સૌથી પહેલો ગ્રાહક કાટિલ કડા પહોંચે એ પહેલાં જંગલમાં દિવસ શરૂ થઈ ગયો હોય છે. પરોઢિયું થતા જ શશીકુમારી કાણી અને બીજી મહિલાઓ તિરુવનંતપુરમ જિલ્લાના વિદુરા-પેપારા ડેમ રોડ પરથી ઉતરીને જંગલમાં જાય છે. આ પશ્ચિમ ઘાટની તળેટીનો વિસ્તાર છે, અહીં રસ્તો પેપારા જળાશયની ફરતે થઈને જાય છે, અને વસાહતો ઓછી થતા થતા આદિવાસી કસ્બાઓમાં ફેરવાઈ જાય છે. અહીં રસોઈ માટેનું બળતણ પહોંચાડવામાં આવતું નથી. એકઠું કરવામાં આવે છે.
તેઓ માથા પર બળતણ માટેના લાકડાના ભારા સંતુલિત કરતા પાછા ફરે છે. એ પછી જ રસોડું ખુલે છે. કાટિલ કડાનો શાબ્દિક અનુવાદ થાય છે 'જંગલમાં દુકાન'.
રસ્તાને કિનારે આવેલા ખાણીપીણીના નાનકડા ધાબામાં ધુમાડો ઊઠે છે અને કાળા થઈ ગયેલા વાસણો પર નીચે ઝઝૂમ્યા કરે છે. એક ન વપરાયેલ એલપીજી સિલિન્ડર એક ખૂણામાં પડેલું છે. રિફિલ અનિયમિત છે, ભાવ વધી ગયા છે, અને પુરવઠો અનિશ્ચિત છે.
59 વર્ષના શશીકુમારી કહે છે, "હવે અમે ગેસના ભરોસે બેસી ન રહી શકીએ. તેથી અમે ફરી પાછું લાકડા વાપવાનું શરુ કર્યું છે.”
સમગ્ર કેરળમાં, ખાણીપીણીની નાની-નાની દુકાનો યુએસ-ઇઝરાયેલે ઈરાન વિરુદ્ધ છેડેલા યુદ્ધને કારણે લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (એલપીજી) ના પુરવઠામાં ઊભા થયેલા વિક્ષેપ સાથે સંઘર્ષ કરી રહી છે. (રિફિલ મળવામાં થતો) વિલંબ અને ઊંચા ભાવ ઘણાને ફરીથી બળતણ માટે લાકડા વાપરવા મજબૂર કરી રહ્યા છે.
આ બદલાવે કાટિલ કડા ખાતેનું આખા દિવસનું સમયપત્રક બદલી નાખ્યું છે.
શશીકુમારીના પતિ, 58 વર્ષના મણિયન બીમાર પડ્યા પછી તેઓ શારીરિક શ્રમનું કામ કરી શકતા નહોતા, ત્યારે ચાર વર્ષ પહેલા શશીકુમારીએ આ ધાબુ શરૂ કર્યું હતું. કાણી સમુદાયના - દક્ષિણ પશ્ચિમ ઘાટના જંગલો સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલા એક નાના આદિવાસી સમુદાયના - હોવાને કારણે શશીકુમારીએ તેમને જે સૌથી સારું આવડતું હતું તે કામ શરુ કર્યું: સ્થાનિક ઘટકો વડે સ્થાનિક ખોરાક બનાવવાનું.
ઈન્ટિગ્રેટેડ ટ્રાઈબલ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (સંકલિત આદિજાતિ વિકાસ કાર્યક્રમ) ની મદદ અને કુડુમ્બશ્રી દ્વારા મળેલી લોનથી, મહિલાઓએ આવકનો સ્ત્રોત ઊભો કરવા - રસ્તાને કિનારે એક સાધારણ રસોડું ઊભું કરી દીધું હતું. કુડુમ્બશ્રી 'હોટેલો' એ ઘણા લોકોને કોવિડ-19 લોકડાઉન દરમિયાન ટકી રહેવામાં મદદ કરી હતી.






