ਗੁੱਜਰ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕ ਅਬਦੁਲ ਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ੇਖ ਰਾਸ਼ਨ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਫੰਡ ਕਿਵੇਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਮਸਲਿਆਂ ’ਤੇ RTI ਪਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 50 ਸਾਲਾ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕ (ਸ਼ੇਖ), ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਉੱਪਰ ਆਪਣੀਆਂ 50 ਭੇਡਾਂ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ 20 ਬੱਕਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਰਜਨ ਵਾਰ RTI ਪਾਈ ਹੈ।
“ਪਹਿਲਾਂ, (ਸਰਕਾਰੀ) ਲੋਕ ਨਵੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਬਾਰੇ,” ਦੂਧਪੱਤਰੀ, ਜਿੱਥੇ ਅਬਦੁਲ ਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਕੋਠੇ (ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਣਿਆ ਰਵਾਇਤੀ ਘਰ) ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹੇ ਅਬਦੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਬਡਗਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖਾਨਸਾਹਿਬ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਮੁਜਪੱਤਰੀ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
“ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ RTI ਪਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਵੀ ਸਿੱਖ ਗਏ,” ਅਬਦੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਸਰ ਖੁਦ ਹੀ RTI ਐਕਟ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਅਤੇ “ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਫੰਡ ਦੀ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚੌਂਕ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।”
ਜੋ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ – ਬਲਾਕ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਝੂਠੇ ਪਰਚੇ (FIR) ਪਾਏ ਗਏ। ਅਬਦੁਲ ਵਰਗੇ ਜਾਗਰੂਕ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੱਥੇ RTI ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
“ਅਫ਼ਸਰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਨ। ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੇਖੋ,” ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। RTI ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਬਦੁਲ ਨੇ ਖੁਰਾਕ, ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿਭਾਗ (DFCSCA) ਕੋਲ ਮੁਜਪੱਤਰੀ ਦੇ 50 ਕੁ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਮੰਗ ਰੱਖੀ।
