বুকুত তাই কঢ়িয়াই লৈ ফুৰা হা-হতাশাৰ গধুৰ বোজা

২০১২ত অঞ্জু ৰাণী বিয়া হৈ অহাৰ পিছৰ পৰাই তেওঁৰ জীৱনটোত খেলিমেলি লাগিবলৈ ধৰে। “মোৰ স্বামী আছিল এগৰাকী সুৰাসক্ত লোক। প্ৰায়ে আমাৰ কাজিয়া লাগিছিল। মই ভিতৰি ভিতৰি ভাগি পৰিছিলো,” দুই সন্তানৰ মাতৃ ৩৪ বৰ্ষীয় অঞ্জুৱে কয়।

অঞ্জুৰ গিৰীয়েকে ঘৰখন চলোৱাত কোনোধৰণৰ সহযোগিতা কৰা নাছিল। জীয়েকৰ পোহপাল দিয়াৰ বাবেও তেওঁলোকৰ হাতত ধন নাছিল। “আমাৰ বিদ্যুতৰ বিল প্ৰায়ে দিয়া নহৈছিল,” তেওঁ কয়। “ধাৰ বাঢ়ি গৈ আছিল আৰু সুদখোৰে প্ৰায়ে আমাৰ ঘৰলৈ আহি আমাক হাৰাশাস্তি কৰিছিল। মই শংকাত দিন কটাইছিলো।”

প্ৰায়ে তেওঁ উত্তৰপ্ৰদেশৰ পশ্চিমভাগৰ চিয়ানা চহৰৰ পৰা ৩০ কিলোমিটাৰ দূৰৰ অয়াদনগৰস্থিত মাকৰ ঘৰলৈ গুছি গৈছিল। বিয়া হৈ তাইৰ এই বিলৈ দেখা সত্বেও চুবুৰীয়া আৰু আত্মীয়-স্বজনে প্ৰায়ে কথাবোৰ সহজভাৱে ল’বলৈ কৈছিল আৰু এয়া তেনেই সাধাৰণ কথা বুলি কৈ সামৰিছিল। তেওঁলোকে প্ৰায়ে অঞ্জুক গিৰীয়েকৰ ওচৰলৈ যাবলৈ জোৰ দি থাকিছিল। উপায়ন্তৰ হৈ সদায়ে অঞ্জুৱে পুনৰাই গিৰীয়েকৰ ঘৰলৈ উভতি আহিছিল।

অঞ্জুৰ পিতৃ কৰ্কট ৰোগত ঢুকোৱাৰ পিছত অঞ্জুৰ মাক অকলেই থাকিছিল। “এদিন মই সকলো এৰি মোৰ মাৰ ঘৰলৈ গুছি গ’লো। তেওঁ কেতিয়াও মোক নিবলৈ ঘুৰি নাহিল আৰু ময়ো কেতিয়াও যোৱাৰ কথা নাভাবিলো,” চাৰপাই এখনত মাকৰ কাষত বহি থকা অঞ্জুৱে কয়।

মাকৰ ঘৰত থাকি অঞ্জুৱে ঘৰ চলাবলৈ খেতিপথাৰত দিনহাজিৰা কৰিবলৈ ল’লে। খেতি-বাতিৰ সময়ত তেওঁ কাম পালে দিনটোত ২০০ৰ পৰা ২৫০ টকা উপাৰ্জন হৈছিল।

২০১৭ত তেওঁ পুনৰাই বিয়াত বহাৰ কথা চিন্তা কৰে। বিয়া হ’ল আৰু দ্বিতীয় কন্যাসন্তান পালে। “আকৌ এবাৰ জীৱনটো আৰম্ভ কৰাৰ চেষ্টা কৰিলো। কিন্তু দ্বিতীয় বিবাহত সোমাই আগতকৈ বেয়া অৱস্থাৰহে সন্মুখীন হ’লো। এইজনেও মদ খাই আহি মোক মাৰ-ধৰ কৰিছিল। তেওঁ মদ কিনিবলৈ ঘৰৰ সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰিছিল। প্ৰথমে শস্য, তাৰপিছত কুলাৰটো, তাৰপিছত আনকি মোৰ চিলাই মেচিনটোও বিক্ৰী কৰিছিল। তাৰপিছত তেওঁ আনৰ ঘৰৰ পৰা বস্তু চুৰ কৰিবলৈ ল’লে। মই বৰ লাজত পৰিছিলো।”

হতাশাত ভাৰাক্ৰান্ত যদিও নিজৰ জীয়ৰী দুজনীৰ জীৱন বাচক বুলিয়ে অঞ্জু মাকৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। “মোৰেই গাত কিবা দোষ আছে, নহ’লেনো এনেকৈ দুবাৰকৈ বিয়া ভাগেনে বুলি মানুহে বু বু বা বা কৰিছিল।”

পাচলি তোলা, বন নিৰোৱা আৰু বীজ সিঁচা কাম কৰা অকৌশলী শ্ৰমিক অঞ্জুই কেতিয়াবা বহুদিন কাম বিচাৰি হাবাথুৰি খাবলগীয়া অৱস্থাও হয়।

আগষ্ট মাহৰ আবেলি অঞ্জুৱে ধানখেতিৰ পথাৰত কাম কৰি আছে। তেওঁ কেতিয়াবা লগত কাম কৰা আন মহিলাৰ সৈতে নিজৰ সুখ-দুখৰ কথা পাতে, এনেকৈ কথা পাতি তেওঁ মনত জীয়াই থকাৰ সাহস পায়।

“মনটো পাতল লাগে,” অঞ্জুৱে কয়। “কেতিয়াবা মনৰ হতাশা বাঢ়ি যায়। সিহঁতক কওঁ মোৰ মৰো মৰো লাগে। সিহঁতে কয়, ‘তেনেকৈ নাভাবিবা। তোমাত বাদে এই ছোৱালী দুজনীৰ আন কোন আছে? নিজৰ যত্ন লোৱা, নিজৰ সন্তানকেইটাৰ কথা ভাবা। যিয়ে তোমাক এৰি গুছি গ’ল, তাক যাব দিয়া।’ সিহঁতৰ এই কথাই মনত সান্তনা দিয়ে।”

পথাৰত সহমৰ্মিতা পালেও অঞ্জুৱে প্ৰায়ে ৰাতি এনেকুৱা অৱস্থাৰ মাজেৰে পাৰ হয় যে অতীতৰ মনৰ আঘাতবোৰে তাইক অস্থিৰ কৰি তোলে, টোপনি নাহে। এইবছৰ ৰক্ষা বন্ধনত তেওঁ শৈশৱত হেৰুওৱা ভাইটোক মনত পেলাই দুখ কৰে। “মোৰ দুই জীয়ৰীৰো ভায়েক নাই। বাপেক নথকা, ভায়েক নথকাকৈ সিহঁতৰো মোৰ দৰেই বিলৈ হ’ব নেকি, ভাবি মই অস্থিৰ হৈ পৰো।”

অঞ্জু চমাৰ সম্প্ৰদায়ৰ (উত্তৰ প্ৰদেশৰ অনুসূচিত জাতি হিচাপে তালিকাভুক্ত)। পৰম্পৰাগতভাৱে চমাৰসকলে চামৰাৰ কাম কৰিছিল। এই সম্প্ৰদায়ৰ সৰহভাগ লোকেই ভূমিহীন মজদুৰ। তেওঁলোকে প্ৰায়ে সামাজিক ভেদাভেদ আৰু বৈষম্যৰ বাবে বুনিয়াদী সেৱাৰ পৰা বঞ্চিত হৈ আহিছে।

অঞ্জুৱে কয় যে গ্ৰামীণ ভাৰতত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই এই প্ৰত্যাহ্বানবোৰৰ সন্মুখীন হৈ আহিছে, কিন্তু দলিত মহিলাৰ ক্ষেত্রত এই সমস্যাবোৰ অধিক গুৰুতৰ। ঘৰৰ বাহিৰে-ভিতৰে তেওঁলোকে সন্মুখীন হোৱা এই সমস্যাবোৰে তেওঁলোকক মানসিকভাৱে জৰ্জৰ কৰে, কিন্তু মানসিক চাপৰ বাবে তেওঁলোকে চিকিত্সা সাহায্য লাভৰ ক্ষেত্ৰত অপাৰগ আৰু শেষত বহু মহিলাই সেয়াই তেওঁলোকৰ ভাগ্যত লিখা আছে বুলি স্বীকাৰ কৰি লয়।

এই প্ৰতিবেদনৰ বাবে সাক্ষাত্কাৰ লওতে আন দলিত মহিলাৰ দৰে অঞ্জুৱেও মাজে মাজে থমকি ৰয়, সেই সময়খিনিৰ নিৰৱতাই তেওঁ নোকোৱা বহুখিনি কথা কৈ যায়। নিৰৱতাৰ সেই সময়খিনিত সেই মহিলাসকলক চিন্তাত হেৰাই যোৱা যেন লাগে, তেওঁলোকে সেইখিনি সময়তে মনৰ গভীৰতম কোণত থকা দুখৰ পৰা উজাই গৈ উকা এক অৱস্থা উপনীত হয়গৈ।

আন হাজাৰ হাজাৰ দলিত মহিলাৰ দৰে প্ৰায়ে নিজৰ মানসিক স্থিতিৰ বিষয়ে নজনা অঞ্জুৱে ভগ্ন মানসিক স্বাস্থ্য বা মানসিক বিকাৰৰ লক্ষণ হিচাপে সেয়া গণ্য কৰা নাই। কিন্তু মানসিক স্বাস্থ্যৰ সৈতে জৰিত সমস্যাক লৈ চৰকাৰৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট ডেটাও নাই। ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিয়াল স্বাস্থ্য সমীক্ষাত মানসিক বিকাৰক কেৱল ‘অক্ষমতা’ বুলি এক বহল শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰি থোৱা আছে।

অঞ্জুৱে আবেগিক সুৰত কয়, “মোৰ কাজিয়া কেৱল এটা কথাক লৈয়ে আছিল, সদায় সদায় মদ খোৱাৰ অভ্যাস। সেইটো মানি লোৱাটো মোৰ বাবে সম্ভৱ নাছিল, তাৰ ফল এতিয়া মই ভুগি থাকিবলগীয়া হৈছে।”

দুই সন্তানৰ শিক্ষাই এতিয়া মঞ্জুৰ বাবে একমাত্ৰ আশাৰ ৰেঙনি। তথাপি মনটো তেওঁৰ অস্থিৰ হৈ থাকে। “মই জীৱনত সুখ বিচাৰিবলৈ এৰিছো। এতিয়া যি কৰোঁ, সেয়া সিহঁত দুটাৰ বাবেই কৰোঁ। মোৰ জীৱনটো এনেও নৰক।”

ঠিক এনেদৰেই নিজৰ অৱস্থাটোক নিজৰ ভাগ্য বুলি মানি লোৱা শিৱানীও (২৩) চমাৰ সম্প্ৰদায়ৰে। অয়াদনগৰৰ বাল্মিকী চুবুৰীৰ বাসিন্দা শিৱানীয়ে দশম মানত পঢ়ি থাকোতে বিয়া হৈছিল। বিয়াৰ দিন ঠিক হোৱাৰ বাবে তেওঁ দশম মানৰ পৰীক্ষা দিব নাপালে।

শিৱানী এতিয়া শয্যাগত। আঠমাহ হ’ল। তেওঁ খোজ কাঢ়িলে কষ্ট পায়। নিশকতীয়া দেহাটোৰে তেওঁ বেৰত ধৰি ধৰি খোজ দিয়ে। প্ৰথমে জণ্ডিচ আৰু তাৰপিছত যক্ষ্মা ৰোগত আক্ৰান্ত শিৱানীয়ে দুয়োটা ৰোগৰ সৈতে যুঁজি থাকিবলগীয়া হৈছে।

সোনকালে আৰোগ্য লাভৰ আশা কৰা শিৱানীয়ে জীয়েকক বুকুত সাৱতি লোৱাৰ বাবে বৰ হাবিয়াস কৰে। নিজৰেই যত্ন ল’বলৈ এতিয়া অপাৰগ হৈ পৰা শিৱানীয়ে সেই কথা ভাবি অসহায় অনুভৱ কৰে। নিজৰ তিনিবছৰীয়া জীয়েকৰ যত্ন ল’ব নোৱাৰা শিৱানী চাৰপাইত বিবশ হৈ পৰি থাকিবলগীয়া হৈছে, চাই ৰৈছে জীয়েকে মাটিৰে মিনাৰ বনোৱা। তেওঁ চকুপানী টুকিছে আৰু কোনোমতে জোৰ দি উঠি বহিছে।

শিৱানীয়ে কয়, “বেমাৰত পৰাৰ আগতে মই ঘৰৰ সকলো কাম চকুৰ পচাৰতে শেষ কৰিছিলো। এতিয়া মোৰ ভাগৰ কামখিনি ঘৰৰ মানুহে কৰে। বিচনাত পৰি থাকি মোৰ শহুৰ-শাহুৱে আটাইবোৰ কাম কৰি থকা দেখি মোৰ কেতিয়াবা লাজতে মৰো মৰো লাগে। গাটো ইমানখিনি ভাল হওক যাতে মই নিজৰ ঘৰখনৰ আৰু পৰিয়ালটোৰ যত্ন ল’ব পাৰো।”

দীৰ্ঘদিনীয়া বেমাৰৰ ফলত তেওঁৰ দেহ ক’লা পৰি গৈছে। “আইনাত নিজকে চাবৰ মন নাযায়।” তেওঁৰ শাহুয়েকে সন্মতি দি কয়, “তাই ইমান ধুনীয়া আছিল, কিন্তু বেমাৰত তাই ক’লা পৰি গৈছে।”

বিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ১৭ বছৰ। শিৱানীৰ প্ৰথম সন্তানটো আছিল ল’ৰা। ১৮ মাহত সন্তানটিৰ মৃত্যু ঘটে। “সকলোৱে কয় যে তাৰো মোৰ যি বেমাৰ, সেয়া আছিল। বুকুত কফ জমা হৈছিল। কিন্তু ঢুকোৱাতহে গম পালো।”

তেওঁৰ কণমানি কন্যাজনীও ৰুগীয়া, জন্মগত ৰোগ, “হৃদযন্ত্ৰত ফুটা আছে।”

শিৱানীৰ গিৰীয়েক শ্ৰমিক, এখন ভৰি অক্ষম। কাম পোৱাত বহুত অসুবিধা হয়। নৰিয়াপাটীত পৰাৰ আগতে শিৱানীয়ে জলকীয়া চিঙা বা ধান চপোৱা কাম কৰি দুপইচা উপাৰ্জন কৰি ঘৰখন চলোৱাত সহায় কৰিছিল।

চিকিত্সাৰ বাবে শিৱানীয়ে ১০ কিলোমিটাৰ দূৰৰ হাপুৰ চহৰলৈ যাব লাগে, তাত অয়াদনগৰতকৈ চিকিত্সাৰ সুবিধা ভাল।

২০১১ৰ লোকপিয়ল অনুযায়ী ৪,৪০০ লোকৰ বসতি থকা গাওঁখনত ৰাষ্ট্ৰীয় গ্ৰামীণ স্বাস্থ্য অভিযানৰ অধীনত এটা স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ আছে। সামূহিক স্বাস্থ্য বিষয়া এজনে স্বাস্থ্য পৰীক্ষা কৰে আৰু সাধাৰণ জৰ-কাহ, বদহজমি আদিৰ চিকিত্সা কৰে। শিৱানীৰ দৰে জটিল কেচত হাপুৰৰ বেচৰকাৰী হস্পিতাললৈ যোৱাটোৱে একমাত্ৰ বিকল্প।

শিৱানীৰ যেতিয়াই বেমাৰ হয়, তেওঁক ঘৰলৈ পঠিয়াই দিয়া হয়। “তেওঁলোকে ভাবে যে এই ৰোগ মই মাৰ ঘৰত পাইছো। শাহুৰ ঘৰত মই বেমাৰত পৰিলে কাম কৰিব নোৱাৰা হওঁ আৰু সিহঁতে মোক ডাক্তৰৰ ওচৰলৈকে নিনিয়ে। ঘৰত মায়ে মোক গা ধুৱাই দিয়ে, চাফা কৰি দিয়ে। ভাইটোৱে মোক বাথৰুমলৈ আৰু শৌচালয়লৈ দাঙি নিয়ে।” তেওঁ কেবামাহো মাকৰ ঘৰত থাকে আৰু গা অকণমান ভাল হ’লেহে গিৰীয়েকৰ ঘৰলৈ যায়।

“এনে লাগ যেন মই ঘৰখনৰ বাবে বোজা হৈ পৰিছো,” তেওঁ দুখেৰে কয়। “তেওঁলোকৰ বলতহে মই জীয়াই আছো।” তেওঁৰ দেউতাক এগৰাকী ৰাজমিস্ত্ৰী আৰু তেওঁ শিৱানীৰ চিকিৎসাৰ বাবে শেহতীয়া কেইবছৰমানত কেবাবাৰো ঋণ লৈছে।

শিৱানীৰ ঘৰৰ পৰা নাতিদূৰত কিৰণৰ ঘৰ। উত্তৰ প্ৰদেশৰ কোলি সম্প্ৰদায়ৰ কিৰণ ভেঁকুৰৰ পৰা হোৱা ছালৰ ৰোগত আক্ৰান্ত। এতিয়া দেহৰ উৰ্ধাংশত থকা ৰোগবিধৰ এতিয়াই চিকিৎসা নকৰালে সি গোটেই দেহতে বিয়পি পৰিব। দীৰ্ঘদিনীয়া এই বেমাৰেই তেওঁৰ মানসিক আঘাতৰ একমাত্ৰ কাৰণ নহয়। ২০১৯ত তেওঁৰ পাঁচমহীয়া সন্তান এটি তেওঁৰ কোলাতে ঢুকাইছিল। পৰিয়ালটোৱে কেঁচুৱাটোৰ কি হৈছে, ধৰিবকে নোৱাৰিলে।

হাপুৰ চহৰৰ ডাক্তৰে তাৰ পৰা ৬০ কিলোমিটাৰ দূৰৰ সৰ্বভাৰতীয় আয়ুৰ্বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানলৈ যাবলৈ ক’লে, তাত কৰা পৰীক্ষাত ধৰা পৰিল যে শিশুটিৰ হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ৰুটি আছে। তেওঁলোকে দ্বিতীয়বাৰ পুনৰাই দিল্লীলৈ অহাৰ বাবে পইচা যোগাৰ কৰাৰ আগতেই শিশুটিৰ স্বাস্থ্যৰ হঠাতে অৱনতি ঘটিল।

“কিছু সময়ৰ পিছত সি কান্দিবলৈ এৰিলে,” হতাশাভৰা কণ্ঠৰে তেওঁ কয়। “তাক বচাব পৰা গ’লহেঁতেন।”

ঘটনাটো ঘটিছিল বাৰিষাৰ দিনত। গিৰীয়েক কানৱাৰ যাত্ৰাৰ বাবে ঘৰৰ পৰা আঁতৰত আছিল। কানৱাৰ যাত্ৰাত হাজাৰ হাজাৰ পুৰুষে, কিছুমানে খালি ভৰিৰে পদব্ৰজে হৰিদ্বাৰৰ গংগাৰ পৰা পানী আনিবলৈ যায়। সেই পানী তেওঁলোকে নিজৰ গৃহচহৰ বা গাঁৱৰ শিৱ মন্দিৰত আগবঢ়ায়।

“মই তেওঁক যাবলৈ হাক দিছিলো, কিন্তু তেওঁ মোৰ কথা নুশুনি ক’লে যে এই সুযোগতে এপাক ফুৰি অহাও হ’ব। আমাৰ ঘৰৰ আটাইবোৰ মতা মানুহ কানৱাৰ যাত্ৰাত আছিল,” কিৰণে কয়।

এবছৰ পিছত কিৰণে পুনৰাই গৰ্ভধাৰণ কৰিলে, কিন্তু দ্বিতীয় ত্ৰৈমাসিকত গৰ্ভভ্ৰুণ নষ্ট হ’ল। পিছত অৱশ্যে তেওঁ যমজ সন্তান জন্ম পালে।

পৰিয়ালৰ আৰ্থিক অৱস্থা বেয়া বাবে কিৰণে চিলাইৰ কাম কৰে লগতে চিলাইৰ কাম শিকাই দুপইচা উপাৰ্জনৰ চেষ্টা কৰে। তেওঁৰ গিৰীয়েকে দিনহাজিৰা কৰে। কিৰণে কয়, “চুবুৰীৰ মহিলাই মোৰ তাত কাপোৰ চিলাব আহে। এনেকৈ মাহত ১-২ হাজাৰ টকা পাও।” অৱশ্যে সেইখিনিৰে তেওঁলোকৰ ঘৰখন নচলে। বিশেষকৈ ঘৰভাৰা আৰু সৰু-সুৰা ধাৰৰ সুত দিবলৈ থাকে। এই আটাইবোৰ সমস্যাৰ কথা ভাবিলে, কিৰণে কয় যে তেওঁৰ ছালৰ ৰোগ “তেনেই সৰু কথা যেন লাগে।”

অসুবিধা পালেও তেওঁ ঘৰৰ কাম আৰু চিলাইৰ কামত নিজকে ব্যস্ত ৰাখে। “অন্যথা জীয়াই থকাটো মুস্কিল হৈ পৰিব। দুটাকৈ সন্তান হেৰুওৱাৰ যি মানসিক আঘাত, সেয়া এতিয়াও মচ খোৱা নাই।”

অয়াদনগৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সামাজিক স্বাস্থ্যকৰ্মী (আশা) কবিতা ৰাণীয়ে কয় যে তেওঁ লগ পোৱা প্ৰায়ভাগ মহিলাই তেওঁলোকৰ দুৰ্বল মানসিক স্বাস্থ্যৰ বিষয়ে ক’বলৈ শক্তিহীন, মানসিক স্বাস্থ্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ বাবেও তেওঁলোক অসমৰ্থ। “ডিপ্ৰেছনৰ চিকিৎসা কৰোৱাটো দূৰৰে কথা,” তেওঁ কয়। “তাতে আকৌ কাৰোবাৰ যদি কিবা শাৰীৰিক ৰোগো হয়, চিকিৎসাৰ নামত খৰচ কৰিব পৰাকৈ হাতত ধন নাথাকে।” এনেকুৱা খুব কমেইহে হয় যে মহিলাই চিকিৎসাৰ বাবে আগবাঢ়ি আহিছে। আকৌ আহিলেও হাতত ধন নাথাকে, টকা ধাৰে ল’বলৈ বাধ্য হৈ পৰে। কবিতাই কয়, “পইচা নাথাকিলে ধাৰ মাৰিব কেনেকৈ?”

নৱেম্বৰত কবিতাৰ নেৰানেপেৰা জ্বৰ হৈছিল। সেয়া ২০২৪ৰ কথা। চিকিৎসাৰ বাবে চুবুৰীয়াৰ পৰা ধাৰ লোৱাৰ বাদে তেওঁৰ হাতত একো আন একো উপায় নাছিল। হাপুৰ গাঁৱৰ আন মহিলাৰ দৰে তেঁৱো ‘ঝোলাচাপ’ (চিকিৎসা-শাস্ত্ৰৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষা নোহোৱাকৈ চিকিৎসক বুলি কোৱা লোক) ডাক্তৰৰ কাষ চাপিল আৰু তেওঁক সেইজনে কেইদিনমানৰ বাবে দৰৱ দিলে। “মই খালিপেটত সেই ঔষধ খাই শুইছিলো। এদিনাখন মোৰ গা একেবাৰে বেয়া হৈ পৰিল। মোক চাবলৈ কোনো নাছিল। জীয়াই নাথাকিম বুলিয়ে ভাবিছিলো। এটা কথাই মনলৈ আহিছিল, মোৰ কিবা হ’লে সন্তানকেইটা কোনে চাব?” তেওঁ কয়।

অঞ্জুৰ দৰে কবিতাইও গিৰীয়েকৰ পৰা একো আশা কৰিব পৰা নাছিল। “তেওঁ যি দুপইচা উপাৰ্জন কৰে, সেয়া মদৰ নামত উৰুৱাই শেষ কৰে।”

ডিপ্ৰেছনৰ বিষয়ে আৰু মানসিক হতাশজনক অৱস্থাত ইন্ধন যোগোৱা আৰ্থ-সামাজিক কাৰকসমূহৰ বিষয়ে সজাগতাৰ বাৰুকৈয়ে অভাৱ আছে। তেওঁ কয় যে মহিলাই মানসিক উদ্বেগ আৰু চাপক তেওঁলোকৰ জীৱনৰ অংশ বুলি বিবেচনা কৰে। “তেওঁলোক নিজৰ মনৰ মাজতে কথাবোৰ পাগুলি পাগুলি আঁত হেৰুৱায় আৰু ইমানেই উদ্বিগ্ন হৈ পৰে যে মুৰ বিষাবলৈ ধৰে। কেতিয়াবা তেওঁলোকে মুৰত দোপাত্তা এখন বান্ধি বিচনাত শুই দিয়ে। তেনেকৈ পৰিত্ৰাণ নাপালে ফাৰ্মাচিৰ পৰা চেৰিডন আনি খাই থয় আৰু এই চক্ৰ চলি থাকে।”

অঞ্জুৱে যে আজিকালি তেওঁ নিজৰ আৱেগ-অনুভূতিবোৰ নিজৰ মাজতে দমাই ৰখা হৈছে, সেই কথা বুজি পায়। হতাশা আৰু মানসিক চাপক উলাই কৰি তেওঁ পৰিয়ালটোৰ চোৱাচিতাৰ কামত নিজকে ব্যস্ত ৰাখে। “ভাগ্যত যি লিখা আছে, সেয়াই পাম, তাতোকৈ বেছি নাপাও। নিজৰ মতে জীৱনটো জীয়াবলৈ বহুবাৰ চেষ্টা কৰিছো। কিন্তু পাইছো কেৱল নিঃসংগতা।”

মন্তব্য আৰু মতামত লেখকৰ নিজৰ। লাডলি আৰু ইউ.এন.এফ.পি.এ. এই মতামতৰ সৈতে একমত হোৱাটো বাধ্যতামূলক নহয়।

এই প্ৰতিবেদন প্ৰথমে হিন্দী ভাষাত প্ৰকাশিত।

অনুবাদ: পংকজ দাস