ಕೇರಳದ ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ತುಂಬಿದ ಹೊಗೆ

ಕಾಟ್ಟಿಲೆ ಕಡಾ ಹೊಟೇಲಿಗೆ ಗಿರಾಕಿಗಳು ಬರುವ ಮೊದಲು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕಟ್ಟಿಗೆ ತರಬೇಕು.

ತಿರುವನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿದುರಾ-ಪೇಪ್ಪಾರ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗ್ಗೆ ಸಸಿಕುಮಾರಿ ಕಾಣಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹೆಂಗಸರು ಕಾಡಿನ ಕಡೆಗೆ ಹೆಜ್ಜೆಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ರಸ್ತೆಯು ಪೇಪ್ಪಾರ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಹಾಡಿಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಡುಗೆ ಇಂಧನವನ್ನು ಯಾರೂ ತಂದುಕೊಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಲೆ ಉರಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾಟ್ಟಿಲೆ ಕಡಾ ಅಂದರೆ ‘ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಂಗಡಿ.ʼ

ರಸ್ತೆಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ಸಣ್ಣ ಚಹಾದ ಹೊಟೇಲಿನ ಒಳಗೆ ದಟ್ಟ ಹೊಗೆ ತುಂಬಿತ್ತು, ಮಸಿ ಹಿಡಿದ ಪಾತ್ರಗಳು ನೇತಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಖಾಲಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ತೆಪ್ಪಗೆ ಮಲಗಿತ್ತು. ಸದ್ಯ ಈ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನ ಬೆಲೆ ಏರಿ, ತುಂಬಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಿಲಿಂಡರ್‌ ಸಿಗುವುದೂ ಕಷ್ಟ.

“ಇನ್ನು ಈ ಗ್ಯಾಸನ್ನು ನಂಬಿ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕಟ್ಟಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದೇವೆ,” ಎಂದು 59 ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ ಸಸಿಕುಮಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಇರಾನ್‌ ಮೇಲೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಡೀ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದ್ರವೀಕೃತ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಅನಿಲದ (ಎಲ್‌ಪಿಜಿ) ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಹೊಟೇಲುಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಏರಿದ ದರ ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಪಕ ಪೂರೈಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಗ್ಯಾಸನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದು ಈ ಕಾಟ್ಟಿಲೆ ಕಡಾದ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ.

ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಸಿಕುಮಾರಿಯವರ ಗಂಡ ಮಣಿಯನ್‌ (58) ಅವರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ದೈಹಿಕ ದುಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಹೊಟೇಲನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ನೈಋತ್ಯ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕಾಣಿಯರು ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಸಿಕುಮಾರಿಯವರು ತಮ್ಮ ಅಡುಗೆಯ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಈ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು. ಈ ನೆಲದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸಿದರು.

ಸಮಗ್ರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಕುಡುಂಬಶ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದು, ಇವರು ತಮ್ಮ ಮನೆ ನಡೆಸಲು ರಸ್ತೆಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಹೊಟೇಲನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕೋವಿಡ್‌-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಡುಂಬಶ್ರೀ ‘ಹೊಟೇಲುಗಳುʼ ಅನೇಕರ ಬದುಕನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದವು.

ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು. ಕಟ್ಟಿಗೆ ತರುವ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ, ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈಗ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕಟ್ಟಿಗೆ ತರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ.

“ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಹೋಗದಿದ್ದರೆ ಸಂಪಾದನೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಸಸಿಕುಮಾರಿಯವರ ಸೊಸೆ 38 ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ ಸಪ್ನಾ ಕಾಣಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೊಟೇಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಉಪಹಾರ ತಯಾರಾಗುವ ಮುನ್ನ ಇವರೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಖಾಲಿಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.

ಅಡುಗೆ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕೆಲಸ ತುಂಬಾ ನಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬೆಂಕಿಗೆ ಸೌದೆಯನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು. ಕೋಣೆಯ ತುಂಬಾ ಹೊಗೆ, ಬೆಂಕಿಯ ಉರಿ ತುಂಬಾ ಹೊತ್ತು ಇರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

ಆದರೂ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಹೊತ್ತು ಹೊಟೇಲು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಪೇಪ್ಪಾರ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನೋಡಲು ಹೋಗುವವರು ಇಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಗಾಡಿಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ವಿದುರಾ ಮತ್ತು ಪಲೋಡೆಯಂತಹ ಕೆಲವು ಟೌನುಗಳಿಂದ ಜನರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಕೂವೆಯ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸುವ ಇಲ್ಲಿನ ಊಟದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೆಲವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತಾರೆ.

"ಸೌದೆ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರದ ರುಚಿಯೇ ಬೇರೆ," ಎಂದು ತಿರುವನಂತಪುರಂನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಗಿರಾಕಿಯೊಬ್ಬರು ಊಟದ ನಂತರ ಎಲೆಯನ್ನು ಮಡಿಚುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು. ತುಂಬಾ ರುಚಿಯಾದ ಊಟ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಹೊಗಳಿದರು.

ಆ ರುಚಿಗೆ ಒಂದು ಬೆಲೆಯಿದೆ.

ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ಸುಮಾರು 60 ರಿಂದ 120 ಜನರಿಗೆ ಊಟ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಹೊಟೇಲಿನಲ್ಲಿ ಈಗ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 200 ಜನರು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜಿಯಿಲ್ಲ, ಹೊಟೇಲನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಕೆಲಸವೂ ಈಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಪೊನ್ನಿ ಅಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಕುಚ್ಚಲಕ್ಕಿಯ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ಮೀನಿನ ಸಾರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಗೆಯ ತರಕಾರಿಯ ಪಲ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಊಟಕ್ಕೆ 60 ರುಪಾಯಿ. ಎಲ್ಲರೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, “ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಐದು ಮಂದಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 4,200-5,000 ರುಪಾಯಿ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತೇವೆ,” ಎಂದು ತಮ್ಮ ಸಂಪಾದನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಕುಡುಂಬಶ್ರೀ ಹೊಟೇಲುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಸಮುದಾಯ ಹೊಟೇಲುಗಳು ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿವೆ. ಮೆನುಗಳಲ್ಲಿ ಖಾದ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿವೆ. ಕೆಲವು ಹೊಟೇಲುಗಳು ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯ ಸಮಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿವೆ.

ಕಾಣಿ ಸಮುದಾಯದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇದು ಒತ್ತಡವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ಅವರ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕಾಡಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು. ಕಟ್ಟಿಗೆ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು ಅವರಿಗೆ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಅಂಶಗಳು ಅವರನ್ನು ಚಿಂತೆಗೀಡು ಮಾಡಿವೆ.

“ಇದು ನಾವು ಯೋಜಿಸಿದಂತೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಗ್ಯಾಸ್ ಇದ್ದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ,” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸಸಿಕುಮಾರಿ. ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಊಟ ಬಡಿಸುವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮ ಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೌದೆಯ ರಾಶಿ ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಹಕರೂ ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕಾಡು ಮತ್ತೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಹೆಂಗಸರು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾದ ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ತುಂಬಾ ದೂರದ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಅದರ ಸರಬರಾಜಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾಟ್ಟಿಲೆ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಶಾಂತವಾಗಿ, ದೈನಂದಿನ ರೂಢಿಯಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಒಮ್ಮೆಗೆ ಒಂದು ಕಟ್ಟು ಸೌದೆಯನ್ನು ಹೊರುತ್ತಾರೆ.

ಕನ್ನಡಾನುವಾದ: ಚರಣ್‌ ಐವರ್ನಾಡು