വാർദ്ധക്യത്തിലും കഠിനാധ്വാനം കൈവിടാതെ

ദാനാമതി മാജിയ്ക്ക് ലഭിയ്ക്കുന്ന പെൻഷൻ തുകയുടെ ഏകദേശം പകുതിയോളം അവർ ചിലവിടുന്നത് ശർക്കരയും പുകയിലയും മുഖ്യ ചേരുവകളായിട്ടുള്ള ഒരു ടൂത്ത്പേസ്റ്റ് വാങ്ങിക്കാനാണ്.

"പെൻഷനായി കിട്ടുന്ന 1,000 രൂപയിൽനിന്ന് 500 രൂപ ഞാൻ എന്റെ സഹോദരന്റെ മരുമകൾക്ക് കൊടുക്കും; അവളാണ് എനിക്ക് ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്തുതരുന്നത്," അവർ പറഞ്ഞു. "ബാക്കിയുള്ള പണം ഉപയോഗിച്ച് ഞാൻ ഉപ്പ്, മുളക്, സോപ്പ്, എണ്ണ, ഗുഡാക്കു തുടങ്ങിയ സാധനങ്ങൾ വാങ്ങിക്കും.".

ആകെ ശേഷിക്കുന്ന രണ്ടു പല്ലുകൾക്കുവേണ്ടി ഇത്രയും വില കൂടിയ ടൂത്ത്പേസ്റ്റ് വാങ്ങുന്നത് അധികചിലവാണെന്ന് പറഞ്ഞ് ഈ ലേഖകൻ കളിയാക്കിയപ്പോൾ അവർ ഒരു ചെറുപുഞ്ചിരിയോടെ അത് സമ്മതിച്ചുതന്നു. "ആ പേസ്റ്റ് ഉപയോഗിച്ചില്ലെങ്കിൽ എനിക്ക് തൃപ്തിയാകില്ല. നിങ്ങൾ പുകയില ചവയ്ക്കുന്നത് പോലെയൊരു ലഹരിയാണത്."

ഓടിട്ട മേൽക്കൂരയും മണ്ണുകൊണ്ട് മെഴുകിയ നിലവുമുള്ള ഒരു ചെറിയ വീട്ടിലാണ് ദാനാമതി താമസിക്കുന്നത്. അധികം വീട്ടുപകരണങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത ആ ഒറ്റമുറി വീട്ടിലേയ്ക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ കുനിഞ്ഞ് കയറണം. റാഗി പൊടിക്കാനുള്ള ഉരൽ, ഒരു ടോർച്ച്, മണ്ണടുപ്പ്, തുണികൾ സൂക്ഷിക്കാനുള്ള, മുളയിൽ തീർത്ത ഒരു കൊട്ട എന്നിങ്ങനെ വളരെ കുറച്ച് സാധനങ്ങൾ മാത്രമാണ് വീടിനകത്തുള്ളത്. വാർദ്ധക്യത്തിലെത്തിയ ദാനാമതി വെറും നിലത്താണ് കിടന്നുറങ്ങുന്നത്.

ഞങ്ങൾ സംസാരം തുടങ്ങിയതിനൊപ്പംതന്നെ അവർ ഉരലിൽ റാഗി പൊടിക്കുന്ന ജോലിയിൽ വ്യാപൃതയായി; രാജ്യത്തിലെത്തന്നെ ഏറ്റവും ദരിദ്ര പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നായ, ഒഡിഷയിലെ കാലാഹന്ദിയിൽ ജനിച്ചുവളർന്നതിനെക്കുറിച്ച്, ക്ലേശകരമായ തന്റെ ബാല്യത്തെക്കുറിച്ച് അവർ സംസാരിച്ചുതുടങ്ങി.

"കഷ്ടതകളേറെ അനുഭവിച്ച ഒരു കാലമായിരുന്നു അത്. അമ്മമാർ ഞങ്ങൾക്കുള്ള ഭക്ഷണം കണ്ടെത്താനായി കാട്ടിൽ വേരുകൾ തേടിപ്പോകും. ആകെയുള്ള ഒരു ജോഡി വസ്ത്രമാണ് ഞങ്ങൾ വർഷത്തിലുടനീളം ധരിച്ചിരുന്നത്. അരുവിയിൽ കുളിക്കാൻ പോകുമ്പോൾ, അത് നനച്ചിട്ട് ഉണങ്ങുന്നതുവരെ അവിടെ കാത്തിരിക്കും."

ഞങ്ങൾ ദാനാമതിയെ ആദ്യമായി റോഡിൽവെച്ച് കാണുമ്പോൾ അവർ ഒരു നീല ടീഷർട്ടാണ് ധരിച്ചിരുന്നത്; ഒരു കൈയ്യിൽ വടിയും മറ്റേതിൽ ഒരു തള്ളയാടിനെയും കുഞ്ഞിനേയും കെട്ടിയിട്ടുള്ള കയറും പിടിച്ച് നദിയിലേക്ക് ഇറങ്ങുകയായിരുന്നു അവർ.

തനിക്ക് എത്ര വയസ്സായെന്ന് ദാനാമതിയ്ക്ക് വലിയ ധാരണയില്ലെങ്കിലും എല്ലാ ദിവസവും അവർ ആടുകളെ പരിപാലിച്ചും അടുത്തുള്ള കടുക് പാടങ്ങളിൽ തൊഴിലെടുത്തും വീട്ടുജോലികൾ ചെയ്തും അധ്വാനം തുടരുന്നു. വല്ലപ്പോഴും നാട്ടുവൈദ്യനെ കാണാൻ പോകാറുണ്ടെങ്കിലും താൻ പൂർണ്ണ ആരോഗ്യവതിയാണെന്നാണ് അവരുടെ പക്ഷം.

കോന്ധ് ഗോത്രവിഭാഗക്കാരിയായ ദാനാമതി തുകുഗുഡയിലുള്ള കുടുംബ വീട്ടിൽ സഹോദരന്റെ കുടുംബത്തോടൊപ്പമാണ് താമസിക്കുന്നത്. 2011-ലെ കണക്കുപ്രകാരം, ഈ ഗ്രാമത്തിൽ താമസിക്കുന്ന 350 പേരിൽ ഭൂരിഭാഗവും കോന്ധ് ഗോത്രവിഭാഗക്കാരാണ്.

ദാനാമതിയുടെ മക്കൾക്ക് അറുപതിനോടടുത്ത് പ്രായമുണ്ട്; അവരുടെ പേരക്കിടാങ്ങളുടെ മക്കൾ സ്‌കൂളിൽ പോകാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടുതന്നെ തനിക്ക് ഏകദേശം എൺപത് വയസ്സ് പ്രായമുണ്ടെന്നാണ് അവർ കരുതുന്നത്. "ഞാൻ എന്റെ സഹോദരന്മാരുടെ കുടുംബത്തോടൊപ്പം തുകുഗുഡ ഗ്രാമത്തിലാണ് താമസിക്കുന്നത്," അവർ പാരിയോട് പറഞ്ഞു.

"എന്റെ മരുമകൾക്ക് എന്നോട് വലിയ സ്നേഹമാണ്; എന്നെ വീട്ടിലേയ്ക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുപോകാനാണ് എന്റെ രണ്ടു പേരക്കുട്ടികൾ വന്നിരിക്കുന്നത്," അവർ പറഞ്ഞു. പക്ഷെ ദാനാമതിയ്ക്ക് സഹോദരനോടൊപ്പം താമസിക്കാനാണ് താത്പര്യം. സഹോദരന്റെ വീട്ടിൽനിന്ന് പുയിഗുഡ ഗ്രാമത്തിലുള്ള ദാനാമതിയുടെ വീട്ടിലേയ്ക്ക് വെറും 10 കിലോമീറ്റർ ദൂരമേയുള്ളൂ. തുമാൽ-രാംപൂർ ബ്ലോക്കിലുള്ള ഈ രണ്ടു ഗ്രാമങ്ങളും ഒഡിഷയിലെ കാലാഹന്ദി ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന, വികസനം തീർത്തും കടന്നുചെല്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളാണ്.

ദാനാമതി നേരത്തെ അവരുടെ മകനോടും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തോടുമൊപ്പം പുയിഗുഡ ഗ്രാമത്തിലുള്ള സ്വന്തം വീട്ടിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. മക്കളുടെ ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ ദാനാമതിയുടെ ഭർത്താവ് മരണപ്പെട്ടു. "ഞാൻ കൂലിവേല ചെയ്താണ് എന്റെ മക്കളെ വളർത്തിയത്. ഒരുപാട് കഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് ഞാൻ. എനിക്ക് ഒരു മകനാണുള്ളത്; മകളുണ്ടായിരുന്നത്, കുഞ്ഞിലേ മരണപ്പെട്ടു," അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

ദാനാമതിയുടെ കുടുംബത്തിന് സ്വന്തമായുള്ള എട്ടേക്കർ നിലത്ത് അവർ റാഗി, കോസ്‌ല, കാൻഗു, ബിരി, കാട്ടിങ്, കാൻഡുൽ, നെല്ല് തുടങ്ങിയ ചെറുധാന്യങ്ങളും പയർവർഗ്ഗങ്ങളും വിളകൾ കൃഷി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ദാനാമതിയുടെ മകൻ ദുമെൻ മാജിയും ഭാര്യം സുക്മതി മാജിയും ചേർന്നാണ് കൃഷി നോക്കിനടത്തുന്നത്.

ദുമേനിന്റെ മൂത്ത മകൻ ബീർ സിംഗ് മാജി ജോലിയ്ക്കായി മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറുന്നത് പതിവായിരുന്നു. "കേരളത്തിലെ തൃശൂർ ജില്ലയിലുള്ള ആലുവയിലാണ് ഞാൻ ജോലി ചെയ്തിരുന്നത്; അവിടെ എനിക്ക് ദിവസേന 500-600 രൂപ കൂലി കിട്ടിയിരുന്നു. പക്ഷെ എന്റെ പതിനൊന്ന് മാസം പ്രായമുള്ള മകളെയും ഭാര്യ ജയന്തിയെയും പിരിഞ്ഞിരിക്കാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ട് ഞാൻ അവിടെനിന്ന് മടങ്ങുകയാണുണ്ടായത്," നിലവിൽ ഗ്രാമത്തിൽത്തന്നെ കൂലിപ്പണിയ്ക്ക് പോകുന്ന 24 വയസ്സുകാരൻ ബീർ പറഞ്ഞു. നാട്ടിൽ മടങ്ങിയെത്തിയെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് തുടർച്ചയായി ജോലി ലഭിക്കാറില്ല.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനിയൻ 21 വയസ്സുകാരൻ രൂപ് സിംഗ് മാജി ഹൈദരാബാദിലേക്ക് കുടിയേറി അവിടെ ഒരു ടെന്റ് കടയിൽ ജോലി ചെയ്യുകയാണ്. തുമാൽ-രാംപൂർ ബ്ലോക്കിൽ കടുത്ത ദാരിദ്ര്യവും യുവജനങ്ങളുടെ പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കുടിയേറ്റവും വ്യാപകമാണെന്ന് ഗ്രാം വികാസ് എന്ന സർക്കാരിതര സംഘടന നടത്തിയിട്ടുള്ള പഠനത്തിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിൽ ജോലി ചെയ്താൽ ഒരു മാസം ശരാശരി 12,000-15,000 രൂപ സമ്പാദിക്കാനാകുമെന്നതിനാൽ മിക്കവരും അവിടേക്കാണ് വണ്ടി കയറുന്നത്.

പണ്ടത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ദാനാമതിയുടെ ജീവിതം താരതമ്യേന അനായാസമായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവരുടെ കഠിനാധ്വാനത്തിന് ഇന്നും യാതൊരു കുറവുമില്ല. "അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും എന്തെങ്കിലും ജോലി ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കും," ദാനാമതിയുടെ മരുമകൻ രാജ്ഫുലും ആ അഭിപ്രായത്തോട് യോജിച്ചു.

ദാനാമതിയുടെ അനിയൻ ലെഡ്‌ന മാജിയാണ് അവരെ തുകുഗുഡയിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്. "ഞങ്ങൾ അവരോട് ജോലി ചെയ്യേണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവർ അതനുസരിക്കാതെ ഇഷ്ടാനുസാരം ജോലി ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കും," 61 വയസ്സുകാരൻ ലെഡ്‌ന മാജി പറഞ്ഞു.

"എനിക്ക് താമസിക്കാൻ [പി.എം.എ.വൈ. പദ്ധതിയ്ക്ക് കീഴിൽ] ഒരു വീട് അനുവദിക്കാൻ നിങ്ങൾ ദയവ് ചെയ്ത് സർക്കാരിനോട് പറയണം," സംഭാഷണം അവസാനിപ്പിച്ച് പിരിയുമ്പോൾ ദാനാമതി എന്നോട് പറഞ്ഞു.