'ഇതാണ് ഞങ്ങൾക്കറിയാവുന്ന ഒരേയൊരു ജോലി'

കഴിഞ്ഞ ഏഴുവർഷമായി, ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ഞാൻ ഈ ശുചീകരണത്തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതവും പോരാട്ടങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. ഒരിക്കൽപ്പോലും അവരെ ആവശ്യമായ സുരക്ഷാ ഉപരണങ്ങളോ മുഖാവരണങ്ങളോ ധരിച്ച് ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല. എന്തെങ്കിലുമൊന്ന് അവരുപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽത്തന്നെ, അത് അവർ സ്വന്തം നിലയ്ക്ക് ഉണ്ടാക്കി കൊണ്ടുവരുന്നവയായിരിക്കും.

ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രീയ പുരോഗതി വലിയ ഉയരങ്ങളിലെത്തിയിട്ടും, നമ്മളിപ്പൊഴും മനുഷ്യജീവികളെ, ഭൂഗർഭ അഴുക്കുചാലുകളിലേക്ക് അയച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അപകടങ്ങളും ജീവനഷ്ടംപോലും അനുഭവിക്കാൻ വിധിക്കപ്പെട്ടവർ. ശാസ്ത്രം എത്ര പുരോഗമിച്ചിട്ടും, ജാതിപരമായ മുൻവിധികൾ എത്രമാത്രം നമ്മുടെ സമൂഹത്തിൽ അടിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു എന്നതിൻ്റെ തെളിവാണത്.

അപൂർവ്വ സന്ദർഭങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് നമ്മൾ ഈ അഴുക്കുചാൽ ശുചീകരണത്തൊഴിലാളികളെ ‘മുൻനിര പോരാളികൾ’ എന്ന മട്ടിൽ ഓർമ്മിക്കുന്നത്. കോവിഡിൻ്റേയും പ്രകൃതിദുരന്തത്തിൻ്റേയും നാളുകളിൽ. മറ്റുള്ള സമയങ്ങളിൽ അവരെ നമ്മൾ, ചവറുകൂനകൾ വൃത്തിയാക്കുന്നവർ എന്ന മട്ടിൽ മാത്രമേ കാണാറുള്ളു.

2025 ഓഗസ്റ്റ് 1-13 വരെ, അഴുക്കുചാൽ ശുചീകരണത്തൊഴിലാളികൾ ചെന്നൈയിലെ റിപ്പൺ ബിൽഡിംഗിൻ്റെ – ഗ്രേറ്റർ ചെന്നൈ കോർപ്പറേഷൻ്റെ തലസ്ഥാനം - വെളിയിൽ തുടർച്ചയായ കുത്തിയിരിപ്പ് പ്രതിഷേധം നടത്തി. തങ്ങളുടെ തൊഴിലുകൾ സ്വകാര്യവത്കരിക്കുന്നതിനെതിരെ. പതിമൂന്നാമത്തെ ദിവസം, പൊലീസിൻ്റെ സഹായത്തോടെ, തമിഴ് നാട് സർക്കാർ അവരെ ബലമായി ഒഴിപ്പിച്ചു.

ഓഗസ്റ്റ് 1-ന് സോൺ 5 (റോയപുരം) 5 (തിരു വി.ക.നഗർ) എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഖരമാലിന്യ സംസ്കരണം വിശാല ചെന്നൈ കോർപ്പറേഷൻ സ്വകാര്യ കരാറുകാർക്ക് നൽകിയതിനെത്തുടർന്നാണ് അവർ പ്രതിഷേധിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്.

ഈ തൊഴിലാളികൾക്ക് - അവരിൽ മിക്കവരും വർഷങ്ങളോളം ഈ നഗരത്തെ ശുചിയാക്കിയിരുന്ന ദളിത് സ്ത്രീകളാണ് – ഇത്, കേവലം ശമ്പളത്തിൻ്റെ മാത്രം കാര്യമല്ല, മറിച്ച് അവരുടെ അന്തസ്സിൻ്റേയും നിലനിൽപ്പിൻ്റേയും പ്രശ്നമാണ്. കോർപ്പറേഷൻ്റെ കീഴിൽ നേരിട്ടുള്ള ജോലി നഷ്ടപ്പെടുക എന്നത്, നിലവിലുള്ള തൊഴിൽനിയമപ്രകാരം, ഭാവിയിൽ കിട്ടിയേക്കാവുന്ന ഒരു സ്ഥിരജോലി നഷ്ടമാവുക എന്നാണർത്ഥം. ഉപജീവനമാർഗ്ഗത്തിനുള്ളതും, അദൃശ്യമായ അവരുടെ തൊഴിലിന്, പ്രയോജനക്ഷമതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മൂല്യനഷ്ടം വരുന്നതിനും എതിരായ ഒരു ചെറുത്തുനിൽപ്പാണ് അവരുടേത്.

ശുചീകരണത്തൊഴിലാളികൾ ആദ്യം ബ്ലീച്ചിംഗ് പൗഡർ ഇട്ട് വൃത്തിയാക്കാതെ, ജനപ്രതിനിധികൾ ഒരു വേദിയിലും കാലെടുത്തുവെക്കാറില്ല. എന്നിട്ടും, സമൂഹത്തെ രോഗങ്ങളിൽനിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്ന ഇതേ ആളുകൾക്ക്, അവരുടെ ജാതിമൂലം, മനുഷ്യജീവി എന്ന അന്തസ്സും അംഗീകാരവും വിലക്കപ്പെടുന്നു. തലമുറകളായി അവർ വഞ്ചിക്കപ്പെടുകയാണ്.

13 ദിവസത്തെ അവരുടെ പ്രതിഷേധത്തിൽ, അഞ്ച് ദിവസവും ഞാൻ അവരോടൊപ്പം ചിലവഴിച്ചു. അവരുടെ ജീവിതവും പോരാട്ടവും പകർത്തിക്കൊണ്ട്. അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ, പുരോഗതിയുടെ ഒരു തുള്ളിപോലും വീണിട്ടില്ലെന്ന് എനിക്ക് തീർച്ചയായിരുന്നു. തലമുറകളായി അവർ അവരുടെ യൗവ്വനവും ജീവിതത്തിൻ്റെ വലിയൊരു ഭാഗവും ശുചീകരണജോലികൾക്ക് ചിലവഴിച്ചിട്ടും, അവർക്ക് നഷ്ടങ്ങൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളു.

പേര് വെളിപ്പെടുത്തരുത് എന്ന ഉപാധിയോടെ, ആ സമരം ചെയ്യുന്നവർ എന്നോട് സംസാരിച്ചു. ഒരാൾ എന്നോട് പറഞ്ഞു, “സഹോദരാ, അവർ ഞങ്ങളുടെ ജോലി, ഒരു നോട്ടീസും തരാതെ മാറ്റി. എന്തെങ്കിലും മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുമ്പോൾ അവർ ഞങ്ങളെ വിളിച്ച് വിശദീകരിക്കേണ്ടതായിരുന്നു. അതിനുപകരം അവർ പറയുകയാണ് – നിങ്ങൾ ഇനി മുതൽ ഇവിടെയല്ല ജോലി ചെയ്യുക, സ്വകാര്യ കമ്പനിയിൽ പോയി ചേരുക. 16 വർഷം നടുവൊടിഞ്ഞ് പണിയെടുത്തിട്ട്, പെട്ടെന്ന് ഇതാണോ എന്നോട് പറയുന്നത്? വെള്ളവും, അവധിയും, വൈകി കിട്ടുന്ന ശമ്പളവുമായിട്ടാണ് ഞാൻ ഇത്രകാലവും ജോലി ചെയ്തത്. കടം വാങ്ങുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രമാണ് എൻ്റെ കുട്ടികൾക്ക് പഠിക്കാൻ സാധിക്കുന്നത്. ഈ ജോലികൂടി എടുത്തുകളഞ്ഞാൽ, എങ്ങിനെ ഞങ്ങൾ കടങ്ങൾ വീട്ടും? ഞങ്ങൾ സ്ഥിരജോലി പോലും ചോദിക്കുന്നില്ല. ഇപ്പോൾ കിട്ടുന്ന ജോലി മാത്രമേ ആവശ്യപ്പെടുന്നുള്ളു.”

പ്രതിഷേധത്തിനായി ഒത്തുകൂടിയ 2,000-ലധികം തൊഴിലാളികൾ പലരും 16,20 വർഷങ്ങളായി തുടർച്ചയായി ജോലി ചെയ്യുന്നവരാണ്. നാഷണൽ അർബൻ ലൈവ്‌ലിഹുഡ് മിഷനിലൂടെ (എൻ.യു.എൽ.എം) ഗ്രേറ്റർ ചെന്നൈ കോർപ്പറേഷൻ്റെ കീഴിൽ പ്രതിമാസം 23,000 രൂപയ്ക്ക് ജോലി ചെയ്യുന്നവരാണവർ.

എന്നിട്ട്, പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം, മുൻകൂട്ടി ഒരു അറിയിപ്പുപോലും കൊടുക്കാതെ അവരുടെ ജോലി സ്വകാര്യവത്കരിക്കുകയും, മാസശമ്പളം 23,000-ത്തിൽനിന്ന് 16,000 രൂപയായി വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇതിനെതിരെ 13 ദിവസം തുടർച്ചയായി അവർ റിപ്പൺ ബിൽഡിംഗിൻ്റെ മുമ്പിൽ സമരം ചെയ്തു. എന്നെങ്കിലുമൊരിക്കൽ തങ്ങളുടെ ജോലി സ്ഥിരമാക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ 20 വർഷത്തിന് മേലെയായി ജോലി ചെയ്യുന്നവരാണ് അവർ. അതിനുപകരം, അവരുടെ ജോലി സ്വകാര്യ കരാറുകാരെ ഏൽപ്പിക്കുകയും, കിട്ടിക്കൊണ്ടിരുന്ന ശമ്പളം വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇത് അവരുടെ മാനസികാവസ്ഥയെ ബാധിക്കുമെന്നത് തിരിച്ചറിയാൻ സമൂഹം വിസമ്മതിക്കുന്നു.

സ്ഥിരജോലിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള പ്രതിഷേധമല്ല അവരുടേത്. കോർപ്പറേഷൻ്റെ കീഴിൽ നിലവിലുള്ള അതേ ശമ്പളം തുടർന്നും ലഭിക്കാൻ മാത്രമാണ്. വിശന്ന് കരയുന്ന കുട്ടികളെ വീട്ടിലിരുത്തി, അവർ രാത്രിയും പകലും, തിളയ്ക്കുന്ന ചൂടിലും കോരിച്ചൊരിയുന്ന മഴയത്തും റിപ്പൺ ബിൽഡിംഗിൻ്റെ മുമ്പിൽ 13 ദിവസം തുടർച്ചയായി പ്രതിഷേധിച്ചു. നാലിൽ മൂന്നുപേരും സ്ത്രീകളായിരുന്നു. പലരും വിധവകളും.

ഒരു സ്ത്രീത്തൊഴിലാളി പറഞ്ഞു, “പല സ്ത്രീകളുടേയും ഭർത്താക്കന്മാർ മരിച്ചുപോയി. ചിലരുടെ ഭർത്താക്കന്മാർ കുടിയന്മാരും. ആ അവസ്ഥയിൽ ഈ ചൂലാണ് എൻ്റെ ഭർത്താവ്, ഈ ശുചീകരണജോലിയാണ് എൻ്റെ കുടുംബം.” മറ്റൊരു സ്ത്രീ കൂട്ടിച്ചേർത്തു, “ഞങ്ങളുടെ കുട്ടികൾ ചോദിക്കാറുണ്ട്: ‘അമ്മാ, അടുത്ത മാസത്തെ വീട്ടുവാടകയ്ക്ക് എന്ത് ചെയ്യും?’ ഞങ്ങളുടെ പേരക്കുട്ടികൾ ചോദിക്കും, ‘നിങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് ഒന്നും വാങ്ങിത്തരുന്നില്ല.’ ഞങ്ങൾ എന്ത് മറുപടി പറയും അവരോട്?”

മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ഭരണത്തിൽ, മിക്ക ശുചീകരണത്തൊഴിലാളികളേയും കരാർത്തൊഴിലാളികളാക്കി പരിവർത്തിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഈ സർക്കാരും അതേ ശൈലിയാണ് തുടരുന്നത്. ശുചീകരണത്തൊഴിലാളികളെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തും എന്ന ഭരണകക്ഷിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വാഗ്ദാനം മാനിഫെസ്റ്റോയിൽ മാത്രമാണിപ്പോൾ.

ശുചീകരണത്തൊഴിലാളികളുടെ സമരം പൊതുജനത്തിന് വലിയ അസൗകര്യവും റിപ്പൺ ബിൽഡിംഗിന് സമീപത്തെ ഗതാഗതക്കുരുക്കിനും ഇടവെച്ചുവെന്നും, ശുചീകരണപ്രവർത്തനത്തിൻ്റെ അഭാവം രണ്ട് ദശലക്ഷം ആളുകളെയാണ് പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുക എന്നും കുറ്റപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ചെന്നൈ കോർപ്പറേഷൻ പത്രപ്രസ്താവന പുറത്തിറക്കി.

എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ, തൊഴിലാളികൾ, ഒരുവിധത്തിലുള്ള തടസ്സങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കാതെ സമാധാനപൂർവമായ സമരമാണ് സംഘടിപ്പിച്ചത്.

ഒരു തൊഴിലാളി വിശദീകരിച്ചു, “എല്ലാ പ്രളയസമയത്തും, ചുഴലിക്കാറ്റിൻ്റെ സമയത്തും അവർ ഞങ്ങളെ സ്ഥിരപ്പെടുത്താമെന്ന വാഗ്ദാനം തരും. ഒന്നും സംഭവിക്കാറില്ല. ചുഴലിക്കാറ്റിൻ്റെ സമയത്ത് ഞങ്ങൾ രാവിലെ 5 മണിക്ക് വീട്ടിൽനിന്നിറങ്ങി, വെള്ളത്തി മുങ്ങിയ വഴികളിലൂടെ നടന്ന് ജോലിക്ക് പോവും. പട്ടികളും പൂച്ചകളുമൊക്കെ ചത്തുകിടക്കുന്നുണ്ടാകും. ഞങ്ങൾ വെറും കൈകൊണ്ട് അവയെ എടുക്കും. രാത്രി ജോലി തീരുമ്പോഴേക്കും ഞങ്ങൾ ക്ഷീണിച്ചിട്ടുണ്ടാവും, കൈയ്യുറകളോ മഴക്കോട്ടോ ഇല്ലാതെ. ഏതെങ്കിലും ഉദ്യോഗസ്ഥർ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ മാത്രമാണ് അവർ അതൊക്കെ തരുന്നത്. അല്ലാത്ത സമയത്തൊക്കെ ഞങ്ങൾ സ്വയം വാങ്ങുകയാണ് ചെയ്യുക. വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ചവറ്റുകൊട്ട തരും അവർ. ഒരു കൈക്കോട്ടുപോലും തരാറില്ല”

സൗജന്യ യൂണിഫോം, മഴക്കാലത്ത് ചവറുകൾ മാറ്റാനുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രോവിഡൻ്റ് ഫണ്ട്, ചികിത്സാ പരിരക്ഷ, ബോണസ്സുകൾ, ഉത്സവബത്തകൾ, വിവാഹസഹായധനം (20,000 രൂപവരെ),വിദ്യാഭ്യാസ സഹായധനം (12,000 രൂപവരെ), അപകടം, മരണം എന്നിവയ്ക്കുള്ള നഷ്ടപരിഹാരം, വാർഷിക വൈദ്യപരിശോധന എന്നിവയടക്കം തൊഴിലാളികൾക്ക് ധാരാളം പ്രയോജനങ്ങൾ സ്വകാര്യവത്കരണം കൊണ്ടുവരുമെന്നും ഇതേ പത്രക്കുറിപ്പിൽ എഴുതിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ വാഗ്ദാനങ്ങളൊക്കെ പ്രയോഗതലത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്നുള്ളത് സംശയാസ്പദമാണ്.

മറ്റൊരു തൊഴിലാളി പറഞ്ഞു, “അഞ്ച് വർഷം മുമ്പ്, ദിവസവും രണ്ട് ട്രക്ക് ചവറുകളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇപ്പോളത് നാലായി. മോട്ടോ വാഹനങ്ങൾ വരുന്നതിനും വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഞങ്ങൾ കൈവണ്ടിയാണ് വലിച്ചിരുന്നത്. ആരും മാലിന്യം തരംതിരിക്കുന്നില്ല. ഞങ്ങൾ വെറും കൈകൊണ്ടാണ് അത് ചെയ്യുന്നത്. ഡയപ്പറുകൾ, സാനിറ്ററി പാഡുകൾ, കുപ്പിച്ചില്ലുകൾ. ലീവെടുത്താൽ, ഒരു ദിവസത്തെ ശമ്പളംപോലും വെട്ടിക്കുറയ്ക്കും. ഞങ്ങൾക്ക് പരിക്ക് പറ്റിയാൽ ചികിത്സയ്ക്ക് ഞങ്ങളുടെ പോക്കറ്റിൽനിന്നുവേണം എടുക്കാൻ. ചിലപ്പോൾ, വീട്ടുകാർ കുടിക്കാൻ വെള്ളംപോലും തരാറില്ല.”

പ്രതിഷേധം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, റാംകിയുടെ – വിവിധ തട്ടിപ്പുകേസുകളിൽ ഉൾപ്പെട്ട സ്വകാര്യ സ്ഥാപനം – കീഴിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികളെ ഗാർബേജ് ട്രക്കുകളിൽ, സുരക്ഷാസാമാഗ്രികളൊന്നുമില്ലാതെ, പ്രതിഷേധസ്ഥലം വൃത്തിയാക്കാൻ കൊണ്ടുവന്നു. ഇത്തരം പരാതികളുള്ള ഒരു കമ്പനിയെ എന്തുകൊണ്ട് ജോലിയേൽപ്പിച്ചു എന്ന് പ്രതിഷേധക്കാർ ചോദിച്ചു.

സ്വയംസഹായ ഗ്രൂപ്പുകളിലൂടെ ജോലിക്ക് നിയോഗിച്ച താത്കാലിക തൊഴിലാളികളെ ‘കരാർ പണിക്കാർ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത് ഒട്ടും ശരിയല്ല. സോൺ 5, 6 എന്നിവിടങ്ങളിലെ പണികൾ കോർപ്പറേഷൻ ഇപ്പോൾ റാംകി കരാറുകാർക്ക് ടെൻഡർവഴി പുറംപണിക്ക് കൊടുത്തിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ രേഖാമൂലമുള്ള ടെൻഡർ പ്രക്രിയയില്ലാതെ, സ്വയംസഹായ ഗ്രൂപ്പ് തൊഴിലാളികളെ ‘കരാറുകാർ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത് തട്ടിപ്പല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല. വിരമിച്ച ജസ്റ്റീസ് ഹരി പരന്ധമാൻ്റെ വിധിയെത്തുടർന്ന് ഹൈക്കോടതിയിലെ ജസ്റ്റീസ് സുരേഷ് കുമാർ നയിക്കുന്ന രണ്ടംഗ ബെഞ്ചാണ് ഇത് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.

ഒരു തൊഴിലാളി പറഞ്ഞത് ഇങ്ങനെയാണ്: “ഇതൊരു അന്തസ്സില്ലാത്ത, തരംതാണ തൊഴിലായിട്ടാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഞങ്ങളുടെ കുട്ടികൾക്ക് ഭാവിയുണ്ടാവുന്നത് അവർ തടയുന്നു. 23,000 ശമ്പള നേടി അല്പം നന്നാവുമ്പോൾ, അവർ ഞങ്ങളെ 15,000-ത്തിലേക്ക് തിരിച്ച് തള്ളുന്നു. ഞങ്ങളുടെ കുട്ടികൾ രക്ഷപ്പെടാതിരിക്കാൻ. തലമുറകളായി ഞങ്ങൾ ഈ ചവറുമായി ബന്ധിക്കുകയാണ് അവർക്ക് വേണ്ടത്.

വർക്കേഴ്സ് റൈറ്റ്സ് മൂവ്മെൻ്റ്, എൽ.ടി.യു.സി, എ.ഐ.സി.സി.ടി.യു എന്നിവരും യു.യു.ഐ യൂണിയനുകളും ചേർന്നാണ് പ്രതിഷേധം സംഘടിപ്പിച്ചത്. 13 ദിവസവും ഒരു സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥനും തൊഴിലാളുകളുമായി നേരിട്ട് സംസാരിക്കാൻ വന്നില്ല. ചർച്ചകൾ നടന്നത് യൂണിയൻ നേതാക്കളുമായി മാത്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ സ്വകാര്യവത്കരണത്തിൽ സർക്കാർ ഉറച്ചുനിന്നതോടെ, ഒരു ഒത്തുതീർപ്പിലും എത്തിയില്ല. 13-ആം ദിവസം സർക്കാർ പൊലീസിനെ ഉപയോഗിച്ച് പ്രതിഷേധക്കാരെ ബലം പ്രയോഗിച്ച് മാറ്റി എല്ലാവരേയും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.

ശുചീകരണത്തൊഴിലാളികളുടെ ശബ്ദത്തെ സ്വകാര്യവത്കരണം ഇല്ലാതാക്കി. അധികാരികളെ ചോദ്യം ചെയ്താലുടൻ അവരെ പിരിച്ചുവിടാൻ ആരംഭിച്ചു. ഒരിക്കൽ ഞാൻ കോയമ്പത്തൂരിലെ ശുചീകരണജോലികൾ ഡോക്യുമെൻ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ ഒരു തൊഴിലാളി അയാളുടെ സങ്കടങ്ങൾ എന്നോട് പങ്കുവെച്ചു. വൈകീട്ടോടെ കരാറുകാരൻ അയാളെ പിരിച്ചുവിട്ടു. ഇതാണ് സ്വകാര്യവത്കരണം. ശബ്ദങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തൽ.

ഒരു തൊഴിലാളി സങ്കടപ്പെട്ടു, “ഞങ്ങൾ 8-ഉം, 10-ഉം, 15-ഉം വർഷമായി ജോലി ചെയ്യുന്നു. കൈയ്യുറകളോ, മുഖാവരണങ്ങളോ ഒന്നും തരാറില്ല. എല്ലാം ഞങ്ങൾ സ്വന്തം കൈയ്യിൽനിന്നെടുത്ത് വാങ്ങുന്നു. എന്നിട്ടും സർക്കാർ ഒരവസരവും തന്നിട്ടില്ല. ഈ ജോലി മാത്രമാണ് ഞങ്ങളുടെ ജീവിതമാർഗ്ഗം. കൊറോണക്കാലത്തും, ചുഴലിക്കാറ്റിൻ്റെ സമയത്തും ഞങ്ങൾ ജോലി ചെയ്തു. അതിനുള്ള പ്രതിഫലമായി ഞങ്ങളെ അവർ കരാറുകാർക്ക് കൈമാറി.” മറ്റൊരാൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. “കലൈഗർ അണ്ണ (ഡി.എം.കെ.യുടെ മരിച്ചുപോയ നേതാവ് എം.കരുണാനിധി) ജീവനോടെ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിൽ, അദ്ദേഹം ഞങ്ങളെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തിയേനേ. ഞങ്ങൾ റോഡിലിരുന്നും, മഴ നനഞ്ഞും, വെയിലത്ത് പൊള്ളിയും ജോലി ചെയ്യുന്നു ഇപ്പോഴും.”

ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും അവരെ അലട്ടുന്നുണ്ട്. “ഞങ്ങളിൽ പലർക്കും ഗർഭപാത്ര വീക്കവും, വൃക്കരോഗവും മറ്റ് പല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുമുണ്ട്. 15 വർഷത്തോളം ജോലി ചെയ്ത, 55-ഉം 60 വയസ്സിലധികമുള്ളവർപോലും പെട്ടെന്ന് ഒരു ദിവസം പിരിച്ചുവിടപ്പെടുന്നു. ഇത്രയധികം കാലം ജോലി ചെയ്തിട്ട് എന്ത് ഗുണമാണ് അവർക്ക് കിട്ടിയിട്ടുള്ളത്?”

മറ്റുള്ളവരുടെ നിരാശ ഇങ്ങനെ: "23,000 രൂപ ശമ്പളമുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ ആറ് മാസത്തെ ശമ്പളം മുഴുവനായി കിട്ടിയിട്ടില്ല. അതിനുമുമ്പാണ് ഈ പിരിച്ചുവിടൽ. ഇനി ഞങ്ങൾക്ക് ജീവിക്കാൻ കടം വാങ്ങണം. പലിശ വർദ്ധിക്കും. എങ്ങിനെ ജീവിക്കുമെന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല. ഞങ്ങളുടെ ജീവിതം ഒരു ചോദ്യചിഹ്നമായിരിക്കുന്നു."

"കോർപ്പറേഷനിലെ എഞ്ചിനീയർമാരേയും അക്കൗണ്ടൻ്റുമാരേയും കരാർ വ്യവസ്ഥയിലാക്കിയാൽ അവരത് അംഗീകരിക്കുമോ? പിന്നെയെന്തുകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങളെ മാത്രം സ്വകാര്യവത്കരിക്കുന്നത്? തമിഴ് നാട്ടിലെ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കനല്ലെങ്കിൽപ്പിന്നെ എന്തിനാണ് ഒരു സർക്കാർ? തമിഴ് നാടിനെത്തന്നെ ഈവിധത്തിൽ അപമാനിച്ചാൽ മറ്റെന്താണിനി ബാക്കിയുള്ളത്?"

'സാമൂഹികനീതി'യെക്കുറിച്ചുള്ള സമൂഹത്തിൻ്റെ ധാരണ, അവരോടൊപ്പം ഒരുനേരമിരുന്ന് ചായ കുടിക്കുക, ഭക്ഷണം കഴിക്കുക, അവരും തങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള മനുഷ്യരാണെന്ന് ഒരു നിമിഷം അഭിനയിക്കുക എന്നത് മാത്രമാണ്. ഇത് അസംബന്ധമാണ് യഥാർത്ഥ സാമൂഹികനീതി എന്നാൽ, അവരോടൊപ്പം നിൽക്കുക, അവരുടെ അവകാശങ്ങൾ നേടിക്കൊടുക്കുക, അവരുടെ ആവശ്യങ്ങളെ യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുക, നമ്മുടെ നഗരങ്ങളെ വൃത്തിയാക്കുന്നവർക്ക് അന്തസ്സോടെ ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്നു എന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്തുക എന്നൊക്കെയാണ്. അതിൽക്കുറഞ്ഞ എന്തും പ്രഹസനം മാത്രമാണ്.

ഈ കഥ ആദ്യം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് തമിഴിലാണ്

പരിഭാഷ: രാജീവ് ചേലനാട്ട്