ইৰান যুদ্ধৰ ফল ভুগিছে, ট্ৰেক্টৰ এৰি কৃষকে হাল যুটিছে

টুকাৰাম মাচালে দুটা ডাঙৰ ডাঙৰ প্লাষ্টিকৰ গেলন মটৰ চাইকেলত বান্ধি লৈছে। এতিয়া তেওঁ নিজৰ ট্ৰেক্টৰৰ বাবে ডিজেল কিনিবলৈ চহৰলৈ যাব। তেওঁ পোনে পোনে ট্ৰেক্টৰখনকে লৈ যাব পাৰিলেহেঁতেন, কিন্তু নিয়া নাই যে?

“সেইটো কৰিবলৈ গ’লে দেখোন তেল আৰু পইচা দুয়োটাই যাব,” মাচালে কয়। এক লিটাৰ ডিজেলেৰে ট্ৰেক্টৰ এখন খুব বেছি পাঁচ কিলোমিটাৰ চলিব, “এতিয়া ডিজেলৰ দাম লিটাৰত ১০০ টকা হৈছে।” তাতে আকৌ এটা পেট্ৰ’ল পাম্পত গ’লে নহ’ব। ইটোৰ পিছত সিটোলৈ যাবলগীয়া হয়। মানে কেৰেলাতকৈ গুটি দীঘল হোৱা কাৰবাৰ এটা হ’ব।

ডিজেলৰ যোগান এতিয়া সীমিত হৈ পৰিছে।

“সিহঁতে এবাৰত কেইলিটাৰমানহে দিয়ে,” মহাৰাষ্ট্ৰৰ খৰাংপীড়িত ধাৰাশিৱ জিলাৰ ভুম চহৰৰ পৰা প্ৰায় ২৫ কিলোমিটাৰ দূৰৰ ৱাকৱাড় গাঁৱৰ ৫৩ বছৰ বয়সীয়া কৃষকগৰাকীয়ে কয়।

তেওঁ কয়, “মই পাঁচটা বেলেগ বেলেগ পেট্ৰ’ল পাম্পলৈ যাওঁ, যাতে দিনটো জোৰাকৈ অন্ততঃ ২০-২৫ লিটাৰমান ডিজেল গোটাব পাৰো।” ভুম চহৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে পেট্ৰ’ল পাম্পৰ সংখ্যা বৰ কম আৰু বহুত আঁতৰে আঁতৰে আছে।

কোনো কোনো দিনা মাচালে ডিজেলৰ সন্ধানত এটা পাম্পৰ পৰা আনটো পাম্পলৈকে ৭০-৮০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত গাড়ী চলাবলগীয়া হয়। তেওঁ কয়, “দুই-তিনিদিনৰ মূৰত অলপ তেল পালে নিজকে ভাগ্যৱান বুলিয়েই ক’ব পাৰি।” কেতিয়াবা আকৌ পেট্ৰ’ল পাম্পবোৰে প্লাষ্টিকৰ জাৰত ডিজেল নিদিয়া হয় আৰু ট্ৰেক্টৰখন পাম্পলৈ লৈ আহিবলৈ কয়।

খাৰিফ শস্যৰ বতৰৰ ঠিক আগে আগে মে’ মাহত ডিজেলৰ চাহিদা হঠাতে বহুত বাঢ়ি গৈছিল। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু তৈল কোম্পানীবোৰে পশ্চিম এছিয়াৰ যুদ্ধৰ পৰিস্থিতি স্বত্বেও ইন্ধনৰ কোনো নাটনি হোৱা নাই বুলি দাবী কৰি আহিছে যদিও বাস্তৱ ছবিখন তাৰ বিপৰীত। ১৫ৰ পৰা ৯ মে’ৰ ভিতৰত চাৰিবাৰকৈ পেট্ৰ’লৰ দাম বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত চহৰসমূহ বেছিকৈ প্ৰভাৱান্বিত হৈছিল।

ভিতৰুৱা ঠাইবোৰত ডিজেলৰ বাবে হাহাকাৰ বাঢ়িছে। আৰু এয়া কোনো উৰাবাতৰি নহয়। ভালেমান জিলাত উদ্বিগ্ন কৃষকে ডিজেলৰ বাবে দীঘলীয়া শাৰী পাতিছে। সীমিত ক্ৰয় আৰু অনিশ্চিত যোগানক লৈ শংকিত হৈ পৰিছে।

এই উদ্বিগ্নতাত ভোগা হাজাৰ হাজাৰ কৃষকৰ মাজৰ এগৰাকী মাচাল।

ধনগৰ সম্প্ৰদায়ৰ মাচালৰ দুই একৰ খেতিমাটি আছে। দুগ্ধ উৎপাদন তেওঁৰ আয়ৰ মূল উৎস। পৰিয়ালটোৱে সৰু এখন গেলামালৰ দোকান চলায়। দুখন ট্ৰেক্টৰ আছে। সেই দুখন ওচৰ-চুবুৰীয়া গাঁৱত ভাৰাত দি বছৰটোৰ বিভিন্ন সময়ত তেওঁ অতিৰিক্ত দু-পইচা উপাৰ্জন কৰে।

অদুৰ ভৱিষ্যতে ইন্ধনৰ নাটনি আৰু মূল্যবৃদ্ধিৰ আশংকাত মানুহে আগতীয়াকৈ তেল কিনি মজুত কৰি থোৱাৰ বাবেও এই নাটনি আংশিকভাৱে বৃদ্ধি পাইছে। চৰকাৰী তথ্য অনুযায়ী কিছুমান ঠাইত ইন্ধনৰ গড় বিক্ৰী স্বাভাৱিকতকৈ ১৫০ শতাংশ বাঢ়িছে।

নাচিকৰ দৰে জিলাতো ই দুয়োদিশৰ পৰাই কৃষকক মাধমাৰ শোধাইছে। এফালে পিয়াজৰ দাম হোৰাহোৰে নামিছে, আনফালে ইন্ধনৰ দাম হৈ পৰিছে আকাশলংঘী। “মই মোৰ পিয়াজখিনিৰ দাম কুইণ্টলত মাত্ৰ ২১১ টকাকৈ পালো,” শ্ৰী সাই পেট্ৰ’ল পাম্পত এই প্ৰতিবেদকৰ সৈতে কথা পতা কৃষক সুৰেশ কাৰভাৰি গাইকোৱাডে কয়। কুইণ্টলত ২১১ মানে কিলোত মাত্ৰ ২.১১ টকা।

নাগপুৰৰ পৰা নাচিক সংযোগী সমৃদ্ধি ঘাইপথৰ কাষৰ পেট্ৰ’ল পাম্পবোৰ আৰু শম্ভাজী নগৰ জিলাৰ বৈজাপুৰ, য়েওলা আৰু নাচিকৰ মধ্যৱৰ্তী চহৰবোৰত ট্ৰেক্টৰ আৰু মটৰচাইকেল লৈ মানুহে ডিজেলৰ টেংকাৰ অহালৈ মাজনিশালৈকে শাৰী পাতি ৰৈ থাকে। যোৱা সপ্তাহত এই প্ৰতিবেদকে দেখা কেইবাটাও পাম্পত ডিজেল বা পেট্ৰ’ল উপলব্ধ নোহোৱাৰ ফলক আঁৰি থোৱা দেখা গৈছিল।

আটাইতকৈ বেছি ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে ক্ষুদ্ৰ খেতিয়কশ্ৰেণী। ট্ৰেক্টৰ ভাড়ালৈ দিয়া কৃষকে এতিয়া খেতিয়কক ডিজেলৰ যোগাৰ নিজে কৰি ল’বলৈ কোৱা আৰম্ভ কৰিছে। ডাঙৰ কৃষকসকলে ড্ৰাম আৰু টেংকীত ডিজেল জমা কৰিবলৈ লৈছে। নাচিকৰ ৱানি বজাৰৰ এজন পিয়াজ খেতিয়কে পাৰিক জনোৱা মতে তেওঁ ইতিমধ্যে প্ৰায় ২,০০০ লিটাৰ ডিজেল জমা কৰি থৈছে।

সমগ্ৰ মহাৰাষ্ট্ৰৰ সামাজিক গণমাধ্যমৰ মঞ্চবোৰ পেট্ৰ’ল পাম্পৰ বাহিৰত ওৰে ৰাতি শাৰী পাতি থকা ট্ৰেক্টৰৰ লানি, শাৰী পতা কৃষকৰ মাজত হোৱা তৰ্ক-বিতৰ্ক আৰু ডিজেলৰ সন্ধানত কৃষকে ইটো এৰি সিটো পেট্ৰ’ল পাম্পলৈ যোৱা দৃশ্যৰ ভিডিঅ’ৰে ভৰি পৰিছে।

ডিজেলৰ বাবে হোৱা এই হাহাকাৰ কেতিয়াবা আকৌ অপ্ৰত্যাশিত ঘটনালৈও পৰিণত হৈছে।

আনীছ পাঠানৰ (৪৮) জালনা জিলাৰ আমবাদ তহচিলৰ শ্বাহপুৰ গাঁৱত এক একৰ খেতিমাটি আছে। তেওঁ খেতিৰ লগতে দিনহাজিৰা কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে। ট্ৰেক্টৰৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ বলদ গৰুৰে হাল বাইছে। “ট্ৰেক্টৰৰ ভাৰা বাঢ়িছে, প্ৰতি একৰত ১,০০০ টকাৰ পৰা বাঢ়ি ১,৫০০ টকা হৈছে,” তেওঁ কয়। “ট্ৰেক্টৰে আধা দিনত কৰা কামখিনি কৰিবলৈ বলদ হালক দুদিন সময়ৰ প্ৰয়োজন হয়। কিন্তু পইচা বাচে,” শ্বাহপুৰ আৰু তাৰ দাঁতিকাষৰীয়া অঞ্চলত প্ৰায় ৫০০ হাল বলদ গৰু আছে বুলি তেওঁ কয়।

“এইবছৰ প্ৰায়ভাগ খেতিয়কে ট্ৰেক্টৰৰ সলনি বলদ গৰুৰেই মাটি চহাইছে।”