ఎటు చూసినా పులులే!

లక్ష్మణ్ బైఠా బావమరిది లక్ష్మణ్‌కు ఫోన్ చేసి, అతని భార్యకు అస్వస్థతగా ఉందని చెప్పగానే, లక్ష్మణ్ మరేమీ ఆలోచించకుండా తన ఊరికి వెళ్ళే రైలెక్కారు.

యాభై ఏళ్ళ వయసున్న ఈ వలస కార్మికుడు రాళ్ళు చెక్కే ఒక కర్మాగారంలో పనిచేసేందుకు తరచుగా బిహార్ నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు వెళ్తుంటారు. తన భార్య అనారోగ్యం గురించిన వార్త తెలియగానే ఆయన ఒక టిక్కెట్టు కొనుక్కొని రైలులో రిజర్వేషన్ లేకుండానే తన ప్రయాణాన్ని సాగించారు. 2,000 కిలో మీటర్ల దూరం ప్రయాణించి పశ్చిమ చంపారణ్ జిల్లాలోని తన గ్రామమైన జిమ్రికి చేరుకోవటానికి ఆయనకు రెండు రోజులు పట్టింది.

చివరకు ఆయన ఇల్లు చేరేసరికి తన భార్య ఆరోగ్యం మెరుగుపడినట్టు కనిపించి కొంత తేలికపడ్డారు. కాని ఆమె ఆయన్ని కౌగలించుకొని ఏడవటం మొదలుపెట్టారు. "నాకేమీ అర్థం కాలేదు. ఎందుకేడుస్తున్నావని నా భార్యను అడిగాను," అన్నారు లక్ష్మణ్ ఆ సంఘటనను గుర్తుచేసుకుంటూ.

"ఒక పులి మన అబ్బాయి రాజ్‌కుమార్‌ను చంపేసింది," వణికిపోతోన్న గొంతుతో చెప్పారు చందావతి దేవి. నలభై ఏడేళ్ళ వయసున్న ఆమె, అప్పుడా వార్త వినగానే సొమ్మసిల్లి పడిపోయారు, దాంతో ఆమె భర్త ఇంటికి రావలసివచ్చింది.

తన తల్లిదండ్రులకు మూడవ సంతానమైన రాజ్‌కుమార్ కుటుంబానికి చెందిన ఐదు మేకలను మేపటానికి తీసుకువెళ్ళాడు. తరచుగా మేకలను మేపే బాధ్యతను తీసుకునే ఈ పదమూడేళ్ళ బాలుడు, తన ఇంటికి సుమారు ఒక కిలోమీటర్ దూరంలో ఉన్న వాల్మీకి పులుల అభయారణ్యం దగ్గరకు మేకలను మేపటానికి తీసుకువెళ్ళాడు.

కానీ 2022 మే 14న మేకలను మేపుతుండగా, అతనిపై పులి (పంథెరా టీగ్రిస్) దాడిచేసింది. అటుగా వెళ్తోన్న ఒకరు ఈ దాడిని చూసి ఊరివైపు పరుగెత్తారు. చలనంలేకుండా పడివున్న రాజ్‌కుమార్ దేహాన్ని అక్కడకు 25 కిలోమీటర్ల దూరంలోని బగహాలో ఉన్న సబ్-డివిజనల్ ఆసుపత్రికి తీసుకువెళ్ళారు. అక్కడ రాజ్‌కుమార్ చనిపోయినట్టుగా ప్రకటించారు.

"పులి వాడి కుడిచేతిని, వీపుభాగాన్ని, పొత్తికడుపునూ తినేసింది," చందావతి దేవి గుర్తుచేసుకున్నారు.

అడవి జంతువుల దాడిలో కుటుంబంలోని వ్యక్తి చనిపోతే ఆ కుటుంబం రూ. 10 లక్షల పరిహారం పొందేందుకు అర్హురాలని అడవులు, పర్యావరణం, వాతావరణ మంత్రిత్వ శాఖ చెప్తోంది. ఈ పరిహారం పులులు, ఇతర వన్యప్రాణులు నివసించే కోర్ ప్రాంతాలలో కాకుండా, రిజర్వ్‌ల చుట్టూ నివాసముండే మనుషుల మరణాలు, వారికి జరిగే నష్టాలకు సంబంధించినది; ఇక్కడ మానవ కార్యకలాపాలను ఖచ్చితంగా నిషేధించారు. విటిఆర్ కోర్ ప్రాంతం 598.45 చదరపు కిలోమీటర్లలో విస్తరించి ఉంది; 300.93 చదరపు కి.మీ బఫర్ ప్రాంతం.

"కోర్ ప్రాంతపు సరిహద్దులను భౌతికంగా సూచించే గుర్తులేమీ లేవు. అందువలన ఎక్కడి నుండి కోర్ ప్రాంతం మొదలవుతుందో స్థానికులకు తెలియదు," సుమారు మూడు దశాబ్దాలుగా విటిలో పులుల ట్రాకర్‌గా పనిచేస్తోన్న జునైద్ చెప్పారు. "జనం పొరపాటున కోర్ ప్రాంతంలోకి ప్రవేశిస్తుంటారు," అన్నారతను.

పదమూడేళ్ళ ఆ బాలుడి శరీరాన్ని పులి కోర్ ప్రాంతంలోకి లాక్కుపోయిందని ఆ బాలుడి కుటుంబం చెప్పింది. అది మొత్తం పరిస్థితిని మార్చేసింది. "బాలుడి శరీరాన్ని కోర్ ప్రాంతం నుండి స్వాధీనం చేసుకున్నామని అటవీ విభాగం అధికారులు నాతో చెప్పారు," లక్ష్మణ్ ఈ రిపోర్టర్‌తో చెప్పారు. "[కోర్ ప్రాంతంలో ఉన్న] నా కొడుకు ఫోటోలను, వీడియోలను సోషల్ మీడియా అంతటా పోస్ట్ చేశారు, దాంతో నేను పరిహారం పొందలేకపోయాను."

అధికారులు చెప్పుకొస్తున్న దానిని లక్ష్మణ్ ఖండించారు. "ఒక పదమూడేళ్ళ పిల్లాడు అంత దట్టమైన అడవిలోకి ఎలా వెళ్తాడు? పులి [కోర్ ప్రాంతం నుండి] బయటకు వచ్చి నా కొడుకును చంపి, వాడి శరీరాన్ని అడవిలోకి లాక్కుపోయింది." కృంగిపోయివున్న ఆ తండ్రి ఇంకా ఇలా చెప్పారు, "వాడు చాలా బాగా చదివేవాడు, ఒక ప్రభుత్వ ఉద్యోగి కావాలనుకునేవాడు."

హిమాలయాలలోని శివాలిక్ పర్వత శ్రేణులలో ఉన్న విటిఆర్ 1994లో ప్రాజెక్ట్ టైగర్‌లో భాగమైంది. ఆ తర్వాత ఈ పెద్ద పిల్లుల సంఖ్య విశేషంగా - 2006లో 10గా ఉన్న పులుల సంఖ్య 2022 నాటికి 54కి - పెరిగిపోయింది. "పులుల జనసాంద్రత అధికం కావడంతో, ఈ ప్రాంతంలో వాటికీ మానవులకూ మధ్య సంఘర్షణ నెలకొనే అవకాశం ఏర్పడింది," అని నేషనల్ టైగర్ కన్జర్వేషన్ అథారిటీ (ఎన్‌టిసిఎ) వెలువరించిన స్టేటస్ ఆఫ్ టైగర్స్ - ప్రిడేటర్స్ అండ్ ప్రే ఇన్ ఇండియా అనే నివేదిక పేర్కొంది.

చుట్టుపక్కల హానికి గురయ్యే అవకాశం ఉన్న 8-9 గ్రామాలలో నివసించే స్థానికులు తరచుగా కట్టెల కోసమో, వారి జంతువులను మేపడం కోసమో అడవికి చెందిన బఫర్ ప్రాంతంలోకి ప్రవేశిస్తారు.

2022 సంవత్సరంలో పులుల దాడిలో తొమ్మిదిమంది ప్రజలు చనిపోయారు. ఈ వాల్మీకి టైగర్ రిజర్వ్ అనేది మనుషులూ పులులూ సహజీవనం చేసేందుకు సంఘర్షణ పడుతోన్న మరొక పులుల అభయారణ్యం. మరింత తెలుసుకోవడానికి ఈ సినిమా చూడండి: పులి కనుసన్నల్లో...

అనువాదం: సుధామయి సత్తెనపల్లి