ಬೀದರ್‌ನ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಪದವೀಧರರು

ಈರಪ್ಪ ಬಾವ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಮಾರ್ಚ್‌ 2019ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಯೋಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ಕೆಲಸವು ದೊರೆತಾಗ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ ದೆಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ್ನೇಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೀದರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿ, ಕಮ್ಥಾನಾದಲ್ಲಿನ ಎಮ್‌ಜಿಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಯೋಜನೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತೇನೆಂದು ಸಹ ಅವರಿಗೆ ಅನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

“ಒಂದು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವಿಲ್ಲದೆ ಕುಳಿತ ನಂತರ, ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದೆ. ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ ಘೋಷಣೆಯಾದಾಗ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಯಾವುದೇ ಹಣವಿರಲಿಲ್ಲ. ಜಮೀನುಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ನನ್ನ ತಾಯಿಗೂ ಕೆಲಸ ದೊರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು” ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಉದ್ಯೋಗದ ಹಿಂದೆ ಅಪಾರ ಶ್ರಮವಿತ್ತು. ಸಾಲವು ಸಹ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಾಲುವಷ್ಟು ಆದಾಯಷ್ಟೇ ಇದ್ದ ತಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಸಹ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಇವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.

ಬೀದರ್‌ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಟೊಮೊಬೈಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮ ಪಡೆದಿದ್ದ ಈರಪ್ಪ, ಅದೇ ಊರಿನ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ, ಆಗಸ್ಟ್‌ 2017ರಲ್ಲಿ ಬಿಟೆಕ್‌ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು, ಇವರು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ 12000 ರೂ.ಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. “ನಾನು ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಆಲೋಚಿಸಿದೆ. ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ದಿನ ನನ್ನನ್ನೂ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ” ಎಂದರು 27 ವರ್ಷದ ಈರಪ್ಪ.

ಇವರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಇವರ ಕುಟುಂಬವು ಹಲವಾರು ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು. “ಬಿಟೆಕ್‌ನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸುಮಾರು 1.5 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ನನ್ನ ಹೆತ್ತವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ 20000 ರೂ.ಗಳನ್ನು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ 30000 ರೂ.ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿದ್ದ 48 ವರ್ಷದ ಇವರ ತಂದೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2015ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಲೆ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ನಿಧನರಾದರು. ಆಗ, ಈರಪ್ಪ ಐದನೇ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆಂದು ಇವರ ಪರಿವಾರವು ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಸುಮಾರು 1.5 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ನಾನು ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ನನಗೆ ಅನೇಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿದ್ದವು” ಎಂದರು ಈರಪ್ಪ.

ಇವರು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ ಅಚ್ಚುಗಳ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚಿಕ್ಕ ಘಟಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಯೋಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ 20000 ರೂ.ಗಳ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಇವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ನಡೆದದ್ದು, ಮಾರ್ಚ್‌ 2019ರಲ್ಲಿ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ನನ್ನ ತಾಯಿಗೆ 8000-10000 ರೂ.ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ, ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ ಹೇರಿದಾಗ, ಇದೆಲ್ಲವೂ ಬದಲಾಯಿತುʼʼ ಎಂದರು ಈರಪ್ಪ.

ಲಲಿತಾ ದಿಕ್ಕುಗೆಟ್ಟಂತಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಂದ ಈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಕರೆಗಳು ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಗನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತಾನೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಅನಿಸತೊಡಗಿತ್ತು. “ಮಾರ್ಚ್‌ 22ರವರೆಗೆ ನಾನು ಕೆಲಸಮಾಡಿದೆ. ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಮನೆಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗಲು ನನ್ನ ಬಳಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣವಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಿಂದ 4000 ರೂ.ಗಳ ಸಾಲ ಪಡೆದು, ಕೊನೆಗೆ ಖಾಸಗಿ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಮನೆ ತಲುಪಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಪರಿಶಿಷ್ಠ ವರ್ಗ, ಗೊಂಡ್‌ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ಕುಟುಂಬವು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು, ಲಲಿತಾರಿಗೆ ಆಗಾಗ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಕೀಳುವ ಕೆಲಸದಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ 100-15 ರೂ.ಗಳ ದಿನಗೂಲಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು. ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅನುಭವಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೇ ಹೊರತು ಯುವಕರನ್ನಲ್ಲ. ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಬಿಪಿಎಲ್‌ ಕಾರ್ಡಿನಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಪಡಿತರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರರು. 23 ವರ್ಷದ ರಾಹುಲ್‌, ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗದ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 19 ವರ್ಷದ ವಿಲಾಸ್‌, ಬಿಎ ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸೇನೆಗೆ ಸೇರಲು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಕುಟುಂಬದ ಒಂದು ಎಕರೆ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಚನ್ನಂಗಿ ಬೇಳೆ, ಹೆಸರುಕಾಳು ಮತ್ತು ಜೋಳವನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಸ್ವಂತಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈರಪ್ಪನವರ ಸಹೋದರ, ಇವರ ಬಳಿಯಿರುವ ಎಮ್ಮೆಯ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಲನ್ನು ಮಾರಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 5000 ರೂ. ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಎಂಜಿಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 33 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಕಾಲುವೆಯ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಈರಪ್ಪ, ಒಟ್ಟಾರೆ 9000 ರೂ.ಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರ ಸಹೋದರರು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ 14 ದಿನಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹಾಗೂ ತಾಯಿಯು 35 ದಿನಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಎಂಜಿಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ 2005ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಾರೆ 100 ದಿನಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟಂಬರ್‌ನಿಂದ ಇವರ ತಾಯಿಗೆ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆ ಕೀಳುವ ಕೆಲಸವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, 100-150 ರೂ.ಗಳ ದಿನಗೂಲಿಯು ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಬೀದರ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಈರಪ್ಪನವರು ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವು ಮೂರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು. “ನನ್ನ ಮಾಲೀಕರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಲಸವಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ತಳಮಳಗೊಂಡ ನಾನು, ಬೆಂಗಳೂರು, ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಕಾಲೇಜಿನ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ನನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಗಳನ್ನು (CV) ಕಳುಹಿಸಿದೆ. ನಾನು ನಿಯತವಾಗಿ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಮತ್ತೆ ಕೆಲಸ ದೊರೆಯಬಹುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದರು ಈರಪ್ಪ.

ಅದೇ ಹಳ್ಳಿಯ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಯುವಕನ ಕನಸುಗಳೂ ಕಮರಿಹೋದವು. 25 ವರ್ಷದ ಆತಿಶ್‌ ಮೇತ್ರೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2019ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ ಆಫ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಬಿಎ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದರು. ಇವರೂ ಸಹ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಕಮ್ಥಾನ ಹಳ್ಳಿಯ ಎಂಜಿಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈರಪ್ಪನವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಇವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೆಚ್‌ಡಿಎಫ್‌ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಮಾರಾಟ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು. “ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಮಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಬೇಕಿತ್ತು. ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಸುರಕ್ಷಿತವೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ತಂಡದ ಬಹುತೇಕರು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರು. ನನಗೆ ಬೇರೆ ಆಯ್ಕೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದರಾತ.

ಅವರು 22 ವರ್ಷದ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ವಧು, ಸತ್ಯವತಿ ಲಡ್ಗೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಮ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸಾದರು. ಆತಿಶ್‌ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪತ್ನಿಯು ಸಹ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಎಂಜಿಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವವರೆಗೂ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಆತಿಶ್‌ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್‌ 21ರವರೆಗೆ ಎಂಜಿಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 100 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಂದಕಗಳನ್ನು ಅಗೆಯುವ, ಚಿಕ್ಕ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳ ಹೂಳೆತ್ತುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಮಾರು 27000 ರೂ.ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.

ಇವರ ಕುಟುಂಬವು ಪರಿಶಿಷ್ಠ ಜಾತಿಯ ಹೊಲೆಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆತಿಶ್‌ ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ಚಿಕ್ಕ ಸಮಾರಂಭವೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ತಾಯಿಯು ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ 75000 ರೂ.ಗಳ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಪ್ರತಿ ವಾರವು ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ನವೆಂಬರ್‌ 2019ರಲ್ಲಿ ಬೈಕ್‌ ಖರೀದಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ 50000 ರೂ.ಗಳ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ 3700 ರೂ.ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುಟುಂಬವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಂಪನಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಈತನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಪ್ರದೀಪ್‌ ಅವರ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಎಂಟು ಜನರ ಈ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೆತ್ತವರು ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಹೋದರ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

“ಸಹೋದರ ಪ್ರದೀಪ್‌ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಮ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ್ಯೂ, ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಮರಳಿ, ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸೇರಿದರು. “ನಾನೂ ಸಹ ನವೆಂಬರ್‌ 23ರಂದು ಸೋಮವಾರ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಸ್ನೇಹಿತನೊಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದು, ಕೆಲಸವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತೇನೆ. ಯಾವುದೇ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದರು ಆತಿಶ್‌.

ಆತಿಶ್‌ ಮತ್ತು ಈರಪ್ಪ ಅವರಂತಲ್ಲದೆ, ಪ್ರೀತಂ ಕೆಂಪೆ, 2017ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಕಮ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದರು. ತಿಂಗಳಿಗೆ 6000 ರೂ.ಗಳ ವೇತನದಂತೆ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸ್ಥಾವರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅರೆಕಾಲಿಕ ಕೆಲಸವು ದೊರೆಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಎಡ್‌ ಕೋರ್ಸ್‌ ಮುಗಿಸಿದರು. “ನನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಲು ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ತಕ್ಷಣವೇ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ನಗರಕ್ಕೆ ತೆರಳುವುದು ನನ್ನ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತಾಯಿಗೆ ನನ್ನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವ ಕಾರಣ, ಯಾವುದೇ ನಗರಕ್ಕೆ ತೆರಳಲಾರೆ” ಎಂದರಾತ.

ಈ ಕುಟುಂಬವೂ ಸಹ ಪರಿಶಿಷ್ಠ ಜಾತಿಯ ಹೊಲೆಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇವರ ತಾಯಿಯು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಲೆದು ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕೆಲಸದ ದೆಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲು ನೋವಿದೆ. ಇವರ ಸಹೋದರಿಯೂ ಬಿಎಡ್‌ ಪದವಿಗೆ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯರು ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಕರಾಗಿದ್ದ ತಂದೆಯು 2006ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಹಿರಿಯ ಅಕ್ಕನ ಮದುವೆಗೆ ಪ್ರೀತಂ, ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ 1 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಸಾಲದ ಮರುಪಾವತಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು 5500 ರೂ.ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಬಡ್ಡಿಯ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಇವರು ತಾಯಿಯ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಅಡವಿಟ್ಟು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೊಬ್ಬರಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಮೇ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ, ಈರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಆತಿಶ್‌ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಎಂಜಿಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಸಹ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. “ಈ ರೀತಿ ಹಣವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟವೆನಿಸಿತು. ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಕೆಲಸವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಹಿಂದೆ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್‌ 21ರವರೆಗೆ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ 96 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇವರು ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು.

“ನಾನು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ. ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ (ಒಂದು ಬಾರಿ) ನನಗೆ 5000 ರೂ. ನೀಡಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ನನ್ನ ಸಂಬಳ ಬಾಕಿಯಿದೆ. ಈಗಲೂ ಸಹ ನಿಯತವಾಗಿ ಸಂಬಳವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಖಾತರಿಯಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬೀದರ್‌ನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.

11179 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಕಮ್ಥಾನ ಹಳ್ಳಿಯ ಇತರ ಅನೇಕರು ಈರಪ್ಪ, ಆತಿಶ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಂ ಅವರಂತೆಯೇ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನಿಂದ ಹತಾಶರಾಗಿ ಎಂಜಿಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮಾರ್ಚ್‌ 2020ರಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧ ಬಸವ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ ಯುವ ತಂಡವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾವ್ಗೆ, “ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ ಹೇರಿದಾಗ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಜನರು ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೆ ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿತಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು” ಎಂದರು. ಈ ತಂಡವು ಎಲ್ಲ ವಯೋಮಾನದ ಸುಮಾರು 600 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬೀದರ್‌ನ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನ ಆರಂಭದ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಮ್ಥಾನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಕುಟುಂಬಳಿಗೆ ಪಡಿತರವನ್ನು ಹಂಚಲು ನೆರವು ನೀಡಿತು. ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಅಂಗನವಾಡಿಗಳಿಂದ ಪೂರಕ ಆಹಾರವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿ, ಇತರ ರೀತಿಗಳಿಂದಲೂ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.

ಆಲ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್‌ ವುಮೆನ್ಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾದ 28 ವರ್ಷದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಎಂಜಿಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಕೆಲಸದ ನೋಂದಾವಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೆರೆಯ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿರಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. “ಪಂಚಾಯತ್‌ ಹಂತದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಯುವ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀಡಿದ ಸಹಾಯದಿಂದಾಗಿ, ಅವರು ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು” ಎಂದರವರು.

ಬೀದರ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕು ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಶರತ್‌ ಕುಮಾರ್‌ ಅಭಿಮಾನ್‌ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ, 2020ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ 494 ಉದ್ಯೋಗದ ಕಾರ್ಡುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. “ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳು ಹಾಗೂ ಊರುಗಳಿಂದ ಬೀದರ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿರುವ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಕಾರ್ಡುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದೆವಲ್ಲದೆ, ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆವು” ಎಂದು ಅವರು ನನಗೆ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಮ್ಥಾನದಿಂದ ಸುಮಾರು 100 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ತಾಜ್‌ ಸುಲ್ತಾನ್‌ಪುರ್‌ ಹಳ್ಳಿಯ 28 ವರ್ಷದ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಮದನ್‌ಕರ್‌ ತಾವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಅಂದರೆ 2017ರಿಂದಲೂ ಎಂಜಿಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆರೆಗಳ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವುದು, ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಗಳು, ಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಮನೆಯಿಂದ ಬೇಗನೇ ಹೊರಟು, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 9 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡಿ ನಂತರ ಬಸ್ಸನ್ನೇರಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದೆ” ಎಂದರಾಕೆ.

2018ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಬರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಇವರು ಕಾನೂನು ಪದವಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಮಾಹೆಯಾನ 6000 ರೂ.ಗಳ ವೇತನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. “ಗುಲ್ಬರ್ಗಾದ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದೆ. ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೆ. ಈ ವರ್ಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದು ನನ್ನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೋವಿಡ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ” ಎಂದರಾಕೆ.

ಹೊಲೆಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಲ್ಲಮ್ಮ, ಏಪ್ರಿಲ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ, ಎಂಜಿಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. “ಆದರೆ ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರದಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ವರ್ಷ ಎನ್‌ಆರ್‌ಇಜಿಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದು ಕೇವಲ 14 ದಿನಗಳು ಮಾತ್ರ. ಕೋವಿಡ್‌ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ” ಎಂದರವರು.

ಏಳು ಜನರ ಮಲ್ಲಮ್ಮನವರ ಕುಟುಂಬವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಗೇರಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರಮವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರಿಯು ಎಂಎ-ಬಿಎಡ್‌ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಸಮಾಜ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬೀದರ್‌ನ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಸಹೋದರನು ಎಂಕಾಂ ಪದವೀಧರ.

62 ವರ್ಷದ ಇವರ ತಾಯಿ ಭೀಮಬಾಯಿ ಜೋಳ, ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ತಮ್ಮ ಮೂರು ಎಕರೆ ಹೊಲದ ನಿಗಾವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಸ್ವಂತಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೇವರ್ಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ತಂದೆಯು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದರು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ 2002ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಧನರಾದರು. ಈ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಅವರ 9000 ರೂ.ಗಳ ಅವರ ಪಿಂಚಣಿಯು ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ.

“ನನ್ನ ಸಹೋದರಿಯರು ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಮನೆಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾದರು. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಈಗ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದರು ಮಲ್ಲಮ್ಮ.

ಈಕೆ ಹಾಗೂ ಕಮ್ಥಾನ ಹಳ್ಳಿಯ ಯುವಕರು ತಾವು ಪಡೆದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹತಾಶೆಯಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ನನಗೆ ದೊರೆತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಳಕೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ನನ್ನ ಆಶಯ. ನಾನೊಬ್ಬ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌. ನನ್ನ ಪದವಿಗೆ ಕೊನೆಯಪಕ್ಷ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಬೆಲೆ ನೀಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದರು ಈರಪ್ಪ.

ಈ ಲೇಖನದ ನಿಟ್ಟಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್‌ 27 ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್‌ 21ರ ನಡುವೆ ದೂರವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಲೇಖನವು ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಕುರಿತ 25 ಸರಣಿ ಲೇಖನಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಬಿಜಿ಼ನೆಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಫೌಂಡೇಷನ್‌, ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.