প্ৰতিকূল আৰু বৈষম্যৰ বাটেৰে বিশেষভাৱে সক্ষম ৱাচিম

“এইখনৰ স্পীড প্ৰতিঘণ্টাত ৩০ কিলোমিটাৰ। কিন্তু ২৭ৰ ওপৰত ই নাযায়।”

তথাপি ৱাচিম কুৰেছিয়ে তেওঁৰ বাহনখন ভাল হোৱাত বৰ সন্তোষ পাইছে। এইখন মটৰচালিত ট্ৰাই-চাইকেল লৈয়েই ৩৪ বৰ্ষীয় ৱাচিম কামলৈ অহা-যোৱা কৰে।

বাইকখনত উঠি লৈ তেওঁ মোক ক’লে যে বাইকখনৰ ৱায়াৰিঙৰ এতিয়াও সমস্যা নথকা নহয়। সেয়ে তেওঁ ব্ৰেক মৰাৰ সময়ত সাৱধান হ’ব লাগিব। ট্ৰাই-চাইকেলখনত ফিটিং কৰা চকীখনত আৰামত বহি তেওঁ ছীটটোৰ তলত থকা বেটাৰীটো হাউলি চাই তেওঁ কয়।

ৱাচিমে বাইকখন ষ্টাৰ্ট কৰিলে আৰু দিল্লী-অলৱাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ কাষৰ গছৰ আঁৰত থকা ম’বাইল মেৰামতিৰ সৰু দোকানখনলৈ বুলি আগবাঢ়িল। হাৰিয়ানাস্থিত তেওঁৰ গাঁও মন্দিখেৰাৰ পৰা দোকানখনৰ দূৰত্ব এক কিলোমিটাৰতকৈ কম। তেওঁৰ বাইকখনৰ পিছে পিছে চুবুৰীটোৰ ল’ৰা-ছোৱালীবোৰ দৌৰিছে আৰু দুজনমানে আকৌ বাইকখনৰ পিছফালৰ অকণমান যি ঠাই আছে, তাতেই উঠিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। তেওঁ অৱশ্যে সেই লৈ অশান্তি পোৱা নাই, বৰঞ্চ সিহঁতৰ লগত ফুৰ্তি কৰিছে, হাঁহিছে।

এটা সময়ত তেওঁৰ খং উঠিছিল।

ৱাচিমৰ তেতিয়া বয়স পাঁচ বছৰ আছিল যেতিয়া তেওঁৰ খুব জ্বৰ উঠিছিল আৰু খোজকাঢ়িব নোৱাৰা হৈ পৰিছিল। “তেওঁ চোতালতে বাগৰি পৰিছিল। উঠিব পৰা নাছিল,” তেওঁ ৫৫ বছৰ বয়সীয়া মাক অনৱাৰিয়ে মনত পেলায়। “জেইছে কৌই হৱা লগ গয়ি হৌ (যেন কিবা ভূতহে লম্ভিছিল),” তেওঁ কয়।

“পলিঅ’ মাৰা থা (পলিঅ’ ঔষধ খুওৱা হৈছিল),” ৱাচিমে কয়।

তেওঁৰ দেউতাকে তেওঁক এখন স্কুটাৰত তুলি স্কুললৈ নিছিল। ঘৰলৈ অহাৰ সময়ত তেওঁৰ ককায়েকে তেওঁক “পিড্ডি কৰকে” মানে বোকোচাত তুলি লৈ আহিছিল। কেতিয়াবা তেওঁ আকৌ নিজে খোজকাঢ়ি ঘৰলৈ আহিছিল, কিন্তু ৰাস্তাত কোনোবাই কোৱা শুনিছিল: “বেচেৰাটোক চোৱাহে, কেনেকৈ খোজকাঢ়িছে।” সেই কথাবোৰ মনত পৰিলে এতিয়াও তেওঁৰ বেয়া লাগে।

পলিঅ’ (পলিঅ’মাইলাইটিচ) এক অতিশয় সংক্ৰমণশীল ভাইৰেল ৰোগ। ই পাঁচ বছৰৰ তলৰ শিশুক আক্ৰমণ কৰে। ঘাইকৈ এই ৰোগ মল আৰু মৌখিক মাধ্যমেৰে বিয়পে আৰু ৰোগীৰ স্নায়ুতন্ত্ৰ পেৰালাইজ কৰিব পাৰে। ১৯৯৫ৰ পৰা দেশজুৰি পলিঅ’ অভিযান চলাৰ পিছত ২০১৪ত ভাৰতক পলিঅ’মুক্ত বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।

কিন্তু ১৯৯১ত জন্ম পোৱা ৱাচিমে সেই অভিযান নাপালে। তেওঁক সেই মাৰাত্মক ভাইৰাছে আক্ৰমণ কৰিলে আৰু তেওঁৰ দেহৰ নিম্নাংশ আৰু বাহু বিকল কৰি পেলালে। তেওঁ মানুহৰ সহায় অবিহনে খোজকাঢ়িব আৰু থিয় হ’ব নোৱাৰে। তেনে হৈছিল তেওঁৰ চাৰি কি পাঁচ বছৰ বয়সত। তেতিয়াৰে পৰা তেওঁ দৈনন্দিন কামৰ বাবে পৰিয়ালৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হৈ আহিছে। কম দূৰ যাব লাগিলে তেওঁ ৱাচিমে হাতত চেন্দেল পিন্ধি লৈ বাহুৰ ওপৰত ভৰ দি যায়।

“দেউতা (ৱাহিদ কুৰেছি)য়ে মোক কেতিয়াও ভাইকেইটাৰ দৰে মই নহয় বুলি অনুভৱ হ’বলৈ নিদিলে,” ৱাচিমে কয়। তেওঁৰ ১১ গৰাকী ককায়েক-ভায়েকৰ মাজত তেঁৱেই পলিঅ’ত আক্ৰান্ত হ’ল। এবাৰ নাগিনাত যেতিয়া তেওঁৰ ভায়েকহঁতে তেওঁক এৰি ৰামলীলা চাবলৈ গুছি গৈছিল, তেওঁ বৰ কান্দিছিল। তেতিয়া দেউতাকে তেওঁক স্কুটাৰত উঠাই তালৈ লৈ গৈছিল।

বাৰিষা কালত তেওঁৰ দেউতাকে তেওঁক ঘেৱাৰ নামে মিঠাইবিধ খুৱাবলৈ মিঠাইৰ দোকান এখনলৈ লৈ গৈছিল। “মই যিমান পাৰো সিমান মিঠাই দিবলৈ তেওঁ মিঠাইৰ দোকানীক কৈছিল। যিদিনা মনে মনে ঘৰৰ দুৱাৰমুখত বহি থাকিছিলো, দেউতাই আহি মোক সুধিছিল, ‘কি হ’ল? পইচা লাগে নেকি?’ এইবুলি কৈ তেওঁ মোৰ হাতত এশটকীয়া নোট এখন গুজি দিছিল,” ৱাচিমে মনত পেলায়।

“আল্লাহক ধন্যবাদ যে মই এনে এটা পৰিয়ালত জন্ম পাইছিলো য’ত মোক সকলোৱে আদৰ কৰিছিল,” তেওঁ কয়।

কুৰেছি পৰিয়ালটো কচাই সম্প্ৰদায়ৰ। এটা সময়ত এই সম্প্ৰদায়ৰ লোকে নুহ চহৰত (পূৰ্বতে মেৱাত জিলাত) ম’হ আৰু ভেড়াৰ চামৰাত নিমখ দি চাফা কৰি সেয়া উত্তৰ প্ৰদেশৰ হাপুৰৰ চামৰাৰ বজাৰত বিক্ৰী কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিছিল।

ৱাচিমৰ গাত যেতিয়া পলিঅ’ ধৰা পৰিল, তেওঁলোকৰ জীৱনবোৰো সলনি হৈ পৰিল। নুহ চহৰৰ আশে-পাশে থকা ডাক্তৰে ক’লে যে এই ৰোগৰ কোনো চিকিত্সা নাই। কিন্তু মাক-দেউতাকে হাৰ মানিবলৈ টান পালে। নিৰাময় বিচাৰি তেওঁলোকে নুহ চহৰৰ পূৰ্বপুৰুষৰ ঘৰ এৰি তাৰ পৰা ৩৫ কিলোমিটাৰ দূৰৰ গুজৰ নগল গাঁৱলৈ উঠি আহিল। তাত তেওঁলোকে ৱাচিমৰ মোমায়েকহঁতৰ ঘৰত থাকিবলৈ ল’লে। গাতে লাগি থকা খেৰলি নুহ গাঁৱৰ এগৰাকী দেশী হাকিম (পৰম্পৰাগত চিকিত্সক)য়ে সেই সৰু ল’ৰাটোৰ চিকিত্সা কৰিবলৈ লয়। কিন্তু তেওঁ আৰোগ্যলাভ নকৰিলে, এতিয়া তেওঁ খোজকাঢ়িব নোৱাৰে।

হাকিমে ৱাচিমক চোৱাৰ সময়তে পৰিয়ালটোৱে নতুনকৈ জীৱনটো আৰম্ভ কৰিলে। তেওঁৰ পিতৃ ৱাহিদ কুৰেছিয়ে খহটা কাপোৰৰ বস্তা মেৰামতি কৰি বিক্ৰী কৰিবলৈ ল’লে আৰু পিছলৈ মন্দিখেৰাত ঘৰ বান্ধিলে।

পৰিয়ালটো প্ৰাৰ্থনা আৰু বিশ্বাসেৰে আশা কৰি ৰ’ল।

“তাক দিনত নবাৰ দৰৱ দিছিলো, নিমৰ পানীৰে গা ধুৱাইছিলো আৰু হাকিমে দিয়া তেলেৰে মালিচ কৰি দিছিলো,” তেওঁৰ মাক অনৱাৰিয়ে তামোল এটা দুফাল কৰি লোৱাৰ মাজতে কয়।

“আম্মিয়ে সাধ্যত থকা আটাইখিনিয়ে কৰিছিল। তেওঁৰ কাৰণে আজি মোৰ দুবাহু ঠিকে আছে আৰু মই বহিব পাৰো,” ৱাচিমে মনত পেলায় কেনেকৈ মাকে তেওঁক তেলৰ লগতে ভেড়াৰ গাখীৰেৰে তেওঁক মালিচ কৰি দিছিল। ভেড়াৰ গাখীৰ মুচলিম কচাই সম্প্ৰদায়ৰ মাজত বৰ পুষ্টিদায়ক খাদ্য বুলি ধৰা হয়।

২০১১ৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতত ২৬ কোটি ৮ লাখ মানে ২.২১ শতাংশ লোক দিব্যাংগ। ইয়াৰে পাঁচজনৰ মাজৰ এজনৰ চলাচল সম্পৰ্কীয় প্ৰতিবন্ধকতা যেনে জন্মগত পক্ষাঘাত বা পেৰালাইচিচ হৈছে। হাৰিয়ানাত এই সংখ্যা ৰাষ্ট্ৰীয় গঢ়ৰ সৈতে একেই। ৰাজ্যখনৰ প্ৰায় ৫৪৬,০০০ লোকে অৰ্থাৎ ৰাজ্যখনৰ ২.২ শতাংশ লোকে প্ৰতিবন্ধকতাৰ সৈতেই জীৱন নিৰ্বাহ কৰিছে। ইয়াৰে চাৰিভাগৰ এভাগে চলা-ফিৰাজনিত প্ৰতিবন্ধকতাৰ চিকাৰ।

২০২২ত ৱাচিমে তেওঁৰ প্ৰিয় চিতাৰাক বিয়া পাতে। দুয়ো পৰিয়ালৰ যোগেদি ইজনে আনজনক লগ পাইছিল আৰু তেনেকৈয়ে তেওঁলোকৰ মাজত প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠে। কিন্তু হঠাতে তেওঁলোকৰ আঙঠি পিন্ধোৱা পৰ্ব বাতিল কৰা হয়।

“মোৰ ভায়েকে ভাবিছিল যে তেওঁৰ পৰিয়ালটো আমাৰ ঘৰৰ পৰা বহুদূৰত থাকে,” উত্তৰ প্ৰদেশৰ গাজিয়াবাদ জিলাৰ লনিত থকা মাকৰ ঘৰৰ কথা উলিয়াই চিতাৰাই কয়। সেই ঠাইখন ইয়াৰ পৰা ১০০ কিলোমিটাৰ দূৰত। তাত তেওঁৰ পিতৃ আৰু চাৰি ভাইয়ে ফল-মূল বিক্ৰী কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে।

কিন্তু দুয়োজনে কেতিয়াও কথা পাতিবলৈ নেৰিলে। “চ্চৰি চে (চতুৰালি কৰি),” ইজনে সিজনক কৰা গোপন কলবোৰৰ কথা মনত পেলাই ৱাচিমে কয়।

“মই মোৰ আব্বুৰ (দেউতাৰ) ফোনৰ পৰা তেওঁক কল লগাইছিলো,” বিচনাত বহি কথাখিনি কৈ থকাৰ মাজতে লাজত ৰঙা-চিঙা পৰা চিতাৰাই কয়। দুই বছৰ বয়সতে পলিঅ’ আক্ৰান্ত হৈ ভৰি দুখনৰ বিসংগতি ঘটা চিতাৰাই খোজ কঢ়াত কষ্ট পায়।

যেতিয়া তেওঁৰ মাকে কথাবোৰ গম পালে, পৰিয়ালটোৱে বিয়া দিবলৈ মান্তি হ’ল। দম্পতিহাল দুবছৰীয়া পুত্ৰ মহম্মদ আজহাৰ আৰু তিনিমহীয়া জীয়ৰী ইকৰা আছে।

“ইহঁত যে এটাও দেখাত মোৰ দৰে নহয়,” ৱাচিমে তাইক জোকায়।

“মোৰ ল’ৰাটো দেখাত মোমায়েকহঁতৰ ফালে গৈছে,” তেওঁ এই প্ৰতিবেদকক কয়।

“জানো দিয়া, তুমি বহুত হেণ্ডচাম,” চিতাৰাই মিচিকীয়াই হাঁহি মাৰি কয়।

মন্দিখেৰা গাঁওখন আৰাৱলী পৰ্বতৰ দাঁতিত অৱস্থিত। পৰিয়ালৰ সাতটো ভায়েক লগালগিকৈ থাকে। বিয়া পতা প্ৰতিজনৰে নিজাকৈ কোঠা আছে আৰু পত্নী-সন্তানসহ থাকে। গোটেই মিলি পৰিয়ালটোত ১৯ গৰাকী সদস্য আছে।

ৱাচিম আৰু চিতাৰা দুয়োজনেই কিহবাৰ সহায় অবিহনে খোজকাঢ়িব নোৱাৰে আৰু শৌচালয়টো এনেকৈ বহুওৱা হৈছে যে তেওঁলোকে নিজে যাব পাৰে। চোফা আৰু চাৰপাই ওচৰা-উচৰিকৈ থোৱা আছে যাতে তেওঁলোকে নিজে বাহুৰে জোৰ দি তাত উঠিব পাৰে। চিতাৰাৰ এখন ৱাকাৰ আছে, কিন্তু এই প্ৰতিবেদকে সাক্ষাত কৰোঁতে সেইখন ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাছিল।

ৱাচিমে প্ৰথমে তেওঁৰ তিনি ভায়েকৰ সৈতে কাম কৰিবলৈ লৈছিল, তেওঁলোকে ধাতুৰ কেনিষ্টাৰ ৰিফাৰ্বিছ কৰি পুনৰাই বিক্ৰী কৰে। কেইবছৰমান আগতে তেওঁ নিজাকৈ এখন ম’বাইল মেৰামতিৰ দোকান বহুৱায়। পুৱা ৮ বজাত তেওঁ দোকান খোলে আৰু আবেলি ৪ বজাত বন্ধ কৰে। মাজত এঘণ্টাৰ বাবে দুপৰীয়াৰ আহাৰৰ বাবে বিৰতি লৈ তেওঁ দিনে ৩০০ৰ পৰা ৫০০ টকা উপাৰ্জন কৰিছিল। কিন্তু সেইখিনিৰে ঘৰ এখন চলোৱাটো তেওঁৰ বাবে কঠিন হৈ পৰে। প্ৰায় ৫,০০০ টকা তেওঁৰ দোকানৰ কোঠাটোৰ ভাৰা, বিদ্যুতৰ মাচুল আৰু পানীৰ নামত যায়।

নিয়মীয়াকৈ পইচা পোৱা কেৱল এটাই উত্স আছে, সেয়া হৈছে ৰাজ্য চৰকাৰৰ পৰা পোৱা ৩,০০০ টকাৰ দিব্যাংগ পেঞ্চন। তেওঁ পোৱাৰ দৰে একেই পেঞ্চন পত্নী চিতাৰাক দিয়াবৰ বাবে তেওঁ যুঁজি থকা কেবামাহো হ’ল। কিন্তু তাতে এটা সমস্যা আহি পৰিছে। চিতাৰাৰ নামটো দিব্যাংগ হিচাপে তেওঁৰ গৃহৰাজ্য উত্তৰ প্ৰদেশতে তালিকাভুক্ত হৈ আছে। “ইয়াত নামটো লগাবলৈ হ’লে তাৰ পৰা প্ৰথমে নামটো আঁতৰাব লাগিব। কোনোবাই তাৰে কাষৰে চৰকাৰী হস্পিতাললৈ গৈ তাত এয়া কৰাব লাগিব,” ৱাচিমে কয়।

দম্পতিহালে চিতাৰাৰ পৰিয়ালক এইক্ষেত্রত সহায় কৰিবলৈ কৈ আছে, কিন্তু “কাৰো হাতত সময় নাই,” চিতাৰাই কয়। তাৰপিছত হাঁহি মাৰি যোগ দিয়ে, “ইমান দিন ৰ’লো… ৰৈ থকা মানে দুটা সন্তানৰ মাকেই হ’লোহি!”

ৱাচিমে দুয়ো সন্তানকে ভালদৰে পঢ়ুৱাব বিচাৰে। তেওঁৰ নিজৰ পঢ়া-শুনা আধা-ডুখৰীয়া হ’ল। দশম মানৰ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পিছত তেওঁৰ নেচনেল ইনষ্টিটিউট অৱ অ’পেন স্কুলিং (এ.আই.অ’.এচ.)ৰ পৰা উচ্চশিক্ষাৰ ক্ষেত্রত তেওঁ কেবাবাৰো ড্ৰপআউট হৈছে। ২০২১ত ঢুকোৱা তেওঁৰ দেউতাকৰ ফটো এখন দেখুৱাই তেওঁ কয়, “ড্ৰপআউট হোৱাৰ বাবে পাপাই কেতিয়াও মোক গালি দিয়া নাছিল।”

২০১১ৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতৰ প্ৰতিবন্ধী শিশুৰ ১০ গৰাকীৰ তিনিগৰাকীয়ে কেতিয়াও পঢ়াশালীৰ দুৱাৰ গৰকা নাই আৰু ১২ শতাংশই আধাতে পঢ়া এৰিছে। সংবিধানৰ ২১এ অনুচ্ছেদে শিক্ষাৰ অধিকাৰৰ নিশ্চিতি দিছে। দিব্যাংগ আইন, ২০১৬ অনুযায়ী শিক্ষা আৰু খেলা-ধুলা তথা বিনোদনৰ সুবিধা দিব্যাংগজনে সমানেই পাব লাগে। তাৰোপৰি ভৱন, চৌহদ আৰু আন যিকোনো স্থানসমূহ দিব্যাংগজনৰ বাবে সুগম্য হ’ব লাগে।

ৱাচিমৰ স্কুল ঘৰটোলৈ উঠি যোৱাৰ বাবে এঢলীয়া পথ বনোৱা আছিল, কিন্তু শ্ৰেণীকোঠাত সোমোৱাৰ বাবে তেনে কোনো ৰেম্প নাছিল। তাত আছিল চিৰি। ৰাজ্যিক প্ৰতিষ্ঠানখনত হুইলচেয়াৰো নাছিল। তেওঁ নিজে শৌচালয়লৈ যাবলগীয়া হৈছিল আৰু দিব্যাংগ শিশুক সহায় কৰিবলৈ কোনো কৰ্মচাৰীও নাছিল।

“দিক্কত তৌ হতি থী (অসুবিধাতো হৈছিলেই),” ৱাচিমে কয় আৰু লগতে ইয়াকো কয় যে স্কুলত তেওঁৰ ভাল লগা নাছিল।

জীৱনৰ পিছৰছোৱা সময়তো ৱাচিমে পৰিয়ালৰ সহায় লৈ চলিবলগীয়া হৈছিল।

কোনেও তেওঁক হুইলচেয়াৰ এখন আগবঢ়াই দিয়া নাছিল। বেংকতো দিয়া নাছিল, হস্পিতালতো দিয়া নাছিল।

এইবছৰ গ্ৰীষ্মকালত (২০২৫ৰ) ৱাচিমে ঘৰতে বেছিকৈ থাকিবলৈ লৈছে। কোঠাৰ পৰা বাহিৰলৈ নোলোৱা হৈছে। তেওঁৰ ডাঙৰ ভায়েক মহম্মদ তৌছিকে তেওঁৰ কাষৰ কোঠাটোতে থাকে আৰু কয় যে ৱাচিমে “ডিপ্ৰেছন”ত ভুগিছে।

“কাকো লগ কৰিবলৈ ভাল নলগা হ’ল, ওলাই যোৱাৰো ইচ্ছা নাইকিয়া হৈছে। কি হৈছে নাজানো। বেমাৰ হোৱাৰে পৰা এনেকুৱা হৈছে,” ৱাচিমে মনত পেলায়। ২০২৫ৰ মাৰ্চত কেবাদিনো ধৰি তেওঁৰ পেট চলিল। তাৰ পিছতে আকৌ তেওঁৰ ট্ৰাই-চাইকেলখনো বিকল হ’ল। দোকানখনলৈ যাব নোৱাৰা হোৱাত তেওঁ আবদ্ধ হৈ পৰিল।

অসহায় হৈ পৰাত তেওঁ হাকিমৰ পৰা গলত পিন্ধা নক্ষ এটা আনিলে। সিটোৱে তেওঁক আকৌ ঘৰৰ বাহিৰলৈ ওলাবলৈ সাহস দিলে। তথাপি দোকানলৈ যাবপৰাকৈ তেওঁৰ বাহনখন ঠিক হৈ উঠা নাছিল।

ৱাচিমে নাগিনাৰ মেকানিক এজনৰ হতুৱাই অক্টোবৰত তেওঁৰ ট্ৰাই-চাইকেলখন ঠিক কৰোৱালে। নতুন বেটাৰী এটা লগোৱাত তেওঁৰ ৫,০০০ টকা খৰচ হ’ল, ৱায়াৰিঙৰ কামত আৰু কেইহাজাৰমান টকা গ’ল।

নুহ জিলাৰ উপায়ুক্তৰ কাৰ্য্যালয়ৰ পৰা চাৰি বছৰমান আগতে এক শিবিৰযোগে তেওঁক সেই ট্ৰাই-চাইকেলখন দিয়া হৈছিল। তেওঁ কেনেকৈ সেইখন পালে, সেয়া তেওঁ নিশ্চিত নহয়। এনে সহায়ক আহিলা-পাতি সাধাৰণতে দিব্যাংগজনৰ বাবে সহায়ক আৰু এপ্লায়েন্স ক্ৰয়/ফিটিং আঁচনি চমুকৈ এ.ডি.আই.পি.-ৰ অধীনত ৰূপায়নকাৰী সংস্থা যেনে বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু জিলা দিব্যাংগ পুনৰ্সংস্থাপন কেন্দ্ৰবোৰক ক্ৰয় আৰু বিতৰণৰ বাবে দিয়া হয়।

এই আঁচনিৰ অধীনত ২০১৪ৰ পৰা প্ৰায় ২৯ লাখ দিব্যাংগ লোকক সহায়-সুবিধাৰ বাবে আহিলা যোগান ধৰা হৈছে। ইয়াৰে ৬৫ হাজাৰ লোকক মটৰচালিত ট্ৰাই-চাইকেল দিয়া হৈছিল।

ৱাচিম কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ দিব্যাংগজন স্বাৱলম্বন যোজনাৰ অধীনত ৫০ লাখ পৰ্য্যন্ত ঋণৰ বাবে যোগ্য। ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিবন্ধী বিত্ত আৰু উন্নয়ন নিগম (এন.এইছ.এফ.ডি.চি.)য়ে দিব্যাংগ ব্যক্তি সবলীকৰণ বিভাগৰ অধীনত দিয়া এই ঋণ দিব্যাংগ ব্যক্তিয়ে বাহন ক্ৰয় কৰিবলৈ নাইবা ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰিবলৈ দিয়ে। কিন্তু কেনেকৈ আবেদন দাখিল কৰিব লাগে সেয়া ৱাচিমে নাজানে আৰু তাৰ বাবে আকৌ কোনোবাই তেওঁক অহা-যোৱা কৰিবলৈও সহায় কৰি দিব লাগিব।

“মই মোৰ ম’বাইলৰ দোকানখন পাইকাৰী ব্যৱসায়লৈ ৰূপান্তৰ কৰিব বিচাৰো, স্থানীয় দোকানবোৰত চাপ্লাই দিব খোজো,” ৱাচিমে কয়। নাইবা তেওঁ নিজৰ দোকানখন পুৰুষৰ কাপোৰৰ দোকান কৰিব বিচাৰে।

“আপুনি ঘৰলৈ আহি আমাৰ পৰিয়ালটোক দেখা কৰিব খোজে নেকি?” তেওঁ সোধে। তাৰপিছত ট্ৰাই-চাইকেলখন চলাই গুছি যায়।

অনুবাদ: ধ্ৰুৱজ্যোতি ধনন্তৰি