ପୀରାଗଢ଼ୀର ବିଷାକ୍ତ ନଳ

‘‘ଘରେ ପହଞ୍ଚୁଥିବା ଟ୍ୟାପ ପାଣିବେଳେବେଳେ ହଳଦିଆ ଏବଂଆଉ କେତେବେଳେ ନୀଳ, କଳାକିମ୍ବା ଫେଣଯୁକ୍ତ ଆସୁଛି। ପାଣି ନର୍ଦ୍ଦମା ଭଳି ଗନ୍ଧହେଉଛି।ଆମେ ଛଅ ମାସଧରି ଏହି ପାଣିବ୍ୟବହାର କରିଆସୁଛୁ,’’ ପଶ୍ଚିମ ଦିଲ୍ଲୀର ପୀରାଗଢ଼ୀ ଗ୍ରାମରେ ରହୁଥିବା ୨୨ ବର୍ଷୀୟଦରଜି ରୋଶନ କୁହନ୍ତି। ତିନି ଦିନ ହେଲାଣିସେ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣାଏବଂ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତଅଛନ୍ତି।ତାଙ୍କର ଚାରି ଜଣିଆପରିବାରରେ ସବୁବେଳେ କେହି ନାକେହି ଅସୁସ୍ଥ ଥାଆନ୍ତି।

ଏକଦାରାଜଧାନୀ ସହର ଉପକଣ୍ଠରେଥିବା ଏକ ଗ୍ରାମହୋଇଥିବା ପୀରାଗଢ଼ୀ ଏବେ ମହାନଗରରକଳେବର ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲହୋଇସାରିଲାଣି।ଦୂଷିତ ଟ୍ୟାପ ପାଣିପିଇବା ପରେ ଏଠାକାରବାସିନ୍ଦାମାନେ ଗ୍ୟାସ ସମସ୍ୟାକିମ୍ବା ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତହେଉଛନ୍ତି।ଜୁନ୍‌ ୨୦୨୪ ପରଠାରୁସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ୧,୦୦୦ ପରିବାରର ପ୍ରାୟତଃସମସ୍ତେ ପୌରପାଳିକା ଜରିଆରେ ଯୋଗାଣହେଉଥିବା ଦୁର୍ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ପାଣି ପାଉଛନ୍ତି।

ପୀରାଗଢ଼ୀରରାସ୍ତାରେ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଛୋଟ ଏବଂବଡ଼ କାରଖାନା ସବୁ ରହିଛି। ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବରୁଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ସାମଗ୍ରୀ ନିର୍ମାଣ କାରଖାନା ରହିଥିଲା। ତେବେ, ସମୟକ୍ରମେ ଏଠାରେ ରଙ୍ଗ, ଡାଏ, ଜୋତା, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓମୋଟର ଆଦି ବିଭିନ୍ନସାମଗ୍ରୀର ଶିଳ୍ପ ଉତ୍ପାଦନୟୁନିଟଗୁଡ଼ିକ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଥିଲା।

ଏଥିମଧ୍ୟରୁଗୋଟିଏ କାରଖାନାରେ ରୋଶନଙ୍କ ପିତା ବିଶ୍ୱନାଥଜଣେ ଦିନ ମଜୁରିଆଶ୍ରମିକ ଭାବେ କାମକରନ୍ତି।୧୫ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁସେ ବିହାରରୁ ଦିଲ୍ଲୀକୁ ଚାଲି ଆସିଥିଲେ। ପୀରାଗଢ଼ୀ ଗ୍ରାମ ତାଙ୍କରନିଯୁକ୍ତି, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଭଳି ମୌଳିକଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବାକାରଣରୁ ସେ ଏହାକୁନିଜର ଘର ବନେଇଦେଇଥିଲେ।

ପୀରାଗଢ଼ୀରେଅନ୍ୟ ପରିବାର ଭଳିବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ପରିବାର ମଧ୍ୟସେମାନଙ୍କର ମାସିକ ଆୟରପାଖାପାଖି ୧୦ ପ୍ରତିଶତ, ଦୈନିକ ହାରାହାରୀ ୧୦୦ ଟଙ୍କା ସ୍ୱଚ୍ଛପାନୀୟ ଜଳ ଉପରେଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥା’ନ୍ତି।

‘‘ପୀରାଗଢ଼ୀରେ ସମସ୍ତେ ଅସୁସ୍ଥ,’’ ଆଉ ଜଣେ ବାସିନ୍ଦାନୀଲମ କୁହନ୍ତି। ଏହାଛଡ଼ା ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣାଓ ଜ୍ୱରଗ୍ରସ୍ତ ରୋଗୀ, କିଛି ସ୍ଥାନୀୟଲୋକଙ୍କର ଚର୍ମରୋଗ ହୋଇଥିବାର ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି। ‘‘ଏସବୁ କେବଳ ଦୂଷିତପାଣି ଯୋଗୁଁ ହେଉଛି। ଆମେ ଏହାକୁ ସଫାକରିବା, ଗାଧୋଇବା ଏବଂ ଶୌଚାଳୟଯିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାରକରୁ।ପିଇବା ପାଇଁ ଆମକୁପାଣି ଡବା କିଣିବାକୁପଡ଼ିଥାଏ।’’

ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କପରିବାର ନୀଲମଙ୍କ ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ସଂକୀର୍ଣ୍ଣତିନି ମହଲା ଘରେଭଡ଼ାରେ ରୁହନ୍ତି। ‘‘ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଗମ୍ଭୀର ରୋଗରେପୀଡ଼ିତ ଏବଂ ପୁଅବେରୋଜଗାର ହୋଇଥିବା ବେଳେ କେବଳପାନୀୟ ଜଳ ପାଇଁମୁଁ ସବୁଦିନ ୫୬ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁକୁଆଡ଼ୁ ପାଇବି?’’ ନୀଲମ କୁହନ୍ତି।

ପାଞ୍ଚ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ ପରିବାର ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ହାରାହାରି ୨୦ ଲିଟର ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ପାଣି ଡବା ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ, ଯାହା ତିନି ଜଣ ସ୍ଥାନୀୟ ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣଙ୍କ ଠାରୁ ଗୋଟିଏ ଡବା ପ୍ରତି ୬୦ ଟଙ୍କାରେ କିଣାଯାଏ।

ଭୂତଳପାଣି ପମ୍ପସଂଯୋଗ କରିବାର ପ୍ରଶ୍ନଉଠୁ ନାହିଁ। ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତରକୁ ବଜାୟ ରଖିବାପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀ ପ୍ରଦୂଷଣନିୟନ୍ତ୍ରଣ କମିଟି ନିୟାମକ ଦ୍ୱାରା ୨୦୧୯ଠାରୁଏହାକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରାଇଛି। ତେଣୁ ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଘରୋଇ ଟ୍ୟାପ୍ ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ଜଳ ଉତ୍ସ, ବର୍ତ୍ତମାନ କିଣାଯାଇଥିବା ଜେରୀ କ୍ୟାନ୍ ପାଣି ସହାୟକ ହେଉଛି।

୨୨ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ରେ, ପୀରାଗଢ଼ୀ ଗ୍ରାମର ଟ୍ୟାପରୁବାହାରୁଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନୀଳ ଓ ଫେଣୁଆ ପାଣି ସୋସିଆଲମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଭିଡିଓଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏରେ, ଗାଁର ଜଣେ ବାସିନ୍ଦାଟ୍ୟାପ୍‌ ପାଣିକୁ ‘ଜେହେର’ (ବିଷ) ବୋଲିକହୁଥିବାର ଦେଖାଯାଇଥିଲା।

ଏହାରଜବାବରେ, ଦିଲ୍ଲୀର ତତ୍କାଳୀନ ଜଳ ମନ୍ତ୍ରୀଅତିଶୀ ଦିଲ୍ଲୀ ଜଳବୋର୍ଡ (ଡିଜେବି)ରମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବଙ୍କୁତଦନ୍ତ ପାଇଁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ଡିଜେବି ପକ୍ଷରୁ ଏକତଦନ୍ତ ଦଳ ଗଠନକରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହାରଫଳାଫଳକୁ ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯାଇନଥିଲା।

ଡିଜେବି ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସୂତ୍ରରୁ ସମ୍ବାଦପତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ, ନର୍ଦ୍ଦମା ଲାଇନ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିବା କାରଣରୁ ନର୍ଦ୍ଦମା ପାଣିରେ ପୀରାଗଢ଼ୀରେ ପାଣି ଲାଇନ ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇଯାଇଛି, ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା କୁହନ୍ତି ଯେ ଠିକ୍‌ ଏହା ହିଁ ଘଟିଥିବା ସେମାନେ ଜାଣିଥିଲେ।

‘‘ଜେସିବି (ମାଟି ହଟେଇବାମେସିନ) ଆସିଲା ଓ ଆମ ଆଗରେ ସବୁପାଇପଲାଇନକୁ ଖୋଳି ପକେଇଲା। ସେମାନେ ପାଇପଲାଇନ କେଉଁଠି ଏବଂନର୍ଦ୍ଦମା ପାଣି ଲାଇନକେଉଁଠି କିଛି ଦେଖିଲେନାହିଁ।ସେମାନେ ରାସ୍ତା ଖୋଳିଦେଇ ଚାଲିଯିବା ପରଠାରୁ ଆମେଟ୍ୟାପରୁ ଦୂଷିତ ପାଣିପାଉଛୁ,’’ ସୁବୋଧ ପାଶ୍ୱାନ କୁହନ୍ତି। ସେ ପୀରାଗଢ଼ୀ ଗ୍ରାମର ଗୋଟିଏପମ୍ପ ମରାମତି ଦୋକାନରେକାମ କରନ୍ତି।

ସ୍ଥାନୀୟବାସିନ୍ଦାମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପୀରାଗଢ଼ୀ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ଷ୍ଟେସନରେ ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଭୂତଳ ପାଇପଲାଇନ୍ ଏବଂ ନର୍ଦ୍ଦମା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା କେବଳ ଟ୍ୟାପ୍ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ କରିନଥିଲା ବରଂ ନର୍ଦ୍ଦମା ଲାଇନରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର ଅବରୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।

ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ନିଗମ (ଡିଏମଆରସି)ର ଚତୁର୍ଥ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସମ୍ପ୍ରସାରଣର ଅଂଶବିଶେଷ ସ୍ୱରୂପ ଗ୍ରୀନ ଲାଇନ ସହିତ ପୀରାଗଢ଼ୀ ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି। ଏହି ଷ୍ଟେସନ ମ୍ୟାଜେଣ୍ଟା ଏବଂ ଗ୍ରୀନ୍ ଲାଇନର ବିନିମୟ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଉଭା ହେବ। ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହେବା ପରେ ପୀରାଗଢ଼ୀ ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନରେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ଅନେକ ପ୍ରୟାସ ସତ୍ତ୍ୱେ, ଡିଜେବି ଏବଂ ଡିଏମଆରସିର ଅଧିକାରୀମାନେ ରାସ୍ତା ଖୋଳିବା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହେତୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ଯୋଗାଣ ଦୂଷିତ ହେବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରଖିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧର ଜବାବ ଦେଇନଥିଲେ।

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଶ୍ରମିକ, ଯାହାଙ୍କୁ ଡିଜେବି ଦ୍ୱାରା ପୀରାଗଢ଼ୀ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖରେ ଥିବା ନର୍ଦ୍ଦମା ସଫା କରିବା ପାଇଁ ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ପ୍ରତିଦିନ, ସେ ଅତିକମରେ ଛଅଟି ନର୍ଦ୍ଦମା ସଫା କରନ୍ତି ଯାହା କଳା ନର୍ଦ୍ଦମା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ। ଅନେକ ସମୟରେ, ତାଙ୍କୁ ମ୍ୟାନହୋଲକୁ ସଫା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସକ୍ସନ ମେସିନ୍ ଡାକିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ, ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ସେ ଏକ ପୋର୍ଟେବଲ୍ ମୋଟର ଏବଂ ଟ୍ୟୁବ୍ କିମ୍ବା ବାଲ୍ଟି ଏବଂ ଦଉଡ଼ି ବ୍ୟବହାର କରି କାଦୁଅ ବାହାର କରିଥାନ୍ତି।

ଅନ୍ୟଥା ଏହି ସମସ୍ତ ନର୍ଦ୍ଦମା ଜଳ ପୁନଃଚକ୍ରଣ ପାଇଁ କେଶୋପୁର ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟକୁ ଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମେଟ୍ରୋ ନିର୍ମାଣ କାରଣରୁ ନର୍ଦ୍ଦମା ଲାଇନଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଛି", ବିହାରର ଜଣେ ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକ ପ୍ରହଲାଦ କୁହନ୍ତି। ସେ ଦୁର୍ବଳ ଶରୀର ଏବଂ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱଭାବର ଜଣେ ଉତ୍ସାହିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଟନ୍ତି।

ଡିଜେବିରକେଶୋପୁର ସିୱେଜ୍‌ ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟ (ଏସଟିପି) ଗାଁ ଠାରୁ୩ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛିଏବଂ ଏଠାରେ ଦୈନିକ ୮୦,୦୦୦ ଲିଟର ନର୍ଦ୍ଦମାଜଳ ପରିଚାଳନା କରାଯାଇପାରିବ।

ପାଣିଯୋଗାଣ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେଏକ ଅନୁକୂଳ ରଣନୀତିରୂପରେ, ପୀରାଗଢ଼ୀ ଗାଁର ଲୋକମାନେସ୍ଥାନୀୟ ମନ୍ଦିର ପରିସରରେଥିବା ଏକ ‘ବାୱଡ଼ୀ’ ବା ଖୋଳାଯାଇଥିବା କୂଅ ଉପରେଆଶ୍ରା କରିଛନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟ ପୂଜାରୀ ହରିଶଙ୍କର ଶାସ୍ତ୍ରୀ କୁହନ୍ତି, ‘‘ଏହା ହେଉଛି ଗାଁରଏକମାତ୍ର ମିଠା ପାଣିରଉତ୍ସ।ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ କୂଅଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସବୁଶୁଖିଗଲା।’’ ତାଙ୍କର କହିବା କଥାହେଉଛି ପୀରାଗଢ଼ୀର ଲୋକମାନେ ବାୱଡ଼ୀର ପାଣିକୁପବିତ୍ର ବୋଲି ମାନନ୍ତି।

ଜନ୍ମରୁ ପୀରାଗଢ଼ୀ ଗାଁରେ ରହୁଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା ପ୍ରଦୀପ କୌଶିକ କୁହନ୍ତି, ‘‘ପାନୀୟ ଜଳ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କିଛି ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ନେତାମାନଙ୍କର ଏକ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ‘‘ଡିଏମଆରସି ଓ ଦିଲ୍ଲୀ ଜଳ ବୋର୍ଡର ପଦାଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଆମକୁ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ନର୍ଦ୍ଦମା ଲାଇନ୍ ବହୁତ ପୁରୁଣା। ସମଗ୍ର ପାଇପଲାଇନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବଦଳାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

ଶାସ୍ତ୍ରୀକୁହନ୍ତି, ଡିଜେବି ଅଧିକାରୀମାନେପାଣିର ସ୍ତର ଯାଞ୍ଚକରିବା ଲାଗି ବାଓଡ଼ୀକୁ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ଜଳସ୍ତରଦିନକୁ ଦିନ କମିଚାଲିଛି। ‘‘ନିୟମିତ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟତୀତ, ବାୱଡ଼ୀ ପାଇଁ ବେଶୀ କିଛିକରାଯାଇନାହିଁ,’’ ମୁଖ୍ୟ ପୂଜାରୀ କୁହନ୍ତି।

ଦିଲ୍ଲୀଜଳ ବୋର୍ଡର ସିୱେଜ୍‌ ମାଷ୍ଟର୍‌ ପ୍ଲାନ୍‌ ୨୦୩୧ ଜୁନ୍‌ ୨୦୧୪ରେ ପ୍ରସ୍ତୁତକରାଯାଇଥିଲା।ଏଥିରେ ୭୪ଟି ନୂଆସିୱେଜ୍‌ ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟ (ଏସଟିପି) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବରହିଛି, ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନରକାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଏସଟିପିକୁ ଆଗ କିପରିଅନୁକୂଳ କରାଯିବ ସେସମ୍ପର୍କରେ ଏଥିରେ କୁହାଯାଇନାହିଁ। ତେବେ, ମାଷ୍ଟର ପ୍ଲାନରେକୁହାଯାଇଛି ଯେ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣପାଇପଲାଇନ୍‌ କାରଣରୁ ବିଶୋଧନହୋଇଥିବା ପାଣି ବର୍ଜ୍ୟଜଳ ମିଶି ଦୂଷିତହୋଇଯାଇଥାଏ।

ଦିଲ୍ଲୀରେସିୱର ପାଇପଲାଇନର ବର୍ତ୍ତମାନର ନେଟୱ ର୍କ୮,୩୦୦ କିଲୋମିଟରଲମ୍ବା ଅଟେ ଏବଂଏହା ପୁରୁଣା ଓ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଯଦିସିୱର ଲାଇନକୁ ବଦଳାଯିବତା’ହେଲେ ସହରୀଗାଁରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସବୁଠୁ ଶେଷରେହେବ।

ସିୱରଲାଇନ୍‌ ପାଇଁ ମାଷ୍ଟରପ୍ଲାନ୍‌ରେ ପୀରାଗଢ଼ୀଭଳି ସହରୀ ଗାଁକୁସାମିଲ କରାଯାଇନାହିଁ। ଇତିମଧ୍ୟରେ, ଗାଁରେ ଅନେକସରକାରୀ ଏଜେନ୍ସି ମୌଳିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିନିର୍ମାଣ କିମ୍ବା ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣକରୁଥିବାରୁ, ଶ୍ରମିକ ବର୍ଗରଲୋକମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଏହିଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂକଟ ଘନେଇଛି। ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁଅନେକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି।

ଅନୁବାଦ: ଓଡ଼ିଶାଲାଇଭ୍‍