নৌৰাদেহী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যত বন ৰক্ষক হিচাপে কাম কৰি অহাৰ ১৩ বছৰৰ অভিজ্ঞতাসম্পন্ন তাৰাচন্দ গোণ্ডই ইণ্ডিয়ান গ্ৰে’ ৱ’ল্ফ (কুকুৰনেচীয়া বাঘ)তকৈ বেছি বাঘ দেখিছে। ৩৪ বছৰীয়া তাৰাচন্দৰ চকুত চশমাৰ মাজেৰে ব্যংগোক্তিৰ ভাৱ জিলিকি উঠা স্পষ্ট দেখা গৈছে।
তেওঁৰ কথাত ৰস আছে, কিয়নো তেওঁ কৈ আছে দেশৰ বিপন্ন কুকুৰনেচীয়া বাঘৰ বাবে উৎসৰ্গিত আটাইতকৈ পুৰণি উদ্যানখনক লৈ। তালৈ ২০১৮তহে বাঘ অনা হৈছিল। কিন্তু ভাৰতীয় উপ-মহাদেশৰ থলুৱা কুকুৰনেচীয়া বাঘৰ প্ৰাচীন বংশঅনুক্ৰমিক যোগসুত্ৰ থকা ইণ্ডিয়ান গ্ৰে’ ৱ’লফ্ (Canis lupus pallipes) সহজে আপোনাৰ চকুত নপৰিব। এতিয়া দেশত প্ৰায় ৩,০০০ মানহে কুকুৰনেচীয়া বাঘ আছে, ২০২২ৰ গণনা অনুসৰি ৩,৬৮২ টা বাঘৰ হিচাপত ৬৮২ টা কম।
তাৰাচন্দে প্ৰথমবাৰ যেতিয়া কুকুৰনেচীয়া বাঘ দেখাৰ কথা কেতিয়াও পাহৰিব নোৱাৰে। “উদ্যানত পেট্ৰলিং কৰি থকাৰ দুটা বছৰ পিছতহে মই প্ৰথম ভেড়িয়া (কুকুনেচীয়া বাঘ) দেখিছিলো,” গোণ্ড আদিবাসী সম্প্ৰদায়ৰ বনৰক্ষকজনে কয়। “মই ভৰাই চক্ৰৰ জ্যেষ্ঠ বনাঞ্চলিক বিষয়াৰ সৈতে আছিলো যেতিয়া দূৰৈত এটা জন্তু দেখিছিলো। আমাৰ পৰা সি দূৰৈত গৈ আছিল। মই তেওঁক সুধিলো সেইটো কি জন্তু, তেওঁ ক’লে যে ‘এইটো ভেড়িয়া’। এইবিধ জন্তুৰ কাৰণেই এই জন্তুবিধ আছে।”
দীৰ্ঘদিন ধৰি কুকুৰনেচীয়া বাঘ নৌৰাদেহীৰ মূল চিকাৰী। মধ্য প্ৰদেশৰ দক্ষিণ বিন্ধ্য পৰ্বতাঞ্চলত বিয়পি থকা এই জোপোহা অৰণ্যানিৰ ৰজা। খুবেই লাজকুৰীয়া এই কুকুৰনেচীয়া বাঘ খুব কমেই মানুহৰ নজৰত পৰে আৰু প্ৰায়ে এবিধ শিয়াল বুলি ভুল বুজা হয়। “আপুনি তাৰ পিছফালটো বা কাষৰ পৰাহে দেখা পাব। কিয়নো সিহঁত মানুহ দেখিলেই পলাই যায়,” সুৰক্ষা শ্ৰমিক (অৰণ্যৰ প্ৰহৰী) শুভম ৰাইকোঁৱৰে কয়।
৭০০ কুকুৰনেচীয়া বাঘেৰে মধ্য প্ৰদেশত দেশৰ ভিতৰতে সংখ্যা অধিক। “ধৰা বা চকুত পৰাটোৱে টান। আপুনি জানি লওক যে ই বাঘ এটাতকৈ অধিক চতুৰ!” ড. অনিৰুদ্ধ মজুমদাৰে কয়। জবলপুৰৰ ৰাজ্যিক বন গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ বন্যপ্ৰাণী জীৱবিজ্ঞানী ড. অনিৰুদ্ধই চাৰিবছৰীয়া প্ৰকল্প এটাৰ অধীনত জন্তুবিধৰ আচৰণৰ বিষয়ে অধ্যযন কৰি আছে। প্ৰকল্পটোৰ নাম: ভাৰতীয় কুকুৰনেচীয়া বাঘৰ পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু নৌৰাদাহী বন্যপ্ৰাণী সংমণ্ডলত তাৰ সংৰক্ষণৰ দিশত ইয়াৰ প্ৰয়োগ।













