അമ്മ ഭാഷ ഈയിടെയായി എനിക്ക് നഷ്ടമാവുന്നു. എനിക്ക് വേണ്ടത് പക്ഷികൾ, മാനുകൾ, മയിലുകൾ, പശുക്കൾ, ആടുകൾ എന്നിവയുടെ ഭാഷയാണ്. മരങ്ങൾ, വായു, ജലം, പുഴകൾ, പർവ്വതങ്ങൾ, ഭൂമി, പേരില്ലാത്ത പൂക്കൾ, ഈയാംപാറ്റകൾ, ചീവീടുകൾ എന്നിവയുടെ അക്ഷരമാലകൾ എനിക്ക് കടം വാങ്ങണം. എന്നാൽ, അവ മരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മരിച്ചവർക്ക് ഭാഷയുണ്ടാവുമോ? അവർക്കും വാക്കുകളുണ്ടാവുമോ? മരണത്തെ തേടി എനിക്ക് പോകേണ്ടതില്ല. ഓരോ ദിവസവും അതെന്നെ സന്ദർശിക്കുന്നു. ഭൂമി നഷ്ടമായവരുടെ മരണം. പട്ടിണി, ക്ഷാമം, പ്രളയം, വനനാശം, പാർശ്വവത്കരണം, വിവേചനം, ബുൾഡോസറുകൾ, ബോംബുകൾ എന്നിവകൊണ്ട് മരണപ്പെട്ടവർ. എന്നാലിപ്പോൾ എൻ്റെ കൈകൾ ശൂന്യമാണ്. മരിച്ചവർക്ക് ശബ്ദമോ വാക്കുകളോ ഇല്ല. അവർക്ക് ഗന്ധം മാത്രമേയുള്ളു. ഗുപ്തമാക്കപ്പെട്ട പാപങ്ങളുടേതുപോലുള്ള മണം. ആരും സംസാരിക്കാനിഷ്ടപ്പെടാത്ത, സർവ്വാശ്ലേഷിയായ മണം. മഹാവ്യാധിയിൽനിന്നുള്ള സ്വയരക്ഷയ്ക്കായി നമ്മൾ ധരിച്ച മുഖാവരണങ്ങളെ ആ മണം ഇന്ന് ഭേദിക്കുന്നു. കഥകൾ പറയാനാവാതെ ഞാൻ മരിക്കുന്നു. ഭാഷയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള തീരാത്ത അന്വേഷണത്തിൽ, ഏതാനും പൊട്ടിയ കവിതകൾ ഞാനെഴുതുന്നു.


Jalpaiguri, West Bengal
|THU, SEP 25, 2025
ജലജീവികളുടേയും പരിക്കുപറ്റിയ ഏതാനും കവിതകളുടേയും ഭാഷ
നമുക്ക് പരിചിതമായിരുന്ന ലോകം, ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങൾ, കാലാവസ്ഥ, ജീവനഷ്ടങ്ങൾ, എന്നിവയോടൊപ്പം ഭാഷയും നഷ്ടമാകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു കവിയുടെ സങ്കടങ്ങൾ
Author
Illustration
Editor
Translator
1. Where did the fish go?
We want more, more
devastatingly more,
more without limits,
more - the infinite.
Where did all the fish go?
Bishnu - the last fisherman of his clan
sees ponds in his dreams
and every night
he walks to the high-rise apartments
and curses them.
He keeps his ears to the ground
hears the trapped fish under the buildings,
dying of eutrophication.
He pushes the pillars off until his hands begin to bleed,
and he feels hypoxemic.
In the morning, passers-by find him dead.
No one cries for a mad fisherman.
To be cried upon
one needs to be high on the class hierarchy
Bishnu has none.
No one cries,
only in his hand, he has two fistfuls of sand.
2. The broken ecosystem and the dead vultures of my village
Hisss hisss hisss…
We are the broken grammar
You needed milk,
you fed your cows diclofenac
You broke the sentence:
Eco-system.
Now we're all dead
and you are stinking like us
Decomposed bodies of cows
Follow your memory of the smell
Who is dead? Who is dead?
Grammar - Sentence - Ecosystem?
Rest in stink brothers.
(The chorus of the dead vultures stops)
3. Where did the frogs go?
The midnight moaning
and the creak creak of a decaying
mango wood cot and
the croaking of the frog for a she-frog -
we lost all in our lust for good days.
The tired soul of jobless pursuit
and empty stomachs
are listless in early morning's pleasure.
The cot has lost its skeleton.
The frogs are all dead.
The rains are fermenting more foams
of pesticides.
In the basti of a megacity
the door of a damp shoddy room
is unlatched still,
Zamila's eyes are vacant and droopy.
No customer these days.
Her mother has turned her gaze
away from the sky,
a dark cloud hovers in her eyes.
4. The tree as a witch
They deemed the blackboard tree
as a witch.
They first cut down its wings
and then danced around it.
They feasted upon body
and then burnt down the trunk,
the legs, the seeds, the ovaries.
They were done.
Upon returning home they killed
the woman too.
The woman who asked questions
about the tree, the vultures
and the tongues.
1. എങ്ങോട്ടാണ് മീനുകൾ പോയത്?
വേണം നമുക്കിനിയും, ഇനിയുമിനിയും,
വിനാശകരമാംവണ്ണം ഇനിയും,
പരിധികളില്ലാതെ ഇനിയും,
കൂടുതൽ – അനന്തമായ്.
എങ്ങോട്ടാണ് എല്ലാ മീനുകളും പോയത്?
ബിഷ്ണു – തൻ്റെ ഗോത്രത്തിലെ അവസാനത്തെ മുക്കുവൻ
സ്വപ്നത്തിൽ അവൻ
കുളങ്ങൾ കാണുന്നു,
എല്ലാ രാത്രിയും
ബഹുനിലസമുച്ചയങ്ങളിലേക്കവൻ നടക്കുന്നു
അവയെ ശപിക്കുന്നു.
ചെവി ഭൂമിയോട് ചേർത്തുവെച്ച്
കെട്ടിടങ്ങൾക്കടിയിലകപ്പെട്ട മീനുകളെ
അവൻ കേൾക്കുന്നു
വെള്ളം വറ്റി ചത്ത മീനുകൾ
കൈകൊണ്ട് അയാൾ തൂണുകൾ
തള്ളിമാറ്റാൻ നോക്കുന്നു,
കൈകളിൽനിന്ന് ചോര പൊടിയുന്നതുവരെ.
ശ്വാസം കിട്ടാത്തതുപോലെ തോന്നുന്നു അയാൾക്ക്.
പ്രഭാതനടത്തക്കാർ, രാവിലെ അയാളെ കണ്ടു,
മരിച്ച നിലയിൽ.
ഒരു ഭ്രാന്തൻ മുക്കുവനുവേണ്ടി ആരും കരയുന്നില്ല.
വർഗ്ഗശ്രേണിയിൽ മുകളിലുള്ളവനുവേണ്ടി മാത്രമേ
ആളുകൾ കരയുകയുള്ളൂ
ബിഷ്ണുവിന് അതൊന്നുമില്ല.
ആരും കരയുന്നില്ല
അയാളുടെ കൈകളിൽ, രണ്ടുപിടി മണ്ണ്,
2. എൻ്റെ ഗ്രാമത്തിലെ തകർന്ന ആവാസവ്യവസ്ഥയും ചത്ത കഴുകന്മാരും
ശ്..ശ്...ശ്...
തകർന്ന വ്യാകരണമാണ് ഞങ്ങൾ
നിങ്ങൾക്ക് പാൽ വേണമായിരുന്നു
ഗോക്കൾക്ക് നിങ്ങൾ മരുന്ന് കൊടുത്തു
നിങ്ങൾ വാക്യം മുറിച്ചുകളഞ്ഞു:
ആവാസവ്യവസ്ഥ.
ഇന്ന് നാമെല്ലാം മരിച്ചുകഴിഞ്ഞു.
നിങ്ങൾക്കും ഞങ്ങൾക്കും
ഒരേ ദുർഗന്ധം
പശുവിൻ്റെ അഴുകിയ ജഡങ്ങൾ
മണത്തിൻ്റെ സ്മരണയെ പിന്തുടരുക
ആരാണ് മരിച്ചത്? ആരാണ്?
വ്യാകരണമോ, വാക്യമോ, ആവാസവ്യവസ്ഥയോ?
സോദരരേം
ദുർഗന്ധത്തിൽ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുക
(കഴുകന്മാരുടെ സംഘഗാനം നിലയ്ക്കുന്നു)
3. എങ്ങോട്ടാണ് തവളകൾ പോയത്?
അർദ്ധരാത്രിയിലെ കരച്ചിലുകൾ
ചിതലെടുത്ത ഒരു മരക്കട്ടിലിൻ്റെ ഞരക്കം
പെൺതവളയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള ഒരു ആൺതവളയുടെ ദാഹം
നല്ല നാളേക്കായുള്ള ആവേശത്തിൽ
നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടവ.
പ്രഭാതത്തിൻ്റെ പ്രസാദത്തിലും
ഉദാസീനമായിരിക്കുന്ന
തൊഴിലാർത്ഥിയുടെ തളർന്ന ആത്മാവും
വിശന്ന വയറുകളും.
ചട്ടക്കൂട് അഴിഞ്ഞുപോയ കട്ടിൽ,
തവളകളെല്ലാം മരിച്ചുപോയിരിക്കുന്നു.
മഴയിൽ, കീടനാശിനി കൂടുതൽ പതഞ്ഞുപൊന്തുന്നു.
മഹാനഗരത്തിലെ ഒരു ചേരിയിൽ
നനഞ്ഞ് മുഷിഞ്ഞ ഒരു മുറിയുടെ
സാക്ഷ വീഴാത്ത കതകുകൾ.
സമീലയുടെ നിറംകെട്ട കണ്ണുകൾ കൂമ്പുന്നു.
ഈയിടെയായി വരവുകാരില്ല.
അവളുടെ അമ്മ ഇപ്പോൾ
ആകാശത്തേക്ക് കണ്ണയയ്ക്കുന്നില്ല.
അവരുടെ കണ്ണുകളിൽ ഒരു കരിമേഘം തങ്ങുന്നു.
4. മരമൊരു ദുർമന്ത്രവാദിനി
ഏഴിലംപാലയെ ഒരു
ദുർമന്ത്രവാദിനിയായി അവർ സങ്കൽപ്പിച്ചു.
ആദ്യം അതിൻ്റെ ചിറകുകൾ അവർ വെട്ടി,
എന്നിട്ട്, അതിനുചുറ്റും നൃത്തമാടി
അതിൻ്റെ ശരീരത്തെ ഭക്ഷിച്ചു
പിന്നീടതിൻ്റെ തായ്ത്തടി അവർ കത്തിച്ചു,
കാലുകൾ, വിത്തുകൾ, ഗർഭപാത്രങ്ങൾ.
അവർ ജോലി പൂർത്തിയാക്കി
വീട്ടിലെത്തിയ അവർ
പിന്നെ, ആ സ്ത്രീയേയും കൊന്നു.
മരത്തിനെക്കുറിച്ചും, കഴുകന്മാരെക്കുറിച്ചും
ഭാഷകളെക്കുറിച്ചും ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ച
ആ സ്ത്രീയെത്തന്നെ.
പരിഭാഷ: രാജീവ് ചേലനാട്ട്
Want to republish this article? Please write to [email protected] with a cc to [email protected]
Donate to PARI
All donors will be entitled to tax exemptions under Section-80G of the Income Tax Act. Please double check your email address before submitting.
PARI - People's Archive of Rural India
ruralindiaonline.org
https://ruralindiaonline.org/articles/the-language-of-the-fish-frogs-and-a-few-fractured-poems-ml

