ದ್ವೇಷದ ಗಡಿಯಂಚಿನಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತಿರುವ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು

"ಆ ಮುಳ್ಳುಬೇಲಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಮುಗಿದು ಹೋಯಿತೆಂದು ಅಂತನಿಸಿತು... ನನ್ನ ತಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ಇನ್ನೆಂದಿಗೂ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಎನ್ನಿಸಿತು. ನನ್ನ ದಾದಾರ ದಾದಾ (ಮುತ್ತಜ್ಜ) ಇದೇ ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದರು. ನನ್ನ ನಾನಿ (ಅಜ್ಜಿ), ಈಗ ನಾವು ಮನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಗವಾನ್‌ಗೋಲಾ [ಬ್ಲಾಕ್]ನ ಇದೇ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು."

ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮನನೊಂದಿದ್ದ 36 ವರ್ಷದ ಮೆಹಬೂಬ್ ಶೇಖ್, ಬಾಲಿಯಾ ಹಸನ್‌‌ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೇರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು. ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆಯಷ್ಟೇ ಅವರನ್ನು 'ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ನುಸುಳುಕೋರ' ಎಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿ ಗಡಿಯಾಚೆ ತಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.

"ವೋಟರ್ ಕಾರ್ಡ್, ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್, ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ – ನನ್ನ ಬಳಿ ಎಲ್ಲವೂ ಇವೆ. ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿದು ಸ್ವಲ್ಪ ಜಮೀನನ್ನೂ ಖರೀದಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಇದ್ದರೂ, ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಅಂತ ಹೇಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ಆ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕ.

ಇದು ಮೆಹಬೂಬ್ ಒಬ್ಬರ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಲಸಿಗರು - ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಮನೆಗೆಲಸದವರು, ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು - ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ: ನಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಗಾಳಿ ಮಾತನಾಡುವ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ?

ಕಂದಿ ಗ್ರಾಮದ ಗೋಕರ್ಣದ ನಿವಾಸಿ, 52 ವರ್ಷದ ಬಿಶಾಖಾ ಮೊಂಡಲ್ (ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಇದುವರೆಗೂ ನಮ್ಮನ್ನು [ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯತೆ ಕುರಿತು] ಎಂದು ಯಾರೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ [ನಮ್ಮಂತಹ] ಬಂಗಾಳಿ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಚಿಂತಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ." ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಇವರು, ಐದು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ 25,000 ರೂಪಾಯಿ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಬಳಿ ಅಧಿಕೃತ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್, ಬ್ರಿಟಿಷರು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವವರೆಗೂ ಅವಿಭಜಿತ ಬಂಗಾಳದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು, ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗುವ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇ 2025ರವರೆಗೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು 4 ಲಕ್ಷ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [ಕುತೂಹಲವೆನ್ನುವಂತೆ, ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ದಾಖಲೆಯು ಸರ್ಕಾರದ ಜಾಲತಾಣದಿಂದ ಮಾಯವಾಗಿದೆ]. ವಿವಿಧ ವಲಸೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇಂತಹ ಕಾರ್ಮಿಕರಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಸರು ಹೇಳಲಿಚ್ಛಿಸದ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು, “ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ದತ್ತಾಂಶವು ಇದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ... ಆದರೆ ವಾಸ್ತವ ಏನೆಂದರೆ, ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಹ ಪ್ರತಿದಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಮೆಹಬೂಬ್ ತಮ್ಮ ಮುಜಿಬರ್ ಶೇಖ್ (33) ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆ ಹುಸೇನ್ ಶೇಖ್ (60ರ ಪ್ರಾಯ) ಇಬ್ಬರೂ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹುಸೇನ್ ಈಗಲೂ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಮೇಸ್ತ್ರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಡ್ರೈವರ್ ಆಗಿರುವ ಮುಜಿಬರ್, ಮೆಹಬೂಬ್ ಜೊತೆ ಮೇಸ್ತ್ರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಡತನದೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಸಹೋದರರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮೆಹಬೂಬ್ ಹೀಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ: “ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯವರ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆ. ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಓದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಕುಟುಂಬವಾಗಿತ್ತು. ಬಡತನದ ಭಾರದಿಂದ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದೆ.”

17ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಮೆಹಬೂಬ್ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ ವೃತ್ತಿಯಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬೇರೆಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ದೆಹಲಿ, ಪಂಜಾಬ್, ತಮಿಳುನಾಡು, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವ ಇರುವ ಅವರಿಗೆ, ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿಸಿವೆ. ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರಂತೆಯೇ ಹಲವು ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅನುಮಾನ ಮತ್ತು ಅಪನಂಬಿಕೆಯ ವಾತಾವರಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ: ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ, ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. "ನಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಲು ಇದೇ ಕಾರಣ" ಎಂದು ಮುಜಿಬರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದು, ಅವರಿಗೆ 'ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ', 'ರೋಹಿಂಗ್ಯಾ', 'ಘುಸ್ಪೇಠಿಯಾ' (ನುಸುಳುಕೋರ) ಅಥವಾ 'ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು' ಎನ್ನುವ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.

ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕಳೆದೊಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ, ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತಿನ ಆಧಾರದ ದ್ವೇಷ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಈಗಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಈ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗ, ಇದನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾದಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಹರಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

"ನಮಗೆ ಜೀವ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ನಡುವೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದೊದಗಿದೆ" ಎಂದು ದಿಯಾರ್ಜಲಿ ಬಗೀಚಾದ ಜನರು ವರದಿಗಾರರ ದೂರಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಗಾರೆ ಮಾಡದ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಗೋಡೆಗಳ ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ 32 ವರ್ಷದ ನಜೇಮಾ ಬೀಬಿ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ತನ್ನ ಪತಿ ರಫೀಕುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಕುರಿತು ಆತಂಕದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. "ಅವರು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನನ್ನ ಕರೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಜೀವ ನಡುಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈದ್ ಅಲ್-ಅಧಾ (ಜೂನ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ) ಹಬ್ಬವನ್ನು ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲು ಮೆಹಬೂಬ್ ಬಾಲಿಯಾ ಹಸೇನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಮೇಸ್ತ್ರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ವರ್ಷಗಳ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ಕಟ್ಟಿದ ಎರಡೂವರೆ ಅಂತಸ್ತಿನ ಮನೆಯಿದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಐದು ಕೋಣೆಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಕೆಳ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗವೂ ಇದೆ. ಮೆಹಬೂಬ್, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಗೃಹಿಣಿ ಸೂರ್ನಾ ಬೀಬಿ (30) ಮತ್ತು ಅವರ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳು ವಾಸಿಸುವ ಮನೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಗಾರೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಬಕುಲ್ ಶೇಖ್ (16), ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟು ಹತ್ತಿರದ ಅಂಗಡಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕಿರಿಯ ಮಕ್ಕಳಾದ ಸಾಗರ್ ಶೇಖ್ (12) ಮತ್ತು ರೆಹಾನ್ ಶೇಖ್ (7) ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪವಿತ್ರ ಕುರ್ಬಾನ್‌ ಮತ್ತು ಮೆಹಬೂಬ್ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು, ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಲಿದಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಹಾಗಾಗಲಿಲ್ಲ. "ಥಾಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಪದೇ ಪದೇ ಕರೆಗಳು ಬಂದವು." ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು. ಮೆಹಬೂಬ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು - ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮಗಳನ್ನು ತೊರೆದು.

ಜೂನ್ 9ರಂದು, ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಚಹಾ ಅಂಗಡಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪೊಲೀಸರು ಯಾವುದೇ ವಿವರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅವರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದು, ಥಾಣೆಯ ಮೀರಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಎಲ್.ಆರ್. ತಿವಾರಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಹತ್ತಿರದ ಔಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ರಾತ್ರಿ, ಅವರನ್ನು ಮೀರಾ ರೋಡ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಯಿತು.

“'ನೀನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಅಲ್ವಾ?' ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದರು. ನಾನು 'ನಾನು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದವನು' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಆಧಾರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ತೋರಿಸಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು, 'ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಐದು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಖರೀದಿಸಬಹುದು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು” ಎಂದು ಮೆಹಬೂಬ್ ಈ ವರದಿಗಾರನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಹೇಗೋ ಉಪಾಯ ಮಾಡಿ, ಅವರು ಬಾಳಿಯಾ ಹಸೇನ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದರು. ಕೂಡಲೇ ಕುಟುಂಬದವರು ಮಹಿಶಾಸ್ಥಲಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮೀರಾ ರೋಡ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. "ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ, ನಾನು ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ" ಎಂದು ಮೆಹಬೂಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಠಾಣೆಯ ಹೊರಗೆ ಕೂರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು."

ಮೀರಾ ರೋಡ್ ಪೊಲೀಸರು, ತಮ್ಮ ಕಡೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ಮೆಹಬೂಬ್‌ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿರಿಯ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಮೇಘನಾ ಬುರಾಡೆ, "ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು ಮೆಹಬೂಬ್ ಶೇಖ್ ಮತ್ತು ಇತರರ ಬಂಧನವನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಕಮಿಷನರ್ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಜೂನ್ 13 ಮೆಹಬೂಬ್ ಪಾಲಿಗೆ ಬಹಳ ಕೆಟ್ಟ ದಿನವಾಗಿತ್ತು.

"ಆ ದಿನ ನಮ್ಮನ್ನು ತಂತಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ದೊಡ್ಡ ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ನಾವು ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರೋ ಅಥವಾ ಮಂತ್ರಿಗಳೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ಹಲವು ಕಾರುಗಳು ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಬಂದಿದ್ದವು" ಎಂದು ಮೆಹಬೂಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಆ ಕಾರು ಕೊನೆಗೆ ಪನ್ವೆಲ್ ಬಳಿಯ ಭದ್ರತಾ ಶಿಬಿರವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತು."

ಜೂನ್ 14ರಂದು, ಅದೇ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಮೆಹಬೂಬ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 30 ಜನರನ್ನು ಪುಣೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2 ಗಂಟೆಗೆ ಅವರನ್ನು ವಿಮಾನ ಹತ್ತಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಮಾನದಿಂದ ಇಳಿದಾಗ ಅದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಬಾಗ್‌ಡೋಗ್ರಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಎಂದು ಮೆಹಬೂಬ್‌ಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. "ಅವರು ತಲೆ ಎಣಿಕೆ ಮಾಡಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನಾನು ಅಪರಾಧಿಗಳ ತಲೆ ಎಣಿಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ನಮಗೇಕೆ ಆ ರೀತಿ ಎಣಿಕೆ ಮಾಡಿದರು? ಅನುಮಾನ ಶುರುವಾಯಿತು..." ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಿಲಿಗುರಿ ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಜ್ಞಾತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಯಾಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

"ವಾಹನವು 5-6 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರ ಚಲಿಸಿತು. ನಂತರ ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ, 'ನೀವು ಎಲ್ಲಿಯವರು?' ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ನನ್ನ ವಿಳಾಸ ಹೇಳಿದೆ. ತಕ್ಷಣ, ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಗಂಟಲಿಗೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಮ್ಮ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ ಕಾಡಿನ ಮೂಲಕ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು.

“ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು? ಹೇಗೆ ಹೋಗಬೇಕು? ನಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಸುಳಿವಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಾವು ಯಾರ ಕಣ್ಣಿಗಾದರೂ ಬಿದ್ದರೆ, ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್ ಅಥವಾ ಬಾರ್ಡರ್ ಗಾರ್ಡ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ (ಬಿಜಿಬಿ) ನಮ್ಮತ್ತ ನೇರ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಹೆದರಿಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಭಯ ನಮ್ಮ ಹೃದಯವನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಆ ರಾತ್ರಿ ಕಾಡೇ ನಮ್ಮ ಅಡಗುತಾಣವಾಯಿತು” ಎಂದು ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಮೆಹಬೂಬ್ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು, ಹಗಲು ಬಂದಾಗಲೂ ಆತಂಕ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಅವರು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಆಹಾರ ತಿಂದಿದ್ದು ಪುಣೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ. ಅದಾಗಿ ಸುಮಾರು 24 ಗಂಟೆಗಳು ಕಳೆದರೂ, ಒಂದು ತುತ್ತು ಅನ್ನವೂ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. "ನಾವು ಅಲ್ಲೇ ಕುಸಿದು ಸಾಯ್ತೀವೇನೋ ಅನ್ನಿಸತೊಡಗಿತು" ಎಂದು ಮೆಹಬೂಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಮರಗಳಿದ್ದವು. ನಾವು ಗುಂಪಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು." ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳು ತಡೆದು ಅವರು ಮಾತು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ, "ಸುಮಾರು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2 ಗಂಟೆಗೆ, ನಾವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಜನವಸತಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದೆವು. ನಾವು ಭಾರತೀಯರು ಎಂದು ಜನರಿಗೆ ಹೇಳಿದೆವು. ಅವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಅನ್ನ ಕೊಟ್ಟರು. [ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ] ನಾನು Imo ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ [ಚಾಟ್ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರೆಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್] ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದೆ. ನಾನು ಅಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಧ್ವನಿ ಗದ್ಗದಿತವಾಗಿತ್ತು. ಮಾತಾಡೋಕೂ ಆಗ್ತಿರ್ಲಿಲ್ಲ..."

ಮೆಹಬೂಬ್ ಮನೆಗೆ ಮರಳುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಸಹೋದರ ಮುಜಿಬರ್ ಸಿಲಿಗುರಿ ಮತ್ತು ರಾಯಗಂಜ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಓಡಾಡಿ, ಮನೆಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಕೇಳಿದರು. ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಬಳಿಗೂ ಹೋದರು. ಇದೆಲ್ಲ ಆದ ನಂತರ, ಮೆಹಬೂಬ್ ಮನೆಗೆ ಮರಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. "ಅವನನ್ನು ಕರೆತಂದ ನಂತರವೂ, ಸರ್ಕಾರಿ ಜನರು [ಯಾವ ಇಲಾಖೆಯವರು ಎಂದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ] ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಜಮೀನು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಬಯಸಿದರು."

ಈ ಸಮಾಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರ ಆತಂಕಗಳು ಕೊನೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಲಸೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ಮೆಹಬೂಬ್ ಹೇಳಿದರು. "ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂತರೆ ಸಂಪಾದನೆ ನಡೆಯಲ್ಲ. ನಾನು ಅಲ್ಲಿ [ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ] ದಿನಕ್ಕೆ 800-1200 ರೂಪಾಯಿ ಗಳಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಡಬಲ್ ಶಿಫ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು..." ಆದರೆ ಭಯ ಅವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. "ನಾನು ಪುಣೆ, ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಥಾಣೆಯಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮೇಸ್ತ್ರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಯೋಚಿಸಿರಲಿಲ್ಲ."

ಈ ವರದಿಗಾರನನ್ನು ಕಂಡ ನಝಿಮುದ್ದೀನ್ ಮೊಂಡಲ್ ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್‌ನ ಹರಿಹರಪಾರಾ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಈ ನಿವಾಸಿ, ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿದ್ದಾರೋ, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಝಿಮುದ್ದೀನ್‌ ವೀಡಿಯೊ ವೈರಲ್ ಆದಾಗಿನಿಂದ, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಈ 35 ವರ್ಷದ ತಾರ್ತಿಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಮೇಸ್ತ್ರಿಯನ್ನು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಕುರಿತು ಪದೇಪದೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. "ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಿಮಗೆ ಏನಾಗಬೇಕಿದೆ?" ಎಂದು ಅವರು ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನಮಗೆ ಕೊಟ್ಟ [ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ] ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಬಗ್ಗೆ ಏಕೆ ಬರೆಯುವುದಿಲ್ಲ? ನಮಗೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಎಂದು ಏಕೆ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿದೆ? ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಲು ಇದು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯ."

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೌನ ನಝಿಮುದ್ದೀನ್‌ ಅವರನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಚಿಂತೆಗೀಡು ಮಾಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸುದ್ದಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಹೀಗೆ "ಮೂಲೆಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ" ಅನುಭವವು ನಝಿಮುದ್ದೀನ್‌ರನ್ನು ಆಘಾತಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿದೆ. ದೂರದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು 10ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಹದಿಹರೆಯದ ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವ ಆಲೋಚನೆ ಈಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಭೀತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ. "ನಾನು ಈ ಹಿಂದೆ ಮೀರಾ ರೋಡ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಾರೆ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. "ಈಗ ಅದೇ ಠಾಣೆಯ ಪೊಲೀಸರು ನನ್ನನ್ನು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ದು 'ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ' ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದು ಯಾವ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ?" ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪೊಲೀಸರು ಅವರ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದರು. "ನಾನು 35 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹರಿಹರಪಾರಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದೆ. ನನ್ನ 'ಬಾಪ್-ದಾದಾ' (ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜ) ಕೂಡ ಅಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು. ನನ್ನ ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನನ್ನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಡತನದ ಕಾರಣ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯನ್ನೂ ಮುಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ನಝಿಮುದ್ದೀನ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೀರಾ ರೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅವರ ವಸ್ತುಗಳು ಇವೆ. ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಕೊಡಬೇಕಿರುವ ಬಾಕಿ ಕೂಲಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪೊಲೀಸರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಇನ್ನೂ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿಲ್ಲ. "ಹೊಸ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಪಡೆಯುವುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಷ್ಟ. ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲೊಂದು ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು ಬೆಳೆದು ಕೆಲಸ ಹಿಡಿಯವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?" ಎಂದು ಅವರು ಕೋಪದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನಝಿಮುದ್ದೀನ್ ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಮಿಕರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಬಂಗಾಳಿ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್ ಅಥವಾ ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಹೊರದಬ್ಬಲ್ಪಟ್ಟ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಈಗ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನಝಿಮುದ್ದೀನ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್‌ನ ಬೆಲ್ದಂಗಾ I, ಕಾಜಿಸಾಹಾದ ಮಿನಾರುಲ್ ಶೇಖ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಧಮಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೊಂಟೇಶ್ವರದ ಮೊಸ್ತಫಾ ಕಮಲ್ ಶೇಖ್ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. "ಜೂನ್ 13ರಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಸಿಲಿಗುರಿ ಮೂಲಕ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 15ರಂದು ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು."

"ಇದಾದ ಮೇಲೆ... ಮತ್ತೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದರೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 500 ರೂಪಾಯಿ ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು [ಕೆಲಸ ಸಿಗುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ] ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ 250 ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. [ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ], ದಿನದ ಖರ್ಚು 300 ರೂಪಾಯಿ ಆಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೂಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 800 ರೂಪಾಯಿ. ನಾವು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ 500 ರೂಪಾಯಿ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದು [ವಲಸೆ] ಒಂದೇ ನಮಗಿರುವ ದಾರಿ" ಎಂದು ನಝಿಮುದ್ದೀನ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. "ನಾವು ನಮ್ಮದೇ ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ [ಹೊರಗೆ] ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲೇಬೇಕು."

ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉದ್ಯೋಗ ಲಭ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ, ಕೇವಲ ಬದುಕು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಬಹುದಾದಂತಹ ಕೆಲಸವೂ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮನರೇಗಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದ 100 ದಿನಗಳ ಉದ್ಯೋಗ ಈಗಲೂ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಶ್ರಮಿಕ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ಉಳಿದಿರುವ ಆಯ್ಕೆಯೆಂದರೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದು ಒಂದೇ. ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ಬಹುತೇಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶ. ಇಲ್ಲಿನ ಸುಮಾರು 80 ಪ್ರತಿಶತ ಜನರು 2,166 ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 66 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷರತಾ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ 76 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಕಡಿಮೆ (ಜನಗಣತಿ 2011). ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನರು ಮುಸ್ಲಿಮರು. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ವರ್ಗ, ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಅವರೇ ನಿವಾರ್ಯ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಹಬಾಸ್‌ಪುರ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ದಿಯಾರ್ಜಲಿ ಬಗೀಚಾ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಈ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ 60 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕ. ಹಿಂದೆ ಕೂಲಿಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಲತಿಬುಲ್ ಹಕ್, ಐನಾಲ್ ಹಕ್ ಮತ್ತು ರಜ್ಜಾಕ್ ಹುಸೇನ್ ಶೇಖ್ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಉತ್ತಮ ಕೂಲಿಗಾಗಿ ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಾಗಿ ಒಡಿಶಾಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಮಗೆ ಫೋನ್‌ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಮಹಾಜನರು (ಬಡ್ಡಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು) ಅವರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಮನೆ ಬಳಕೆಯ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಷನರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೈಕಲ್ ಅಥವಾ ಮೋಟಾರ್ ಬೈಕ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನ ಪಾಲನ್ನು ಕಳೆದ ನಂತರ, ಅವರಿಗೆ ಸರಾಸರಿ ದಿನಕ್ಕೆ 700-800 ರೂಪಾಯಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದಿಯಾರ್ಜಲಿ ಬಗೀಚಾದಲ್ಲಿರುವ ಈ ವಲಸಿಗರ ಸಂಬಂಧಿಕರು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024ರಿಂದ, ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್‌ನ ಅನೇಕ ಬಂಗಾಳಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಬಂಧನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್‌ನ ಸಂಶೇರ್‌ಗಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಆದರೆ, ವಲಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾ ಪೊಲೀಸರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು.

ನಂತರ ಅಲ್ಲಿನ ಪೊಲೀಸರು ಲತೀಬುಲ್ ಹಕ್ ಅವರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸಿಂಧುತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ದಿಯಾರ್ಜಲಿ ಬಗೀಚಾದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಭಗವಾನ್‌ಗೋಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಿಂದ ಸಹಾಯ ಕೋರಿದರು. ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳ ನಡುವೆ ದಾಖಲೆಗಳ ವಿನಿಮಯವಾದ ನಂತರ ಲತೀಬುಲ್ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಜಾರ್ಸುಗುಡಾದ ಒಂದು ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಲತೀಬುಲ್ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಪೊಲೀಸರು ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಬಾರದು ಎಂದು ನಮಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.

ದೂರದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಡಿಶಾ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈಗ ಆತಂಕದಲ್ಲಿವೆ. ದಿಯಾರ್ಜಲಿ ಬಗೀಚಾದಲ್ಲಿ, ನಾವು ಐನಾಲ್ ಹಕ್ ಅವರ ತಾಯಿ ಮದೀನಾ ಬೀಬಿಯವರನ್ನು (60) ಭೇಟಿಯಾದೆವು. ಅವರ ದೇಹ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದರೂ ಕಣ್ಣುಗಳು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿದ್ದವು. ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಚುರುಕು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಕಂಥಾ (ಕೈ ಕಸೂತಿ ಮಾಡಿದ ರಗ್ಗು) ಹೆಣೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಜನರು ಅವರಿಗೆ ಕಂಥಾ ಹೆಣೆಯಲು ಹೊಲಿಯಲು ಕೊಟ್ಟು, ಪ್ರತಿ ಕಂಥಾಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 20ರಿಂದ 30 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟೇ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ, ಅದು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಮದೀನಾ ಅವರಿಗೆ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

"ಅವರು ನನ್ನ ಮಗ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿಯರೆಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ನಾನು ಹೇಗೆ ಸಮಾಧಾನದಿಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯ?" ಎಂದು ಮದೀನಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನನ್ನ ಎರಡನೇ ಮಗ ಐನಾಲ್ ಹಕ್ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಮಗನ ಇಬ್ಬರು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು - ಅಮೀರ್ ಮತ್ತು ರಜ್ಜಾಕ್ ಹುಸೇನ್ - ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಪೊಲೀಸರು ಅವರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಂಧಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲೇ ಇಲ್ಲ."

ಆ ದಿನ ಐನಾಲ್ ಹಕ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಶಿಯುಲಿ ಬೀಬಿಗೆ ಬಂದ ಫೋನ್ ಕರೆ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳಿಸಿತು. ತಕ್ಷಣವೇ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಡ್ಮಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ ರೀತಿಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಐನಾಲ್ ಹಕ್ ಅವರ ತಂದೆ, ಬದುಕಿನ ಆರನೇ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೊಯಿನುಲ್ ಶೇಖ್, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪೇಪರ್‌ಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. "ಅಲ್ಲಿ, ನಾನು ತಡವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅವರು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ರೇಗಿದರು. ಆದರೆ ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ? ನನ್ನ ಮಗನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಂಗೆಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಆ ಹಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಮದೀನಾ ಬೀಬಿ ನೋವಿನಿಂದ ನಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಸೆಕೆಂಡರಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ನನ್ನ ಮಗ [ಐನಾಲ್], 'ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಲು ನಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲೇಬೇಕು' ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಅವನು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಮಾಲಿಕನಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ತಿಂಗಳಿಗೆ 800 ರೂಪಾಯಿ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಂತರ, ಒಂದು ಗೋದಾಮಿನಲ್ಲಿ ಭಾರ ಎತ್ತುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಅದರಿಂದಲೂ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 10,000 ರೂಪಾಯಿ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಾವು ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಕೊನೆಗೆ ಅವನು ಹೊರ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು... ಈಗ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ. ನಾವು ಹೇಗೋ ಬದುಕು ನಡೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನನ್ನ ಮಾವ, ಅವರ ತಂದೆ ಕೂಡಾ ಭಾರತದವರೇ... ಆದರೂ, ಆ ಭಯ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ."

ಜುಲೈ 7ರಂದು, ಭಗವಾನ್‌ಗೋಲಾ-I ನ ಚಾರ್ಲಬಾಂಗೋಲಾ ಗ್ರಾಮದ 30ರ ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಮಿರುವ್ ಶೇಖ್ ಅವರನ್ನು ಒಡಿಶಾದ ಜಾಸುರಗುಡಾದ ಲಖನ್‌ಪುರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಇತರ 30 ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಭಾಗವಾಂಗೋಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ದಕ್ಷಿಣ ಹನುಮಂತ ನಗರ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಗೆ ದೌಡಾಯಿಸಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಬಂಧಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಒಡಿಶಾದ ಲಖನ್‌ಪುರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. "ನಾನು 10 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಎಲ್ಲವೂ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಜನರು ಹಲ್ಲೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿಯರು ಎಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಅಮಿರುವ್ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡುಗಿದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ, ಚಾರ್ಲಬಾಂಗೋಲಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಾಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅವರಿಗೆ ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿಲ್ಲ.

"ಈ ವರ್ಷ ಒಂದರಲ್ಲೇ, ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ 5,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಒಡಿಶಾದ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಕಿರುಕುಳವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಪರಿಜಯೀ ಶ್ರಮಿಕ್ ಐಕ್ಯ ಮಂಚ (ಪಿಎಸ್‌ಎಎಮ್)ದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆಸಿಫ್ ಫಾರುಕ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಜಾಸುರಗಡಾ ಮತ್ತು ಪರಾದೀಪ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಡಿಶಾದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪೊಲೀಸ್ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿ, ಅವರ ಪೌರತ್ವ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವಂತೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ."

ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬಿರುಗಾಳಿಯು ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ನಾಯಕರ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವಾಲಯವು ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಖಂಡನೆಗಳು ಬಂದಿಲ್ಲ.

ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ನುಸುಳುಕೋರರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವರ್ತನೆಯ ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್) ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ. ಭಗವಾನ್‌ಗೋಲಾ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹೇಳುವಂತೆ, "ಕೆಳಹಂತದ ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್‌ ಯೋಧರು 'ನಾವು ಕೇವಲ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ."

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾಚೆಗೆ ಜನರನ್ನು ತಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ. ಪಿಎಸ್‌ಎಎಮ್ ಸಂಘಟನೆಯ ಆಸಿಫ್ ಫಾರುಕ್ ಪ್ರಕಾರ, "ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂತ್ರಸ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಮರಳಿ ಕರೆತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ" ಹಾಗೂ "ಏಪ್ರಿಲ್‌ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ನಾವು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ಸಹಾಯವಾಣಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಂಗಾಳಿ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮೇಲಿನ ಕಿರುಕುಳದ ವಿರುದ್ಧ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿ (ಪಿಐಎಲ್) ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ವೆಸ್ಟ್ ಬೆಂಗಾಲ್ ಮೈಗ್ರೆಂಟ್ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂನಿಯನ್ (‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಬಿಎಮ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಯು) ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಬಹರಾಂಪುರದಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿ, ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. “ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಂಸದರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು” ಎಂದು ‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಬಿಎಮ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಯು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕಮಲ್ ಹೊಸೇನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವಿನ ಜಗಳದಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಲೆಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದೆ: ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದರೆ ಜನರು ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗುತ್ತಿತ್ತೆ?

ಬಾಲಿಯಾ ಹಸೇನ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮೆಹಬೂಬ್ ಶೇಖ್ ಈಗ ಭಯಭೀತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ ಎನ್ನುವ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. “ಮುಂಬೈ ನಗರದ [ನಿರ್ಮಾಣ] ಕಂಪನಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲ…” ಎಂದು ಶೇಖ್‌ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

“ಇನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕುವುದು ನಾನು? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ…” ಎಂದ ಈ ಅನುಭವಿ ಮೇಸ್ತ್ರಿಯ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ನೋವಿತ್ತು.

ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರ: ಲಾಬನಿ ಜಂಗಿ
ಈ ಕತೆಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಅನುವಾದ: ಶಂಕರ. ಎನ್. ಕೆಂಚನೂರು