ସାଗିର ଅଂସାରୀଙ୍କ ସମନ୍ୱୟବାଦୀ ବଂଶୀ

ସକାଳ ପାଞ୍ଚଟା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏଯାଏଁ ଦିନର ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବିହାରର ଗୋପାଳଗଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଛୋଟ ଜନଗଣନା ସହର ହାଥୁଆକୁ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ସ୍ୱର ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଜାଗ୍ରତ କରିସାରିଲାଣି। ଗୋଟିଏ ହେଉଛି କେତେକ ମସଜିଦର ମିନାରରୁ ଭାସି ଆସୁଥିବାମୁଏଜ୍ଜିନମାନଙ୍କ ଆଜାନର ସ୍ୱର। ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ତିନି-ଚାରିଟି ମନ୍ଦିରରୁ ଭାସିଆସୁଥିବା ଭଜନ ଗାୟକମାନଙ୍କର କଣ୍ଠସ୍ୱର। ମଧୁର “ଆଲ୍ଲାହୁ ଆକବର! ଆଲ୍ଲାହୁ ଆକବର! ଅଶହାଦୁ ଅନ୍ ଲା ଇଲାହା ଇଲ୍ଲାଲ୍ଲାହ...” କରତାଳର ତାଳରେ ଗୁଞ୍ଜରିତ “ହରେ ରାମ, ହରେ କୃଷ୍ଣ, ହରେ କୃଷ୍ଣ, ହରେ ରାମ...” ସହ ମିଶିଯାଉଛି। ଏବଂ ତା'ପରେ, ପବନରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହୋଇ, ଆଉ ଟିକିଏ ନିକଟରୁ ଭାସିଆସୁଛି ବଂଶୀର ସୁମଧୁର ସୁର, ଯାହା ଏହି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱରକୁ ଏକାଠି ଗୁନ୍ଥି ଏକ ଶାନ୍ତ, ସ୍ନିଗ୍ଧ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।

ବାଂସୁରୀରୁ (ବଂଶୀ) ଭାସିଆସୁଥିବା ସେହିସୁମଧୁର ସୁରର ଆକର୍ଷଣ ଏବଂତାହାକୁ ବଜାଉଥିବା କଳାକାରଙ୍କୁ ଭେଟିବାର କୌତୂହଳ ମୋତେ୧୭୬ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଗୋପାଳମନ୍ଦିରକୁ ଟାଣିନିଏ। ହାଥୁଆରତତ୍କାଳୀନ ମହାରାଣୀ ଶ୍ୟାମ ସୁନ୍ଦରୀକୁଁୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ୧୮୫୦ରୁ ୧୮୬୬ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ମନ୍ଦିରକୁଏକ ପୁରୁଣା କିଲ୍ଲା, ଏକନୂଆ କିଲ୍ଲା ଏବଂ ଏକଶୀଶ ମହଲ (କାଚର ପ୍ରାସାଦ) ଘେରି ରହିଛି।ଆଜିର ହିସାବରେ ପ୍ରାୟ ୫୫କୋଟି ଟଙ୍କା ସହ ସମାନ, ପ୍ରାୟ ୪ ଲକ୍ଷ ୫୦ହଜାର ରୌପ୍ୟ ମୁଦ୍ରା ବ୍ୟୟରେନିର୍ମିତ ଏହି ରାଜକୀୟ ମନ୍ଦିରରବିଶାଳ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାରରେ ଜଣେ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀ ପହରାଦେଉଛି। ଭିତରେ, ୧୪ଏକର ଜମି ଉପରେ ବିସ୍ତୃତପରିସରରେ ଉଦ୍ୟାନ, ଫୁଆରା, ପୋଖରୀ, ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଏକ ଭବନ ଏବଂଅନେକ କୋଠରୀ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରସିଦ୍ଧମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ।

ଏହିମନ୍ଦିର ହାଥୁଆର ପୂର୍ବତନ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନକରୁଥିବା ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ଅଭିଜାତ ପରିବାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଏକ ପରିବାରର ବଂଶଧରମାନଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତି। ସକାଳଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଏହାସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲାରହେ। ସେହି ସମୟରେଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ କରି କିଛିଭକ୍ତ ଆସୁଥିବାର ଆପଣ ଦେଖିପାରିବେ। ଭିତର ଗର୍ଭଗୃହରେରାଧା-କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ସମ୍ମୁଖରେ ଜଣେପୂଜାରୀଆରତି କରୁଛନ୍ତି। ତାହାରଠିକ୍ ସାମ୍ନାରେ, ବିଶାଳ ସ୍ତମ୍ଭଯୁକ୍ତ ମଣ୍ଡପରଚଟାଣ ଉପରେ, ତବଲା, ହାରମୋନିୟମ୍ ଓ କରତାଳ ଭଳିବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ସହ ବସିଛନ୍ତି କିଛିସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ। ଏବଂ ସେହିଦଳର ମଝିରେ ଅଛନ୍ତି ମହମ୍ମଦସାଗିର ଅଂସାରୀ, ଯେଉଁ କଳାକାରଙ୍କବିଷୟରେ ମୁଁ ମୋର ସହକର୍ମୀମାନଙ୍କଠାରୁଶୁଣିଥିଲି।

୭୦ବର୍ଷୀୟ ଜଣେ ମୁସଲମାନ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞଗୋପାଳ ମନ୍ଦିରରେ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିଜ ବଂଶୀର ସୁରଅର୍ପଣ କରୁଛନ୍ତି। ନିଜକାମରେ ସେ କିଛି ବିଅସାଧାରଣତା ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। “ସମସ୍ତ ମଣିଷ ସମାନ। ଆମ ଭିତରେକୌଣସି ଭେଦଭାବ ନାହିଁ,” ସେକୁହନ୍ତି। “ଆମେ ସମସ୍ତେସଦ୍‌ଭାବରେ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ୍। ‘ୟହ ଏକ ଜ୍ଞାନ ହୈ ଜୋ ଖୁଦା ନେ ମୁଝେ ଦିୟା ହୈ। ଔର ଜ୍ଞାନ ବାଣ୍ଟନେ ମେଁ କୁଛ୍ ଭି ଗଲତ୍ ନହିଁ ହୈ।’ [ଏହି କଳା, ଏହିଜ୍ଞାନଖୁଦାଙ୍କରଆଶୀର୍ବାଦ, ଏବଂଏହାକୁଅନ୍ୟମାନଙ୍କସହବାଣ୍ଟିବାରେକୌଣସିଭୁଲନାହିଁ।] “ମୁଁ ଏଠାରେ ଦଶ ବର୍ଷରୁଅଧିକ ସମୟ ହେବ ବଂଶୀବଜାଉଛି।”

ମହାରାଣୀଶ୍ୟାମ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କ ସମୟରେ, ଆରତି ସମୟରେ କଳାକାରମାନେ ମନ୍ଦିରପ୍ରବେଶ ପଥରେ ଶେହନାଇ ବଜାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏହି ପ୍ରଥାବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ପୂର୍ବତନ ରାଜପରିବାରର ବର୍ତ୍ତମାନରମୁଖ୍ୟ, ମୃଗେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ସାହି, ଏହିପୁରୁଣା ପରମ୍ପରାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୫ମସିହାରେ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ଓଭଜନ ପରିବେଷଣ ପାଇଁ କିଛିକଳାକାରଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।ସେହି ସମୟରେ, ଏକ ଦଶନ୍ଧିରୁଅଧିକ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ, ହାଥୁଆରରାଜପରିବାରର ଏକ କାର୍ ସାଗିରଅଂସାରୀଙ୍କ ଦୁଆରମୁହଁରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଥିଲା।ଇଷ୍ଟେଟ୍ ମ୍ୟାନେଜର ସାଗିରଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କ ସହମୃଗେନ୍ଦ୍ର ସାହିଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ନେଇଆସିଥିଲେ, ଯିଏକି ଦୈନିକ 'ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ' ପତ୍ରିକାରେ ଏହି ଦକ୍ଷ ବଂଶୀବାଦକଙ୍କ ବିଷୟରେ ପଢ଼ିଥିଲେ।ଏହିପରି ଭାବରେ ମନ୍ଦିର ସହିତତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ସାଗିରଙ୍କବୟସ ୫୯ ବର୍ଷ ଥିଲା।

ତେବେବାଂସୁରୀସହିତ ତାଙ୍କର ଏହି ସମ୍ପର୍କ ଛଅ ଦଶନ୍ଧିପୂର୍ବରୁ, ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ମାତ୍ର ୯ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା।ସେ କହନ୍ତି, "ବଂଶୀ ଆମ ଘରଭିତରେ ହିଁ ତିଆରି ହେଉଥିଲା। ଆମେ ଏବେବି ସେଗୁଡ଼ିକ ତିଆରି କରୁଛୁ, କିନ୍ତୁମୋ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମୋତେ ଅଧିକ ବଂଶୀତିଆରି କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ମୋମାଆ ବଞ୍ଚିଥିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ବଂଶୀତିଆରି କରୁଥିଲେ"। ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପା, ଜୁମରାତି ମିୟାଁ, ତାଙ୍କୁ ବଂଶୀତିଆରି କରିବା ଏବଂ ବିକ୍ରିକରିବା ଶିଖାଇଥିଲେ।

ଜୁମରାତିମିୟାଁ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶଶାସନ ସମୟରେ ସେ ହାଥୁଆପୋଷ୍ଟ ଅଫିସ୍‌ରେ କାମକରୁଥିଲେ। ସାଗିର ମନେପକାଇ କହନ୍ତି, "ଅବସର ପରେ ସେଥରେ କିଛି କାମରେ କଲିକତାଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରୁ ଗୋଟିଏବଂଶୀ ଆଣିଥିଲେ"। "ସେ ନିଜେ ଏହାବଜାଉଥିଲେ; ଏହା ତାଙ୍କର ଏକନିଶା ଥିଲା। ପରେ, ସେ ଗ୍ରାମର ଆଖପାଖରୁ ସରକଣ୍ଡାସଂଗ୍ରହ କରି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରଟିର ନକଲତିଆରି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଥରେ ତାଙ୍କରନକଲି ବଂଶୀରୁ ଶବ୍ଦ ବାହାରିବାପରେ, ସେ ବଂଶୀ ତିଆରିକରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ - ପ୍ରଥମେଦିନକୁ ଦଶଟି, ପରେ କୋଡ଼ିଏଟି"।

ସାଗିରକହନ୍ତି, "ସେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ଥାନୀୟମେଳା ଏବଂ ବଜାରରେ ବଂଶୀବିକ୍ରି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାପାଇଁ କିଛି ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତକରୁଥିଲେ"। ସେମାନେ ମିରଶିକାରସମ୍ପ୍ରଦାୟର। ସେମାନଙ୍କ ନାମଅନୁସାରେ ଏହି ପଡ଼ିଶାକୁ ମିରଶିକାରଟୋଲାକୁହାଯାଏ। ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁପକ୍ଷୀ ଶିକାର କରୁଥିଲେ ଏବଂହାଥୁଆ ରାଜ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟସ୍ଥାନରୁ ଆଣି ଏଠାରେ ସ୍ଥାପିତକରିଥିଲେ”। ସେ ବିଶ୍ୱାସକରନ୍ତି ଯେ, ଆଜି ସେହିସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଜୁମରାତି ମିୟାଁଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଥିବାକଳାକୁ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂବଂଶୀ ତିଆରି ଓ ବିକ୍ରିକରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ସେମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଦେଶରବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥାନ୍ତି।

୧୯୭୦ମସିହାରେ ବାପାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେପରିବାରକୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁସାଗିର ନିଜେ ବର୍ଷ ବର୍ଷଧରି ବିହାର ବାହାରକୁ ଯାତ୍ରାକରିଥିଲେ। ସେ ମାସକୁକେବଳ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ପାଇଁ ଘରକୁ ଆସୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁଟଙ୍କା ପଇସା ଦେବା ପାଇଁ। ସେ କହନ୍ତି, "ମୁଁ ଆହ୍ଲାବାଦ (ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରୟାଗରାଜ), ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ବନାରସ, କାନପୁର, କାଟନୀ, ବିଳାସପୁର, ରାୟପୁର, ରାୟଗଡ଼, ରିୱା, ସତନା ଏବଂ ଜବଲପୁରର ମେଳାକୁଯାଉଥିଲି। ମେଳା ପରେମୁଁ ଅଧିକ ବଂଶୀ ବିକ୍ରିକରିବା ପାଇଁ ବୁଲୁଥିଲି।ମୁଁ ବଂଶୀ ମଧ୍ୟ ବଜାଉଥିଲି। ସେତେବେଳେ ଦିନକୁଚାରିରୁ ପାଞ୍ଚ ଶହ ଟଙ୍କାଏକ ବଡ଼ ପରିମାଣ ଥିଲା"।

ସାଗିରଗ୍ରାମରେ ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ହନୁମାନଙ୍କୁସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା 'ମହାବିରୀ ଝଣ୍ଡା' ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ମଧ୍ୟବଂଶୀ ବାଦନ କରିଛନ୍ତି।ଏହି ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ଦେଶରବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ କଳାକାରମାନଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହିପରି ଏକଅବସରରେ ତାଙ୍କର ଭେଟ ଫକୀରାମାଷ୍ଟରଙ୍କ ସହିତ ହୋଇଥିଲା, ଯିଏକିଚୋକଟ ମିୟାଁ (ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରକୃତନାମ ରହମାନ ଥିଲା)ଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ବ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଜଣେ ବଂଶୀ ବାଦକଥିଲେ। ସାଗିର କହନ୍ତି, "କେହି ଜଣେ ଚୋକଟ ମିୟାଁଙ୍କୁମୋ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ ଯେଏଠାରେ ଜଣେ ବାଳକ ଅଛିଯିଏ ବହୁତ ଭଲ ବଂଶୀବଜାଏ। ତେଣୁ ସେଆସି ମୋତେ ତାଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନକୁନେଇଗଲେ। ଏବଂ ଯେତେବେଳେଫକୀରା ମାଷ୍ଟର ମୋତେ ବଂଶୀବଜାଉଥିବାର ଦେଖିଲେ, ସେ ମୋତେତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣକରି ବହୁତ ଖୁସି ହୋଇଥିଲେ।"

ଫକିରାମାଷ୍ଟର ଧ୍ରୁପଦ ବଜାଇବାରେ ସିଦ୍ଧହସ୍ତଥିଲେ ଏବଂ ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ବଂଶୀ ବଜାଉଥିଲେ।ସାଗିର କୁହନ୍ତି, ସଙ୍ଗୀତ ଉପରେ ତାଙ୍କରଅଗାଧ ଜ୍ଞାନ ଥିଲା। “ତାଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିବା ପାଇଁ ମୋରବହୁତ ଆଗ୍ରହ ଥିଲା।ସେ ଯେତେବେଳେ ବି ନଦୀକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଆମେ ଚାରି–ପାଞ୍ଚ ଜଣଘାଟରେ ବସିଯାଉଥିଲୁ ଏବଂ ସେ ଆମପାଇଁ ବଜାଉଥିବା କେତେକ ସୁର ଶୁଣୁଥିଲୁ। ପ୍ରତିଦିନ ସେଆମକୁ ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ଦଶମିନିଟ୍ ଶିଖାଉଥିଲେ। ସେହିପରି ଭାବରେମୁଁ ଦୁଇ-ତିନୋଟି ରାଗଶିଖିଥିଲି।

ଫକୀରାମାଷ୍ଟର ଏକ ବର୍ଷ ପରେମିରଟ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସାଗିର ବିବାହପରେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିଲାଓ ନାତି-ନାତୁଣୀଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟମେଳା ଓ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ବଂଶୀବଜାଇବା ଜାରି ରଖିଲେ।ସେ ସେହି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ, ବଂଶୀ ବିକ୍ରି କରୁଥିଲେଏବଂ ବଜାଉଥିଲେ, ଯେଉଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ବତନରାଜପରିବାରଠାରୁ ସେହି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଆସିନଥିଲା।

ଦୀର୍ଘ ଦଶ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ହେବ, ମନ୍ଦିରରେ ଆରତିର ଶୁଭାରମ୍ଭ ତାଙ୍କ ବଂଶୀର ସୁରର ଅର୍ଘ୍ୟରେ ହିଁ ହୁଏ। ସାଗିରଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କୁ ଧାର୍ମିକ ସଦ୍ଭାବନା ପାଇଁ ବଂଶୀ ବଜାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି। ତେବେ, ସହରର ଯୁବ ପିଢ଼ିଙ୍କ ପାଇଁ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳୁଛି। ଗତ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ସହରର ୪୩ ପ୍ରତିଶତ ମୁସଲିମ୍ ଏବଂ ୫୬ ପ୍ରତିଶତ ହିନ୍ଦୁ ଜନସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅପ୍ରକଟ ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦୂରତା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।

ସାଗିର୨୦୧୫ ମସିହାର ଏକ ଘଟଣାମନେ ପକାନ୍ତି। ଜଣେଧର୍ମପରାୟଣ ମୁସଲିମ୍ ଭାବରେ ସେଦିନକୁ ପାଞ୍ଚ ଥର ନମାଜପାଠ କରିବାରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ।ସେ କୁହନ୍ତି, "ପ୍ରାୟତଃ ମଗରିବ (ସନ୍ଧ୍ୟା) ନମାଜର ସମୟ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତୀସମୟ ସହିତ ମିଶିଯାଏ।ତେଣୁ ଆରମ୍ଭରେ ଯେତେବେଳେ ମୁଁଏଠାରେ [ମନ୍ଦିର ଭିତରେ] ନମାଜପାଠ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲି, ମନ୍ଦିର ପରିସରର ମୁଖ୍ୟ ଗେଟ୍‌ରେ ଥିବା ଜଣେଚୌକିଦାର ଯାଇ ହାଥୁଆ ମହାରାଜଙ୍କୁଅଭିଯୋଗ କଲେ। ସେମୋତେ ଡକାଇଲେ ଏବଂ ମୋସାମ୍ନାରେ ହିଁ ସେହି ଚୌକିଦାରକୁଭର୍ତ୍ସନା କଲେ। ମୋରମନେ ଅଛି, ସେ କହିଥିଲେ, 'ସେ କଣ ମୋ ଜମିଖୋଳି ନେଇଯାଉଛି କି? ସେ କାହାରକିଛି କ୍ଷତି କରୁଛି କି? ଯଦି ନାହିଁ, ତେବେ ତୁମେଅଭିଯୋଗ କାହିଁକି କରୁଛ?' ସେବେଠାରୁମୋତେ ଏଠାରେ କେବେବି କୌଣସିଅସୁବିଧା ହୋଇନାହିଁ।"

ଏହି କାହାଣୀଟି ପ୍ରଥମେ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା।