চাংৱিৰ প্ৰগতি গতিৰুদ্ধ কৰিছে ইৰাণ যুদ্ধই

২০১৯ চনৰ ডিচেম্বৰত ছত্ৰপতি শম্ভাজীনগৰস্থিত এটা পৰিবহন প্ৰতিষ্ঠানত দীৰ্ঘদিন ধৰি ট্ৰাক চলাই অহা ৫০ বছৰীয়া সুভাষ বিক্কড়ে জীৱনৰ এক নতুন পথত খোজ দিছিল, তেওঁৰ আছিল হাবিয়াস।

“মই আৰু মোৰ দুজন বন্ধুৱে লগ লাগি আমাৰ নিজৰে এটা পৰিবহন প্ৰতিষ্ঠান গঢ়ি তুলিলো আৰু তিনিখন ট্ৰাক আৰু কণ্টেইনাৰ ক্ৰয় কৰিলো। আমি আটাইকেইজন একেখন গাঁৱৰে আছিলো আৰু দেশৰ চুক-কোণলৈকে আমাৰ ট্ৰাক চলিছিল। পুণেৰ এজন বন্ধুৱে গেৰাণ্টৰ হিচাপে আমাক সহায় কৰিছিল।”

এনেকৈ এজন সাধাৰণ গাড়ীচালকৰ পৰা মালিকলৈ ৰূপান্তৰ হোৱাৰ এক বিস্ময়কৰ যাত্ৰাৰ আৰম্ভণি হৈছিল। এয়া কেৱল বিক্কড় আৰু তেওঁৰ অংশীদাৰসকলেই নহয়, বৰঞ্চ তেওঁৰ গাঁও সাৰণি চাংৱিৰ ৮০ গৰাকী যুৱকো এই বিস্ময়কৰ যাত্ৰাৰ সহযোগী হৈ পৰিছিল। ১,৪৬০ জনসংখ্যাৰ এই গাঁওখনৰ এক চতুৰ্থাংশ পৰিয়ালেই ট্ৰাক পৰিবহন ব্যৱসায়ৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছিল। উল্লেখ্য যে সাৰণি চাংৱি খৰাংপ্ৰৱণ বীড় জিলাৰ কেইজ তহচিলৰ অন্তৰ্গত এখন গাঁও।

২০২৫ চনলৈ সাৰণি চাংৱি গাওঁখন ট্ৰাক আৰু ট্ৰাক কণ্টেইনাৰ (যাক কাৰ্গো কন্টেইনাৰ বুলিও কোৱা হয়)ৰ গাঁৱলৈ পৰিণত হৈছিল। সেই ৮০ গৰাকী পুৰুষে একেলগে ৪০০ খন ট্ৰাক আৰু লোডিং কন্টেইনাৰৰ অধিকাৰী হৈছিল। ব্যৱসায় অতি ক্ষিপ্ৰগতিত সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল। আনকি দেশৰ আগশাৰীৰ বৃহৎ পৰিবহন প্ৰতিষ্ঠানসমূহেও তেওঁলোকক ঠিকাৰ কাম দিছিল। বহুতে ইজনে সিজনৰ ঋণৰ জামিনদাৰ হৈ সফলতাৰ নতুন সোপান বগাইছিল। গাঁৱৰ সৰপঞ্চ সুনীল কেদাৰে পাৰিক জনাইছিল: “আমি পথাৰত আটাইবোৰ ট্ৰাক একলগ কৰি পূজা-অৰ্চনাৰে দেৱালী উৎসৱ উদযাপন কৰিছিলোঁ।”

ট্ৰাক কণ্টেইনাৰ আছিল গাওঁখনৰ নতুন আৰাধ্য দেৱতা।

কিন্তু বৰ্তমান বৃহৎ সংখ্যক সেই ট্ৰাক আৰু কণ্টেইনাৰবোৰ গন্তব্য স্থানত অথবা বিভিন্ন ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথত থমকি ৰৈছে। এই প্ৰতিবেদকে গৈ গাঁওখনত কেইখনমানহে ট্ৰাক দেখিলে। ইৰাণৰ ওপৰত আমেৰিকা-ইজৰাইলৰ যুদ্ধই সাৰণি চাংৱিৰ এই সংমৃদ্ধিৰ গতিৰুদ্ধ কৰিলে। যি সমৃদ্ধিৰ গতি ইতিমধ্যে ক্ৰমবৰ্ধমান ৰোড টেক্সকে ধৰি আন বিভিন্ন কাৰণত ইতিমধ্যে লেহেম হৈ পৰিছিল।

বিক্কড়ৰ বন্ধু ৪২ বৰ্ষীয় হনুমন্ত পাৱাৰে কয়, “যুদ্ধখন আচলতে আমাৰ সমস্যাবোৰত নতুন এক সংযোজনহে।”

ডিজেলৰ মূল্য ২০১৯ চনত ৬০ টকা আছিল। কিন্তু নাটনি আৰু যুদ্ধৰ বাবে আতংকিত হৈ মানুহে ব্যাপক হাৰত ক্ৰয় কৰাৰ ফলত এতিয়া প্ৰতি লিটাৰত ১০০ টকা হৈছেগৈ। অনানুষ্ঠানিকভাৱে ইন্ধন যোগান নিয়ন্ত্ৰিত কৰাৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ডিজেল পোৱাটো কঠিন হৈ পৰিছে। ১৫ খন ট্ৰাকৰ গৰাকী তথা সমগ্ৰ ভাৰততে মূলতঃ ইলেকট্ৰনিক আৰু নিত্য ব্যৱহাৰ্য উপভোক্তা সামগ্ৰী পৰিবহন কৰা পাৱাৰ এতিয়া চিন্তিত।

“এতিয়া আৰু ট্ৰাক পৰিবহনৰ ব্যৱসায় মুঠেই লাভজনক হৈ থকা নাই," বিক্কড়ে কয়। এই প্ৰতিবেদকে তেওঁৰ কাৰ্যালয়ৰ ওচৰত ডাঙৰ কন্টেইনাৰ থকা মাত্ৰ চাৰি কি পাঁচখন ট্ৰাকহে ৰখাই থোৱা দেখিবলৈ পাইছিল। চাংৱিৰ কাৰ্যালয়ত পাৰিৰ সৈতে হোৱা কথোপকথনত তেওঁ কয়, “অত্যধিক টোল টেক্স, ডিজেলৰ নাটনিয়ে আমাৰ পৰিবহন ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিছে। ডিজেলৰ অভাৱৰ বাবে আমাৰ কেইখনমান ট্ৰাক বিভিন্ন ঠাইত আবদ্ধ হৈ আছে।” চালকৰ দৰমহা, পৰিবহনৰ অৱপৰিৱৰ্তিত ভাড়া আৰু অন্যান্য নানান সমস্যাই আমাক আগুৰি ধৰিছে। মেৰামতিৰ খৰচো আকাশলংঘী হৈ পৰিছে।

“আপোনাৰ বিশ্বাসেই নহ’ব কিন্তু শম্ভাজীনগৰৰ (পূৰ্বৰ ঔৰংগাবাদ) পৰা বেংগালুৰুলৈ গৈ পুনৰ উভতি অহা এবাৰ যাত্ৰাতে আমি পথ টোল টেক্স হিচাপে ৪০,০০০ টকা ভৰিবলগীয়া হয়। সেই সমগ্ৰ যাত্ৰাৰ বাবে আমি ভাড়া হিচাপে ৫৫,০০০ টকা পাওঁ, কিন্তু ইন্ধনৰ খৰচ, চালকৰ দৰমহা, তেওঁলোকৰ খোৱা-বোৱা আৰু অন্যান্য বিবিধ খৰচ ধৰি আমাৰ ৬০ৰ পৰা ৭০,০০০ টকা পৰ্যন্ত খৰচ হয়,” হনুমন্ত পাৱাৰে কয়। তেওঁ লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে ইৰাণৰ সংঘাত আৰম্ভ হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাৰতৰ নিজা নীতিসমূহে ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়সমূহক শ’লঠেকত পেলাইছিল।

ইৰাণৰ ওপৰত যুদ্ধখনে কেৱল ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ীৰ কফিনত শেষৰটো গজালহে মাৰিলে। ডিজেলৰ মূল্য অভাৱনীয় হাৰত বাঢ়িল। সৰপঞ্চগৰাকী বাহিৰে আমি কেৱল বিক্কড় আৰু পাৱাৰকহে লগ পালো। আন বহুতেই নতুন নতুন সমস্যাবোৰৰ সৈতে মোকাবিলা কৰি আছিল।

চাংৱিত ঘাইকৈ বাঞ্জাৰী সম্প্ৰদায়ৰ লোকৰ বসতি। মহাৰাষ্ট্ৰত যাযাবৰী জনজাতি হিচাপে তালিকাভুক্ত তেওঁলোকৰ ঘাই জীৱিকা হৈছে কুঁহিয়াৰ কটা। মাৰাঠৱাড়াৰ হাজাৰ হাজাৰ পৰিয়ালে প্ৰতি বছৰে শীতকালত চেনি উৎপাদনকাৰী অঞ্চলসমূহলৈ কুঁহিয়াৰ কাটিবলৈ আৰু চেনি কলবোৰত দিনহাজিৰাৰ বাবে প্ৰব্ৰজন কৰে। বিক্কড় আৰু পাৱাৰৰ পিতৃ-মাতৃয়েও বছৰ বছৰ ধৰি এই কামকে কৰিছিল। কিন্তু এই দুজন বন্ধুৱে নিজে কিশোৰ অৱস্থাতে কামৰ সন্ধানত শম্ভাজীনগৰলৈ ঢাপলি মেলিছিল।

তেনেই সীমিত শিক্ষা, কঠোৰ পৰিশ্ৰম আৰু সাহসেৰে সকলো শংকা-অনিশ্চয়তা মুৰ পাতি লৈ চাংৱিৰ এই ট্ৰাক চালক তথা মালিকসকলে ২০২৫ চনৰ ভিতৰত দৰিদ্ৰতা আৰু নিৰক্ষৰতা নেওচি, কৰ্মৰ বাবে কৰা বছৰেকীয়া প্ৰব্ৰজনৰ অন্ত পেলাইছিল। খেতিমাটি কিনিছিল আৰু মনেবিচৰা ধৰণে পকীঘৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। ব্যৱসায় সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে তেওঁলোকে ব্যৱসায়ত আৰু ট্ৰাক যোগ দিছিল। ফলত চাংৱি আৰু ওচৰ-পাজৰৰ গাঁৱৰ যুৱক-যুৱতীসকলৰ বাবে ট্ৰাক চালক, সহায়কাৰী আৰু কাৰ্যালয়ৰ কৰ্মচাৰী আদি বিভিন্ন সংস্থাপনৰ সুযোগ-সুবিধা বাঢ়িছিল।

কিন্তু বিধিপথালি দিবলৈ আহি পৰিল সমান্তৰালভাৱে ধাৰাবাহিক চৰকাৰী নীতি, নতুন কৰ আৰু টোল টেক্স। ফলত ব্যৱসায়ত ব্যয় বাঢ়িল। ২০১৯ চনত এখন ট্ৰাক আৰু কন্টেইনাৰৰ মূল্য আছিল ১৯ লাখ টকা। বৰ্তমান এয়া হৈছেগৈ ২৭ লাখ টকা। চাংৱিৰ সৰহভাগ বাহন বেংক আৰু ব্যক্তিগত বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা সাত বছৰীয়া সম-মাহেকীয়া কিস্তি বা সহজ মাহেকীয়া কিস্তিৰ জৰিয়তে ঋণ লোৱা হৈছিল। এই কিস্তিবোৰ এতিয়া আৰু কোনো কাৰণতে সহজ হৈ থকা নাই।

পাৱাৰে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰাৰ সময়ত এখন ট্ৰাকৰ পৰা মাহত ডেৰ লাখ পৰ্য্যন্ত মুনাফা আহিছিল। ট্ৰাক চালক হিচাপে তেওঁ যিমানখিনি দৰমহা পালেহেঁতেন, তাতকৈ ১০-১৫ গুণ বেছি। বেছি ট্ৰাক, দীঘলীয়া যাত্ৰা, ক্ষীপ্ৰ ব্যৱসায় মানে আৰু বেছি মুনাফা। কিন্তু এতিয়া প্ৰতিটো যাত্ৰাত তেওঁলোক লোকচানৰ সন্মুখীন হ’বলৈ ধৰিছে।

বিক্কড় আৰু পাৱাৰ এটা সময়ত চাংৱিৰ ডেকাল’ৰাহঁতৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাস্বৰূপ আছিল। তেওঁলোক হৈ পৰিছিল নতুন কিবা এটা কৰাৰ সাহস। কিন্তু তেওঁলোকেই এতিয়া আত্মবিশ্বাস হেৰুৱাই পেলাই কৈছে, “ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰাৰ এইটো ভাল সময় নহয়। চৰকাৰী নীতি, বিশেষকৈ কৰনীতিয়ে বিধি পথালি দিছে।”

আৰু ইৰাণৰ ওপৰত যুদ্ধ তেওঁলোকৰ অনিৰুদ্ধ গতিত চলা ট্ৰাকৰ চকাত সোমাই পৰা গজাল।