধৰিব পাৰি। তেওঁ অপেক্ষা কৰিছে জোৱাৰলৈ। সাৰ পাবলৈ প্ৰায়ে এলাৰ্ম দি থয়। কপালত বেটাৰীচালিত হেডলাইট আৰু কান্ধত ১০-১৫ কেজি ওজনৰ জালখন লৈ তেওঁ পুৱতি নিশা আন্ধাৰ-মুন্ধাৰে আগবাঢ়ে। ক্ৰীকৰ দিশে প্ৰায় ৪০০ মিটাৰ দূৰত আন এগৰাকী মহিলাই তেওঁৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থাকে। “বহু বছৰৰ অভিজ্ঞতাই আমাক জোনৰ বিভিন্ন দশা পঢ়িবলৈ শিকাইছে। জোৱাৰ-ভাটাৰ সময় আমি তেনেকৈয়ে জানি লও,” তেওঁ কয়।

“আমাৰ সম্প্ৰদায়ৰ ল’ৰা-ছোৱালীবোৰে নিজৰ মাক-দেউতাকক মাছ ধৰা দেখি দেখি ডাঙৰ হয় আৰু তেনেকৈয়ে শিকে। আমাৰ দেউতাই মোক লগত নিছিল যেতিয়া মোৰ বয়স আচিল ১৫ বছৰ। তেওঁ মোক শিকাইছিল জোৱাৰ ভাটা, জোনৰ কথা আৰু ক্ৰীকত মাছৰ গতিবিধি।” দেউতাকে শিকাই দিয়া পদ্ধতি অনুসৰণ কৰিয়ে ৬০ বছৰীয়া অমিতাই যোৱা পাঁচটা দশক ধৰি মৎস্যচিকাৰ কৰি আহিছে।

ক্ৰীকৰ কাষত পোৱাৰ পিছত তেওঁ আৰু আনগৰাকী মহিলাই দীঘলে ১০০ আৰু বহলে ২০ ফুটৰ জালখন মেলিলে। সোনকালেই তেওঁলোকে জালৰ দুয়োটা মূৰে ধৰি সাগৰত নামিব, ইজনে সিজনৰ পৰা প্ৰায় ৩০ ফুট ব্যৱধান ৰাখি পানীত খোজ কাঢ়িব। পানীত ডুবাই জালখন ধৰি তেওঁলোক সাগৰত প্ৰৱেশ কৰিব। জালত কি সোমাইছে, সেয়া চকুৰে চোৱাৰ সলনি অনুভৱ কৰিব।

“ভৰিৰ তলত কি আছে, কি নাই, সেয়া ৰাতি দেখা নাযায়। ভাগ্যে মূৰত বেটাৰী লগোৱা লেম্প পিন্ধি যাও। পানীৰ ঢৌত তিৰবিৰাই উঠা পোহৰতে আমি ইজনে সিজনৰ লগত যোগাযোগ ৰাখি আগবাঢ়ো। ঢৌ বৰ তীব্ৰ আৰু অলপ ইফাল-সিফাল হ’লেও আপুনি ভাৰসাম্য হেৰুৱাব পাৰে। পানীত থকালৈকে আপুনি নিৰাপদ নহয়। কেতিয়াবা আমি ডিঙিলৈকে পানীত থাকোঁ। মাছ ধৰিবই লাগিব, কিয়নো মাছ নধৰাকৈ ঘূৰি অহা মানে সেই দিনটোৰ উপাৰ্জন শূন্য।” অমিতা প্ৰায়ে চাৰি ঘণ্টাৰো অধিক সময় পানীৰ ভিতৰত থাকে, যেতিয়ালৈ হাতৰ ওজন পৰ্য্যাপ্ত যেন নালাগে।

দহানু তালুকৰ বৰোৰ গাঁৱৰ ওচৰৰ প্ৰায় ২০ কিলোমিটাৰ দীঘল এই ক্ৰীকত নাও নথকা অন্যান্য পুৰুষ-মহিলাইও এনেদৰেই হাতেৰে মৎস্যচিকাৰ কৰে। এই অঞ্চলটো ভাটাৰ সময়ত শুকাই থাকে আৰু জোৱাৰৰ সময়ত পানীৰে উপচি পৰে। “সাগৰলৈ নগ’লে আমি কি খাম?" অমিতাই প্ৰশ্ন কৰে।

১৭,৪৭১ হেক্টৰ জুৰি বিস্তৃত হৈ থকা বাধৱন বন্দৰৰ বিশাল প্ৰকল্পৰ বাবে অমিতাক এই প্ৰশ্নটোৱে আজিকালি অধিক আমনি কৰিবলৈ লৈছে। জৱাহৰলাল নেহৰু বন্দৰ প্ৰাধিকৰণ আৰু মহাৰাষ্ট্ৰ মেৰিটাইম বোৰ্ড চমুকৈ এমএমবি-ৰ চৰকাৰী-ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্বৰে এয়া ভাৰতৰ ১৩ নং বৃহৎ বন্দৰ হ’বলৈ গৈ আছে। আৰৱ সাগৰৰ ১৪৪৮ হেক্টৰ ঠাইত নিৰ্মাণ হ’বলগীয়া এই প্ৰকল্পটো অতি-বিশাল কাৰ্গ’ জাহাজসমূহ পৰিচালনা কৰাৰ উদ্দেশ্যে নিৰ্মিত বিশ্বৰ অন্যতম গভীৰ বন্দৰ হ’ব।

বৰ্তমানৰ হিচাপ অনুসৰি বন্দৰ নিৰ্মাণৰ প্ৰথম পৰ্যায় ২০২৯ চনত আৰু দ্বিতীয় পৰ্যায় ২০৩৭ চনৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হ’ব। ৭৬,২২০ কোটি টকীয়া এই প্ৰকল্পই ১০ লাখতকৈও অধিক প্ৰত্যক্ষ আৰু পৰোক্ষ কৰ্মসংস্থানৰ লগতে মৎস্যজীবীসকলক ক্ষতিপূৰণ আৰু দক্ষতা বিকাশৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছে।

মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰে এই প্ৰতিশ্ৰুতি দোহাৰিছে। চৰকাৰে কৈছে যে পুনৰ্সংস্থাপন, দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ, আইটিআইৰ উন্নীতকৰণ আৰু এক বিশেষ মৎস্যবিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানৰ জৰিয়তে “আমাৰ মৎস্যজীৱী, আমাৰ যুৱক-যুৱতীসকল এই উন্নয়নৰ কেৱল দৰ্শক নহৈ তাৰ অংশীদাৰ আৰু মূল হিতাধিকাৰী হ’ব।”

কিন্তু স্থানীয় ৰাইজে এই প্ৰতিশ্ৰুতিক সন্দেহৰ দৃষ্টিৰে চাইছে। “জেএনপিটি বন্দৰলৈ চাওক, প্ৰকল্পটো আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত মৎস্যজীৱী পৰিয়ালৰ এজনেও চাকৰি পোৱা নাই। আদালতত তেওঁলোকে নিয়োগ আৰু ক্ষতিপূৰণৰ বাবে যুঁজি আছে। এনে সকলো ডাঙৰ প্ৰকল্পৰ ফলত আমাৰ দৰে মানুহৰ এনেকুৱাই অৱস্থা হয়," নিজৰ নাও থকা ৪৫ বছৰীয়া মাছমৰীয়া বিজয় বিন্দেয়ে কয়।

“আমাৰ ল’ৰাহঁতে ইতিমধ্যে বইছাৰ ঔদ্যোগিক এলেকাত থকা কাৰখানাবোৰত শ্ৰমিক হিচাপে কাম কৰি আছে। কিন্তু সিহঁতে মাছ ধৰিবও জানে। খাদ্যবস্তুৰ দাম ইমান বাঢ়িছে, মিঠাতেলতো কিনিবই নোৱাৰি। শাক-পাচলিও আমাৰ বাবে মহঙা হৈ পৰিছে। সাগৰৰ পৰা যিখিনি পাও, সেইখিনিৰেই আমাৰ দুবেলা দুসাজ যোগাৰ হয়,” অমিতাই কয়।

“কোনোবাদিনা আমি ২০০-৩০০ টকা পাও। কোনোবাদিনা তাতকৈ কম। কিন্তু এই সাগৰেই মোক নাৰীৰ মৰ্য্যাদা দিছে। মোক স্বতন্ত্ৰ কৰি ৰাখিছে।” ইজনৰ পিছত সিজন, দুজনকৈ সুৰাসক্ত পুৰুষৰ সৈতে বিবাহৰ পাছত অমিতাই অৱশেষত কেৱল হাতেৰে মাছ ধৰাৰ উপাৰ্জনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিয়েই নিজৰ পুত্ৰক অকলেই ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল।

“এই সাগৰখন মই শৈশৱৰেপৰা দেখিছো। ইয়াতেই গাঁৱৰ আন সমনীয়াৰ লগত সাতুৰি-নাদুৰি, খেলি আৰু মাছ-কেঁকোৰা ধৰি ডাঙৰ হৈছো। তেতিয়াৰ দিনত মোৰ মা-দেউতা আৰু ককাহঁত মাজনিশা উঠি মাছ ধৰিবলৈ গৈছিল। তেওঁলোকেই মোক হাতেৰে মাছ ধৰাৰ এই কৌশল শিকাই গৈছিল।”

অমিতাকে ধৰি বহু মৎস্যজীৱীৰ বাবে ক্ৰীকত নামিব পৰা-নপৰাৰ প্ৰশ্নটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। একেদৰে এই প্ৰকল্পটোৱে সামূদ্ৰিক পৰিস্থিতিতন্ত্ৰত নিশ্চিতভাৱে আনিবলগীয়া পৰিৱৰ্তনসমূহো উদ্বেগজনক। উপকূলীয় পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ বিষয়ে তেওঁ যি বুজি পায়, সেয়া প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি অভিজ্ঞতাৰ পৰা উপলব্ধ। তেওঁ কোৱাৰ দৰে, “সাগৰত সকলোৱে ইজনে সিজনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি জীয়াই থাকে। তাত সেউজীয়া শেলুৱৈ থাকে, তাৰ ওপৰত সৰু সৰু জীৱবোৰ জীয়াই থাকে, মাছে সেই সৰু জীৱবোৰ খায়। আৰু মাছবোৰ থাকিলেহে আমি জীয়াই থাকোঁ।”

“জোৱাৰ কমিলেই সাগৰৰ উদৰ দেখা পোৱা যায়। তাতে কেকোঁৰা, শামুক আৰু সৰু সৰু মাছবোৰ দেখা পোৱা যায়। এইবোৰ ইয়াতেই ডাঙৰ হয় আৰু তাৰ পিছত গভীৰ সাগৰলৈ যায়। মাছ ক’ত জন্ম হয়, সেয়া আমাক কোনোবাই শিকোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই। আমি প্ৰতিদিনেই দেখোঁ - ক’ত কণী থাকে, ক’ত পোনাবোৰ ঘূৰি ফুৰে, ক’ত কেকোঁৰাবোৰ ওলাই আহে। সাগৰখনে নিজেই আমাক সকলো শিকায়।” শংকোধৰ পইণ্ট নামেৰে জনাজাত শিলাময় প্ৰজনন অঞ্চলসমূহৰ বিষয়ে অমিতাই কোনো দ্বিধা নোহোৱাকৈ সহজভাৱে কয়।

দহানুৰ গৱেষক ভূষণ ভইৰে ইয়াক “স্তৰীভূত সামূদ্ৰিক পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ” বুলি কয়। শিলাময় সাগৰতীৰ, জোৱাৰ-ভাটাৰ বোকা মাটিত গঠিত চৰ, ক্ৰীক, জলাহ বন আৰু বৈতৰ্ণা নদীৰ দৰে নদীৰ মিঠা পানী আৰৱ সাগৰৰ সৈতে মিলি এই পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ গঢ় লৈ উঠিছে। “নদীৰ মিঠা পানীয়ে সাগৰৰ লুণীয়া গুণ হ্ৰাস কৰে। সেয়ে ইয়াৰ ভূগৰ্ভৰ মাত্ৰ কেইফুটমান তলতে পোৱা মিঠা পানীয়ে ঈষৎ লুণীয়া পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে, যিয়ে প্ৰচুৰ পৰিমাণে প্লাংকটন আৰু মাছৰ উপস্থিতিত সহায় কৰে,” তেওঁ কয়।

ৱাধৱন বন্দৰে দহানু উপকূলৰ এই সংবেদনশীল সামূদ্ৰিক চক্ৰটোত ব্যাঘাত জন্মাব, যিটো চক্ৰৰ ওপৰত জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য আৰু মৎস্য নিৰ্ভৰ অৰ্থনীতি দুয়োটা টিকি আছে। জোৱাৰ-ভাটা অঞ্চলৰ ১৪৪৮ হেক্টৰ মাটি পুনৰুদ্ধাৰ আৰু পূৰণ কৰাৰ লগতে ১০.১৪ কিলোমিটাৰ দীঘল ঢৌক বাধা দিয়া (ব্ৰেকৱাটাৰ) প্ৰাচীৰ নিৰ্মাণেৰে পৰিস্থিতিতন্ত্ৰটোত মানৱীয় হস্তক্ষেপ ঘটিব।

চি.এছ.আই.আৰ.-নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট অৱ অ’শ্বেন’গ্ৰাফীৰ এক প্ৰতিবেদনত বৃহৎ পৰিসৰৰ মাটি পুনৰুদ্ধাৰ আৰু খনন কাৰ্যৰ ফলত হ’বলগীয়া ‘অপৰিহাৰ্য’ ধ্বংসৰ দিশ উন্মোচিত হৈছে। ই মাছৰ প্ৰজনন চক্ৰ ব্যাহত কৰিব পাৰে, সামূদ্ৰিক খাদ্য শৃংখল পৰিৱৰ্তন কৰিব পাৰে আৰু উপকূলীয় অঞ্চলত সামূদ্ৰিক প্ৰজাতিৰ গতিবিধিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে।

অমিতা আৰু দহানুৰ মৎস্যজীৱী সম্প্ৰদায়ৰ আন আন লোকসকলে এইবোৰক কেৱল কাল্পনিক পৰিৱেশ সংক্ৰান্ত চিন্তা বুলি নাভাবে। বৰঞ্চ এই পৰিৱৰ্তন আৰু সংকট তেওঁলোকে চকুৰ আগত দেখিছে, উপলব্ধি কৰিছে। তেওঁলোকে এই জোৱাৰ-ভাটা সংলগ্ন উপকূলক আশ্ৰয় কৰিয়েই প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি হাতেৰে মাছ ধৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰি আহিছে। পাৰিৱেশিক প্ৰভাৱ মূল্যাংকনৰ প্ৰতিবেদনত দাবী কৰা হৈছে যে ৫,৩৩৩ টা পৰিয়ালৰ প্ৰায় ২০,৮০৯ গৰাকী মৎস্যজীৱী জীৱন ধাৰণৰ বাবে এই প্ৰাচুৰ্য্যময় পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। অৱশ্যে, অমিতাৰ দৰে হাতেৰে মাছ ধৰা সৰু-সুৰা লোকসকলক ই.আই.এ. অধ্যয়নৰ আওতালৈ অনা হৈছিল নে নাই, সেয়া ক’ব পৰা নাযায়।

“আমাৰ দৰে হাতেৰে মাছ ধৰা মানুহবোৰৰ ওচৰলৈ কোনো বিষয়া অহা নাই, সোধা নাই আমাৰ জীৱিকা কি। তেওঁলোকে নিশ্চয় নাও থকা মাছমৰীয়াসকলৰ লগত কথা পাতিছে,” অমিতাই স্পষ্ট কৰি দিয়ে। ৱাধৱন বন্দৰ বিৰোধী সংগ্ৰাম সমিতিৰ তথ্য মতে দহানুৰ এই গাঁওসমূহৰ আশে-পাশে দুশতাতকৈও অধিক হাতেৰে মাছ ধৰা লোক থাকিব পাৰে। “কিন্তু বন্দৰ নিৰ্মাণ হ’লে সম্প্ৰদায়টোৰ সকলোৱে যিটো অঞ্চলত পূৰ্বপুৰুষৰ দিন ধৰি মৎস্যচিকাৰ কৰি আহিছে, সেয়া হেৰুৱাব পাৰে। সেয়ে আমি ইয়াত এই বন্দৰ হোৱাটো একেবাৰে নিবিচাৰোঁ,” অমিতাই কয়।

মুঠ ১৭,৪৭১ হেক্টৰৰ ভিতৰত ৫৭১ হেক্টৰজুৰি বিস্তৃত এই প্ৰকল্পৰ পথ আৰু ৰেল ক’ৰিডৰ ভাৰোৰ, আগাৰ, নাৰপাড আৰু তাৰাপ’ৰকে ধৰি ১৬ খন গাঁৱৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ কথা। অধিগ্ৰহণ কৰা মাটিৰ বাবে ক্ষতিপূৰণ আৰু উচ্ছেদিতসকলৰ বাবে পুনৰ্সংস্থাপনৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া হৈছে যদিও সাগৰখন নিজেই পৰম্পৰাগত ক্ষতিপূৰণৰ গাঁথনিৰ বাহিৰত পৰে।

আচল ক্ষতি হ’বলৈ গৈ আছে মাছমৰীয়া সম্প্ৰদায়ৰ। “আমচি চেটি সুমদ্ৰাচ। আতা সমুদ্ৰাচা কাহি চাতবাৰা আহে কা (সাগৰখনেই আমাৰ খেতিপথাৰ। সাগৰৰ কিবা চাতবাৰা (পট্টা) থাকে নেকি?” ক্ষোভ উজাৰি বিজয়ে সোধে।

“আমি প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি ইয়াত বাস কৰি আহিছোঁ। ইয়াতেই ঘোল মাছ আৰু বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মিছা মাছ পোৱা যায়। সেইবোৰ ভাল দামত বিক্ৰীও হয়। এই বন্দৰটো কাৰ বাবে? ডাঙৰ উদ্যোগপতিৰ। ইয়ালৈ কোন আহিব? বিয়াগোম ব্যৱসায়ীসকল। আৰু আমাৰ দৰে গৰীবক ঠেলি আঁতৰাই পেলোৱা হ’ব,” তেওঁ কয়।

আনকি এই প্ৰকল্পৰ ই.আই.এ. প্ৰতিবেদনতো স্বীকাৰ কৰা হৈছে যে এই বন্দৰৰ বাবে বৰ্তমানৰ মৎস্যচিকাৰৰ এলেকাৰ সৈতে যোগাযোগ ব্যাহত হ’বলৈ গৈ আছে। এককালীন নগদ ক্ষতিপূৰণ আৰু হ্ৰস্বম্যাদী উপাৰ্জন সহায়ৰ বাবে যোগ্য বুলি প্ৰতিবেদনখনত মৎস্যজীৱী পৰিয়াল, নাৱৰ মালিক, নাৱৰ কৰ্মী আৰু শ্ৰমিকসকলক চিনাক্ত কৰা হৈছে। অমিতাৰ দৰে যিসকলে নাও নোহোৱাকৈ মাছ ধৰে, তেওঁলোক ক্ষতিপূৰণৰ যোগ্যতাৰ মাপকাঠিৰ ক’তো স্থান পোৱা নাই। স্বাভাৱিকতেই প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া ক্ষতিপূৰণৰ বিষয়ে অমিতাই একোৱেই নাজানে।

দহানুৰ উপকূলৱৰ্তী মৎস্যজীৱী আৰু কৃষকসকলৰ সংগ্ৰাম আৰম্ভ হৈছিল বিগত শতিকাৰ নব্বৈৰ দশকত, অৰ্থাৎ চাৰে তিনি দশকৰ আগতে, যেতিয়া তেওঁলোকে ইয়াত প্ৰথম বন্দৰ পৰিকল্পনাৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিছিল। তেওঁলোকৰ দীৰ্ঘদিনীয়া আন্দোলনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত উচ্চতম ন্যায়ালয় হস্তক্ষেপ কৰিবলৈ বাধ্য হয় আৰু এক বিশেষ পৰিৱেশ সংক্ৰান্তীয় প্ৰাধিকৰণ গঠন কৰা হয়।

“আমি ১৯৯৬ চনত উচ্চতম ন্যায়ালয়লৈ কাষ চাপিছিলো। আৰু ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশত ন্যায়াধীষ চি.এছ. ধৰ্মাধিকাৰীৰ অধ্যক্ষতাত দহানু তালুক পৰিৱেশ সংৰক্ষণ প্ৰাধিকৰণ গঠিত হৈছিল,” ৱাধৱন বন্দৰ বিৰোধী সংগ্ৰাম সমিতিৰ সভাপতি ৭০ বছৰীয়া নাৰায়ণ পাটিলে কয়। “পিছলৈ বন্দৰৰ বিৰুদ্ধে আমাৰ আন্দোলনৰ বিষয়টো এই নতুনকৈ গঠিত প্ৰাধিকৰণলৈ পঠোৱা হৈছিল। বহু দিন ধৰি চলাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৯৮ চনত বন্দৰ নিৰ্মাণৰ অনুমতি স্থায়ীভাৱে নাকচ কৰা হয়।” আজি তাৰ ২৫ বছৰৰ পিছত যে আকৌ ৱাধৱনত বন্দৰ নিৰ্মাণৰ অনুমতি পাইছে, সেয়া স্থানীয় প্ৰতিৰোধ ম্লান পৰাৰ বাবে নহয়। আচলতে প্ৰকল্প সংক্ৰান্তীয় নিয়ম-কানুনবোৰহে সলনি কৰি পেলোৱা হৈছে।

“২০১৪ চনৰ পিছৰ পৰা চৰকাৰে নিজেই ক্ৰমান্বয়ে আইন-কানুনবোৰ ভংগ কৰিবলৈ লৈছে। ডি.টি.ই.পি.এ.-ৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সদস্যসকলক (যিসকলক উচ্চতম ন্যায়ালয়ে নিযুক্তি দিছিল) ২০২৩ চনত আঁতৰাই দিয়া হয় আৰু পৰিহাস চাওক, সেই একেটা প্ৰাধিকৰণেই (যিয়ে এসময়ত চিৰদিনৰ বাবে অনুমতি বাতিল কৰিছিল) এইবাৰ প্ৰকল্পটোক অনুমতি পত্ৰ প্ৰদান কৰিলে,” নাৰায়ণ পাটিলে কয়। ইয়াৰ পিছত ২০২৪ৰ ফেব্ৰুৱাৰীত পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ পৰা প্ৰকল্পটোৰ পৰিৱেশ সংক্ৰান্তীয় অনুমতিও লাভ কৰা হয়।

২০২৩ চনৰ ই.আই.এ. প্ৰতিবেদনত অৱশ্যে এইটো স্বীকাৰ কৰা হৈছে যে প্ৰস্তাৱিত বন্দৰে ৱাধৱনৰ উপকূলৰেখাত বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলাব, য’ত বৰ্তমান মৎস্যজীৱীসকলে প্ৰচুৰ মাছ পায় আৰু লবষ্টাৰো চিকাৰ কৰে। চৰকাৰৰ প্ৰস্তাৱিত সমাধান হ’ল ‘জীৱিকাৰ বৈচিত্ৰায়ন’, যাৰ ভিতৰত আছে তৰুণ মৎস্যজীৱীসকলক গভীৰ সাগৰত ব্যৱহাৰোপযোগী খাঁচাৰে মাছ ধৰা প্ৰশিক্ষণ দিয়া।

“ইথা হা প্ৰিন্ট আলা, আমি কায়ে কৰায়চা, পিঞ্জৰায়াত মাচ্ছি কাশা পকড়নাব, সমুদ্রা আপনহুন তৈয়াৰ কৰাতো চাগল (ইয়াত বন্দৰ গঢ়ি উঠিলে আমি কৰিম কি? খাঁচাৰে মাছ কেনেকৈ ধৰিম? সাগৰে প্ৰাকৃতিভাৱেই আমাৰ বাবে সকলো সাজু কৰি থয়),” ৩২ বছৰীয়া কল্পেশ আক্ৰেয়ে কয়। যিসকল তৰুণ মৎস্যজীৱীৰ বাবে এই নতুন ধৰণৰ মাছ ধৰা পদ্ধতি চৰকাৰে চিন্তা কৰিছে, তেওঁলোকৰে মাজৰ এগৰাকী এই কল্পেশ। প্ৰায় ছঘণ্টা মাছ ধৰি গধূলি সময়ত সাগৰৰ পৰা ঘূৰি আহিছে তেওঁ। সাগৰৰ পানীত তিতা কাপোৰ, বালিয়ে আৱৰি থকা শৰীৰ, এহাতত মেৰিয়াই থোৱা মাছ ধৰা জাল আৰু আনখন হাতত দীঘল বাঁহৰ লাঠি লৈ খাঁচাৰে মাছ ধৰাৰ ওপৰত তেওঁৰ একেবাৰেই বিশ্বাস নাই।

বিগত কেইটামান মাহত পূৰ্ণগতিত বন্দৰ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ হৈ গৈছে, সাগৰৰ মাটি পুনৰুদ্ধাৰ আৰু পথ নিৰ্মাণেৰে কাম তীব্ৰগতিত আগবাঢ়িছে। য’ত পথ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, তাৰ ৫০০ মিটাৰ ব্যাসাৰ্ধত ভাৰতীয় নাগৰিক সুৰক্ষা সংহিতাৰ ১৬৩ ধাৰা বলৱৎ কৰা হৈছে, যাতে গাঁওবাসীৰ প্ৰতিবাদৰ দৰে কোনো আইনী সমাৱেশ হ’ব নোৱাৰে। ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে এই নিষেধাজ্ঞা বাহাল থাকিব।

আৰু কেইদিনমানৰ ভিতৰতে কল্পেশ আৰু অমিতাহঁতে সাগৰত পুনৰ হাতেৰে মাছ ধৰিবলৈ যাব। উপকূলৰেখা সলনি হৈ আছে, সেয়ে জোৱাৰ-ভাটাই তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ ভৰসা আৰু নিশ্চয়তা। ৱাধৱন উপকূলভূমিত ক্ৰমে ঘন হৈ অহা অশান্তিৰ বা-মাৰলি অনুভূত যদিও অমিতাৰ মাতত এক গভীৰ আকাংক্ষাৰ সুৰ ফুটি উঠে, “এদিন হ’লও নাও এখন কিনিবৰ মন আছে।”