ಲುಪುಂಗ್‌ಪಾಟ್‌ ಗ್ರಾಮದ ಅಭಿಜಾತ ಹಾಡುಗಾರ

ಬರಹಗಾರನಿಗೆ ಸದಾ ಕಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ “ನಾನು ಬರಹದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನು ನಂಬಬಹುದು?” ಎನ್ನುವುದು.

ಒಂದು ಬರಹವನ್ನು ಲೋಕ ಓದುವ ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನಿರುತ್ತಾನೆ. ಶೃದ್ಧಾನಂದ ಅಸುರ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಳೆದ 18 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ.

“ನಾನು ಅತ್ನಾಸ್‌ ಎದುರು ಓದುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಬರೆದ ಮೊದಲ ಗೀತೆ – ಯೇಸು ಗೀತೆ, ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತ” ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅವರು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಓದುಗ ಗೆಳೆಯನತ್ತ ನೋಡಿದರು. ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ ಇಬ್ಬರೂ ಜೋರಾಗಿ ನಗತೊಡಗಿದರು.

ಶ್ರದ್ಧಾನಂದ್ ಮತ್ತು ಅತ್ನಾಸ್ ಇಬ್ಬರೂಜಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಲುಪುಂಗ್‌ಪಾಟ್‌ ಗ್ರಾಮದವರು. ಸಣ್ಣವರಿದ್ದಾಗ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದವರು. ಒಂದು ದಿನ, ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಅತ್ನಾಸ್‌ ಬಹಳ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವುದು ಶೃದ್ಧಾನಂದ ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. “ಆ ದಿನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಸರದಿ ಅತ್ನಾಸನದಾಗಿತ್ತು” ಎಂದು ಅವರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಈ ಹುಡುಗರು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ ರಾಜ್ಯದ ಅಸುರ್‌ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ದುರ್ಬಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪು (ಪಿವಿಟಿಜಿ) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅತ್ನಾಸ್‌ ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ಎಡಗೈ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಎಡಗೈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. “ಜನರು ಅವನನ್ನು ಲುಲಾ [ಅಂಗವಿಕಲ] ಅಥವಾ ಠೂಠಾ [ದುರ್ಬಲ] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ಶೃದ್ಧಾನಂದ್‌ ಅವರ ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ನಗು ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬಾಡಿತ್ತು.

ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಹಾಡಬೇಕಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಯತ್ನಾಸ್‌ ಅವರನ್ನು ಚಿಂತೆಗೆ ದೂಡಿತ್ತು. ಅವರು ಅಂದು ಭಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಆಗ ಶೃದ್ಧಾನಂದ ಎರಡನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ತನ್ನ ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. “ಮೈನೇ ದಿಮಾಗ್‌ ಲಗಾಯಾ [ನಾನು ತಲೆ ಓಡಿಸಿ] ಕೂಡಲೇ ಸದ್ರಿ [ಭಾಷೆ]ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯೇಸು ಗೀತೆಯನ್ನು ಬರೆದೆ.” ಅತ್ನಾಸ್‌ ಅದನ್ನು ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡಿ ಮರುದಿನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದೊಂದಿಗೆ ಎದ್ದುನಿಂತು ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದರು.

ಶೃದ್ಧಾನಂದ ತನ್ನ ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯೇಸುವಿನ ಬಳಿ ತನ್ನ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ಅವನ ದೈಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮೀರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡು ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದರು.

ಅತ್ನಾಸ್‌ ಹಾಡುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಂದು ಮಕ್ಕಳು ನಕ್ಕರು. ಟೀಚರ್‌ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಸುಮ್ಮನಾಗಿಸಿ, ನೀನಿ ಈ ಹಾಡನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಕಲಿತೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಅತ್ನಾಸ್‌ ಹಾಡಿನ ಹಿಂದಿನ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಟೀಚರ್‌ ಅವರ ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟಿದರು.

“ಆ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಟೀಚರುಗಳು ದಿನಾಲೂ ನನ್ನ ಬಳಿ ಆ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಹಾಡು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಶೃದ್ಧಾನಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ನೇಹಿತನ ಸಲುವಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಈ ಪ್ರಯಾಣ ಮುಂದೆ ಅದನ್ನೂ ಮೀರಿ ಬೆಳೆಯಿತು. “ನಾನೂ ಗೀತರಚನೆಕಾರನಾಗುವ ಕನಸು ಕಾಣಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು 24 ವರ್ಷದ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮಾತೃಭಾಷೆ, ಅಸುರ್ (ಅಸುರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), 10,000ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಆಸ್ಟ್ರೋಸಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಅಟ್ಲಾಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜಸ್ ಇನ್ ಡೇಂಜರ್ ಇದನ್ನು 'ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ' ಮಾತೃಭಾಷೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ.

ಆದರೆ ಶೃದ್ಧಾನಂದ ಮೊದಲು ಹಾಡು ಬರೆದಿದ್ದು ಅಸುರ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಲ್ಲ. ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯಲು ಬಳಸುವ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆಯಾದ ಸದ್ರಿಯಲ್ಲಿ. "ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ, ನಾವು ಸದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಕೂಡ ಬೋಧನಾ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿತ್ತು.

ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಸುರ್ ಭಾಷಿಕರು ಸದ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಂತಹ ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಅಪಾಯ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅವರು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಈಗ ನಾನು ಅಸುರ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಶೃದ್ಧಾನಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಗಣತಿಯ ವರದಿಯೂ ಅವರ ಭಯವನ್ನೇ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರಿಂದ ಅಸುರ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಸದ್ರಿ ಭಾಷೆ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಬದುಕನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಈಗ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಮುದಾಯದ ಅನೇಕರು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ರದ್ಧಾನಂದ ಅವರ ಊರು ಲುಪುಂಗ್‌ಪಾಟ್, ಗುಮ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ, ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಕೆಂಪು ಧೂಳಿನ ರಾಶಿ ಏಳುತ್ತದೆ, ಈ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳು ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಮನೆಯ ಛಾವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಜನರ ಮುಖಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

2024ರಲ್ಲಿ ಪರಿ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಯಾರೋ ಶ್ರದ್ಧಾನಂದರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಅವರು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೊಂದಿಗೆ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಾಗಿಸುವ ಲಾರಿಗೆ ತುಂಬಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕರು.

ಲುಪುಂಗ್‌ಪಾಟ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳು ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ರಾಂಚಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರದ್ಧಾನಂದ ಕೂಡ ಹೋಗಿದ್ದರು. 12ನೇ ತರಗತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣನಾದ ನಂತರ, ಕುಟುಂಬದ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ಅವನು ನಗರದ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಕಾಲೇಜು ಬಿಟ್ಟರು. "ನನಗೆ ಕೇವಲ ಹಾಡು ಬರೆಯುವುದಷ್ಟೇ ಇಷ್ಟ" ಎಂದು ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ರಾಂಚಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ನಾನು ಆಗಾಗ ಊರಿಗೆ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದೆ."

ಊರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ, ಹೊಸ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಗುನಗುತ್ತಾ,ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಡಿಬಿಡಿಯ ಊಟದ ವಿರಾಮ ಪಡೆದರು. ನಂತರ "ನನಗೆ ಈಗ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಊರಿನಲ್ಲಿ, ಕುಟುಂಬ ಸೇರಿದಂತೆ, ಅನೇಕರು ಅವರನ್ನು ಮಲಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ - ಫಕೀರನಂತಹ ಅಲೆಮಾರಿ.

ಈಗ ರಾಂಚಿಯ ಒರ್ಮಾಂಜಿ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಕುಟುಂಬ, ಅವರನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಬೇಸರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ತಂದೆ, ರೂಬೆಂಟಸ್ ಆಸುರ್, ಬ್ಲಾಕ್-ಮಟ್ಟದ ಕೆಲಸಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. "ಹಿಂದೆ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಗದರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು," ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. "ಈಗ, ಅದೂ ನಿಂತುಹೋಗಿದೆ."

ಶ್ರದ್ಧಾನಂದರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಪಡೆಯುವ ಯೋಚನೆ ಎಂದೂ ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದೇನಿಲ್ಲ. 2023ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕೇರಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಮನೆ ಕೆಲಸಗಾರನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ 12,000 ರೂ. ಗಳಿಸತೊಡಗಿದರು. ಆದರೆ, "ನನಗೆ ನನ್ನ ಜನರನ್ನು, ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಕಾಣದೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ" ವರ್ಷಾಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಅವರ ವೇತನ 15,000 ರೂ.ಗೆ ಏರಿದರೂ, ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಲುಪುಂಗ್‌ಪಾಟ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು.

"ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು. ರಸ್ತೆ, ಬೆಳಕು, ನೀರು - ಎಲ್ಲವೂ ಇತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ, ನಮಗೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ." ಅವರು ಒಣಗಿ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟ ನೆಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. "2015ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಲೈನ್ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಇದು 2024. ಇದು ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ."

ಓದಿ: ಲುಪುಂಗ್ಪಾಟ್ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯೆನ್ನುವ ಜನರ ಸಚಿವಾಲಯ

2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಲುಪುಂಗ್‌ಪಾಟ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 600. ಸಮುದಾಯವು ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಶ್ರದ್ಧಾನಂದ ಕೂಡ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. "ತುರ್ತು ಹಣದ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ, ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತೇವೆ."

ಆದರೆ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮದ ಹಲವರು ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಟ್ರಕ್‌ಗಳು ಊರಿನ ಕಿರಿದಾದ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಾತ್ರಿಹಗಲು ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಪಘಾತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. "ನನ್ನ ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಶ್ರದ್ಧಾನಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಒಂದು ಹಾಡು, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಲಾರಿಗಳ ನಿರಂತರ ಸಂಚಾರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ.

ಊಟದ ನಂತರ, ಶ್ರದ್ಧಾನಂದ ತೋಟದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಾ ತನ್ನ ನೋಟ್ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದರು. ಮರದ ನೆರಳಿನ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತು, ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವುತ್ತಾ ಪರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ದಿನ ಕಳೇದಂತೆ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.” ನಂತರ ಅವರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು.

"ಗೀತೋಂ ಕೆ ಬೋಲ್ ಮೇರೆ ದಿಮಾಗ್ ಮೈ ಚಲ್ತೇ ರಹತೆ ಹೈ [ಹಾಡಿನ ಪದಗಳು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ]. ಬರೆಯಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹಾಡು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರೆ, "ಕಾಣುವುದನ್ನೇ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನ್ನ ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ." ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಸೃಜನಶೀಲ ಆಚರಣೆ ಅಥವಾ ಏಕಾಂತವಿಲ್ಲದೆ ಬರೆಯುವುದಾಗಿ ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಪದಗಳು ಬಂದಾಗ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ - ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ. ಗೀತ್ ಲಿಖ್ನಾ ಹೀ ಮೇರಿ ಕಿಸ್ಮತ್ ಮೇ ಹೈ [ಹಾಡು ಬರೆಯುವುದೇ ನನ್ನ ಹಣೆಬರಹದಲ್ಲಿದೆ]" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಈಗ ಕಾವ್ಯ ರಚನೆ ಸುಲಭವಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಶ್ರದ್ಧಾನಂದ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ತಾಯ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡು ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು "ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗೆಮಾತನಾಡಿ" ಆ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳಿದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಅವರು ತನ್ನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಮುದಾಯದ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರೀಗ ಚೈನ್‌ಪುರ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಸಣ್ಣ ಸ್ಟುಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ತಾಕಿ ಗೀತ್ ಸುರಕ್ಷಿತ್ ರಖೆ ಜಾ ಸಕೇ [ಹಾಡುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಲಿ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ]." ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನುಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯೂ ಇದೆ: "ಕನಿಷ್ಠ ಇಷ್ಟಾದರೂ ನನ್ನ ತಾಯ್ನುಡಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ್ರೆ ಸಾಕು."

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಶ್ರದ್ಧಾನಂದರಸ್ನೇಹಿತರೂ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. "ಹಿಂದೆ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಗೇಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ನನ್ನ ಹಾಡುಗಳು ಎಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟವು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ನಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಶೃದ್ಧಾನಂದರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇಂದು ಅವರ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. "ಈಗ ಅವರು ನನಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಗೀತರಚನೆಕಾರನಾಗಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ."

ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನೇ ಕುಳಿತಿದ್ದ 23 ವರ್ಷದ ಆತ್ನಾಸ್ ತಕ್ಷಣ ಮಾತಿಗೆ ಬಂದು, "ಮೈ ತೋ ಇಸೆ ಕಹತೆ ರಹತಾ ಹೂಂ, ಕ್ಯೂಂ ಗಾಂವ ಮೈ ಪಡೇ ರಹಕರ್ ಆಪ್ನಾ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಖರಾಬ್ ಕರ್‌ ರಹೇ ಹೋ [ನಾನು ಇವನಿಗೆ ಸದಾ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೇನೆ, ಊರಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಏಕೆ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವೆ]," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ಅವನು ದೊಡ್ಡ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು."

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಶ್ರದ್ಧಾನಂದ ನಗುತ್ತಾರೆ, "ಜೈಸೆ ವಹಾಂ ಲೋಗ್ ಮೇರಾ ಇಂತೆಜಾರ್ ಕರ ರಹೇ ಹೋಂ! [ಇವನು ಹೇಳುವುದು ನೋಡಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ನನಗಾಗಿ ಕಾಯ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಂದ್ಕೋಬೇಕು!] ನಾನು ನನ್ನ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ನನ್ನ ಊರುಎಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ, ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ನಾನು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯದಿದ್ದರೆ, ಬೇರೆ ಯಾರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ?"

ಈ ವರದಿಗಾರರು ಈ ಕಥಾನಕವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಆದಿವಾಸಿ ಕವಯಿತ್ರಿ ವಂದನಾ ಟೇಟೆ ಮತ್ತು ಬರ್ನಬಾಸ್ ಟೊಪ್ಪೊ ಅವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದ.

ಶ್ರದ್ಧಾನಂದ ಮೂಲತಃ ಆಸುರ್ ಮತ್ತು ಸದ್ರಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ದೇವೇಶ್ ಹಿಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಪಾಂಡ್ಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪರಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆಗಳ ಯೋಜನೆ (ಇಎಲ್‌ಪಿ), ಅಜೀಂ ಪ್ರೇಮ್‌ಜಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತ ಉಪಕ್ರಮದ ಭಾಗ. ಇದು ಭಾರತದ ದುರ್ಬಲ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರ ಧ್ವನಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಾನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಕಥಾನಕವು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಅನುವಾದ: ಶಂಕರ. ಎನ್. ಕೆಂಚನೂರು