ಹಿರಿಯರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಊರೇ ಒಟ್ಟಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ

ದುಲೇಶ್ವರಿ ಸೊರೇನ್ ಅವರ ಪಡಿತರ ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನವನ್ನು ಜನವರಿ 1, 1963 ಎಂದು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಶಕ್ತರೂ, ವೃದ್ಧರೂ ಆಗಿರುವ ಈ ಸಂತಾಲ್‌ ಮಹಿಳೆ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಿರಿಯರು. "ಅವರಿಗೆ ಸುಮಾರು 100 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿರಬಹುದು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರ ಮರಿಮಗಳು, 16 ವರ್ಷದ ಪ್ರಮೀಳಾ ಕಿಸ್ಕು.

ನಾವು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದ ಒಂದು ಬಡಾವಣೆಯಾದ ಬಗಾನ್‌ಪಾರಾದಲ್ಲಿರುವ ಆ ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷದ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳೆಯ ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದೆವು. ಇಲ್ಲಿನ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಗಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕಿದ ಕೋಳಿಗಳು ಜಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು - ನಾಯಿಗಳು ಸೋಮಾರಿಯಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ಕೋಳಿಗಳು ನೆಲವನ್ನು ಕುಕ್ಕುವಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿದ್ದವು.

"ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ್...‌ಅಮರ್‌ ನಾತಿನಿರ್‌ ನಾಮ್ [‌ಶಾಂತಿ ನಿಕೇತನ್ ಅದು ನನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗಳ ಹೆಸರು]" ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ದುಲೇಶ್ವರಿಯವರ ಧ್ವನಿ ಕ್ಷೀಣವಾಯಿತು. ಕತ್ತರಿಸಿದ ತಮ್ಮ ಬಿಳಿ ಕೂದಲಿನ ಮೇಲೆ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಆಡಿಸುತ್ತಾ ಒಮ್ಮೆ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕರು.

"ಉಕುನ್ ಹೊಯೆಚಿಲೋ [ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇನಾಗಿತ್ತು]. ಈಗೆಲ್ಲ ಅದನ್ನ ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆಯುವಷ್ಟು ಸಮಯ ಯಾರಿಗೆದೆ? ಅದಕ್ಕೆ ಇವಳು ನನ್ನ ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಳು" ಎಂದು ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಲೇ ದುಲೇಶ್ವರಿ ತನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತಿರುವ ಪ್ರಮೀಳಾ ಕಡೆಗೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸಿದರು. "ಇವಳು (ಪ್ರಮೀಳಾ) ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಲೋಟ ಚಹಾ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ" ಎಂದು ದುಲೇಶ್ವರಿ ಪ್ರೀತಿ ಬೆರೆತ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.

11ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮೀಳಾ ಅಜ್ಜಿಯ ಮರೆವಿನಿಂದಾಗಿ ಮಾತಿನ ತಂತು ತಪ್ಪಿ ಹೋದಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ನಿಂತು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಅವರನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ತಿದ್ದುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಹ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದುಲೇಶ್ವರಿಯವರು ಪ್ರಮೀಳಾ ಮತ್ತು ಮರಿ ಸೊಸೆ ಜಬಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜಬಾ ಅವರಿಗೂ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವಿದೆ. ಇವರೇ ದುಲೇಶ್ವರಿಯವರ ಮುಖ್ಯ ಆರೈಕೆದಾರರು.

ದುಲೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ರೈಸ್ ಮಿಲ್ (ಅಕ್ಕಿ ಗಿರಣಿ) ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎನ್ನುವ ವಿಷಯ ನಮಗೆ ಪ್ರಮೀಳಾರ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯಿತು. ಮೊಮ್ಮಗಳು ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಕತೆಯನ್ನು ನಮ್ಮೆದುರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಜ್ಜಿ ತನ್ಮಯರಾಗಿ ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. "ಆಗ ನಾವು ಬೋಲ್ಪುರದಲ್ಲಿದ್ದೆವು" ಎಂದು ಮಾತಿನ ನಡುವೆ ಹೇಳಿದರು. ಆ ಬದುಕಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳು ಅವರಿಗೆ ತುಣುಕಾಗಿ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅದು ಅವರ ಶ್ರಮದ ಬದುಕಿನ ದಿನಗಳಾಗಿದ್ದವು. "ಅವರು ನಮಗೆ ಕೂಲಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದುಲೇಶ್ವರಿಯವರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಕೂಲಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು ಅಥವಾ ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ಕೂಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತೇ ಎನ್ನುವುದೆಲ್ಲ ನೆನಪಿಲ್ಲ.

ಇಂದು ದುಲೇಶ್ವರಿಯವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಶೌಚಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವಂತಹ ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆರೈಕೆದಾರರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅವರು ಸುಮಾರು 300 ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯದ ನಲ್ಲಿಯ ಬಳಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದುಲೇಶ್ವರಿಯವರು ತಾನೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರಾದರೂ, ಪ್ರಮೀಳಾ ತಕ್ಷಣವೇ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಚಳಿಗಾಲ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಅವರು ಸ್ನಾನವನ್ನೇ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು.

ದುಲೇಶ್ವರಿಯವರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಪರೂಪದ್ದೇನಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 70ರಷ್ಟು ವೃದ್ಧರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಇತರರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಂತೂ ಇನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಎನ್ನುತ್ತದೆ 2017-2018ರ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸ್ಯಾಂಪಲ್‌ ಸರ್ವೇ (ಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌).

"ನಾವು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ನಾವು ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕರೆತರಬೇಕು. ಕೇಳಿದರೆ ಮಗಳ ಮನೆಗೆ ಹೋಗ್ತಿದ್ದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಪ್ರಮೀಳಾ ಹೇಳಿದರು.

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬರಿಗಾಲಿನ ಬೇವಿನ ಕಡ್ಡಿ ತರಲೆಂದು ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಮನೆ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಪ್ರಮೀಳಾ

ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸಂತಾಲಿ ಕುಟುಂಬಗಳೇ ಇದ್ದು, ದುಲೇಶ್ವರಿ ಕೂಡಾ ಇದೇ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ, ಈ ಬಾಗನ್-ಪಾರಾ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂಡೋಪತಂಡವಾಗಿ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕಚ್ಚಾ ಮನೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪಕ್ಕಾ ಮನೆಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಸಂತಾಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಯುವಕರು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರು ತೋಟದ ಕೆಲಸಗಾರರಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡುವವರಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

"ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ತೋಟವಿತ್ತು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ದುಲೇಶ್ವರಿಯವರ ಮಗಳಾದ ರೂಬಿ ಮುರ್ಮು. ಅವರ ಈ ನೆನಪು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಹೆಸರಿಗೆ (ಬಾಂಗ್ಲಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಬಾಗನ್' ಎಂದರೆ ತೋಟ) ಪೂರಕ ವಿವರಣೆಯಂತಿದೆ. ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ, ತೋಟವು ಕಿರಿದಾಗುತ್ತಾ ಬಂದು, ಪಟ್ಟಣ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗಿದೆ.

"ಎಡರಂಗ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು" ಎಂದು ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುವ ರೂಬಿ ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಆ ಹಣ ಒಂದು ಶೌಚಾಲಯ ಕಟ್ಟಿಸಲು ಅಥವಾ ಮನೆಗೆ ಸುಣ್ಣ-ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯಲು ಸಾಕಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕಚ್ಚಾ ಮನೆ ದುಲೇಶ್ವರಿಯವರ ಮಗ ಭರತ್ ಸರೆನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಅಪಘಾತವೊಂದರಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಎಡಭಾಗವು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾದಾಗಿನಿಂದ ಭರತ್ ಸರೆನ್ ಅವರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಮನೆಗೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ತಾವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮನೆಯಿಂದ ತಲಾ 1,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನೇ ಹೊಂದಿರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹಿಳಾ ಯೋಜನೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ ಭಂಡಾರ್ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 1,500 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, “ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಹೊತ್ತು ಊಟ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ” ಎಂದರು.

ದುಲೇಶ್ವರಿಯವರಿಗೆ ಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳೆಂದರೆ ಇಷ್ಟ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರ ಮಗಳು ತಾನು ತಯಾರಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ತರಕಾರಿ ಪಲ್ಯ, ಸಾರುಗಳನ್ನು ಅಮ್ಮನಿಗೆ ತಂದು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. “ಆಗಾಗ ಅಮ್ಮನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮನೆ ಇಲ್ಲೇ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ” ಎಂದರು 60ರ ಆಸುಪಾಸಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ರೂಬಿ. “ನನಗೆ ಅವಳ ಕುರಿತು ಯೋಚನೆ ಕಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅವಳಿಗೆ ಈಗ ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು.”

ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಇಡುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ. ರೂಬಿ ಮನೆಗೆಲಸದ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ 1,500 ರೂಪಾಯಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ವಿಧವಾ ವೇತನವಾಗಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ 1,000 ರೂಪಾಯಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಖರ್ಚು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ರೂಬಿಯವರೇ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗಿನ ಯಾವುದೇ ಆರೈಕೆಯ ನೆರವು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆಯೇ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ.

"ನೊಜೋರ್ ಕೋಮೆ ಗೆಛೆ [ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿ ಮಂದವಾಗಿದೆ. ಆಪರೇಷನ್‌ ಮಾಡಿಸಬೇಕಿದೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ದುಲೇಶ್ವರಿ, ಬಹುಶಃ ಅವರು ಕಣ್ಣಿನ ಪೊರೆ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಯಾರಿಗೂ ಈ ಕುರಿತು ಖಾತರಿಯಿಲ್ಲ.

"ರಾತ್ ಎ ಭಲೋ ಘುಮತೇ ಪರಿ ನಾ [ರಾತ್ರಿ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ]” ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅವರು ಮಾತು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ವಯಸ್ಸಾದವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಬಾರದಿರುವ ಕುರಿತು ದೂರುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ತನಕವೂ ಮಲಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದ ಸಂತಾಲರಿಗೆ ಇಂದು ಜಲ್‌, ಜಂಗಲ್‌, ಜಮೀನ್‌ ಯಾವುದೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ವಾಸಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲು, ಒಗ್ಗೂಡಲು ಅಥವಾ ಕುಣಿಯಲು ಸಾಕ ಸ್ಥಳವೇ ಇಲ್ಲ. "ಇದುಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನ ವಿಧಾನದ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸಂತಾಲ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ ಬೋರೊ ಬಾಸ್ಕಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದು ಮಗುವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಇಡೀ ಊರಿನ ಸಹಕಾರ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ರೂಢಿ ಮಾತು. ಹಾಗೆಯೇ ಹಿರಿಯರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹ ಇಡೀ ಊರೇ ಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಸಹ ಸತ್ಯದ ಮಾತು. ಬಾಗನ್‌ಪಾರಾದ ದುಲೇಶ್ವರಿಯಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ನಗರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. "ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೋ ಅಥವಾ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೋ?" ಎಂದು ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ನಗುವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ದುಲೇಶ್ವರಿ.

ಈ ವರದಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ವರದಿಗಾರರು ಪ್ರಳಯ್ ಮನ್ನಾ ಅವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ