ଲାତୁରରେ ଲତାବାଈଙ୍କ ବ୍ୟର୍ଥ ଜୀବନ

ସପ୍ତାହରେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଛୁଟି ପାଇବାକୁ ଲତାବାଈ ହକଦାର ନୁହଁନ୍ତି । ସେ ପ୍ରତିଦିନ କାମ କରନ୍ତି । ଯଦି ସେ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇ ପଡ଼ନ୍ତି ଏବଂ ଛୁଟି ନିଅନ୍ତି, ତେବେ ସେ କାମ କରୁଥିବା ଠିକା ସଂସ୍ଥା ତାଙ୍କଠାରୁ ଦୈନିକ ୫୦୦ ଟଙ୍କା ଜରିମାନା ଆଦାୟ କରେ ।

ଅଥଚ ଲତାବାଈ ହେଉଛନ୍ତି ଲାତୁର ସହରର ଜଣେ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ସଂଗ୍ରହକାରୀ ।

“ମୁଁ ଲାତୁର ସହରର ଏକମାତ୍ର ମହିଳା ଗାଡ଼ି ଚାଳକ । ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆବାସିକ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରଖିବା ପାଇଁ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଲାତୁର ମହୋତ୍ସବରେ ଆମ ବିଧାୟକ ଅମିତ ଦେଶମୁଖଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ‘ଲାତୁର ଭୂଷଣ’ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲି,” ବୋଲି ସେ ପରୀ କୁ କହିଛନ୍ତି ।

ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, “ପୌର ନିଗମର ଅଧିକାରୀମାନେ ମୋ ଜୋନ୍‌ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ସେମାନେ କୌଣସି ଶୁଖିଲା କିମ୍ବା ଓଦା ଆବର୍ଜନା ପାଇନଥିଲେ । ଏକ ବିରାଟ ଜନସମାଗମ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସେଲିବ୍ରିଟିମାନଙ୍କ ଗହଣରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରି ମୁଁ ଅଭିଭୂତ ହୋଇଯାଇଥିଲି । ମୁଁ ଭାବିଥିଲି ଯେ ବୋଧହୁଏ ଏବେ ମୋର ସଂଘର୍ଷକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିବ - କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଜାଣିନଥିଲି ଯେ ଏସବୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପାଇଁ ଥିଲା, ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି ।”

ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଲାତୁର ସହରର ୪୦ ବର୍ଷୀୟା ଲତାବାଈ ରସାଲ କହନ୍ତି, “ମୁଁ ୨୦୦୨ ମସିହାରୁ ଲାତୁରରେ ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ କରିଆସୁଛି” । ସେହି ବର୍ଷ ହିଁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ସାତ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ମାତ୍ର ୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ବିବାହ ହୋଇଥିଲା । ନିଜର ଏବଂ ନିଜର ପାଞ୍ଚ ସନ୍ତାନଙ୍କ ଭରଣପୋଷଣ ପାଇଁ ଜୀବିକାର ସନ୍ଧାନ କରି ସେ ବର୍ଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କାମକୁ ଆପଣେଇ ନେଇଥିଲେ ।

”ଆଜି ମଧ୍ୟ ମଜୁରି ପାଇଁ ମୋର ସଂଘର୍ଷ ଜାରି ରହିଛି । “ମୁଁ ସକାଳ ସାଢ଼େ ଛଅଟାରେ ମୋ କାମ ଆରମ୍ଭ କରେ । ପ୍ରଥମେ ଲାତୁରର ଆଉସା ରୋଡ୍ ନିକଟସ୍ଥ ସୁପରଭାଇଜରଙ୍କ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ସଂଗ୍ରହ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ରଖାଯାଇଥାଏ । ସେଠାରେ ସୁପରଭାଇଜର ଆମର ‘ହାଜେରି’ ପାଇଁ ଗାଡ଼ି ସହିତ ଆମର ଫଟୋ ଉଠାନ୍ତି । ଏହାପରେ ମୁଁ ଗାଡ଼ି ନେଇ ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆବାସିକ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ଯାଏ,” ବୋଲି ଲତାବାଈ କହନ୍ତି । ସୁପରଭାଇଜରଙ୍କ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ସେ ପ୍ରତିଦିନ ନିଜ ଘରୁ ପାଞ୍ଚ କିଲୋମିଟର ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି ।

ଲତାବାଈଙ୍କ ସଂଗ୍ରହ ଗାଡ଼ିର ଓଜନ କ୍ଷମତା ହେଉଛି ୨୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ । ୧,୦୦୦ଟି ଘରୁ ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ତିନିଥର ଗାଡ଼ି ଖାଲି କରିବାକୁ ପଡ଼େ । ଲାତୁରର ଏକ ହଜାର ପରିବାରରୁ ପ୍ରାୟ ୬୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ ହୋଇଥାଏ ।

ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ସହରକୁ ତିନୋଟି ଆବାସିକ ଜୋନ୍‌ ବା ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୋନ୍‌ରୁ ଦୈନିକ ପ୍ରାୟ ୭ ଟନ୍ (୭,୦୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ) ଆବର୍ଜନା ବାହାରିଥାଏ, ଯାହାକୁ ସହରର ସିଗନାଲ୍ କ୍ୟାମ୍ପ୍ ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ବଡ଼ ଗାଡ଼ିରେ ପକାଯାଏ । ସେଠାରୁ ସେହି ଆବର୍ଜନାକୁ ଲାତୁରର ଉପକଣ୍ଠରେ ଥିବା ନନ୍ଦଗାଓଁକୁ ନିଆଯାଇଥାଏ ।

ଲାତୁର ସହରର ପୌର ନିଗମ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଏକ ବାରକୋଡ୍ ଲଗାଇଛି ଏବଂ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ସଂଗ୍ରହକାରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଥର ଏହାକୁ ସ୍କାନ୍ କରିବାକୁ ପଡ଼େ ଯାହାଫଳରେ ନିଗମ ପାଖରେ ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ ହେବାର ଏକ ନିଶ୍ଚିତ ପ୍ରମାଣ ରହେ । “ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଆମ ଜୀବନକୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ବିସହ କରିଦେଉଛି । ଦିନକୁ ୧,୦୦୦ଟି ବାରକୋଡ୍ ସ୍କାନ୍ କଲେ ଯାଇ ଆମକୁ ମଜୁରି ମିଳେ । ବେଳେବେଳେ ଆମ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନର ‘ଡାଟା’ କମ୍‌ ଥାଏ, ତେଣୁ ବାରକୋଡ୍ ସ୍କାନ୍ କରିବା ପାଇଁ ବହୁତ ସମୟ ଲାଗେ,” ବୋଲି ଲତାବାଈ କହନ୍ତି ।

ଲାତୁରର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ସଂଗ୍ରହକାରୀମାନେ ସବୁବେଳେ ଠିକା ଅଧୀନରେ କାମ କରିଆସିଛନ୍ତି । ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷ ହେବ, ଏହି ଠିକା ମୁମ୍ବାଇର ଅଶୋକ ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜ୍ ପାଖରେ ଅଛି । ୨୦୨୪ ମସିହା ପୂର୍ବରୁ, ଏହି ଠିକା ଲାତୁରର ଜଣେ ସ୍ଥାନୀୟ କର୍ମୀ ସଞ୍ଜୟ କାମ୍ବଲେଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲା ।

ଲତାବାଈ କହନ୍ତି, “ଆମେ ଶେଷଥର ପାଇଁ ୨୬ ଡିସେମ୍ବର, ୨୦୨୫ରେ ଆମର ‘ପଗାର’ (ମାସିକ ମଜୁରି) ପାଇଥିଲୁ । ଆଜି [୬ ଫେବୃଆରୀ, ୨୦୨୬] ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ଆମର ମଜୁରି ପାଇନାହୁଁ । ଯଦି ଆମେ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବୁ ବୋଲି କହୁଛୁ, ତେବେ ଠିକାଦାରଙ୍କ ଲୋକମାନେ ଆମକୁ ଧମକ ଦେଇ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ତୁମେମାନେ ଚାକିରି ହରାଇବ । ଚାକିରି ହରାଇବା ଭୟରେ ଆମେ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନ କରୁନାହୁଁ ।”

ଘରେ ମଧ୍ୟ ଲତାବାଈଙ୍କ ସଂଘର୍ଷ ଜାରି ରହିଛି । ନିଜ ଆଣ୍ଠୁକୁ ଦେଖାଇ ସେ କହନ୍ତି, “ବର୍ଷା ଦିନେ ଆମ ଘର ଭିତରେ ଏହି ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ରହେ । ପ୍ରତି ମୌସୁମୀରେ ମୋ ପିଲାମାନେ ପ୍ରବଳ ଜ୍ୱରରେ ପଡ଼ନ୍ତି । ଆମର ଏହି କଚ୍ଚାଘର [ଇଟା ଓ ମାଟିର ଘର] – ବର୍ଷା ହେଲେ ଏଠାରେ ରହିବା ଦୁର୍ବିସହ ହୋଇପଡ଼େ ।” ଲତାବାଈ ଏହି ସମ୍ବାଦଦାତାଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରତି ପୌର ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାନୀୟ କର୍ପୋରେଟର ଘରଗୁଡ଼ିକୁ ମରାମତି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ସେମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ।

“ମୁଁ ଜଣେ ବିଧବା, ତଥାପି ମୋତେ ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧୀ ନିରାଧାର ଯୋଜନା, ଲଡକିବହିନ ଯୋଜନା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସରକାରୀ ଯୋଜନାରେ ସାମିଲ କରାଯାଇ ନାହିଁ । ଯୋଜନା କଥା ଛାଡ଼ନ୍ତୁ, ମୋ ପାଖରେ ‘କେଶରୀ’ [ସାଫ୍ରନ୍] ରାସନ କାର୍ଡ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ରାସନ ପାଉନାହିଁ,” ବୋଲି ଲତାବାଈ କହନ୍ତି ।

ଯଦିଓ ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ପାଇବାକୁ ହକଦାର, କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥିମାନେ କାମ କରିବା ପାଇଁ ଅତି କମ୍‌ରେ ଏକ ହଜାର ଟଙ୍କା ମାଗନ୍ତି । “ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନା ପାଇଁ ଏମିତି ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ଦେଇଛି, ତଥାପି ସେମାନେ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ମାଗୁଛନ୍ତି । ଆଉ ନିଜେ ‘ତହସିଲ’ ଅଫିସକୁ ଯିବା ପାଇଁ ମୋତେ ଦିନଟିଏ କାମ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯାହା ପାଇଁ ମୋତେ ଜରିମାନା ଦେବାକୁ ହେବ,” ବୋଲି ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ।

ରାସନ କାର୍ଡ ପାଇଁ ମଧ୍ୟସ୍ଥିମାନେ ରାସନ କାର୍ଡକୁ ଅନଲାଇନ୍ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବା ପାଇଁ ଅତି କମ୍‌ରେ ୫୦୦ ଟଙ୍କା ଅଧିକ ମାଗୁଛନ୍ତି । ମାସିକ ରାସନ ପାଇବା ପାଇଁ ଏବେ ରାସନର ଅନଲାଇନ୍ ପଞ୍ଜୀକରଣ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହୋଇଛି ।

ପ୍ରତିଦିନ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ସହିତ କାମ କରୁଥିବାରୁ ଲତାବାଈଙ୍କ ଭଳି ଶ୍ରମିକମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷା ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । କିନ୍ତୁ ସେ କହନ୍ତି, “ପୌର ନିଗମ ପକ୍ଷରୁ ଯେଉଁ ହ୍ୟାଣ୍ଡ ଗ୍ଲୋଭ୍‌ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ସର୍ବାଧିକ ୧୫ ଦିନ ଯାଏ । ସେମାନେ ବର୍ଷକୁ ମାତ୍ର ୨ କିମ୍ବା ୩ ହଳ ମୋଜା ଦିଅନ୍ତି । ଆମେ ସେତିକିରେ କେମିତି ଚଳିବୁ?”

ନିଜର କାଦୁଅ ଭର୍ତ୍ତି ହ୍ୟାଣ୍ଡ ଗ୍ଲୋଭ୍‌ ଦେଖାଇ ସେ କହନ୍ତି, “ମୁଁ ଏହି ଗ୍ଲୋଭ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଆବର୍ଜନା କୁଢ଼ରୁ ଗୋଟାଇ ଆଣିଛି । ମୁଁ ଏବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି । ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ବିନା ଗ୍ଲୋଭ୍‌ରେ ଓଦା ଏବଂ ଶୁଖିଲା ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଅଲଗା କରୁଥିବାରୁ, ମୋର ବୁଢ଼ା ଆଙ୍ଗୁଠିର ଚିହ୍ନ ଲିଭିଗଲାଣି । କୌଣସି ସରକାରୀ କାମ ପାଇଁ ଯଦି ମୋତେ ଟିପ ଚିହ୍ନ ଦେବାକୁ ପଡ଼େ, ତେବେ ମୋର ଆଙ୍ଗୁଠି ଚିହ୍ନକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ପାରୁନାହିଁ ।”

ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଅର୍ଥନୀତି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଆକୋଲା, ବାରାମତି, ସାତାରା, ସାଙ୍ଗଲି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହର ସହିତ ଲାତୁରକୁ ଟାୟାର୍-୩ ସହର ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହାର ସ୍ଥାନ ୧୯ତମ, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୦.୨୬ ନିୟୁତ (୨.୬ ଲକ୍ଷ) ହୋଇଥିବା ବେଳେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସବୁଠାରୁ ଜନବହୁଳ ସହର ମୁମ୍ବାଇର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୧.୯ ନିୟୁତ (୧.୧୯ କୋଟି) ।

“୨୦୧୧ ମସିହାରେ ନିଗମଠାରୁ ମୁଁ ପାଇଥିବା ପୁରସ୍କାର ବାବଦରେ ମୋତେ ୭୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ମିଳିଥିଲା – ଯାହାକୁ ମୁଁ ଏକ ବର୍ଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଗାଡ଼ି କିଣିବାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲି,” ବୋଲି ସେ ପରୀକୁ କହିଛନ୍ତି ।

ଏହି ଗାଡ଼ିଟି ଏକ ଛୋଟ, ମୋଟର ଚାଳିତ ତିନି ଚକିଆ ଯାନ, ଯାହାର ଗାଢ଼ ନୀଳ-ମିଶା ସବୁଜ ରଙ୍ଗର ମେଟାଲ ବଡି ଅଛି ଏବଂ ପଛ ପଟେ ଏକ ଖୋଲା ମାଲବାହୀ ସ୍ଥାନ ରହିଛି । ଲତାବାଈ ଭାବିଥିଲେ ଯେ ସେ ନିଜ ଗାଡ଼ି ଚଲାଇ ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ କରିପାରିବେ । କିନ୍ତୁ, ନିଗମ କହିଥିଲା ଯେ ଗାଡ଼ି ଚଲାଇବା ଏବଂ ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ କରିବା – ଏହି ଦୁଇଟି କାମ ପାଇଁ ସେ ମଜୁରି ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ । ସେ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ କାମ ପାଇଁ ପାରିଶ୍ରମିକ ପାଇପାରିବେ । ଗାଡ଼ି କିଣିବା ସମୟରେ ସେ ଏହି ବିଷୟରେ ଅବଗତ ନଥିଲେ ।

“ତେଣୁ, ମୁଁ ମୋ ଗାଡ଼ି ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଚାଳକ ରଖିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲି,” ଲତାବାଈ ବୁଝାଇ କହନ୍ତି । ମଜୁରି ହାରରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ସେ ନିଜ ଗାଡ଼ିର ଚାଳକ ହେବା ଅପେକ୍ଷା ଜଣେ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ସଂଗ୍ରହକାରୀ ହେବାକୁ ବାଛିଲେ । ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ କଲେ ତାଙ୍କୁ ମାସକୁ ପ୍ରାୟ ୧୨,୦୦୦ ଟଙ୍କା ମିଳେ । ଚାଳକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାସିକ ମଜୁରି ୭,୦୦୦ ଟଙ୍କା । ଲତାବାଈ ନିଜ ଗାଡ଼ି ପାଇଁ ଠିକା ସଂସ୍ଥାଠାରୁ ଅତିରିକ୍ତ ୧,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ମାସିକ ଜାଳେଣି ଖର୍ଚ୍ଚ ବାବଦରେ କିଛି କ୍ଷତିପୂରଣ ରାଶି ପାଆନ୍ତି । ସେ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳ ୬:୩୦ ରୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫:୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ୧୧ ଘଣ୍ଟା କାମ କରନ୍ତି ।

ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସର୍ବନିମ୍ନ ମଜୁରି ୨୦୨୫ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଜୁଲାଇ ୧, ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା ଜୋନ୍-୨ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ସଫେଇ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ମେହେନ୍ତର (ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ସଂଗ୍ରହକାରୀ) ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବନିମ୍ନ ମାସିକ ମଜୁରି ହେଉଛି ୧୬,୫୮୪ ଟଙ୍କା । ନିଜ ଗାଡ଼ି ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ମିଳୁଥିବା ଅତିରିକ୍ତ ଅର୍ଥକୁ ମିଶାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଲତାବାଈଙ୍କ ମାସିକ ଆୟ ମାତ୍ର ୧୩,୦୦୦ ଟଙ୍କା ହେଉଛି, ଯାହା ଉକ୍ତ ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା ସର୍ବନିମ୍ନ ମଜୁରିଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୨ ପ୍ରତିଶତ କମ୍ ।

ଲତାବାଈଙ୍କ ଭଳି ପ୍ରାୟ ୬୦୦ ଶ୍ରମିକଙ୍କ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ବଳରେ, ଲାତୁର ୨୦୨୪-୨୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ କଠିନ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପୁରସ୍କାର ହାସଲ କରିଛି । ଲତାବାଈ କହନ୍ତି, “ହଁ, ନିଗମ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛି । ଚାରିଆଡ଼େ ଗୁଜବ ପ୍ରଚାର ହୋଇଥିଲା ଯେ ପୁରସ୍କାର ମିଳିବା ପରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ବହୁତ ଟଙ୍କା ପାଇଛୁ, କିନ୍ତୁ ଆମକୁ ପଇସାଟିଏ ବି ମିଳିନାହିଁ ।”

ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ଦୈନିକ ମଜୁରି ପ୍ରାୟ ୪୦୦ ଟଙ୍କା ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଦିନ ଛୁଟି ନେଲେ ଜରିମାନା ପରିମାଣ ଏହି ମଜୁରିଠାରୁ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ, ଅର୍ଥାତ୍‌ ୫୦୦ ଟଙ୍କା ଅଟେ । ମନେହୁଏ, ଯଦି ଏହି ଶ୍ରମିକମାନେ କେବେ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇ ଛୁଟି ନିଅନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ଅଳ୍ପ ବହୁତ ସଞ୍ଚିତ ଅର୍ଥକୁ ମଧ୍ୟ ନିଗମ ସଫା କରିଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି ।

ଅନୁବାଦ: ଓଡ଼ିଶାଲାଇଭ୍‍