ഉപ്ലാഗഡ്: വായിലലിയുന്ന വെണ്ണ

“ഇലക്ട്രിക്ക് യന്ത്രങ്ങൾ ഈ പരമ്പരാഗത രീതിയെ ഇല്ലാതാക്കും.” ഇരുവശത്തും പിടികളുള്ള നേതാര - കട്ടികൂടിയ പരുത്തിക്കയർ - വലിച്ച്, ഒരു പാത്രത്തിലെ തൈര് കടഞ്ഞുകൊണ്ട്, രായലി ബായി പറയുന്നു. ആ കടയുന്ന ശബ്ദത്തിനും മീതെ മുഴച്ചുനിന്നു അവരുടെ ശബ്ദം. പിൻഭാഗത്തുള്ള ചെറിയ കുന്നിൽ കിളികളുടെ ചിലമ്പൽ കേൾക്കാം.

ഗുജറാത്തിൻ്റെ അതിർത്തിയിലുള്ള രാജസ്ഥാൻ്റെ സിരോഹി ജില്ലയിലെ ഉപ്ലാഗഡ് ഗ്രാമത്തിൽ അപ്പോൾ സമയം രാവിലെ 5.30 ആയിരുന്നു. കുന്നുമ്പ്രദേശമായ അവിടെ അളുകളുടെ സഞ്ചാരം അധികവും മോട്ടോർസൈക്കിലാണ്. ഗ്രാമത്തിലെ, മുകളിലേക്കും താഴേക്കും നീളുന്ന കോൺക്രീറ്റ് പാതകൾ അതിനനുയോജ്യമാണെങ്കിലും അപകടസാധ്യതയും കുറവല്ല. തട്ടുയരം കുറഞ്ഞ, അടച്ചുറപ്പുള്ളതും അല്ലാത്തതുമായ വീടുകൾ വഴികളുടെ ഇരുവശത്തും കാണാം. രായലിയുടെ അടച്ചുറപ്പുള്ള വീടുപോലെ, മിക്ക വീടുകളിലും രണ്ട് മുറികളും ഒരു അടുക്കളയും ഒരു വരാന്തയുമുണ്ടാകും. ഗ്രാമത്തിന് വെളിയിൽ ഒരു ചെറിയ കുന്നിലാണ് രായലിയുടെ വീട്. വണ്ടികൾ വീട്ടുമുറ്റംവരെ എത്തില്ല. അല്പം നടക്കുകതന്നെ വേണം.

രായലി ബായിയെപ്പോലെ, ഉപ്ലഗഡ് ഗ്രാമത്തിലെ മിക്കവരും ഗരാസിയ സമുദായക്കാരാണ്. സംസ്ഥാനത്ത് അവർ പട്ടികഗോത്രമാണ്. 40 വയസ്സ് കഴിഞ്ഞ അവർ സ്കൂളിൽ പോയിട്ടില്ല. അത് അസാധാരണമല്ല സ്ത്രീകളിൽ 10-ഉം പുരുഷന്മാരിൽ 27-ഉം ശതമാനവുമാണ് സാക്ഷരർ (2011-ലെ സെൻസസ്)

പശുവിൻ്റെ പാൽ കറന്നുകൊണ്ടാണ് രായലി ബായിയുടെ ഒരു ദിവസം ആരംഭിക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിന് സ്വന്തമായുള്ള നാല് നാടൻ പശുക്കളിൽ രണ്ടെണ്ണത്തിനെ മാത്രമാണ് ഇപ്പോൾ കറക്കുന്നത്. ദിവസത്തിൽ രണ്ടുതവണ കറക്കും. ഓരോ തവണയും 1 മുതൽ 1.5 ലിറ്റർവരെ കിട്ടും. വീട്ടിലെ ആവശ്യത്തിന് മാത്രമാണ് പാൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

പാൽ കറന്നതിനുശേഷം പശുക്കളെ മേയാൻ വിട്ട് അവർ വെണ്ണയുണ്ടാക്കാനും പാചകം ചെയ്യാനും ഇരിക്കും. ഭർത്താവ് സാവ റാം ചിലപ്പോൾ സഹായിക്കാറുണ്ട്. വീട്ടുപണികൾക്ക് പുറമേ കുടുംബത്തിന് സ്വന്തമായുള്ള മൂന്ന് ഭിഗ (കഷ്ടിച്ച് 1.4 ഏക്കർ) സ്ഥലത്ത് രായലി ബായി തട്ടുകൃഷിയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. സ്വന്തം ഉപയോഗത്തിന്.

ഉറങ്ങാൻ പോകുന്നതിന് മുമ്പ് അവസാനമായി ചെയ്യുന്ന ജോലിയാണ് വെണ്ണയുണ്ടാക്കൽ.

“ഇലക്ട്രിക്ക് യന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വെണ്ണയും നെയ്യും ഉണ്ടാക്കിയാൽ ഇത്രയും രുചി കിട്ടില്ല,” കയറിൻ്റെ ഇടവും വലവുമുള്ള കയറുകൾ ഇരുകൈകളുംകൊണ്ട് മാറി മാറി വലിച്ചുകൊണ്ട് അവർ പറയുന്നു. രണ്ടുമൂന്ന് ദിവസം കൂടുമ്പോഴാണ് രായലി ബായി വെണ്ണയുണ്ടാക്കുന്നത്. “സമയവും അദ്ധ്വാനവും ലാഭിക്കാം,” അവർ പറയുന്നു.

ജോലി തുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ, വെണ്ണയുണ്ടാക്കുന്ന സ്ഥലം വൃത്തിയാക്കുന്നു. ശേഷം ഒരു പരുത്തിസഞ്ചി വിരിച്ച്, അതിൽ ഒരു ഡെഗ്ച (വലിയ പാത്രം) വെക്കുന്നു. നിലത്ത് ഒരു ലോഹദണ്ഡ് ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഇളക്കാൻ പറ്റുന്നതല്ല.

കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് ദിവസം ശേഖരിച്ച തൈർ അവർ ഈ വലിയ പാത്രത്തിലേക്ക് ഒഴിക്കുന്നു. പിന്നീട്, രാവി എന്ന പേരുള്ള നീളമുള്ള മുളങ്കോൽ കൊണ്ടുവരുന്നു. അതിൻ്റെ അടിയിലായിട്ടാണ്, മൂന്ന് കൂർത്ത അഗ്രങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ കടച്ചിൽ ഉപകരണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദണ്ഡുകളെ ബന്ധിപ്പിച്ച് രണ്ട് കയറുകൾ കാണാം. രാവി ദണ്ഡിൻ്റെ അടിഭാഗം പാത്രത്തിലായിരിക്കും. മറ്റേ ദണ്ഡ് തിരിച്ചാണ് തൈർ കടയുന്നത്.

പാരി സന്ദർശിച്ച ദിവസം രാവിലെ, രായലി ബായി, അഞ്ച് മിനിറ്റുകൊണ്ട് തൻ്റെ ഉപകരണം ഘടിപ്പിച്ചു. എന്നിട്ട് കയറെടുത്ത് ദണ്ഡിൻ്റെ ചുറ്റും കെട്ടി, നിന്നുകൊണ്ട്, താളാത്മകമായി തൈർ കടയാൻ തുടങ്ങി. 30 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ മോരിൽനിന്ന് വെണ്ണ പൊന്തിവന്നു.

തൈരിൻ്റെ അളവനുസരിച്ചാണ് സമയമെടുക്കുക എന്ന് അവർ വിശദീകരിച്ചു. “മൂന്ന് ദിവസത്തെ തൈരിന് (ഏകദേശം 5-6 കിലോ വരും) ഒരു മണിക്കൂറെടുക്കും.” വെണ്ണ ഊറിവന്നാൽ, രായലി ബായി കൈ കഴുകി, അത് വടിച്ചെടുക്കും. കൂട്ടാനുകൾക്കും ചപ്പാത്തിക്കും എല്ലാം വെണ്ണ ചേർക്കും. ബാക്കിയുള്ളത് നെയ്യിനായി മാറ്റിവെക്കും.

രായലി ബായിയും മറ്റ് ഗ്രാമീണരും അവരുടെ വിളവുകളും പാലുത്പന്നങ്ങളും വിൽക്കാറില്ല. ഈ പ്രദേശത്ത്, ഒരു ലിറ്റർ പാലിന് 35 രൂപ വിലയുണ്ട്. നാടൻ നെയ്യിന് ഒരു കിലോയ്ക്ക് 1,000 രൂപയും. 10 കൊല്ലം മുമ്പ് ഒരു കിലോയ്ക്ക് 300 രൂപ മാത്രമായിരുന്നു വില. വീട്ടിലുണ്ടാക്കിയ നെയ്യിന് കൂടുതൽ വില കൊടുക്കാൻ ആളുകൾ തയ്യാറാണ്. ഇതെല്ലാം വിൽക്കാനുള്ള ഒരു സംവിധാനവും ഗ്രാമത്തിലില്ല. അതിനാൽ, ആർക്കെങ്കിലും വേണമെന്ന് ആരെങ്കിലും പറഞ്ഞറിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ വിൽക്കാൻ കഴിയൂ.

മിക്ക ഗ്രാമീണർക്കും രണ്ടോ മൂന്നോ ഭിഗ ഭൂമിയും, പശുക്കളും ആടുകളും കോഴികളും സ്വന്തമായുണ്ട്. ഉത്തർ പ്രദേശ് കഴിഞ്ഞാൽ, ഏറ്റവുമധികം വളർത്തുമൃഗങ്ങളുള്ള രണ്ടാമത്തെ സംസ്ഥാനമാണ് രാജസ്ഥാൻ. 56.8 ദശലക്ഷം വളർത്തുമൃഗങ്ങളുണ്ട് അവിടെ. ചില ഗ്രാമവാസികൾ, 13 കിലോമീറ്റർ അപ്പുറത്തുള്ള അബു റോഡ് പട്ടണത്തിൽ ദിവസജോലിക്കും പോകാറുണ്ട്.

രായലിയുടെ ഭർത്താവ് സാവ റാം 9-ആം ക്ലാസ്സുവരെ മാത്രമേ പഠിച്ചിട്ടുള്ളു രണ്ടര പതിറ്റാണ്ടായി, ജനചേതന എന്ന ഒരു സന്നദ്ധസംഘടനയിൽ ഫീൽഡ് വർക്കറായി ജോലി ചെയ്യുന്നു. പ്രതിമാസം 12,000 രൂപ ശമ്പളത്തിന്. രാവിലെ 10 മണിക്ക് പോയാൽ വൈകീട്ട് 6-7 മണിക്ക് തിരിച്ചെത്തും.

ദമ്പതിമാരുടെ മൂത്ത മകൻ സുനിലാൽ കർഷകനാണ്. വിവാഹം കഴിച്ച് സമീപഗ്രാമത്തിൽ താമസിക്കുന്നു. ഇളയ രണ്ട് കുട്ടികൾ, കമലയും റോഷൻലാലും കൊളേജ് വിദ്യാഭ്യാസം കഴിഞ്ഞ് സർക്കാർ ജോലിയിൽ കയറണമെന്നാണ് സാവ റാമിൻ്റെ മോഹം. “ഡിഗ്രി കഴിഞ്ഞ്, ഒരു നല്ല സർക്കാർ ജോലിയിൽ അവർ കയറുന്നത് കണ്ടാൽ മതി എനിക്ക്,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

ഉപ്ലാഗഡിലെ സ്കൂളിൽ സെക്കൻഡറിവരെ മാത്രമേ ഉള്ളു. അതിനാൽ, 17 വയസ്സുള്ള കമലയും 16 വയസ്സുള്ള റോഷൻലാലും സിരോഹി ജില്ലയിൽത്തന്നെയുള്ള സമീപഗ്രാമമായ ഓറിലെ ഗവണ്മെൻ്റ് സീനിയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ ചേർന്നു. ഹോസ്റ്റലിലാണ് അവരുടെ താമസം. മേയ് മാസമായതിനാൽ വേനലവധിക്ക് അവർ വീട്ടിലെത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവരുടെ അമ്മ അതിൻ്റെ തിരക്കിലുമാണ്. ഹൽവയും നാടൻ നെയ്യുമൊക്കെ അവരെ ഊട്ടാനുള്ള ബദ്ധപ്പാടിലാണ് അവരുടെ അമ്മ.

അമ്മയും അമ്മമ്മയും ചെയ്യുന്നത് കണ്ടാണ് രായലി ബായി വെണ്ണയുണ്ടാക്കാൻ പഠിച്ചത്. രായലി ബായി ചെയ്യുന്നത് കണ്ട് മക്കളും പഠിച്ചു. ഖംബ-രാവി-ബദ്നാസ്-നേതാര എന്നിവ അഭിമാനത്തിൻ്റെ പ്രതീകമാണ് കുടുംബത്തിന്. വീട്ടിൽ സ്വന്തമായി കറവപ്പശുക്കളുണ്ടെന്നതിൻ്റെ തെളിവ്. എന്നാൽ, വൈദ്യുതിയുടെ സഹായത്തോടെ തൈരു കടയുന്നത് സാർവ്വത്രികമാവുന്നതോടെ, ഈ പരമ്പരാഗത ഉപകരണങ്ങളോക്കെ ഇനിയുള്ള കാലം ഏതെങ്കിലും നാട്ടിൻപുറത്തെ മ്യൂസിയങ്ങളിൽ മാത്രമായി അവശേഷിച്ചേക്കും.

പരിഭാഷ: രാജീവ് ചേലനാട്ട്