ਚੋਬੀ ਸ਼ਾਹਾ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲ ਤੋਂ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। “ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਛੇ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਮੈਂ ਗੋਲਾਈ ਵਿੱਚ ਗੂੰਦ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹਾਂ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਵਰਗ ਦਾ ਆਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗੂੰਦ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹਾਂ,” ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ।
ਜਦ ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਅਨੰਦਗੋਪਾਲ ਸ਼ਾਹਾ ਜਿਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਸੰਭਾਲਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੇ 40-50 ਰੁਪਏ ਕਮਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। “ਅਸੀਂ ਗਰੀਬ ਸੀ,” ਸ਼ੁੰੜੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਚੋਬੀ ਸ਼ਾਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ। “ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਝ ਕਮਾ ਸਕਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਪਾਲ ਸਕਾਂ।”
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁੱਟੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸਥਾਨਕ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਮਿਲਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਖ਼ੁਦ ਇਹ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਸਿੱਖ ਲਏ। “ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸੌਖਿਆਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਘਰੇ ਬੈਠੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ। “ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ 25 ਤੋਂ 30 ਮਿੰਟ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਸਨ,” ਚੋਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ।
“ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਮਸਾਂ ਇੱਕ ਕਿਲੋ (ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ) ਬਣਾ ਪਾਉਂਦੀ ਸੀ,” ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ।
