ಕೊನ್ಯಾಕ್‌ ಹಚ್ಚೆಗಳು: ನೆನಪಿನ ನಕ್ಷೆ

ಅರ್ಹೆನ್‌ ಈಗ ಅವರ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಕೊನೆಯ ಹಚ್ಚೆ ಕಲಾವಿದರು.

ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತಗೊಂಡಿರುವ ತನ್ನ ಕೊನ್ಯಾಕ್‌ ಗುಡಿಸಲಿನ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಕೊನ್ಯಾಕ್‌ ಗುಡಿಸಲು ಹುಲ್ಲಿನ ಚಾವಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉದ್ದನೆಯ ರಚನೆ. 70 ಪ್ರಾಯದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಅವರು ತಾನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಹಾಡೊಂದನ್ನು ನಮ್ಮೆದುರು ಹಾಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕುವಾಗ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಹಾಡು ರೆನ್-ಅಮ್ ಮಾನ್ಯು ಹೆಸರಿನ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಕುಮಾರಿ ಕುರಿತಾದದ್ದು. ಅವಳು ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಮತ್ತು ಚಿಲಾಮ್ ಎನ್ನುವುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಸಭೆ ಸೇರುವ ಮೊರುಂಗ್ ಎನ್ನುವ ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರು.

ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ ರಾಜ್ಯದ ಅನುಸೂಚಿತ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿಒಂದಾದ ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ, ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಈ ಪದ್ಧತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಸುಮಾರು ಮತ್ತೊಂದು ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಆಚರಣೆಯು ಮುಂದುವರಿದರೂ, 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಕೊನ್ಯಾಕ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಅವನತಿ ಹೊಂದಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇಲ್ಲವಾಯಿತು.

ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಕೊನ್ಯಾಕ್‌ ಸಮುದಾಯದ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಯುವತಿಯೂ ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅಲೋಹ್ ನ್ಗೋವಾಂಗ್. ಅವರು ಈ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಮ್ಮ ಹಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದರು. ಅಲೋಹ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಿಯಾಂಗ್‌ಹಚಿಂಗ್ನ್ಯು ಗ್ರಾಮದ ಅಂಘ್‌ (ಊರಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು). ಇದೀಗ ಎಂಬತ್ತರ ಪ್ರಾಯದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಅರ್ಹೆನ್‌ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿದ್ದು ಸುಮಾರು 1967-68ನೇ ಇಸವಿಯ ನಡುವೆ.

ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ ನಂತರ, ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ ಒಂದು ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಮುಂಜಾನೆ, ಪರಿ ತಂಡವು ಮೊನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಯಾಂಗ್‌ಹಚಿಂಗ್ನ್ಯು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಅರ್ಹೆನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಚ್ಚೆ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿತು. ಈ ಊರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ದೇಶಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ಊರಿನ ಸುಮಾರು 5,000 ನಿವಾಸಿಗಳು ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಸಮುದಾಯದ ಆರು ದಿನಗಳ ಹಬ್ಬವಾದ 'ಆಯೋಲಿಂಗ್' ಆಚರಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ವಸಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ, ಸಮುದಾಯವು ಹೊಸ 'ಝುಮ್' ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ದೇವರ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಕೋರಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತದೆ. ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ 'ಝುಮ್' (ಸ್ಥಳಾಂತರ ಬೇಸಾಯ) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ತಂಡೋಪತಂಡವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ಜನರು ಅಂಘ್ ಮನೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿರುವವರು, ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟೇ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕಿತ್ತು; ವಸಂತ ಕಾಲದ ಆ ತಿಳಿಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ನಾದವು ಮೆಲ್ಲನೆ ಜೀವತಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.

ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ ರಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಹಳ್ಳಿಗಳಂತೆ, ಶಿಯಾಂಗ್‌ಹಚಿಂಗ್ನ್ಯು ಕೂಡ ಬೆಟ್ಟದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಗುರುತಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಎತ್ತರದ ಜಾಗವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದ 'ಮೊರುಂಗ್‌ ಮನೆಗಳು' ಇಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತಲೆಬುರುಡೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಬೇಟೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಮರ ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಗುಡಿಸಲುಗಳಿಗೆ ಈಗ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆದರೆ ಯುವಕರು ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಪುರುಷರಂತೆ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ 'ಮೊರುಂಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ' ಈಗ ಮರೆಯಾಗಿದೆ. ಈಗ ಇದು ಕೇವಲ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಜನರು ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯಲು ಸೇರುವ ತಾಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಹಳ್ಳಿಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಸಮುದಾಯವು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಗ್ರಾಮ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಸಹ ಅದು ಆಡಳಿತದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆ. ಅಂಘ್ ಎನ್ನುವ ಊರಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಭೂಮಿಯ ಪಾಲಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಆ ಭೂಮಿಯು ಸಮುದಾಯದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಜನರು ಇದೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದುಡಿದು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಆಯೋಲಿಂಗ್ ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದ ಜನರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅರ್ಹೆನ್ ತನ್ನ ಹಾಡನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಹಂತವಾಗಿ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಅದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಬೋರಲಾಗಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆ ಮಸಿಯನ್ನು ಕೆರೆದು ತೆಗೆದು, ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಬಳಿಕ, ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಕಲಾವಿದರು ಹಚ್ಚೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಚುಚ್ಚಲು ಅಥವಾ ತಟ್ಟಲು ಯಿಂಗ್ [ಸ್ಟ್ರೋಬಿಲಾಂಥೆಸ್ ಪೆನ್ಸ್ಟೆಮೊನಾಯ್ಡ್ಸ್] ಮರದ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಅರ್ಹೆನ್‌ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗಲೇ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದರು. "ನನ್ನ ಆನ್ಯಾ [ಅಮ್ಮ] ನನಗೆ ಇದನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು" ಎನ್ನುವ 86 ವರ್ಷದ ಈ ಮಹಿಳೆ ಮೊದಲಿಗೆ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕುವಾಗ ಬಹಳ ಹೆದರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

"ಯಿಂಗ್‌ ಮರದಿಂದ ಕಪ್ಪು ಶಾಯಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕುವ ಕಲೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಅರ್ಹೆನ್ ಮಾತು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಶಾಯಿಯನ್ನು ಸಹ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಶಾಯಿಯನ್ನು ಮುಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಅವರು ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. “ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಶಾಯಿ ಎರಡೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬೆರೆತು ಕಡು ಬಣ್ಣ ಬರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿದ ಜಾಗವನ್ನು ಒರೆಸಲು ಉಗುರು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿದ ಮೃದುವಾದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಲು ಪೂರ್ತಿ ಒಂದು ದಿನ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಅರ್ಹೆನ್ ತಮ್ಮ ಪತಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ ಆರು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಸುಮಾರು 140 ಜನರಿಗೆ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಹಚ್ಚೆ ಈಗಲೂ ನೆನಪಿದೆ. "ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ" ಎಂದು ಕೇವಲ ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಆ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ಹಚ್ಚೆಗಳು ಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ - ಅಂದರೆ ಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಮದುವೆಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಕೆಲವು ಹಚ್ಚೆಗಳು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷ ಸದಸ್ಯರ ಸಾಧನೆಗಳ ನೆನಪನ್ನೂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಬದುಕು ಅನೇಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುಗುತ್ತದೆ. ತಂದೆಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವಳು, ಮದುವೆಯಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ, ಮದುವೆಗೆ ಮೊದಲು ಅವಳು ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ ಹಚ್ಚೆಯು ಅವಳ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಮರಣದ ನಂತರವೂ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿಯುವ ಏಕೈಕ ಸಂಗತಿ. ಇದು ಎಂದಿಗೂ ಬದಲಾಗದ ಗುರುತು; ಅವಳು ಯಾರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವಳು ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಗುರುತಿದು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅಮೋ ಕೊನ್ಯಾಕ್.

ಮೊನ್ ಎನ್ನುವ ಊರಿನ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. "ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕುವ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅದನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಎಷ್ಟು ನೋವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಜನರು ಆ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಕತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಥೆಗಳು ಜನಪದ ಕಥೆಗಳಂತೆ ನಮಗೆ ಹರಿದುಬಂದವು, ಈ ಕತೆಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಸ್ಮಯ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಈ ಹಚ್ಚೆಗಳು ಕೇವಲ ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಗುರುತುಗಳಲ್ಲ. ಅವು ನೆನಪಿನ ನಕ್ಷೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಾರಾಂಶದ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು" ಎಂದು 32 ವರ್ಷದ ಈ ಸಂಶೋಧಕ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಕೊನ್ಯಾಕ್‌ ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನರಬೇಟೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧ ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಪುರುಷರ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅವರ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಂಗತಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಹಚ್ಚೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಮೋ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಹಚ್ಚೆಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವರು, "ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಷ್ಟು ನೋವಿನಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ಚರ್ಮವು ಹೇಗೆ ರಕ್ತಸಿಕ್ತವಾಗಿ ಊದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ತಾನು ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಆ ಕುರಿತು ಎಷ್ಟು ಹೆಮ್ಮೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅವರು ನನಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅದೇ ಊರಿನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಪ್ಪತ್ತರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಗೋನ್ಫೆ ಇದ್ದಾರೆ, ಇವರು ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳಿಂದ ಕಲಿತೆರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಂದಿರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ನ್ಗೋನ್ಫೆ ಪಾಲಿಗೆ ಈ ಹಚ್ಚೆ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ರಾಣಿಗೆ - ಅಂದರೆ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಗೆ -ಮಾತ್ರ ಇರುವ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕು. ನ್ಗೋನ್ಫೆ ಅವರು ರಾಣಿಗೆ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು - ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಹಚ್ಚೆ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೋವಿನಿಂದ ಅತಿಯಾಗಿ ಅಲುಗಾಡದಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇವರ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ನ್ಗೋನ್ಫೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ನೋವಿನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾ ಮುಖ ಕಿವುಚಿದರು. ನಂತರ ಆ ಪುರಾತನ ನೆನಪನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕರು.

ಪರಿ ನ್ಗೋನ್ಫೆ ಬೇಟಿಗೆಂದು ತೆರಳಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಂಘ್‌ ಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿನ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಅನೇಕ ಗುಡಿಸಲುಗಳಿದ್ದವು. ನ್ಗೋನ್ಫೆ ಬಹಳ ಸಣ್ಣ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರ ದನಿ ಎಷ್ಟು ಮೆಲ್ಲಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಹಬ್ಬದ ಮೈದಾನದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಜೋರಾದ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರಗಳ ನಡುವೆ ಅವರ ದನಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಅವರ ಬಳಿ ಫೋಟೋಗಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಿದಾಗ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎದ್ದು ಹೋಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಔಪಚಾರಿಕವಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು.

ಅವರ ಹೆಗಲು, ಕಾಲು ಮತ್ತು ಕೈಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಚ್ಚೆಗಳು ಮದುವೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡವು. ಈ ಹಚ್ಚೆಗಳು ಆಭರಣಗಳಿದ್ದಂತೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಅವರು, “ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ತೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದವು, ಹಾಗಾಗಿ ಹಚ್ಚೆಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದವು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ನ್ಗೋನ್ಫೆ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹೆಗಲ ಮೇಲಿನ ಹಚ್ಚೆಯೆಂದರೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ. “ಇದನ್ನು ನನ್ನ ಅಕ್ಕಂದಿರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಬಿಡಿಸಿದ್ದು. ಎಂದು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ ಅವರು "ಅದಕ್ಕೇ ಇದು ನನಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಾದ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮೊನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಯಾಂಗ್ಹಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಅವರು ಮೊದಲ ಹಚ್ಚೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. "ಆಗ ಬಹಳ ನೋವಾಗಿತ್ತು, ನೋವು ತಡೆಯಲಾರದೆ ಅತ್ತಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಅವರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಮದುವೆಯ ನಂತರ, ಅವರು ತಮ್ಮ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಹಚ್ಚೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದನ್ನು ರಾಣಿ ಅಂದರೆ ಅಂಘ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಅರ್ಹೆನ್ ಬಿಡಿಸಿದ್ದರು; ಇವರು ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ನ್ಗೋನ್ಫೆ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಅಕ್ಕನೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮಾತ್ರ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾಹವಾಗಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಮುದಾಯದ ಉಳಿದವರು ಏಕಪತ್ನಿತ್ವವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ, ನ್ಗೋನ್ಫೆ ಪಾಲಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ತು (ಹಚ್ಚೆ) ಹಾಕುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಶಿಯಾಂಗ್ಹಾಚಿಂಗ್ನ್ಯು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಡುಗೆ ಮತ್ತು ಹೊಲದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಜೊತೆಗೆ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆಯನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ತಮ್ಲು, ಕಾಂಗ್‌ಚಿಂಗ್, ವಾಕ್‌ಚಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಂಚಿಂಗ್‌ ರೀತಿಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಮಿಷನ್‌ ಜೊತೆ ಆರಂಭಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಆಗಮನವು ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಸಮುದಾಯದ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿತು. ಶಿಯಾಂಗ್ಹಾಚಿಂಗ್ನ್ಯು ಗ್ರಾಮದ ರೈತರಾದ ಕೈಥೈ ಕೊನ್ಯಾಕ್, ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ದಿನಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕಿದರು. "ಆಗ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರಿರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ನಾವು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿಯೇ ನಾಟಿ ವೈದ್ಯರಿದ್ದರು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಮಿಷನ್‌ ಆಗಮನದಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಯುವಕರ ಹೊಸ ವರ್ಗವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಇವರೇ ಮುಂದೆ 1946ರಲ್ಲಿ 'ಕೊನ್ಯಾಕ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಒಕ್ಕೂಟ'ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಘಟನೆಯಡಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಯಿತು. ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನರಬೇಟೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ತಳೆಯಿತು ಮತ್ತು 1960ರಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಯಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆಗೆ ಅನ್ಯಧರ್ಮೀಯ ಅಥವಾ ಅನಾಗರಿಕ ಆಚರಣೆಗಳೆಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು ಎಂದು ಫೆಜಿನ್ ಕೊನ್ಯಾಕ್ ತಮ್ಮ 'ದಿ ಕೊನ್ಯಾಕ್ಸ್: ಲಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ಯಾಟೂಡ್ ಹೆಡ್‌ಹಂಟರ್ಸ್' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಅಮೋ ಹೇಳುವಂತೆ, ಇಂದು ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಸಮುದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುವಜನರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗಿಂತ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಭಿರುಚಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಶನ್ನಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಚ್ಚೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಾಗಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಈಗಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಹಚ್ಚೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಇಂದು ಕೇವಲ ಸಮುದಾಯದ ಹಿರಿಯರ ಚರ್ಮದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ; ಈ ಕಲೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇದನ್ನು ಕಲಿತ ಅರ್ಹೆನ್ ಮತ್ತು ನ್ಗೋನ್ಫೆ ಅವರಂತಹವರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರು ಹಾಡುವ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಆ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ನೋವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ ರಾಜಕುಮಾರಿಯರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಸರ್ ಪೇಹ್ವಾಂಗ್ ವಾಂಗ್ಸಾ ಕೊನ್ಯಾಕ್, ಪಾಂಗ್ನ್ಯೆಯ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಲೆಮ್ನೆಯ್ ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಅವರಿಗೆ ವರದಿಗಾರರು ವಿಶೇಷ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ

ಅನುವಾದ: ಶಂಕರ. ಎನ್. ಕೆಂಚನೂರು