ʼಒಂದೇ ಒಂದು ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯೂ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕದಲುತ್ತಿಲ್ಲʼ

ಉತ್ತಮ ವೇತನವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾ 2015ರಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ರೇ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಗಡಾಂಗ್ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ತಮ್ಮ 28ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ದೂರದ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು. ಅವರು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಕಲ್ಲುಕುಟಿಗನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿ, ಎಂಟು ಬಿಘಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಕುಟುಂಬದ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಇವರು, ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು.

ತಮ್ಮ 50ರ ವಯಸ್ಸಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿರುವ ಇವರ ಕೃಷಿಕ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ, ಉತ್ತಮ್‌ ರೇ, "ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿನೊಂದಿಗೆ ಲಾಭ ಗಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತಾ, ಚಿತ್ತರಂಜನ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಲೇವಾದೇವಿಗಾರರಿಂದ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ, "ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರಗಳಲ್ಲಿ" ಒಟ್ಟು 5 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆದರು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ 2017ರಲ್ಲಿ, ಭಾರೀ ಮಳೆಯ ನಂತರ ಭೂಮಿಯು ನೀರಿನಿಂದ ಆವೃತಗೊಂಡು, ಬೆಳೆಯು ನಾಶವಾಯಿತು. ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರಿಸಲಾಗದೆ, 30 ವರ್ಷದ ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ಆ ವರ್ಷ ಜುಲೈ 31ರಂದು ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೇಣು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡರು.

"ಅವನ ಹೆತ್ತವರು ಆತನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು" ಎಂಬುದಾಗಿ ಜಲ್ಪೈಗುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಧೂಪ್ಗುರಿ ವಲಯದ ಅದೇ ಗ್ರಾಮದ ರೈತ ಚಿಂತಮೋಹನ್ ರಾಯ್ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಐದು ಬಿಘಾಗಳಲ್ಲಿ (1 ಬಿಘಾ ಎಂದರೆ 0.33 ಎಕರೆ) ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಸೆಣಬನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. "ಅವರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅವರ ತಂದೆ ಅದನ್ನು ಆತನ ಪರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು." ಮಗನ ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರ, 60 ವರ್ಷದ ತಂದೆ ಸಾಲದಿಂದ ಹೈರಾಣಾಗಿದ್ದು, ಮೃತ ಯುವಕನ ತಾಯಿಯು ರೋಗಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಚಿಂತಮೋಹನ್‌ ಅವರು ಸಹ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. “ನನ್ನ 51 ವರ್ಷದ ಗಂಗಾಧರ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಹೋದರನು ಸರಳ ಸ್ವಭಾವದವನು. ಒತ್ತಡವನ್ನು ಭರಿಸಲಾಗದೆ ಕೀಟನಾಶಕವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ 2019ನೇ ಜೂನ್‌ 23ರಂದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ” ಎಂದರವರು.

“ಆತನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತದ ಐದು ಬಿಘಾ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಲೇವಾದೇವಿಗಾರರು ಹಾಗೂ ಸಹಯೋಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ, ತನ್ನನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲಾರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ 54ರ ವಯಸ್ಸಿನ ಚಿಂತಮೋಹನ್‌.

ಗಂಗಾಧರ್‌ ಅವರ ಜಮೀನಿನ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಭಾಗವು ಲೇವಾದೇವಿಗಾರರ ಅಡಮಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಅವರ ಒಟ್ಟು ಸಾಲ ಸುಮಾರು ಐದು ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳು. ಇವರ ವಿಧವೆಯು ಗೃಹಿಣಿ. ಮೂರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ. ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ. “ನಾವು ಸಹೋದರರು ಹಾಗೂ ಗಂಗಾಧರ್‌ನ ಅತ್ತೆ ಮಾವಂದಿರು ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಇವರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಚಿಂತಮೋಹನ್‌.

ಮಧ್ಯ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ, ಆಗಸ್ಟ್‌ 31ರಂದು ರಾಣಿ ರಶ್ಮೋಯಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಿಸಾನ್‌ ಸಭಾ-ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ರ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿನ ಸುಡುಬಿಸಿಲಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಚಿಂತಮೋಹನ್‌ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ್‌ ಅವರನ್ನು ನಾನು ಭೇಟಿಯಾದೆ. ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೋರ್ವರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದ 43 ಜನರಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಇದ್ದರು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜಲಪೈಗುರಿ, ಮಾಲ್ದ, ಪೂರ್ವ ಬರ್ಧಮಾನ್‌, ಪಶ್ಚಿಮ ಬರ್ಧಮಾನ್‌, ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇದಿನಿಪುರ್‌ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಮೇದಿನಿಪುರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಇವರು ಬಂದಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನರು ರ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ, ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೇತನ, ನ್ಯಾಯಯುತ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಗಳು, ಹಿರಿಯ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಪಿಂಚಣಿ – ಇವು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳು.

ಎರಡು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ AIKS, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ2011ರಿಂದ 217 ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ (ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕ್ಷೇತ್ರಾಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ರೈತರದೇ ಆಗಿವೆ. ಬಿಜಿ಼ನೆಸ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ನ 2015ರ ವರದಿಯು ಸಹ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವರದಿಗಳು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಮತ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿಯವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಸಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, 2015ರಲ್ಲಿ ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ, 2011ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು

ಆಗಸ್ಟ್‌ 31ರ ರ್ಯಾಲಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಬೆಳೆಗಾರರು ಬೆಲೆಗಳ ಕುಸಿತದ ಜೊತೆಗೆ, ಫಸಲಿನ ಇಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೀಡಾಗಿದ್ದಾರೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ನಂತರ ಈ ರಾಜ್ಯವು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ವಿಭಾಗದ ದತ್ತಾಂಶವು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಬೆಳೆಯ ಸರಾಸರಿಯು 2013-14ರಿಂದ 2017-18) 10.6 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಟನ್ನುಗಳು ಅಥವಾ ದೇಶದ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸುಮಾರು ಶೇ. 23ರಷ್ಟಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 2018-19ರಲ್ಲಿ 12.78 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು, ಭಾರತದ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಉತ್ಪನ್ನದ ಶೇ. 24.31ರಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ಹೊರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದರೂ ಸಹ (ಉಳಿದುದನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉತ್ಪನ್ನವು ಬೇಡಿಕೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.

2019ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 27ರಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇಲಾಖೆಯು ಹೊರಡಿಸಿದ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಹೀಗಿದೆ: “ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಈ ವರ್ಷದ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯ ಬಂಪರ್‌ ಉತ್ಪನ್ನ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಫಸಲು ದೊರೆತಿರುವ ಕಾರಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯ ದಾಸ್ತಾನು ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಲೆಯು ಅದರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಯ್ಲಿನ ನಂತರ ಬೆಲೆಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗುವ ಕಾರಣ, ರೈತರು ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕಿಡಾಗುತ್ತಾರೆಂಬ ಶಂಕೆಯಿದೆ.”

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವು, ಅದೇ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ, 2019ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 1ರಿಂದ “ಘೋಷಿತ ಕನಿಷ್ಠ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ (ಒಂದು ಕ್ವಿಂಟಲ್‌ಗೆ ಐನೂರೈವತ್ತು ರೂ.ನಂತೆ) ರೈತರಿಂದ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಖರೀದಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತು. ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು, “ಶೀತಲ ಶೇಖರಣಾ ಗೇಟಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ರೈತರಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯ ಬೆಲೆ.”

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಶ್ವಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಶೀತಲ ಶೇಖರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸುಪರ್ದಿನಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಸಮಿತಿಯ ವತಿಯಿಂದ ಕೈಗೊಂಡ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 2017 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ 5.9 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ ಟನ್‌ನಷ್ಟು ಸರಕಿಗೆ (ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸರಕುಗಳು) ಶೀತಲ ಶೇಖರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. 2017-18ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವು 12.7 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಟನ್‌ನಷ್ಟು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತ್ತು.

“ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನು ಕಟಾವು ಮಾಡಿದಾಗ, ಕೋಲ್ಡ್‌ ಚೈನ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಎಷ್ಟು ಸರಕನ್ನು ಮತ್ತು ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಾವು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಬೆಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ನಾವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತೇವೆ. ಉಳಿದವು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುತ್ತವೆ” ಎಂದರು ಚಿಂತಮೋಹನ್‌.

ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರೈತರು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೊಬ್ಬರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಆಘಾತದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಕೊಲ್ಕತ್ತ ರ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲವರು ತಿಳಿಸಿದರು. “ನನ್ನ ಪತಿಗೆ (ದಿಲೀಪ್‌) ಒಂದು ಚೀಲಕ್ಕೆ ದೊರೆತದ್ದು ಕೇವಲ ಇನ್ನೂರು ರೂ.ಗಳು (2015ರ ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ 550-590 ರೂ.ಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು). ಅವರು ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಮೂರು ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು" ಎಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇದಿನಿಪುರದ ಗಾರ್ಬೆಟಾ-I ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಮ್ಕೋಪಾ ಗ್ರಾಮದ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಮೊಂಡಲ್ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈತನಿಗೆ ಇತರೆ ಸಾಲಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಬಡ್ಡಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಭೂ ಮಾಲೀಕರು, ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸರಬರಾಜು ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡವಿತ್ತು. 2015ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 4ರಂದು ಬಡ್ಡಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ಅವರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ, ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯ ದಾಸ್ತಾನು ಇಡುತ್ತಿದ್ದ ಗುಡಿಸಲಿನೊಳಗೆ ಇವರು ನೇಣುಹಾಕಿಕೊಂಡರು.

ಬೀಜದ ಬೆಲೆಗಳು ಸಹ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಚಿಂತಮೋಹನ್‌. “ಕಳೆದೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಾವು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಕೆ.ಜಿ.ಗೆ ಐವತ್ತು ರೂ.ಗಳಂತೆ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ಕೆ.ಜಿ.ಗೆ ಮೂವತ್ತೈದು ರೂ. ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ನಮಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರವು ಕನಿಷ್ಠ ನಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಾದರೂ ಈ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.”

‘ಕನಿಷ್ಠ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆ’ಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, “ಒಂದೇ ಒಂದು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯೂ ನೆಲದಿಂದ ಕದಲುತ್ತಿಲ್ಲ” ಎಂದರು ಚಿಂತಮೋಹನ್‌. ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಅಪಾರ ನಷ್ಟವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ರೈತರಿಗಾಗಲಿ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗಾಗಲಿ ಹಣದ ಸಂಪಾದನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.”

ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯ ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿಯಿದ್ದಾಗ, ಅದರ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದಾದರೂ ಏಕೆ? “ನಾನು ಸಹ ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಸೆಣಬನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತೇನೆ. ಸೆಣಬಿನ ಕೃಷಿ ಕಷ್ಟಕರವಾದುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರಮವು ಅಗತ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದು ಸುಲಭ ಹಾಗೂ ಅದು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ – ಒಮ್ಮೆ ಬಿತ್ತಿದ ಬಳಿಕ ವಾರಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಬೆಳೆಯು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದರವರು.

ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ರ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದ ಪರಿವಾರದ ಬಹುತೇಕ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಅವರೆಲ್ಲರು ತಿಳಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿದ್ದವು ಅಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ಸಾವನ್ನು ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಯಾರಿಗೂ ವಿಧವಾ ಪಿಂಚಣಿಯು ದೊರೆತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಬಹುತೇಕರು ಕಾಗದಪತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಳೆಯ ವಿಮೆಯು ಯಾರಿಗೂ ದೊರೆತಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನನಗೆ ಒಂದು ಕವಡೆಯೂ ದೊರೆತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಪತಿಯು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಅವರು ಗುರುತಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ನನಗೆ ವಿಧವಾ ಪಿಂಚಣಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಗಂಡನ ಕೃಷಿ ಸಾಲವನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ಮನ್ನಾ ಮಾಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆತನ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಸಾಲವನ್ನು ಕೊಟ್ಟವರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಮರಳಿಸಲು ಬಂಧನ್‌ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಎಂಭತ್ತು ಸಾವಿರ ರೂ.ಗಳ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ ವಾರವೂ ನಾನೀಗ ಒಂದು ಸಾವಿರ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ ಜ್ಯೋತ್ಸಾ ಕಣ್ಣೀರಾದರು. “ನಮಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮಂತಹ ಜನರು ಹೇಗೆ ಬದುಕುಳಿಯುತ್ತಾರೆಂಬುದನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಬಂದು ನೋಡಿ. ನಾನು ಹಾಗೂ ನನ್ನ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎಂಟರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮೂರರವರೆಗೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತೇವೆ. ನಾವು ಬದುಕುಳಿದು ಈ ಸಾಲಗಳನ್ನು ತೀರಿಸುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ?”

ಮುಖಪುಟ ಚಿತ್ರ: ಶ್ಯಾಮಲ್‌ ಮಜುಂದಾರ್‌

ಅನುವಾದ: ಶೈಲಜಾ ಜಿ.ಪಿ