ಲೈಕಾ ಘರ್: ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು

ಅಂದು ಚಂಪಾ ವಟ್ಟಿಯವರ ಮಗುವನ್ನು ಕೋತಿಯೊಂದು ಬಹುತೇಕ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವರು ತನ್ನ ಊರಾದ ರಾಜಪುರದ ಸಮೀಪದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆಯಿತು. ಆ ಯುವ ಚೊಚ್ಚಲ ತಾಯಿ ಮಗುವನ್ನು ಬೆನ್ನಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಮುಂಬರುವ ವಾರದ ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ (ಹಾಟ್) ಮಾರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮಹುವಾ ಮತ್ತು ಸಾಲ್‌ ಮರದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದರು.

"ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಮಗುವನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಸಿದ್ದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಕೋತಿಯೊಂದು ನನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು" ಎಂದು ಅವರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಾಗಿನಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ ಮಗುವಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕುರಿತು ಆತಂಕ ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಈಗ ಅವರು ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಚಂಪಾ ಅವರಂತೆಯೇ ಗ್ರಾಮೀಣ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದಲ್ಲಿರುವ ಹಸುಗೂಸುಗಳ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಲೈಕಾ ಘರ್‌ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ನಿರಾತಂಕದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಏಳು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯದ, ಸರ್ಗುಜಾ, ಧಮ್ತರಿ, ಜಶ್ಪುರ ಮತ್ತು ರಾಯಗಢ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 351 ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂಡ, ಒರಾಂವ್, ಕಂವರ್, ಹಲ್ಬಾ, ಬೈಗಾ ಮುಂತಾದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5,000 ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆರೈಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

"ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸಂಜೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತೇನೆ. ಈಗ ನಾನು ಯಾವುದೇ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 100-150 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಧಮ್ತರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಿವಾಸಿ ಪ್ರಬಲ ನಾಗ್ರಿ ಬ್ಲಾಕಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಪುರ ಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿರುವ, ಚಂಪಾ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಭಾವದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಒಂಟಿ ಪೋಷಕಿಯಾಗಿರುವ 28 ವರ್ಷದ ಚಂಪಾ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸೌದೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಾಡುತ್ಪತ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಸುಳ್ಳು ಭರವಸೆಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ಚಂಪಾ ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ತನ್ನ ಮಗನ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಗೊಂಡ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅವರು ತನ್ನ ಗಂಡನ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವರಿಗೆ ಹೆಂಡತಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಗಂಡನ ಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಚಂಪಾರ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಾದ—ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳು, ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತವರು ಮನೆಯವರೇ ನಾಶ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಮಗಳು ಓಡಿ ಹೋದಳು ಎನ್ನುವ ಕೋಪ ಈ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

"ನಾನು ಬದುಕು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಾ, ಸಾಲ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮತ್ತು ದುಡಿಯುತ್ತಾ ದಿನ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಅವರು ಪರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುವ ಅಂಗನವಾಡಿಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೂರು ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಹಸುಗೂಸುಗಳ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ, ಈ ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಒಂದು ತೀವ್ರ ಅಗತ್ಯದ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ

ಈ ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಎರಡು ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ—ಒಂದು ಕೊಠಡಿ ಅಡುಗೆಮನೆಯಾದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕೊಠಡಿ ಮಕ್ಕಳ ಆಡುವ ಕೋಣೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಮಕ್ಕಳು ಆಟವಾಡಲು ತೆರೆದ ಹೊರಾಂಗಣ ಜಾಗವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಟಿಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ—ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒಗಟುಗಳು, ಚೆಂಡು ಮತ್ತು ಮೂರು ಚಕ್ರದ ಸೈಕಲ್ ಕೂಡ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಲೈಕಾ ಘರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರೈಕೆದಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೀನಾ ಸಿಂಗ್, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದವರು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು, ನೀರು ತರಲು ಮತ್ತು ಊಟ ತಯಾರಿಸಲು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗನೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸುರ್ಗುಜಾದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಹಲ್ವಾದ ರುಚಿ ನೋಡಿದರೆ ನಿಮಗೂ ಮಗುವಾಗುವ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಪೌಷ್ಟಿಕವಾದ ಆಹಾರವಾಗಿ ಸತ್ತು (ಕಡ್ಲೆಹಿಟ್ಟು) ಲಡ್ಡು, ಬೇಯಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಖಿಚಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಪುರದ ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಆರೈಕೆದಾರರಾದ ತೇಜ್ ಬಘೇಲ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳು ತೀವ್ರ ಪೋಷಕಾಂಶದ ಕೊರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ಅವರ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಲಲಿತಾರ ಮಗ ಋಷಿಕೇಶ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಲೈಕಾ ಘರ್‌ ಸೇರಿದ, ಆಗ ಅವನ ತೂಕ 10.5 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಇತ್ತು. ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷದ ಮಗು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕಿಲೋಗಳಷ್ಟು ತೂಕ ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಇದೀಗ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಲವಲವಿಕೆಯಿಂದ ಇರುತ್ತಾನೆ

2019-2020ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ-5ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಕ್ಕಳ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು "ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಕೊರತೆಯು ಇನ್ನೂ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ" ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

30 ವರ್ಷದ ಲಲಿತಾ ತನ್ನ ಪತಿ, ಪತಿಯ ಪೋಷಕರು, ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಅತ್ತಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸವಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆ ಜಮೀನಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಲಲಿತಾ ತನ್ನ ಮನೆಗೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಗೊಂಡ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲಲಿತಾ ಸಿಂಗ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಲೈಕಾ ಘರ್ [ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರ] ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಒಂದು ವರದಾನ. ಈಗ ನನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ ಭಾನುವಾರಗಳಲ್ಲೂ ಲೈಕಾ ಘರ್‌ಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆನಿಸುತ್ತದೆ!"

ಈ ಯುವ ತಾಯಿ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಸರ್ಗುಜಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಲ್ಬಾ ಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿ. ಸರ್ಗುಜಾ ಮತ್ತು ಧಮ್ತರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಈ ಎರಡೂ ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಚೌಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ರೆಶಸ್ ಎಂಬ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ‌ ಉಪಕ್ರಮ.

ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಂದಿರ ನಂಬಿಕೆ ಗಳಿಸುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಊರುಗಳಿಗೆ ಲೈಕಾ ಘರ್‌ ಎನ್ನುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಸ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. "ಊರಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗನವಾಡಿ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಲೈಕಾ ಘರ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇವರು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆಯೇ? ಎನ್ನುವ ಯೋಚನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡಿತ್ತು" ಎಂದು ಎಂದು ಸಬಿತಾ ಬಾಯಿ ನಿಷಾದ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಆದರೆ ನಂತರ ನಾವು ದೀದಿಯರೊಂದಿಗೆ [ಆರೈಕೆದಾರರು] ಮಾತನಾಡಿದೆವು ಮತ್ತು ಅವರು ಎಷ್ಟು ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ನೋಡಿದೆವು," ಎಂದು ಅವರು ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ನಂತರ ಲೈಕಾ ಘರ್‌ ನೀಡುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇದೂ ಸಾಕಷ್ಟು ನಂಬಿಕೆ ಗಳಿಸಿತು. ಕೆಲವು ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 10-12 ಮಕ್ಕಳು ಬರುತ್ತಾರೆ.

ಸುಮಾರು 28 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಸಬಿತಾ ಓರ್ವ ಒಂಟಿ ತಾಯಿ. ಅವರು ತನ್ನ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದಾರೆ. ಸಬಿತಾ ನಿಷಾದ್ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ (ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ) ಸೇರಿದವರು. ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿರುವ ಅವರು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 150 ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಕೂಲಿಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಬಿತಾರ ಮಗಳು ದುರ್ಗಾಳಿಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿದೆ. ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಯಲಾರಳು. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಪಿಡುಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಬಿತಾ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎಸಗುತ್ತಿದ್ದ ಗಂಡನಿಂದ ಬೇರೆಯಾದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ತನ್ನ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗಿದ್ದಾರೆ. ಲೈಕಾ ಘರ್‌ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ದುರ್ಗಾಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆರೈಕೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ಅವಳ ಅಜ್ಜಿ ಮತ್ತು ಅಮ್ಮ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸಮಯ ಸುಮಾರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಒಂಬತ್ತು. ಸಾಲ್ಬಾ ಗ್ರಾಮದ ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ಮಕ್ಕಳು ಬಂದಿದ್ದರು. ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ನಗುತ್ತಾ, ಓಡಾಡುತ್ತಾ, ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ದಿನದ ಅವರ ಪಾಲಿನ ರುಚಿಕರವಾದ ಊಟವಾಗಿ ಖಿಚಡಿ, ಹಲ್ವಾ, ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ದಾಲ್-ಚಾವಲ್ (ಬೇಳೆ-ಅನ್ನ) ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು.

ಈ ಕಥಾನಕದ ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿ ಅಜೀಂ ಪ್ರೇಮ್‌ಜಿ ಫೌಂಡೇಷನ್ನಿನ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು.

ಅನುವಾದ: ಶಂಕರ. ಎನ್. ಕೆಂಚನೂರು