‘എന്നെപ്പോലുള്ള അമ്മമാർക്കായാണ് വിദ്യാർത്ഥികൾ പ്രതിഷേധിക്കുന്നത്’

സന ഷെയ്ഖിന് ഒരു സ്വപ്നമുണ്ടായിരുന്നു. 19 വയസ്സുകാരിയായ അവൾക്ക് ഒരു ആശുപത്രി സ്ഥാപിച്ച് അതിന് തന്റെ പിതാവ് ജാഫർ ഹുസൈന്റെ പേര് നൽകണമെന്നായിരുന്നു ആഗ്രഹം.

50-കാരനായ ഹുസൈൻ, ഏകദേശം 12 വർഷം മുൻപ് വ്യാപാരത്തിൽ വലിയ നഷ്ടമുണ്ടായതിനെത്തുടർന്ന് ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ പ്രൊദ്ദത്തൂരിലുള്ള സ്വന്തം ഗ്രാമം വിട്ട് ജോലി തേടി കുവൈത്തിലേക്ക് കുടിയേറിയിരുന്നു.

തന്റെ മൂന്ന് പെൺമക്കൾക്കും മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം നൽകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ, 40-കാരിയായ ഹബീബ്-ഉൻ-നിസാ ഷെയ്ഖ് ഹൈദരാബാദിലേക്ക് താമസം മാറ്റി. അവിടെ അവർ സ്വന്തം അമ്മയുടെ വീടിനോട് ചേർന്നുള്ള ഒരു ഫ്ലാറ്റിലായിരുന്നു താമസം.

"സനയ്ക്ക് അവളുടെ അച്ഛനോട് അതീവ അടുപ്പമായിരുന്നു," ഹബീബ്-ഉൻ-നിസാ പറയുന്നു. "എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ അവർ തമ്മിൽ സംസാരിക്കുമായിരുന്നു. അച്ഛൻ്റെ ത്യാഗങ്ങളെ കുറിച്ച് അവൾക്ക് നല്ല ബോധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. സാമ്പത്തികനഷ്ടത്തെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് നാട്ടുവിട്ട് പോകേണ്ടിവന്നതിനാൽ തന്റെ വിജയത്തിലൂടെ അച്ഛനെ ആദരിക്കണമെന്നത് അവളുടെ ആഗ്രഹമായിരുന്നു."

2026 മേയ് 3-ന് പരീക്ഷ കഴിഞ്ഞ് ഹാളിൽനിന്ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഉടൻ സന ആദ്യം വിളിച്ചത് കുവൈത്തിലുള്ള അച്ഛനെയായിരുന്നു. "താൻ പരീക്ഷ വളരെ നന്നായി എഴുതിയെന്ന് വളരെ സന്തോഷത്തോടെയാണ് അവളെന്നോട് പറഞ്ഞത്," ഹുസൈൻ ഓർക്കുന്നു. "അമ്മയോടൊപ്പം ആഘോഷിക്കാനോ, ഒരു ഹോട്ടലിൽ പോയി നല്ല ഭക്ഷണം കഴിക്കാനോ ഞാൻ അവളോട് പറഞ്ഞു."

മറ്റൊരു കൗമാരക്കാരിയായ എസ്. അനിതയ്ക്കും ഒരു സ്വപ്നമുണ്ടായിരുന്നു. ഈ 17-കാരി തമിഴ്നാട്ടിലെ കുഴുമൂർ ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു ദളിത് കുടുംബത്തിൽനിന്നാണ് വരുന്നത്. ഏഴ് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ രോഗബാധിതയായി അവളുടെ അമ്മ മരിച്ചിരുന്നു. അച്ഛൻ പച്ചക്കറി മാർക്കറ്റിൽ ദിവസവേതനത്തൊഴിലാളിയായിരുന്നു. അവൾക്ക് ഡോക്ടറാകണമെന്നായിരുന്നു ആഗ്രഹം.

"ഞങ്ങളുടേതുപോലുള്ള ദരിദ്രകുടുംബങ്ങൾക്ക് ആരോഗ്യസേവനം ലഭ്യമാക്കണമെന്നായിരുന്നു അവളുടെ ആഗ്രഹം," സഹോദരൻ 36-കാരനായ മണി രത്നം പറയുന്നു. "ആദ്യമുതൽക്കേ അവൾ പഠിക്കാൻ മിടുക്കിയായിരുന്നു."

സംസ്ഥാന ബോർഡ് പരീക്ഷയിൽ അവൾ 98 ശതമാനം മാർക്ക് നേടി. താൻ ആഗ്രഹിച്ച മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ പ്രവേശനം നേടി തന്റെ സ്വപ്നം പിന്തുടരാൻ മതിയാകുന്നത്ര അവൾ പഠിച്ചു നേടിയിരുന്നു.

ഇവരുവരും സമൂഹത്തിന്റെ അരികുവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളിൽനിന്നുള്ള കുടുംബങ്ങളിൽനിന്നുള്ളവരായിരുന്നു. സ്വന്തം കഴിവിൽ വിശ്വസിച്ച് സാമൂഹിക പ്രതിബന്ധങ്ങളെ മറികടന്ന് മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതം കെട്ടിപ്പടുക്കാമെന്ന് അവർ സ്വപ്നം കണ്ടു . എന്നാൽ അവരുടെ അഭിലാഷങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് അവസാനിച്ചു. രണ്ട് ദുരന്തങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒൻപതുവർഷത്തെ അകലം ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പൊതുവായ വിഷയമുണ്ടായിരുന്നു — നാഷണൽ എലിജിബിലിറ്റി കം എൻട്രൻസ് ടെസ്റ്റ് (NEET). ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയ മെഡിക്കൽ പ്രവേശന പരീക്ഷ ഇവരോട് വ്യത്യസ്ത രീതികളിൽ അനീതി ചെയ്തു.

അനിത 2017-ൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു. നീറ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആദ്യ ആത്മഹത്യയായിരുന്നു അത്. കഴിഞ്ഞ മാസമാണ് സനയും ജീവനൊടുക്കിയത്. ഈ പത്ത് വർഷത്തിനിടെ വിവിധ പരീക്ഷകളിലുണ്ടായ ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ചയുടെ 89 വ്യത്യസ്ത റിപ്പോർട്ടുകൾ മാധ്യമങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന് ഓൺലൈൻ വാർത്താ പോർട്ടലായ ന്യൂസ്‌ലോണ്ട്രിയുടെ വിശകലനം പറയുന്നു. നീറ്റ് പരീക്ഷ എഴുതിയവരടക്കം കുറഞ്ഞത് 6.5 കോടി വിദ്യാർത്ഥികളെയാണ് ഇവ ബാധിച്ചത്.

2026 ജൂലൈ 20-ന് ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കളുടെ വർഷങ്ങളായി അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടതിന്റെ രോഷം ഡൽഹിയിലെ ജന്തർ മന്തറിൽ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, അനിതയുടെയും സനയുടെയും കുടുംബങ്ങളും അവരുടെയൊപ്പം ചേർന്നു. വിദ്യാർത്ഥികളോട് ഐക്യദാർഢ്യം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അവർ സ്വന്തം സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്ന് ദേശീയ തലസ്ഥാനത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്തുവന്നു. വായിക്കുക: 'ഞങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ടെന്ന് പാർലമെന്റിനെ ഓർമിപ്പിക്കാനാണ് ഞാൻ വന്നത്'

കോക്ക്രോച്ച് ജനത പാർട്ടി (Cockroach Janta Party) — ഒരു മീം പേജായി ആരംഭിച്ച് പിന്നീട് യുവജന പ്രസ്ഥാനമായി വളർന്ന — ഓൾ ഇന്ത്യ സ്റ്റുഡന്റ്സ് അസോസിയേഷൻ (AISA), ഓൾ ഇന്ത്യ സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ (AISF) തുടങ്ങിയ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനകളുടെയുമൊപ്പം ചേർന്ന്, 2026 ജൂലൈ 20-ന് പാർലമെന്റിലേക്കുള്ള സമാധാനപരമായ മാർച്ചിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു.

അവരുടെ പ്രധാന ആവശ്യം കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രി ധർമേന്ദ്ര പ്രധാൻ രാജിവെക്കണമെന്നതായിരുന്നു. അതിന് മുമ്പുള്ള 25 ദിവസമായി ലഡാക്കിൽനിന്നുമുള്ള പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ സോനം വാങ്ചുകും വിദ്യാർത്ഥി പ്രവർത്തകരായ നെഹ ബോറ, മനീഷ് കുമാർ, ആമീൻ അമിതോജ് എന്നിവരും ഡൽഹിയിലെ ജന്തർ മന്തറിൽ നിരാഹാരസമരം നടത്തിവരികയായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ പരീക്ഷകളിലും സർക്കാർ നിയമനങ്ങളിലും ഉത്തരവാദിത്വവും സുതാര്യതയും ഉറപ്പാക്കണമെന്നതായിരുന്നു അവരും ഉയർത്തിയിരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ.

പ്രധാനമായും യുവാക്കളായ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ കനത്ത പൊലീസ്-സുരക്ഷാ സന്നാഹങ്ങൾക്കിടയിൽ ജന്തർ മന്തറിലെ തെരുവുകൾ നിറച്ചു. സർക്കാർ വിരുദ്ധ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ആകാശം മുഴുവൻ പ്രതിധ്വനിച്ചു; എല്ലാവരും അവരുടെ ആശങ്കകൾ വഹിച്ചു വന്ന പ്രതിഷേധസ്ഥലം പിന്നീട് പ്രതിരോധത്തിന്റെ ഒരു ആഘോഷമായി മാറി.

ഇതിന് മറുപടിയായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങൾ വിച്ഛേദിക്കുകയും, വൻ പൊലീസ്-അർധസൈനിക സേനയെ സ്ഥലത്ത് വിന്യസിക്കുകയും ചെയ്തു.

ദിവസം കടന്നുപോകുന്തോറും മുദ്രാവാക്യങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്ത് കണ്ണീർവാതകത്തിന്റെ ശബ്ദവും സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിച്ചവർക്കെതിരായ ലാത്തിച്ചാർജിന്റെ നിലവിളികളും ഉയർന്നു. നിരവധിപേർക്ക് തലയ്ക്ക് ചോര വാർന്നൊഴുകുന്ന രീതിയിൽ ഗുരുതരമായ പരിക്കേറ്റു; യുവതികളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ വലിച്ചുകീറപ്പെട്ടു. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത വിദ്യാർത്ഥികളെപ്പോലും അക്രമിക്കാൻ അവർ മടിച്ചില്ല. കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പെല്ലറ്റ് ഗൺ ഉപയോഗിച്ച് വെടിയേറ്റു. കശ്മീരിൽ അനേകം മനുഷ്യരെ അന്ധരാക്കിയ ആയുധമായാണ് ഈ തോക്ക് കുപ്രസിദ്ധമായത്.

ഈ ക്രൂരമായ അടിച്ചമർത്തലിനുശേഷവും വിദ്യാർത്ഥികൾ ജന്തർ മന്തറിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി. മുമ്പത്തേതിനേക്കാൾ ശക്തമായ മനോവീര്യത്തോടെ അവർ പ്രതിഷേധസ്ഥലം വീണ്ടും പിടിച്ചെടുത്തു.

താൻ നേരിൽ കണ്ട അക്രമം ഹബീബ്-ഉൻ-നിസയെ നടുക്കിയെങ്കിലും, പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ധൈര്യം അവരെ പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. മരണമടഞ്ഞ സന ഷൈഖിന്റെ അമ്മയായ അവർ പാരി-യോട് പറഞ്ഞു: "ഞാൻ ഒരു സാധാരണ അമ്മയാണ്. എന്റെ മക്കളാണ് എന്റെ ലോകം. ഒരു വീട്ടമ്മയായിട്ടാണ് ഞാൻ ജീവിച്ചത്. പക്ഷേ അധികാരത്തിലുള്ളവർ ആ ജീവിതം തകർത്തു. അവരുടെ തീരുമാനങ്ങളാണ് എന്റെ മകളെ കൊന്നത്. ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടവരാണ് നിങ്ങൾ, ഞങ്ങളുടെ ജീവിതം തകർക്കേണ്ടവർ അല്ല."

2026 മേയ് 3-ന് സന മികച്ച വിജയം നേടി പരീക്ഷ എഴുതി. എന്നാൽ തുടർന്ന് കേന്ദ്ര സർക്കാർ നീറ്റ് ചോദ്യപേപ്പർ ചോർന്നതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും വിദ്യാർത്ഥികൾ വീണ്ടും പരീക്ഷ എഴുതണമെന്ന് അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു. കടുത്ത തയ്യാറെടുപ്പിന്റെ സമ്മർദ്ദം കാരണം ഇതിനോടകംതന്നെ ക്ഷീണിച്ചുപോയിരുന്ന അവളെയിത് പൂർണമായും തകർത്തു. രണ്ട് ദശലക്ഷത്തിലധികം വിദ്യാർത്ഥികൾ 1,30,000-ൽ താഴെ മെഡിക്കൽ സീറ്റുകൾക്കായി മത്സരിക്കുന്ന അതീവ മത്സരാധിഷ്ഠിതമായ പരീക്ഷയാണ് നീറ്റ്. വർഷങ്ങളായുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിനുശേഷം ആ സമ്മർദ്ദം അവസാനിച്ചുവെന്നാണ് സന കരുത്തിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇനി വീണ്ടും അതേ പ്രയത്‌നത്തിലൂടെ കടന്നുപോകേണ്ടിവരുമെന്നായി.

വീണ്ടും പരീക്ഷ എഴുതുന്നതിന്റെ ഭാരം ഒരു ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പ് എഴുതുന്നതിനേക്കാൾ വലുതായി തോന്നുന്ന അവസ്ഥയിൽ നിർഭാഗ്യവശാൽ അവൾ എത്തിയിരുന്നു. ജൂൺ 21-ന് നടന്ന പുനഃപരീക്ഷയ്ക്ക് ഒരുദിവസം മുമ്പ് "ഐ ആം സോറി" എന്ന് എഴുതിവെച്ചശേഷം അവൾ തന്റെ മുറിയിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു.

ഇതേ കാരണത്താൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്ത ഇരുപതിലധികം വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഒരാളാണ് സന.

"അന്ന് രാവിലെ അവൾ എന്റെ ഫോൺ കോൾ എടുത്തില്ല," ജാഫർ പറയുന്നു. "അവളോട് അപ്പോൾ സംസാരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ അവൾ ഇന്നും നമ്മോടൊപ്പമുണ്ടാകുമായിരുന്നേനെ," പ്രതിഷേധ സ്ഥലത്ത് സംസാരിക്കുമ്പോൾ ദുഃഖഭരിതനായ പിതാവ് പറഞ്ഞു.

"ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്ന വേദന പറയാനാണ് ഇത്രയും ദൂരം വന്നത്," ദുഃഖത്തിലാഴ്ന്നിരിക്കുന്ന അമ്മ ഹബീബ്-ഉൻ-നിസ പറയുന്നു. മൂത്ത മകൾ ഇനി ജീവനോടെയില്ലെന്ന യാഥാർത്ഥ്യം അവർക്ക് ഇപ്പോഴും അംഗീകരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. "അഞ്ച് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഞങ്ങൾ മരിച്ചേക്കാം; അല്ലെങ്കിൽ വാർധക്യംവരെ ജീവിച്ചേക്കാം. പക്ഷേ ഈ വേദന ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഉണ്ടാകും," അവർ പറയുന്നു. "രാത്രിയിൽ എനിക്ക് ശരിയായി ഉറങ്ങാൻ കഴിയുന്നില്ല. അർധരാത്രിയിൽ എന്റെ കൈകാലുകൾ വിറയ്ക്കാൻ തുടങ്ങും."

എന്നിട്ടും, 15-ഉം 11-ഉം വയസ്സുള്ള തങ്ങളുടെ രണ്ട് പെൺമക്കളെയും വീട്ടിലാക്കി അവർ ഡൽഹിയിലേക്ക് യാത്രയായി. "അവരെക്കുറിച്ച് എപ്പോഴും ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും; എനിക്ക് പേടിയാകാറുണ്ട്. അധികാരത്തിലുള്ളവരോട് അവർ തെറ്റാണ് ചെയ്യുന്നതെന്ന് പറയാനാണ് ഞാൻ ഇവിടെ വന്നത്. അധികാരം നിങ്ങളെ അന്ധരാക്കിയോ? എന്നെപ്പോലുള്ള അമ്മമാർക്കുവേണ്ടിയാണ് ഈ വിദ്യാർത്ഥികൾ സമരം ചെയ്യുന്നത്. അവർ വളരെ സഹാനുഭൂതിയുള്ളവരാണ്. എന്റെ ദുഃഖം പങ്കുവെക്കുന്ന ആ കുട്ടികളെ പൊലീസ് മർദിക്കുന്നത് കാണുന്നത് വളരെയധികം വേദനിപ്പിച്ചു. ഞങ്ങളുടെ വേദന മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് എന്താണ് അർഥം? ദയവായി ഈ കുട്ടികളെ ക്രൂരമായി മർദിക്കരുത്. ഞങ്ങളുടെ കുട്ടികളോട് ഇത്രയും അനീതി കാണിക്കരുത്."

മണി രത്‌നത്തിന് ഇത് പഴയ അനുഭവങ്ങളുടെ ആവർത്തനമാണ്.

നീറ്റ് എന്ന ആശയം ആദ്യമായി രൂപംകൊണ്ടത് 2010-ലാണ്. 2016-ൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കേന്ദ്ര സർക്കാർ നീറ്റ് നടപ്പാക്കിയപ്പോൾ, അത് മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്തെ ക്രമക്കേടുകൾ ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് അവർ അവകാശപ്പെട്ടു. എന്നാൽ പത്ത് വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം നോക്കുമ്പോൾ, അതങ്ങനെയല്ല സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നതെന്നു വ്യക്തമാണ്.

നീറ്റ് രാജ്യവ്യാപകമായി നിർബന്ധമാക്കുന്നതിനെ എതിർത്ത ആദ്യ സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു തമിഴ്നാട്. ജെ. ജയലളിത മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന സമയത്ത് 2016-ൽ സംസ്ഥാനത്തിന് ഒരു വർഷത്തെ ഇളവും ലഭിച്ചിരുന്നു. അന്ന് മെഡിക്കൽ പ്രവേശനത്തിനായി അധികമായ ഒരു കേന്ദ്രീകൃത പരീക്ഷ സംസ്ഥാനത്തിന് ആവശ്യമില്ലെന്നും, അവരുടെ വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനംതന്നെ മതിയായ ശക്തിയുള്ളതാണെന്നും തമിഴ്നാട് സർക്കാർ വാദിച്ചു. 2021-ൽ ജസ്റ്റിസ് എ.കെ. രാജൻ കമ്മിറ്റി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ട് ഈ നിലപാടിന് പിന്തുണ നൽകുകയും ചെയ്തു.

സാമ്പത്തികമായും സാമൂഹികമായും പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന കുട്ടികൾക്ക് മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ പ്രവേശനം നേടുന്നത് നീറ്റ് കൂടുതൽ ദുഷ്കരമാക്കുന്നുവെന്നാണ് ആ റിപ്പോർട്ട് കണ്ടെത്തിയത്.

2010-ൽ തമിഴ്നാട്ടിലെ വിവിധ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ പ്രവേശനം നേടിയവരിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം വിദ്യാലയങ്ങളിൽനിന്നുള്ള വിദ്യാർത്ഥികൾ 80 ശതമാനത്തിലേറെയായിരുന്നു. 2017-ഓടെ അത് 98.41 ശതമാനമായി ഉയർന്നു. അതേസമയം, തമിഴ് മീഡിയം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പങ്ക് ഏകദേശം 20 ശതമാനത്തിൽനിന്ന് രണ്ട് ശതമാനത്തിൽ താഴെയായി ഇടിഞ്ഞു.

ഇത് മുൻകൂട്ടി തിരിച്ചറിഞ്ഞ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരുന്നു അനിത — മണി രത്‌നത്തിന്റെ സഹോദരിയും കുഴുമൂർ ഗ്രാമത്തിൽനിന്നുള്ള ദളിത് വിദ്യാർത്ഥിനിയുമായിരുന്നു അവൾ.

2017 ഓഗസ്റ്റിൽ, മുൻവർഷം നീറ്റിൽനിന്ന് ലഭിച്ച ഇളവ് തുടരണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് അവർ സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചു. എന്നാൽ പരമോന്നത കോടതി അത് നിരസിച്ചു. 2017 സെപ്റ്റംബർ 1-ന്, വീട്ടിൽ ആരുമില്ലാതിരുന്ന സമയത്ത്, 17 വയസ്സുള്ള അനിത ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.

"തമിഴ്നാടിന് ആ ഇളവ് തുടരുമെന്ന് അവൾക്ക് പൂർണ വിശ്വാസമുണ്ടായിരുന്നു," മണി രത്‌നം പറയുന്നു. "സംസ്ഥാന ബോർഡ് പരീക്ഷയിൽ അവൾ തന്റെ കഴിവ് തെളിയിച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ അനുഭവത്തിനുവേണ്ടി മാത്രമാണ് അവൾ നീറ്റ് എഴുതിയത്. അതുകൊണ്ട് നീറ്റിൽ അവൾക്ക് അത്ര നല്ല മാർക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ വിധി വന്നപ്പോൾ അവളുടെ ലോകം തകർന്നുവീണു. അവൾ ഇത്രയും കഷ്ടപ്പെട്ട് തയ്യാറെടുത്ത പരീക്ഷയ്ക്ക് ഇനി യാതൊരു പ്രസക്തിയുമില്ലെന്നായി."

അനിതയുടെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് തമിഴ്നാട്ടിലുടനീളം വ്യാപക പ്രതിഷേധങ്ങളാണ് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. വിദ്യാർത്ഥികൾ സ്വമേധയാ തെരുവിലിറങ്ങി പ്രതിഷേധങ്ങളും റോഡുപരോധങ്ങളും സംഘടിപ്പിച്ചു. ചിലർ നിരാഹാരസമരവും നടത്തിയിരുന്നു. പ്രതിഷേധക്കാർ മോദിയുടെ കോലങ്ങൾ കത്തിച്ചു. നൂറുകണക്കിന് ആളുകളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. 2026 ജൂലൈ 20-ന് ജന്തർ മന്തറിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, 2017 സെപ്റ്റംബറിലെ അന്നത്തെ പ്രതിഷേധങ്ങൾ തന്റെ മനസ്സിലൂടെ കടന്നുപോയതായി മണി രത്‌നം പറയുന്നു.

"ഒൻപത് വർഷം മുമ്പ് തമിഴ്നാട് അനുഭവിച്ചതാണ് ഇന്ന് രാജ്യമൊട്ടാകെ അനുഭവപ്പെടുന്നതെന്നെനിക്ക് തോന്നുന്നു," അദ്ദേഹം പറയുന്നു. "ആ അർഥത്തിൽ ഈ വിഷയം ദേശീയതലത്തിൽ എത്തിയതിൽ എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്. ഇത് ഒരു ഫാസിസ്റ്റ് സർക്കാരാണ്. വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് തുല്യമായ അവസരങ്ങൾ അവർ നൽകാൻ പോകുന്നില്ല ."

സന മരിച്ചിട്ട് ഒരു മാസത്തിലേറെയാവാൻ പോവുകയാണ്. ജാഫർ കുവൈറ്റിൽനിന്ന് ഹൈദരാബാദിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി. ഇപ്പോൾ നാട്ടിൽതന്നെ ജോലി അന്വേഷിക്കുകയാണ്.

"ഇനി ഭാര്യയെയും മക്കളെയും വിട്ടുപോകാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല," അദ്ദേഹം പറയുന്നു. "ഞങ്ങൾ വളരെ തളർന്ന അവസ്ഥയിലാണ്. മാനസികമായി തകർന്നിരിക്കുകയാണ്. ഇവിടെത്തന്നെ എന്തെങ്കിലും ജോലി കണ്ടെത്തേണ്ടിവരും. പക്ഷേ എനിക്ക് 50 വയസ്സ് കഴിഞ്ഞു. ഈ പ്രായത്തിൽ ജോലി കണ്ടെത്തുക എളുപ്പമല്ല."

അവരുടെ കുടുംബം ഹൈദരാബാദ് വിട്ട് സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു. സനയുടെ മരണത്തിനുശേഷം അവിടെ താമസിച്ച് തുടരാൻ അവർക്കൊട്ടും കഴിയുമായിരുന്നില്ല. ആ വീടുതന്നെ അവരെ വേട്ടയാടാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. സനയുടെ ഡ്രോയർ വൃത്തിയാക്കുന്നതിനിടെ അവളുടെ പുസ്തകങ്ങൾ കണ്ടുവെന്ന് ഹബീബ്-ഉൻ-നിസ പറയുന്നു. "അവൾ എത്ര അദ്ധ്വാനിച്ചാണ് പഠിച്ചിരുന്നത്," അവർ വിറയ്ക്കുന്ന ശബ്ദത്തിൽ പറയുന്നു. "പക്ഷേ ഇപ്പോൾ ഞങ്ങളോടൊപ്പമുള്ള രണ്ട് മക്കൾക്കുവേണ്ടി ഞങ്ങൾ കരുത്ത് കണ്ടെത്തേണ്ടതുണ്ട്."

അവരുടെ രണ്ട് പെൺമക്കളും ഡോക്ടർമാരാകണമെന്ന ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അത് അവരിൽ സമ്മിശ്രവികാരങ്ങളാണ് ഉളവാക്കിയിരിക്കുന്നത്. "അവരിൽ ഒരു സമ്മർദ്ദവും ചെലുത്താൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല," ജാഫർ പറയുന്നു. "അവർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് ചെയ്യാൻ ഞങ്ങൾ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സനയെ നഷ്ടപ്പെട്ടതിന്റെ വേദനയിൽനിന്ന് ഞങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കരകയറാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്."

അനിതയുടെ മരണത്തിന് ഒരുവർഷം കഴിഞ്ഞ്, അവളുടെ സഹോദരൻ മണി രത്‌നം സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു ലൈബ്രറി ആരംഭിക്കുകയും അതിന് അവളുടെ പേര് നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇളയ സഹോദരിയുടെ മരണത്തെ അതിജീവിക്കാൻ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് തോന്നി. "അവളുടെ ഓർമ്മയെ ആദരിക്കാനാണ് ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചത്," അദ്ദേഹം പറയുന്നു. "പിന്നാക്ക സമൂഹങ്ങളിൽനിന്നുള്ള വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി ഞങ്ങൾ പരിപാടികളും പഠനകേന്ദ്രങ്ങളും നടത്തുന്നു. പരീക്ഷകൾക്ക് തയ്യാറെടുക്കാൻ അവരെ സഹായിക്കുന്നു."

സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നേരിടുന്നതുവരെ എട്ടുവർഷം അദ്ദേഹം ആ ലൈബ്രറി നടത്തി. ഒൻപത് മാസം മുമ്പ് അത് വിശ്വസ്തനായ ഒരാൾക്ക് കൈമാറിയ ശേഷം, ചെന്നൈയിലെ ഒരു സ്കിൽ സെന്ററിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററായി ജോലി സ്വീകരിച്ചു.

തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനവും അനിതയെ മറന്നിട്ടില്ല. 2023 മാർച്ചിൽ, അവളുടെ ഗ്രാമം ഉൾപ്പെടുന്ന അരിയലൂർ ജില്ലാ മെഡിക്കൽ കോളേജിലെ ഓഡിറ്റോറിയത്തിന് അനിതയുടെ പേര് നൽകി. 2023 ഓഗസ്റ്റിൽ, ഒരു ദിവസത്തെ നിരാഹാര സമരം സംഘടിപ്പിച്ചപ്പോൾ, DMK അധ്യക്ഷൻ എം.കെ. സ്റ്റാലിൻ, നീറ്റ് അവസാനിക്കുന്നതായിരിക്കും അനിതയ്ക്കുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ആദരാഞ്ജലിയെന്ന് പറഞ്ഞു.

"അവളുടെ ഓർമ്മ ഇങ്ങനെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നതു കാണുമ്പോൾ എന്റെ ഹൃദയം നിറയുന്നു," മണി രത്‌നം പറയുന്നു. "അനീതിയുള്ള ഒരു വ്യവസ്ഥിതിക്കെതിരെയാണ് അവൾ പോരാടിയത്. ഇന്ന് വിദ്യാർത്ഥികൾ പോരാടുന്നതും അതേ അനീതിക്കെതിരെയാണ്. അവരെയും നമ്മൾ മറക്കില്ല."

നിങ്ങൾക്ക് ആത്മഹത്യാപ്രവണതയുണ്ടെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ആരെങ്കിലും കടുത്ത മാനസിക പ്രതിസന്ധിയിലാണെങ്കിൽ, ദേശീയ ഹെൽപ്‌ലൈൻ കിരൺ (1800-599-0019 – 24 മണിക്കൂറും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ടോൾ-ഫ്രീ സേവനം) അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ സമീപത്തുള്ള മറ്റ് സഹായ ഹെൽപ്‌ലൈനുകളിലേക്കോ ബന്ധപ്പെടുക.