છવી સાહા 25 વર્ષથી કાગળના પડીકાં બનાવી રહ્યાં છે. તેઓ કહે છે, “પહેલાં, હું કાગળને ત્રણ ભાગમાં વહેંચવા માટે છરીનો ઉપયોગ કરું છું. તેનાથી છ ટુકડા બને છે. પછી હું ગુંદરને ગોળાકારમાં લગાડું છું. તે પછી હું કાગળને ચોરસ આકારમાં વાળું છું અને બીજી બાજુએ ગુંદર લગાડું છું. આ રીતે હું પડીકાં બનાવું છું.”
આદિત્યપુરનાં આ 75 વર્ષીય રહેવાસી તેઓ તેમના બે માળના માટીના મકાનના વરંડામાં અને આંગણામાં પથરાયેલા જૂના અખબારો વચ્ચે કામ કરતી વખતે અમારી સાથે વાત કરી રહ્યાં છે.
જ્યારે તેમણે 1998માં આ કામની શરૂઆત કરી ત્યારે તેમના પતિ આનંદગોપાલ સાહા હયાત હતા. તેઓ ગામના લોકોની ગાયો અને બકરાઓની સંભાળ રાખતા હતા અને દૈનિક આશરે 40-50 રૂપિયા કમાતા હતા. સુનરી સમુદાયનાં છવી સાહા કહે છે, “અમે ગરીબ હતાં. મેં આ કામ કરવાનું એટલા માટે નક્કી કર્યું હતું કે જેથી હું થોડી કમાણી કરી શકું અને મારા પેટનો ખાડો ભરી શકું.”
તેમણે તેમનાં પાડોશીઓ દ્વારા ત્યજી દેવાયેલાં છાપાં એકત્રિત કરીને શરૂઆત કરી હતી. સ્થાનિક કરિયાણાની દુકાનોમાંથી મળેલાં કાગળનાં પડીકાંને જોઈને, તેમણે તેની બનાવટ જાતે જ શીખી હતી. તેઓ સમજાવે છે, “મેં આ કામ એટલા માટે પસંદ કર્યું હતું, કારણ કે આની બધી સામગ્રી સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે અને હું તેને ઘરે બેસીને કરી શકું તેમ છું.” છવી ઉમેરે છે, “શરૂઆતમાં, મારે બહુ વાર લાગતી હતી. મને એક પડીકું બનાવવામાં 25થી 30 મિનિટનો સમય લાગતો હતો.”
તેઓ આગળ કહે છે, “હું દિવસમાં માત્ર એક કિલો [થેલીઓ] બનાવી શકતી હતી.”
