സിയാ കലം: ചരിത്രത്തിൽ കൊത്തിവെച്ചത്

ഒരു പനിനീർപ്പൂവിന്റെ ഇതളുകൾ, ഒരു ഇലയുടെ ഞരമ്പുകൾ. ഇർഷാദ് ഹുസ്സൈന് ഇവയെല്ലാം ലോഹത്തിൽവരയ്ക്കാനാവും. അദ്ദേഹമൊരു കലാകാരനാണ്. ആ കലയുടെ പേരാണ് സിയാകലം. ഉത്തർ പ്രദേശിലെ പീതൾനഗരി (പിച്ചളനഗരം) എന്നറിയപ്പെടുന്ന, മൊറാദാബാദിലാണ് ഇത്ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.

പീർസാദയിലുള്ള പണിശാലയിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചുറ്റുമായി ചിതറിക്കിടക്കുകയാണ് അന്നേ ദിവസം അദ്ദേഹംചെയ്ത വസ്തുക്കൾ. മയിലുകൾ, എണ്ണവിളക്കുകൾ, സ്വസ്തിക ആലേഖനംചെയ്ത കപ്പുകൾ, പ്രാർത്ഥനാമണികൾ, വാളിന്റെ പിടിയിൽകൊത്തിവെച്ച സിംഹത്തല, തുടങ്ങിയവ.

സിയകലാം കലാകാരന്മരുടെ ഒരുവലിയ ശ്രേണിയിൽനിന്നാണ് ഹുസ്സൈൻവരുന്നത്. 10 വയസ്സിൽ തുടങ്ങിയതാണ് ഈതൊഴിൽ. മരത്തിന്റെ ഒരു ടീപ്പോയിൽസ്ഥാപിച്ച രണ്ട് കല്ലുകൾക്കിടയിൽ ഒതുക്കിവെച്ചിരിക്കുന്ന എണ്ണവിളക്കിലാണ് അദ്ദേഹംകൊത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നത്. ആ വിളക്കിൽ കെട്ടിയഒരു നൂൽ, ടീപ്പോയിയുടെ അടിയിലേക്ക്നീളുന്നുണ്ട്. വലത്തേക്കാലുകൊണ്ട് ആനൂൽ പിടിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. മരത്തിന്റെഒരു കോലുകൊണ്ട്, പെന്നിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ളഉളിയിൽ അദ്ദേഹം അടിച്ചപ്പോൾ, ലോഹത്തിൽ ഒരുനല്ല ഡിസൈൻ പ്രത്യക്ഷമായി.

“ആളുകൾ, അവർ കൊടുക്കുന്നസമ്മാനങ്ങളിൽ ചിലപ്പോൾ ചില പ്രത്യേകരൂപകല്പനകൾ ആവശ്യപ്പെടും. ഹിന്ദിയിലും ഉറുദുവിലുംഇംഗ്ലീഷിലും ദമ്പതികളുടെ പേരെഴുതണമെന്നോ, ഖുർ‌ആൻസൂക്തങ്ങളോ, ചുവരിൽ തൂക്കാനുള്ള രൂപങ്ങളോഒക്കെ. ഞാനത് പൂക്കൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കും. അതവർക്ക് ഇഷ്ടമാണ്. പനിനീർപ്പൂക്കളുടെ ചിത്രങ്ങളാണ്എനിക്കേറ്റവുമിഷ്ടം” പാരിയോട് ഹുസൈൻ പറയുന്നു.

10 ചതുരശ്രയടി വലിപ്പമുള്ളതും, മറ്റുള്ള കരവേലക്കാരുമായി പങ്കിടുന്നതുമായ മുറിയുടെ വാതിൽക്കൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു ഉസ്താദ്. “പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് ഇതൊരു കലാരൂപം പോലെ തോന്നിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ഇതൊരു തൊഴിൽ മാത്രം,” പഴയതും പുതിയതുമായ കാലത്തെക്കുറിച്ച് പറയുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

ഒരു ബീഡിക്ക്തീ കൊടുത്തുകൊണ്ട്, 47 വയസ്സുള്ള ആകൊത്തുപണിക്കാരൻ ഞങ്ങൾക്ക് ചായവിളമ്പി. “ഞങ്ങൾ കരകൌശലക്കാർക്ക് ചായഇഷ്ടമാണ്. കാരണം, അത് ഊർജ്ജം നൽകും. മനസ്സിന്അയവ് വരുത്താൻ ഞാൻ ബീഡിവലിക്കാറുണ്ട്,” ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അയാൾപറയുന്നു.

ഹുസൈൻ ജോലിചെയ്യുന്നത്, നഗരത്തിലെ ഒരുപഴയ പ്രദേശത്താണ്. ഇടുങ്ങിയതും ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള ചൂളകളുംമറ്റുമുള്ള സ്ഥലത്ത്. താത്കാലികമായുണ്ടാക്കിയ കടകളുടെചുവരുകളിൽ കരകൌശലപ്പണിക്കാർ തങ്ങളുണ്ടാക്കിയ പിച്ചള സാധനങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അധികവും മുസ്ലിം വിഭാഗക്കാരാണ്. “ഞങ്ങളുടെ പൂർവ്വികർ ചെയ്തിരുന്നപണിയാണ്. ഇവിടെയുള്ള 80 ശതമാനം ആളുകളുംപിച്ചളപ്പണിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജോലിചെയ്യുന്നവരാണ്,” ഹുസൈൻ പറയുന്നു.

ഹുസൈൻ ജോലിയെടുക്കുന്ന ഇടുങ്ങിയ തെരുവ്, നമൂണാകറുകളുടേയുംസ്ഥലമാണ്. പിച്ചളവസ്തുക്കളുണ്ടാക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായിമെഴുകുരൂപങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നവരാണ് അവർ. വായിക്കാം: മൊറാദാബാദിലെ പരമ്പരാഗത പിച്ചള മൂശാരിമാർ

“അച്ഛന്റേയും അമ്മാവന്മാരുടേയുംകൂടെ ഞാൻ അസ്താബ്-ഇ-ഫൂൽ‌ദാനിൽപണിയെടുക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. സങ്കീർണ്ണമായ രൂപകല്പനകളുള്ള വലിയ പൂപ്പാത്രമാണ് അത്. “ആകാലത്ത്, ഉത്പന്നങ്ങളൊക്കെ റഷ്യയിലേക്ക് കയറ്റിയയച്ചിരുന്നു.” തന്റെ കുടുംബത്തിലൊട്ടാകെ, 50-60 ആളുകൾകരകൌശലജോലികൾ ചെയ്തിരുന്നു എന്ന്അദ്ദേഹം പറയുന്നു. “ഇപ്പോൾ എട്ടോഒമ്പതോ പേരേ ഉള്ളു, ഈ പണിചെയ്യുന്നവരായി.”

കുടുംബത്തിൽ, തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറിവന്നതൊഴിലാണ് സിയാ കലം (കൊത്തുപണി ചെയ്യുന്ന, പേന പോലുള്ളഉളിയിൽനിന്നാണ് ഈ തൊഴിലിന്റെ പേര്വരുന്നത്). “പ്രദേശത്തെ പല തൊഴിലാളികൾക്കും ഉസ്താദുമാരുണ്ട്. ആ ഉസ്താദുമാരിൽനിന്നാണ് തൊഴിലാളികൾ കൊത്തുപണിയുടെകല പഠിച്ചത്,” ഖുർഷീദ് അഹമ്മദ്പറയുന്നു.

തണുപ്പുകാലത്തെ, അഞ്ചുമണി സായാഹ്നമായിരുന്നു. ഈ മൂന്ന് കരകൌശലത്തൊഴിലാളികളും, ഓർമ്മയിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു ഡിസൈനിന്റെ പണിയിലായിരുന്നു.ഖുർഷീദ് അഹമ്മദാണ് ഭരായി – ഇലകളിൽ ഉളികൊണ്ട് വരകൾവരയ്ക്കുന്ന പണി - ചെയ്യുന്നത്. ഒരു ജാളി – ചിത്രപ്പണികളുള്ള ജാലകം - ഉണ്ടാക്കുന്ന വലിയപണിയുടെ ഭാഗമാണത്. “പൂക്കളും ഡിസൈനുകളുംമാത്രമേ മാറുന്നുള്ളു. സാങ്കേതികവിദ്യയൊക്കെ ഒന്നുതന്നെ,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, 1957-ലാണ്കൊത്തുവേല അദ്ദേഹം പഠിച്ചത്, അച്ഛൻ ഉസ്താദ്അബ്ദുൾ അമീനിൽനിന്ന്. “പൂക്കളുടെ രൂപങ്ങളും, ഈ ജോലിക്ക് കിട്ടുന്ന ബഹുമാനവുംഎല്ലാം കാരണം, ഈ ജോലിഞാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു,” അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. 1950-കളിൽ വളരെ കുറച്ച് കൈത്തൊഴിലുകാരേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു എന്ന് അദ്ദേഹംഓർമ്മിക്കുന്നു. ആവശ്യക്കാരാകട്ടെ, ധാരാളവും. എന്നാലിന്ന്, “ആവശ്യം കുറവായിട്ടുപോലും, കൂടുതൽ വിദഗ്ദ്ധതൊഴിലാളികളാണ് ഈജോലിയിൽ മത്സരിക്കുന്നത്.”

തന്റെ ശിഷ്യരായ 22 വയസ്സുള്ള സാഹുർ അഹമ്മദ്, 35 വയസ്സുള്ള നസ്രത്ത്അലി എന്നിവരോടൊപ്പമാണ് ഉസ്താദ്ജോലി ചെയ്യുന്നത്. “എങ്ങിനെയാണ് ഥാപി കൊണ്ട് കലമിൽഅടിക്കുക എന്നാണ് ആദ്യം ഞങ്ങളെപഠിപ്പിക്കുന്നത്. അത് ഞങ്ങൾക്ക് നന്നായിചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് മാസ്റ്റർക്ക്ഉറപ്പ് തോന്നുമ്പോൾ കൂടുതൽസങ്കീർണ്ണമായ ജോലികൾ പഠിപ്പിക്കും,” അയാൾ പറയുന്നു. പഠിക്കുന്ന കാലത്ത്, ചെറിയ തെറ്റുകൾവരുത്തിയാൽപ്പോലും മാസ്റ്റർ ചീത്തപറഞ്ഞിരുന്നത് അവർ ഓർമ്മിക്കുന്നു. “ഇപ്പോൾ ആർക്കുംഅങ്ങിനെയൊന്നും പഠിക്കണമെന്നില്ല. ഇപ്പോൾ മാസ്റ്ററല്ലപഠിപ്പിക്കുന്നത്, പഠിച്ചുകഴിഞ്ഞ വിദ്യാർത്ഥികളാണ്. നിങ്ങൾക്ക് താത്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ നിങ്ങൾക്കും പഠിക്കാം. അത്രമാത്രം.”

ഉത്തർ പ്രദേശിലെമൊറാദാബാദ് നഗരത്തിലെ ഈപ്രദേശത്ത് മുസ്ലിങ്ങളാണ് കൂടുതലുംഈ ജോലി ചെയ്യുന്നത്. ജനസംഖ്യയിൽ ഏകദേശംപകുതിയും അവരാണ് (2011-ലെ സെൻസസ്).

വർക്ക്ഷോപ്പിൽനിന്ന് അഞ്ച്മിനിറ്റ് ദൂരത്താണ് ദിൽ‌ഷദ്ഹുസൈൻ താമസിക്കുന്നത്. എഴുപത് കഴിഞ്ഞഅദ്ദേഹം നിരവധി ഡിസൈനുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും വിദഗ്ദ്ധമായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ദാലി കാ ഡിസൈനും – നീണ്ട ശിഖരങ്ങളുള്ള ഒരുരൂപമാതൃക-, രാജസ്ഥാനി ബാറാത്തും – പിച്ചളയിൽ ചെയ്ത രാജസ്ഥാനി ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ - അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു

പഠിച്ചെടുക്കാൻ ഏറ്റവുംസങ്കീർണ്ണവും ബുദ്ധിമുട്ടുമുള്ള ഒന്നാണ്മരോടി. അതിലെ തന്റെ വൈദഗ്ദ്ധ്യത്തിൽ ദിൽ‌ഷാദിന് അഭിമാനമുണ്ട്. 2022-ൽ ലഖ്നൌവിലെ ഒരു എക്സിബിഷനിൽ‌വെച്ച്, താനുണ്ടാക്കിയകലാരൂപം പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദിയെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദിൽ‌ഷാദ് അത്, ജർമ്മൻചാൻസലർ ഒലാഹ് ഷോൾസിന് സമ്മാനിച്ചു. “ഇവിടെ ഇതിന് ഒരു വിലയുമില്ല,” എന്ന് ദിൽ‌ഷാദ് പറയുന്നു. ഇറാനിലെ ഒരു എക്സിബിഷൻ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ കാണാനിടയായ ഇറാനിയൻ പരവതാനികൾഅദ്ദേഹത്തിന് വലിയ ഇഷ്ടമായി.

ശില്പ ഗുരു, പത്മശ്രീ തുടങ്ങി, വിവിധസംസ്ഥാന, ദേശീയ പുരസ്കാരങ്ങൾ ഈഉസ്താദിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. മറ്റ് കലാകാരന്മാർആദരവോടെയാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കലാരൂപങ്ങൾകാണുന്നത്. ദിൽ‌ഷാദിനെപോലെ മരോടികലാരൂപമുണ്ടാക്കുന്നവർ വളരെ ചുരുക്കമാണെന്ന് ഇർഷാദ് ഹുസൈൻ പറയുന്നു.

ദിൽ‌ഷാദ് ഹുസൈൻഇപ്പോൾ വിരമിച്ച്, ചെറുപ്പക്കാരായ കൈവേലക്കാരെപരിശീലിപ്പിക്കുകയാണ്. “സൂക്ഷ്മമായ വിശദാംശങ്ങളാണ് ഞങ്ങൾ അവരെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്. ആദ്യം ഏതെങ്കിലും പാഴ്‌വസ്തുവിലാണ്ഇത് ചെയ്തുപഠിക്കുക,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു. വിദ്യാർത്ഥികൾ സമർത്ഥരാവുന്നതോടെ, ഉളി പ്രയോഗിക്കുക, സാമഗ്രികൾ മൂർച്ച കൂട്ടുക, ലോഹം രാകിമിനുസപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ അവരെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

എന്നാൽ, ഭൌതികമായ വെല്ലുവിളികൾഇല്ലാത്ത തൊഴിലല്ല ഇത്. “രാവിലെ ഒരു 10 മിനിറ്റേനിങ്ങൾക്കിത് ചെയ്യാനാവൂ. അപ്പോഴേക്കും കണ്ണുകൾകഴയ്ക്കും,” ഇർഷാദ് ഹുസൈൻ പറയുന്നു.

അന്തരീക്ഷത്തിൽ പാറിനടക്കുന്നപിച്ചള ലോഹത്തിന്റെ ചെറുതരികളും (റാവ എന്ന് പറയുന്നു) കണ്ണിന് പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നു. “റാവ, കണ്ണിൽ‌പ്പെടാതെ, ദേഹത്തുമാത്രം പറ്റിക്കിടക്കുന്ന രീതിയിൽ വേണം നമ്മൾഇരിക്കാൻ,” നാല്പതുകൾ കഴിഞ്ഞ മൊഹമ്മദ്ഇസ്ലാം പറയുന്നു. കഴിഞ്ഞ 30 കൊല്ലമായി, കരകൌശലജോലിക്കാരനാണ് അദ്ദേഹം.

“രാവിലെ എഴുന്നേൽക്കുമ്പോൾ കണ്ണിന്റെ കോണിലൊക്കെ ഈചെറുതരികൾ പറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നത് കാണാം,” ഇസ്ലാംപറയുന്നു. കൈകൊണ്ട് അത് എടുത്തുമാറ്റാൻ കഴിയും. ചിലപ്പോൾ, അവ ശേഖരിച്ച്, പ്രദേശത്തുള്ള ചൂളയിൽ കൊണ്ടുപോയീ, വീണ്ടും അവയെപിച്ചളക്കട്ടിയാക്കി മാറ്റും.

“പിച്ചള ഇപ്പോൾസ്വർണ്ണമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു,” ഖുർഷിദ് അഹമ്മദ്പറയുന്നു. ഇന്ന്, സിയ കലംതൊഴിൽ തീരെ ഇല്ലാതായെന്ന് ആകരകൌശല ഉസ്താദ് പറയുന്നു. അസംസ്കൃത പിച്ചളയുടെവില വർദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നു. സാധാരണയായി ഒരുപിച്ചളക്കട്ടിക്ക് ഏഴ് മുതൽഎട്ട് കിലോഗ്രാംവരെ ഭാരമുണ്ടാവും. ഒരു കിലോഗ്രാമിന് 500 രൂപയ്ക്കടുത്ത് വിലയുണ്ട്.

പിച്ചളക്കട്ടിയുടെ വിലയിലുണ്ടായവർദ്ധന കരകൌശലത്തൊഴിലാളികളുടെ ജോലിയെപ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു. കൊത്തുവേലകൾ ചെയ്യാനുള്ള പിച്ചളസാധനങ്ങൾ കരാറുകാരിൽനിന്ന് കിട്ടുന്നത് അവർക്കാണ്. ഒരു ദിവസം ചെയ്യുന്ന പിച്ചളസാധനങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും അവരുടെ വരുമാനം. “ഒരു മണിക്കൂർ ജോലി ചെയ്താൽ 20 രൂപ ലഭിക്കും,” ഖുർഷിദ് അഹമ്മദ്പാരിയോട് പറഞ്ഞു.

സാധാരണ പിച്ചളസാധനങ്ങളാണെങ്കിൽ, ഒരു ദിവസം 15-20 എണ്ണം തീർക്കാനാവുമെന്ന് മൊഹമ്മദ് ഇസ്ലാം പറയുന്നു. 400 രൂപ കിട്ടും അതിൽനിന്ന്. “ജാളിയോ, ചുനിയാജാളിയോ പോലുള്ള കൂടുതൽസങ്കീർണ്ണമായ പണിയാണെങ്കിൽ, ഒരു ദിവസംഒന്നുമാത്രമേ ചെയ്യാനാവൂ. 500 രൂപകിട്ടും,” 40 വയസ്സുള്ള അയാൾ പറയുന്നു.

വ്യത്യസ്തമായ ഡിസൈനുകളെക്കുറിച്ചുള്ള എഴുതപ്പെട്ട രേഖകളൊന്നുമില്ല. പരസ്പരം കടന്നുപോകുന്ന സമാന്തരരേഖകൾകൊണ്ട് ലോഹപ്രതലത്തിൽ ചിത്രങ്ങളുണ്ടാക്കി, അതിൽ ഓരോആകൃതികൾ കൊത്തിയെടുക്കുകയാണ് കൈവേലക്കാർചെയ്യുന്നത്. പ്രതലം രാകിമിനുക്കാൻ അവർവിവിധ അരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതിലൂടെ, ഡിസൈനുകൾക്ക് ജീവൻവെക്കുന്നു.

ജോലിയുടെ സങ്കീർണ്ണതയെഅടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് വേതനം. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മകുറഞ്ഞ രൂപമാതൃകകളെ ‘’ജാപ്പനീസ്’ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ജപ്പാനിലേക്ക് കയറ്റുമറ്റി ചെയ്യുന്ന ഉത്പന്നങ്ങളാണവ. സിയാ കലംഉപയോഗിച്ച്, അധികം വിശദാംശങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ ലോഹത്തിൽചെയ്യുന്ന ചെറിയ കൊത്തുപണികളാണ് അവയിലുള്ളത്. “ഗുണമേന്മ കുറഞ്ഞ ജോലിയാണത്. 6-7 വർഷംകൊണ്ട് പഠിച്ചെടുക്കാം അത്,” ഖുർഷിദ്സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇതളുകളുടേയും പൂക്കളുടേയുംഉപരിതല രേഖകൾ മാത്രമേ അതിലുണ്ടാവൂ. അവയ്ക്ക് സവിശേഷഭാവം നൽകുന്നവിശദാംശങ്ങൾ അതിലുണ്ടാവില്ല.

“എല്ലാ ദിവസവുംജോലിയുണ്ടെന്നത് എന്നെ സംബന്ധിച്ച്ഭാഗ്യമാണ്. അധികം ജോലിയൊന്നും സ്ഥിരമായികിട്ടാത്തവരും ഉണ്ട്,” ഇർഷാദ് ഹുസൈൻപറയുന്നു. എന്നാൽ ഈ വരുമാനംകൊണ്ട്കുടുംബം പുലർത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. 7-ആം ക്ലാസ്സിൽപഠിക്കുന്ന മകൾ ഇഖ്രയും, ഒരു വർഷംതാഴെയുള്ള മൊഹമ്മദ് ആസാദ് എന്നമകനുമാണ് അയാൾക്കുള്ളത്. “എന്റെ മക്കൾഈ തൊഴിൽ ചെയ്ത് എന്റെഅതേ വിധി പിന്തുടരാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.അവർക്കെന്താവണം എന്നുള്ളത്, വളർന്നുകഴിഞ്ഞാൽ അവർതീരുമാനിക്കട്ടെ. നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം നേടിഅവർ നല്ല സമ്പാദ്യമുണ്ടാക്കണം. അതുമാത്രമാണ് എന്റെ ആഗ്രഹം.”

ജോലിയിലുള്ള അഭിമാനത്തെഇല്ലാതാക്കുന്നത്, സാമ്പത്തികമായ അരക്ഷിതാവസ്ഥയാണെന്ന് ഈ തൊഴിലാളികൾ പറയുന്നു. “പണ്ടെല്ലാം – എൺപതുകളുടെ അവസാനകാലത്ത് – ഞങ്ങൾ സിനിമയ്ക്കൊക്കെ പോയിരുന്നു. മിഗ്‌ലാനി തിയറ്റർ വളരെപ്രശസ്തമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ അത് പൂട്ടിപ്പോയി. ടിക്കറ്റിന് 2 രൂപ 45 പൈസയായിരുന്നു. അമിതാഭ് ബച്ചന്റെധാരാളം സിനിമകൾ കണ്ടിരുന്നു അവിടെനിന്ന്. എനിക്കേറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ടത് കൂലിയാണ്”

എന്നാൽ, ഇന്ന് സിനിമകാണാനുള്ള സമയവും ഒഴിവും ഇല്ലെന്ന്ഹുസൈൻ പറയുന്നു. എന്നാലും അമിതാഭ്ബച്ചനെയാണ് ഇപ്പൊഴും കൂടുതൽ ഇഷ്ടമെന്ന്അദ്ദേഹം പറയുന്നു. ഇഷ്ടപ്പെട്ട നടിയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ, ഒരു കള്ളച്ചിരിയോടെ, “എന്റെ ഭാര്യ“ എന്ന് പറയുന്നുഅയാൾ.

“സിയ കലംപഠിക്കുമ്പോൾ, അതിസൂക്ഷ്മമായ വിശദാംശങ്ങളാണ് പ്രധാനം. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു പ്രത്യേകവലിപ്പത്തിൽ കൊത്തുപണി ചെയ്യാൻ, കലംഎത്ര ശക്തിയിലാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത് എന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം,” സാഹുർ അഹമ്മദ്പറയുന്നു. തന്റെ കൈയ്യിലെ ആദത്തിലുള്ള ഒരു ഇതളിന്റെ രൂപരേഖഅയാൾ കാണിച്ചുതന്നു.

തയ്യൽ, വളനിർമ്മാണം, ലോഹങ്ങൾക്ക് നിറംകൊടുക്കൽ (മീനാകാരി) അങ്ങിനെ, വിവിധ ജോലികൾചെയ്തുനോക്കിയിട്ടുണ്ട് സാഹുർ അഹമ്മദ്. ഒടുവിലാണ്സിയ കലമിലെത്തിയത്. പഠിക്കാൻ മോഹമില്ലെന്ന് സ്വയംമനസ്സിലാക്കിയ ആ 22 വയസ്സുകാരൻ 9-ആം ക്ലാസ്സിൽ‌വെച്ച്സ്കൂളിൽ പോക്ക് നിർത്തി.

“തുടക്കത്തിലൊക്കെ പാറ്റേണുകൾഓർത്തുവെക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു. ഞാൻ ഒരുനോട്ടുബുക്കിൽ എല്ലാം വരച്ചുവെക്കും, ഓർമ്മിക്കാൻ‌വേണ്ടി,” ആ ചെറുപ്പക്കാ‍രനായ കലാകാരൻ പറയുന്നു. നാല് സഹോദരരിൽഇളയവനായ അയാൾ, അച്ഛനിൽനിന്നും അമ്മാവനിൽനിന്നുമാണ് സിയ കലംപഠിച്ചത്.

“മറ്റ് ജോലികൾശ്രമിച്ചുനോക്കിയെങ്കിലും ഞാൻ എപ്പോഴുംഈ പണി പഠിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. കാരണം എന്റെഅച്ഛനും അമ്മാവന്മാരും കരകൌശലത്തൊഴിലാളികളായിരുന്നു. 10 വയസ്സിൽ ഞാനിത് പഠിക്കാൻതുടങ്ങി. പക്ഷേ ഇപ്പൊഴും വലിയജാറുകളിൽ പണിയെടുക്കാനോ, സങ്കീർണ്ണമായ പാറ്റേണുകൾവരയ്ക്കാനോ എനിക്കറിയില്ല,” ഈ പണിയുടെകാഠിന്യം ഓർമ്മിപ്പിക്കാൻ അയാൾപറയുന്നു.

വരുമാനമൊക്കെ കുറവാണെങ്കിലും, സമുദായത്തിൽ ഈ കരകൌശലപ്പണിക്കാർക്കും, ഇതിലെ ഉസ്താദുമാർക്കും ആദരവും മാന്യതയും കിട്ടുന്നുണ്ട്. ഈ കലയ്ക്ക് ദിൽ‌ഷാദ് നൽകിയസംഭാവനകളെ കലാകാരന്മാർ അംഗീകരിക്കുന്നു. ദേശീയതലത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കിട്ടിയപുരസ്കാരങ്ങളുടെ - ശില്പ ഗുരുവും പത്മശ്രീയും – വിവരങ്ങൾ എഴുതിയ ബാനറുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീടിന്റെ പുറത്ത് തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്.

“അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നകലാപ്രവർത്തനങ്ങൾ പ്രധാനമന്ത്രിയെപ്പോലും ആകർഷിക്കുന്നു. അധികം ഉസ്താദുമാർക്കൊന്നും ആമട്ടിൽ ജോലി ചെയ്യാനാവില്ല,” ദിൽ‌ഷാദിനെക്കുറിച്ച് ഹുസൈൻസൂചിപ്പിക്കുന്നു.

മൃണാളിനി മുഖർജി ഫൌണ്ടേഷൻ (എം.എം.എഫ്) ഫെല്ലോഷിപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ നടത്തിയ റിപ്പോർട്ട്

പരിഭാഷ: രാജീവ് ചേലനാട്ട്