“ಈಗ ಏನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಾ ನಾಶವಾಗಿವೆ”

"ಪ್ರತಿದಿನ ನೀರು ತರಲು ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಗೆ ಒಂದೂವರೆ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿಲ್ಲ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ. ಬಾವಿಯಲ್ಲಿನ ನೀರು ಈಗಾಗಲೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ..." ಎಂದು ಕಳೆದ ವರ್ಷದಂತೆಯೇ ಈ ವಾರ ನಾಸಿಕ್-ಮುಂಬೈ ರೈತರ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭೀಮಾಬಾಯಿ ದಂಬಳೆ ದುಃಖದಿಂದ ಹೇಳಿದರು.

"ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ನಾನು ಬೆಳೆದ ಭತ್ತದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಮ್ಮ ಐದು ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 8-10 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಭತ್ತ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಕೂಡ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿ ನಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ನಮಗಾದ ಕೃಷಿ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು" ಎಂದು ನಾಸಿಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೇಂಟ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಿರ್ಗುಡೆ ಕಾರಂಜಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ 62 ವರ್ಷದ ಭೀಮಾಬಾಯಿ ಹೇಳಿದರು.

ಭತ್ತದ ಕೊಯ್ಲಿನ ನಂತರ, ಭೀಮಾಬಾಯಿ ರಾಗಿ, ಉದ್ದು ಮತ್ತು ತೊಗರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕೃಷಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅದೆಲ್ಲವೂ ನಿಂತುಹೋಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭೀಮಾಬಾಯಿ ಪ್ರತಿದಿನ 30-40 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ದಿಯೋಲಾಲಿ ಮತ್ತು ಸೋಂಗಿರಿಯಂತಹ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಟೊಮೆಟೊ ಮತ್ತು ಈರುಳ್ಳಿ ಕೀಳವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ನಾನು ದಿನಕ್ಕೆ 150 ರೂಪಾಯಿ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಆಟೋಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ 40 ರೂ. ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತೇನೆ, ಪ್ರತಿದಿನ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟರು.

55 ವರ್ಷದ ಇಂದುಬಾಯಿ ಪವಾರ್ ಕೂಡ ಕಳೆದ ವರ್ಷದಂತೆ ಈ ವರ್ಷವೂ ರೈತರ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದರು. "ನೀರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ನಾವು 2-3 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ನನ್ನ ರಾಗಿ ಬೆಳೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. "ಈಗ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುವುದೇ ಹಣ ಗಳಿಸಲು ಇರುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗ. ಆದರೆ ನೀರಿಗಾಗಿ ಹೀಗೆ ಅಲೆದಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರಬೇಕಾದರೆ ನಾವು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹೇಗೆ ಗಳಿಸುವುದು? ಈ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ನೋವು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?"

ಈ ವಾರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ (ಈಗ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿರುವ) ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪೀಂಟ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸುಮಾರು 200 ರೈತರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಭೀಮಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಇಂದುಬಾಯಿಯಂತೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಮಹಾದೇವ್ ಕೋಲಿ ಸಮುದಾಯದವರು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ 26 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 151 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 112 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳು ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಪೋಸ್ಟ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್: ಫೆಬ್ರವರಿ 21 ರಂದು ತಡರಾತ್ರಿ, ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಆಯೋಜಕರಾದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಿಸಾನ್ ಸಭಾ, ಐದು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತು ರೈತರ ಎಲ್ಲಾ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವುದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಲಿಖಿತ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. "ನಾವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಾವು ಅನುಸರಣಾ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವ ಗಿರೀಶ್ ಮಹಾಜನ್ ಸಭೆಗಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. "ನೀವು [ರೈತರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು] ಮುಂಬೈಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಈ ಸರ್ಕಾರ ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳುವ ಸರ್ಕಾರ. ಈಗ ನಾವು ಈ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತೇವೆ ಈಗ ನೀವು ಇನ್ನೊಂದು ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ."

ಅನುವಾದ: ಅಶ್ವಿನಿ ಬಿ.