ಪೈಡಿಪಾಕದ ಕುಟುಂಬಗಳು: ಇನ್ನುಳಿದಿರುವುದು ಹತ್ತು

"ರಾತ್ರಿ ಬೇಗ ಕಳೆಯಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈಗ ಯಾರೂ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾವುಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಕವಲ ಶ್ರೀದೇವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೇ 2016ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೋಲವರಂ ಮಂಡಲದ ಪೈಡಿಪಾಕ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಕೇವಲ 10 ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವಿಯವರ ಕುಟುಂಬವೂ ಒಂದು. ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಜೂನ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಸುಮಾರು 429 ಕುಟುಂಬಗಳು ಇಲ್ಲಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಜಲಯಜ್ಞಂ ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಈ ಯೋಜನೆಯು 2004 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟು 2018ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು 60 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

"ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನೂ ಸಹ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದರು" ಎಂದು ಶ್ರೀದೇವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಈಗ ಅವರು ಅವರ ಪತಿಯಾದ ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರಮ್ ಅರವರೊಂದಿಗೆ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪೋಲವರಂ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 20 ರೂ.ಗೆ 20 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನ ಕ್ಯಾನ್ ತರುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ, ದಂಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳು (ಮೇಲಿನ ಮುಖಪುಟ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ) ಗೋಪಾಲಪುರಂ ಮಂಡಲದ ಹುಕುಂಪೇಟದಲ್ಲಿರುವ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾಲೋನಿಗೆ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಆದರೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಪೈಡಿಪಾಕಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. "ನಾವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನಂಬಿದ್ದೆವು, ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಹಿಂತಿರುಗಿದೆವು" ಎಂದು ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಣ್ಣೀರ ಧಾರೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಸಾಹತುಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು - ಪೋಲವರಂ ಮತ್ತು ಹುಕುಂಪೇಟ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಮತ್ತು ಪೈಡಿಪಾಕದಿಂದ 10 ರಿಂದ 65 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಜಂಗಾರಡ್ಡಿಗುಡೆಮ್ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು. ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು: ಪೈಡಿಪಾಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಮಿ, ಯಾವುದೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಎಕರೆಗಳವರೆಗೆ ಜಾಮೀನು, ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಉದ್ಯೋಗ, ಪಕ್ಕಾ ಮನೆ, ರೂ. 6.8 ಲಕ್ಷಗಳ ಒಂದು ಬಾರಿ ವಸಾಹತು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ರಚನೆಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ. ಇತರ ಕ್ರಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ (LARR) ಕಾಯ್ದೆ, 2013 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ತನ್ನ ಯಾವುದೇ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಲ್ಲ (ಈ ಸರಣಿಯ ಮುಂದಿನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು).

ಶ್ರೀದೇವಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರಂ ದಲಿತರು; ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭೂಮಿ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪೈಡಿಪಾಕದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು ದಿನಗೂಲಿಯಾಗಿ 100-300 ರೂ. ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. "ನನಗೆ ಈಗ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಪೋಲಾವರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಓಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ದಿನಕ್ಕೆ 300 ರೂಪಾಯಿ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಶ್ರೀದೇವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಸಾಲಗಾರರಿಂದ ಶೇ. 36 ರ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆದು 1 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗೆ ರಿಕ್ಷಾ ಖರೀದಿಸಿದರು.

ಒಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನಾನು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಪೋಲವರಂ ಯೋಜನೆ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯದ ಅವರ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಸ್ಮೈಲಿ, 6 ವರ್ಷ, ಪ್ರಶಾಂತ್, 8 ವರ್ಷ, ಮತ್ತು 10 ವರ್ಷದ ಭರತ್, ಕುಟುಂಬದ ಸಾಕು ನಾಯಿ ಸ್ನೂಪಿ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. "ನನಗೆ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ನೇಹಿತರಿದ್ದರು" ಎಂದು ಭರತ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. "ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಹೊಸ ಕಾಲೋನಿಗೆ ಹೋದರು." ಈಗ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಭರತ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಮಾತ್ರ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕೆಡವಿದಾಗ ಅವರು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು; ಅವರ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಪೋಲವರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ.

ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನೆಗಳು ನೆಲಸಮಗೊಂಡಿವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪುನರ್ವಸತಿ ವಸಾಹತುಗಳು ತಾವು ಊಹಿಸಿದಂತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡ ನಂತರವೂ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹಿಂತಿರುಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀದೇವಿಯವರ ಮನೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಕೊನೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ದಲಿತರ ಬಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಪಾರಾಯಿತು.

ಒಟ್ಟು 5,500 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೈಡಿಪಾಕವು ಯೋಜನಾ ಸ್ಥಳದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಏಳು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, 2016 ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಯಸಿದ್ದರು. ಪೋಲವರಂ ಮಂಡಲದ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ವಾಯುವ್ಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 15,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 22 ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿರುವ ಜನರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮನೆಗಳು ಮುಳುಗುತ್ತವೆ.

ಇಂದಿರಾ ಸಾಗರ್ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪೋಲಾವರಂ ಯೋಜನೆಯಿಂದ 3 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿ, 960 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಜೊತೆಗೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು 540 ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರದಿಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಮೇ 2005ರ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವಂತ ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶ 93 ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸರ್ವಪಕ್ಷ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.

ಪೋಲವರಂ ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಒಂಬತ್ತು ಮಂಡಲಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ 462 ಹಳ್ಳಿಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಕೋಯಾ ಮತ್ತು ಕೊಂಡರೆಡ್ಡಿ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಂವಿಧಾನದ ಐದನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅವರ ಭೂಮಿ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು (ಆರ್‌ಟಿಐ) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ನಾನು ಪಡೆದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 1.5 ಲಕ್ಷ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು 50,000 ದಲಿತರು ಸೇರಿದಂತೆ 300,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು, 10,000 ಎಕರೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು 121,975 ಎಕರೆ ಅರಣ್ಯೇತರ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲುವೆಗಳು, ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು ​​ಮತ್ತು 'ಹಸಿರು ಪಟ್ಟಿ'ಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ 75,000 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, LARR ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರೀದೇವಿಯವರ ಕುಟುಂಬವೂ ಸೇರಿದಂತೆ 10 ಕುಟುಂಬಗಳು ಪೈಡಿಪಾಕದಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿವೆ. ದಲಿತರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಿದರೆ ಅವರಿಗೆ ಭೂಮಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿಶೇಷ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೆಲವೇ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಇತರರು ಸಹ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯದ ಕಂದಾಯ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದವು ಎಂದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 2016 ರ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪೈಡಿಪಾಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮರಳನ್ನು ಸುರಿಯಲು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು - ಇದು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಜೌಗು ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. "ನಾವು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲು ಅಥವಾ ಹಳ್ಳಿಯೊಳಗೆ ಬರಲು ಮೊಣಕಾಲು ಆಳದ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ದಾಟಬೇಕಾಯಿತು" ಎಂದು ಶ್ರೀದೇವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಪೈಡಿಪಾಕದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಟನಾನಿರತ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಾದ 42 ವರ್ಷದ ಬೊಟ್ಟ ತ್ರಿಮೂರ್ತುಲು, ತಾನು ತೀವ್ರ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಜೂನ್ 30, 2016 ರಂದು, ಯೋಜನಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ 2.5 ಎಕರೆ ಬಾಳೆ ತೋಟಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲು, ಮರಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣನ್ನು ಸುರಿದ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಕರೆತಂದರು. "ಬೆಳೆ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಹಂತದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಾನು MRO [ಮಂಡಲ ಕಂದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿ] ಅವರನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಕಾಯುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡೆ... 4 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆ ದಿನ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 75 ಎಕರೆ ಬೆಳೆ ನಾಶವಾಯಿತು" ಎಂದು ತ್ರಿಮೂರ್ತುಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಂದಿನಿಂದ 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ತೆಲ್ಲಾವರಂ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 250 ರೂ.ಗೆ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಯೋಜನೆ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ ಜನರು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ 22 ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆಲ್ಲಾವರಂ ಕೂಡ ಒಂದು.

ತ್ರಿಮೂರ್ತುಲು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಬೊಟ್ಟಾ ಭಾನು, 39 ವರ್ಷ, ಕುಟುಂಬದ 10 ಎಮ್ಮೆಗಳು, 20 ಮೇಕೆಗಳು, 40 ಕುರಿಗಳು ಮತ್ತು 100 ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮರಳಿನ ರಾಶಿಯ ಕೆಳಗೆ ಮಣ್ಣಾದವು. ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಉಳಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸಗಾರರು ಉಳಿದಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾರಿದರು. "ನಾವು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಮನೆಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ 10 ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಈಗ, ನಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಬೇರೆಯವರ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಭಾನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

2016 ರ ಏಪ್ರಿಲ್-ಜುಲೈ ತಿಂಗಳುಗಳ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದಿನಗಳ ಭಯವನ್ನು ಅವರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ: "ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 40-50 ಪೊಲೀಸರು ಬಂದು ನಮ್ಮ ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಪೊಲೀಸ್ ಜೀಪಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆದು ಸಾಗಿಸುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಭಾನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಪೋಲವರಂ ವೃತ್ತ ನಿರೀಕ್ಷಕ ಬಾಲರಾಜು ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, "ನೀವು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಳ್ಳು. ನಾವು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಮಂಡಲ ಕಂದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಮುಕ್ಕಂತಿ ಕೂಡ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಜನರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮತ್ತು ಆರ್ & ಆರ್ ಕಾಲೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೊಸ ಪಕ್ಕಾ ಮನೆಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ ಕಾರಣ ಜನರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೊರಬಂದರು." ತ್ರಿಮೂರ್ತುಲು ಅವರ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸುರಿಯುವುದರ ಬಗ್ಗೆ. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಅಂತಹದ್ದೇನೂ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ. ಇವು ನಿರಾಧಾರ ಆರೋಪಗಳು."

ಈ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪೈಡಿಪಾಕದ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸರ್ಕಾರವು LARR ಕಾನೂನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ. "ಎಷ್ಟೇ ಒತ್ತಡ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೂ ಅವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ನಮಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಏನು ಸಿಗಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ನೀಡುವವರೆಗೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ತ್ರಿಮೂರ್ತುಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಯುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಪಡೆಯುವವರೆಗೆ ನಾವು ಕದಲುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಶ್ರೀದೇವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಪೈಡಿಪಾಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 174 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರದೇಶದ ದಡದಲ್ಲಿ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಪೋಲಾವರಂ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರದ್ದು ಅಕ್ರಮ ನಿರ್ಮಾಣ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀದೇವಿಯವರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮನೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಮವಾಗಬಹುದು.