ಕೊಲ್ಹಾಪುರ: ಜನರ ನಿದ್ರೆ ಕಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಹವಾಗುಣ ಬದಲಾವಣೆ

ಜಾನಾಬಾಯಿ ಸೊನಾವನೆ ತನ್ನ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರೊಂದಿಗೆ ಎಂದೂ ವಾದಕ್ಕಿಳಿದವರಲ್ಲ ಅಥವಾ ಜಗಳ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. "ನಾನು ಬೇಗನೆ ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಜಗಳವಾಡಲು ಶುರುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಭಾದೋಲೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳ ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಕುಳಿತ 62 ವರ್ಷದ ಆ ಮಹಿಳೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

2025ರ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ತಾಪಮಾನ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಮತ್ತು ಜಾನಾಬಾಯಿಗೆ ನಿದ್ರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗತೊಡಗಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ, ಈ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಅಡಚಣೆ ರಹಿತ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ದಿನಗಳು ವಾರಗಳಾದವು, ವಾರಗಳು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು. ಅವರು ಸದಾ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮತ್ತು ದಣಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು.

ಭೂಹೀನ ರೈತರಾಗಿರುವ ಜಾನಾಬಾಯಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಇತರರ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ಮುರಿಯುವಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕಳೆ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ, ಭಾರವಾದ ಮೇವನ್ನು ಹೊರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಂಜೆಯಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಜೀವ ದಣಿದಿರುತ್ತದೆ – ಭುಜಗಳು ನೋಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ, ಇಡೀ ದಿನದ ಭಾರದಿಂದ ಕಾಲುಗಳು ಭಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ 10 ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಮಲಗುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಲಗಿದರೆ ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನಿದ್ರೆ ಆವರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಆ ರಾತ್ರಿಗಳ ಗಾಢ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕ ನಿದ್ರೆ ಈಗ ದೂರದ ಕನಸಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಅವರನ್ನು ಬೆವರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಚಡಪಡಿಸುತ್ತಾ ಹೊರಳಾಡುತ್ತಾ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಿಲ್ಲದೆ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮನೆಯ ಮಾಡಿಗೆ ಹೊದೆಸಿರುವ ತಗಡಿನ ಕಾವು ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಹೀಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಎಚ್ಚರವಾದರೆ ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ನಿದ್ರೆ ಬರಲು ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಮೇ (2025) ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ 3 ಗಂಟೆಯ ಹೊತ್ತಿಗಷ್ಟೇ ತಾಪಮಾನವು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಳಿದು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಐದು ಗಂಟೆಗೆ ಅವರು ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಶುರುಮಾಡಲು ಎದ್ದೇಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಅದರ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಕಠಿಣ ಕೆಲಸದ ದಿನ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಜನಾಬಾಯಿ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಎದ್ದು ನೀರು ತರುವುದು, ಗುಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅರವತ್ತರ ಪ್ರಾಯದ ಅವರಿಗೆ ಹೊಲದಲ್ಲಿನ ದೀರ್ಘ ದಿನದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಸೆಕೆ ದಣಿವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವುದು, ರಾತ್ರಿಗೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನಕ್ಕಾಗಿ ಸೌದೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಮನೆಗೆಲಸಗಳು ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. "ಯಾವಾಗಲೂ ಏನಾದರೂ ಕೆಲಸ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಆಯಾಸದ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ನಿದ್ರೆ ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅವರು ಆಗಾಗ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ರೇಗುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುತ್ತಾರೆ. "ಕುಟುಂಬದವರು ನಾನು ಬದಲಾಗಿದ್ದೇನೆಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೆ, ದಿನವಿಡೀ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೂ ನಾನು ನಗುತ್ತಿರುತ್ತಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಹಾಡಿಕೊಂಡು, ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಯೌವನದ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರಿಗೆ ತಾನು ಎಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿದ್ದೇನೆಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವಿದೆ.

“ಈಗ ಜನರು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತೇನೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈಗ ನನಗೆ ಮೊದಲಿನಂತೆ [ಖುಷಿಯಾಗಿ] ಇರುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಕೆಲವು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ, "ದೋಕಾ ದುಕ್ತೇ [ತಲೆ ನೋಯುತ್ತದೆ] ದೋಲೆ ಲಾಲ್‌ ಹೋತಾತ್‌ [ಆಯಾಸದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾಗುತ್ತವೆ]. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನನಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಚಡಪಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಂತೆ ಈಗ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.

ಇದು ಜನಾಬಾಯಿ ಒಬ್ಬರ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ತಾಪಮಾನ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೆಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾತ್ರಿಗಳು, ಬಿಸಿ ಗಾಳಿ ಜನರು ನಿದ್ರಿಸದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಹವಾಗುಣ ಬದಲಾವಣೆ ಜನರ ನಿದ್ರೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಲೇಖನವೊಂದು “ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ನಿದ್ರೆಯ ಅಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ನಿದ್ರೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನೂ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ…” ಎನ್ನುತ್ತದೆ.

ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಮತ್ತು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ದೇಹದ ಆಂತರಿಕ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ದೇಹದೊಳಗಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮನೋವೈದ್ಯರಾದ ಡಾ. ಉವೈಸ್ ಎನ್.ಎ. ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ 2024 ರ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 80 ತಾಪಮಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ 25 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ ದಾಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಷ್ಟು ರಾತ್ರಿಗಳೆಂದರೆ ಖಂಡಿತಾ ಹೆಚ್ಚೇ ಹೌದು. ಅದರಲ್ಲೂ ಹೊರಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರ ಪಾಲಿಗೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯೆನ್ನವುದು ಕನಸಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ.

"ಜೈವಿಕವಾಗಿ, ನಾವು ನಿದ್ರೆಗೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ಆಳವಾದ ಹಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ನಮ್ಮ ದೇಹ ತಣ್ಣಗಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ" ಎಂದು ಕೇರಳದ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ನಗರದ ಇಖ್ರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿರುವ ಡಾ. ಉವೈಸ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಹೊರಳಾಡುವಿಕೆ, ಪದೇಪದೇ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಡಪಡಿಕೆಯ ಭಾವನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು." ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ವಯಸ್ಸಾದವರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಉಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಜನಾಬಾಯಿವರ ಊರಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಸೀಲಿಂಗ್ ಫ್ಯಾನ್ ಒಂದಿಷ್ಟೂ ಆರಾಮ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ - ಅದು ಕೇವಲ ಎರಡು ಕೊಠಡಿಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಜನರ ಮೇಲೆ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ.

ನಿದ್ರೆ ಬಾರದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, "ಒಂದಷ್ಟು ತಂಬಾಕು ತಿನ್ನುತ್ತೇನೆ. ಅದನ್ನು ತಿಂದರೆ ಒಂದಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಮಲಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಜನಾಬಾಯಿ ಪರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಇದು ನನಗೆ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗತೊಡಗಿದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಪರಿಹಾರವೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾದದ್ದು. ಏಕೆಂದರೆ ನಿಕೋಟಿನ್‌ ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ನಿದ್ರೆಗೆ ಭಂಗ ತರುತ್ತದೆ.

ಜನಾಬಾಯಿ ನಿದ್ರೆಗಾಗಿ ತಂಬಾಕಿನ ಮೊರೆ ಹೋಗಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರಣವೊಂದರ ಮಾದರಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಜನರು ಈ ನಿದ್ರೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಅರೆಬರೆ ನಿದ್ರೆ, ಗೊರಕೆ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ.

ಆಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆ ಅವರ ದೇಹದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ವೇಗವಾಗಿ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಚಡಪಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ರಾತ್ರಿ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿದ್ರೆಯಾಗದ ಕಾರಣ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬಹಳವಾಗಿ ತಲೆನೋವು ಕಾಡುತ್ತದೆ." ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವಾರವೂ ಅವರು ಖಾಸಗಿ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ ಒಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿನ ವೈದ್ಯರು ಅವರಿಗೆ ನಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ನಿರಾಳತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಭಡೋಲೆ ಕಿರಿದಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು, ಮಾವು, ಆಲ ಮತ್ತು ಬೇವಿನ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಶಾಂತ ಗ್ರಾಮ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ದಿನಗಳನ್ನು ದೂರದ ಕಬ್ಬಿನ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳ ಹೊರಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಸಂಜೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ಹಗಲಿನ ತಾಪಮಾನ 38 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ ದಾಟುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. "ಪ್ರತಿ ಬೇಸಗೆಗೂ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸೆಕೆಯಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಹಳೆಯ ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು.

ಜನಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವರ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದ ನಂತರ ನಡೆಸುವ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಅಸಹನೀಯವಾಗಿವೆ ಎನ್ನುವುದರ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ. "ಈಗಾಗಲೇ ಬಹಳ ಸೆಕೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆತಂಕವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಒಳ್ಳೆಯ ನಿದ್ರೆ ಬಾರದಿರುವುದು ತನಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಜನಾಬಾಯಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಸದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತೇನೋ ಎನ್ನುವ ಭಯ ಪದೇಪದೇ ಕಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಅವರು, "ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಜೊತೆಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಾನು ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತಲೆ ತಿರುಗಿದ ಅನುಭವವಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವರು ಒಂದಷ್ಟು ಸಕ್ಕರೆ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಜೊತೆಗೆ ಲಿಂಬೆ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅದು ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರೊಂದಿಗೆ ನಗುತ್ತಾ, ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ, ಪರಸ್ಪರ ಕಿವಿಯಾಗುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಕ ಥೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ ಈಗ ಮುಗಿದು ಹೋದ ವಿಷಯ. ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲದ ಕಳಪೆ ನಿದ್ರೆ, ಕಿರಿಕಿರಿ ಮತ್ತು ಆಯಾಸ ಅವರನ್ನು ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಹನಗಳಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ತಾನು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿರಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಮಾತೊಂದಿದೆ, "ಝೋಪ್‌ ನಹಿ ತರ್‌ ಶರೀರ್‌ ದಮ್‌ ದೇತ್‌ ನಹಿ, ಅಣಿ ಮನ್‌ ಶಾಂತ್‌ ಶಾಂತ್‌ ಹೋತ್‌ ನಹಿ [ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೋದರೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ."

ಈ ಮಾತು ಜನಾಬಾಯಿಯವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸುಳಿದಾಡುತ್ತದೆ; ಅವರು ದಣಿದಿರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ನಿದ್ರೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಜನಾಬಾಯಿಯ ಮನೆಯಿಂದ ಕೇವಲ 30 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಜಂಭಾಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಾಲೂಬಾಯಿ ಕಾಂಬ್ಳೆ ಕೂಡ ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

"ಈ ವರ್ಷ ಸೆಕೆ ಬಹಳವಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಕೇವಲ ಒಂದು ಗಂಟೆಯಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಮಲಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಒಂಬತ್ತು ವಯಸ್ಕರಿರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಟೇಬಲ್ ಫ್ಯಾನನ್ನು ಅವರ ಮಗ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. "ಸರಿಯಾದ ನಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಮರುದಿನ ಬಹಳ ದಣಿವು ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಕಾಡುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಕಬ್ಬಿನ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವ ಈ 72 ವರ್ಷದ ವೃದ್ಧೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸೆಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಡವಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಬರುವ ಕಾರಣದೈಹಿಕ ಆಯಾಸ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಖಿನ್ನತೆ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲದ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಲಾಲುಬಾಯಿ ಅವರಿಗೆ ದೂರದ ಕನಸಿನಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ದೇಹ – ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕಬ್ಬಿನ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕಠಿಣ ಶ್ರಮದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ಆಯಾಸ - ಈಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸೆಕೆಯ ರಾತ್ರಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತಿದೆ.

"ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನವರೆಗೆ, ನಾನು ಮಲಗಿದ ಐದು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುತ್ತಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಲಾಲೂಬಾಯಿ ಪರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಆದರೆ ಈಗ ಹಾಗಿಲ್ಲ."

ಅವರ 45 ವರ್ಷದ ಮಗ ಪ್ರಮೋದ್ ಅಮ್ಮ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನನುವ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. "ಅವಳು ಯಾವಾಗಲೂ ದಣಿದಿರುವುದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಅವಳು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಕುಳಿತಾಗಲೂ, ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ."

ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿದ್ರೆ ಸಿಗದಿರುವುದು ಖಿನ್ನತೆ, ಆತಂಕ, ಬೈಪೋಲಾರ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್, ಮತ್ತು ಆಘಾತದ ನಂತರದ ಒತ್ತಡದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಂತಹ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಡಾ. ಉವೈಸ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕಳಪೆ ನಿದ್ರೆ ಮೆದುಳಿನ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಅಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬಹುದು, ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಭಾವನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದು, ದೇಹವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ 'ಒತ್ತಡದ ಸ್ಥಿತಿ'ಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸಬಹುದು, ನಿರಂತರ ಕಡಿಮೆ-ಮಟ್ಟದ ಉರಿಯೂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ದೇಹದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಿದ್ರೆ-ಎಚ್ಚರದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹದಗೆಡಿಸಬಹುದು.

“ಬೇಸಗೆ ಮುಗಿದಂತೆ ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಹಾಗಾಗಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಲಾಲುಬಾಯಿ ಆತಂಕದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಇನ್ನು ನಾನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸದಾ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಪ್ರಕಾರ ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಗೆ, ಐದು ತಿಂಗಳ ನಿದ್ದೆಯಿಲ್ಲದರಾತ್ರಿಗಳ ನಂತರ, ಲಾಲೂಬಾಯಿ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು, ಅವರು ನಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು. "ತಾನಾಗಿಯೇ ಸರಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ... ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನನಗೆ ಕಷ್ಟವಾದಾಗ, ಸಮಸ್ಯೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಭಡೋಲೆ ಗ್ರಾಮದ ನಂದಾ ಸೋನಾವಾನೆ ಬೇಸಿಗೆಗೆ ಹೆದರುತ್ತಾರೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, 90 ದಿನಗಳ ಕ್ಷಣಗಣನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಬೇಸಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಲಿ ಎಂದು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಾನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು 50 ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ ಈ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಋತುಮಾನ ಬದಲಾದ ತಕ್ಷಣ ಅವರ ನಿದ್ರೆಯ ಚಕ್ರ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸೆಕೆಯ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಹೊತ್ತೂ ನಿದ್ರೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. “ಏನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೂ ನಿದ್ರೆ ಬಾರದೆ ಹೋದರೆ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ ನಾನು ಟಿವಿ ನೋಡಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಿದ್ರಾಹೀನತೆಯ ಪರಿಣಾಮಗೂ ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮರುದಿನ ಅವರು ತಲೆನೋವು, ಕಿರಿಕಿರಿ, ಮತ್ತು ತಲೆಸುತ್ತಿನಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಮೈಕೈ ನೋವು ಯಾವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆಯೆಂದರೆ ಮಾತ್ರೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ತನಕವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಜನಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಲಾಲೂಬಾಯಿಯಂತೆ, ನಂದಾ ಅವರಿಗೂ ನಿದ್ರೆಯ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವ್ಯಸನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೈಪೋಟೆನ್ಷನ್ ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ವಿಪರೀತ ಸೆಕೆ ಅದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರಿಗೆ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಕೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚರವಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವರು ಒಂದಷ್ಟು ಸಕ್ಕರೆ ತಿಂದು ದೇಹವನ್ನು ಸಮಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುತ್ತಾರೆ.

ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪ ಜನರ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

"ಈ ಹಿಂದೆ, ನಾನು ನಿದ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಜನಾಬಾಯಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮೊದಲು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈಗ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದ ಒಂದು ದಿನವೂ ತನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಹವಾಗುಣ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕುರಿತಾದ ಪರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮಾರಿವಾಲಾ ಹೆಲ್ತ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಜನರು ಮತ್ತು ನಗರ ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಲಸಿಗರ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಹವಾಮಾನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅನುವಾದ: ಶಂಕರ. ಎನ್. ಕೆಂಚನೂರು