ബിർസ മുണ്ടയുടെ നാട്ടിൽ വീണ്ടും ഭൂമി അപഹരിക്കപ്പെടുന്നു

പുലിറ്റ്സർ സെൻ്ററിൻ്റെ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇൻ്റലിജൻസ് അക്കൗണ്ടബിലിറ്റ് നെറ്റ്‌വർക്കിൻ്റെ പിന്തുണയോടെ നടത്തിയ റിപ്പോർട്ടിംഗ്.

ഇന്ത്യയിലെ കിഴക്കൻ സംസ്ഥാനമായ ജാർഘണ്ടിൽ, ബസിംഗ് മുണ്ട ഒരു പാടത്ത് നിൽക്കുന്നു. തൻ്റെ പൂർവ്വികരെ ആദരിക്കുന്ന ഫലകങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച ഒരു പാടത്ത്. തലമുറകൾക്ക് മുമ്പ്, 1899-ലെ മുണ്ട കലാപത്തിൽ പങ്കെടുത്തവരാണ് ആ പൂർവ്വികർ. തദ്ദേശീയ ജനതയെ അന്യവത്ക്കരിക്കുന്നതിനെതിരേ കൊളോണിയൽ ഭരണാധികാരികളോട് പൊരുതിയ ഗോത്രനേതാവ് ബിർസ മുണ്ടയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ.

ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനിപ്പുറം, നാല്പതുവയസ്സുകളിലെത്തിയ ബസിംഗിനെപ്പോലുള്ള മുണ്ട ഗോത്രക്കാരായ ആദിവാസി കർഷകരുടെ സ്വത്ത് വീണ്ടും അപഹരിക്കപ്പെടുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ എട്ടുവർഷത്തിനുള്ളിൽ, അവരുടെ സമ്മതമില്ലാതെ, അവരെ മുൻകൂട്ടി അറിയിക്കാതെ സർക്കാർ അവരുടെ ഭൂമി ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുകയാണ്. ഈ പ്രക്രിയയിൽ നൂറുകണക്കിന് കർഷകർ ഔദ്യോഗികരേഖകളിൽ അവരുടെ സ്ഥലങ്ങൾ കുറഞ്ഞതായി കണ്ടെത്തി. അതിനുപുറമേ, അതിരുകൾ മാറിയതായും, ഉടമസ്ഥത കൈയ്യിൽനിന്ന് വഴുതിപ്പോകുന്നതായും അനുഭവപ്പെട്ടു.

ഏപ്രിൽ മാസമായിരുന്നു. സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ റാഞ്ചിയിൽനിന്ന് 33 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ഖുണ്ടി ജില്ലയിലെ ദാരാഗാമയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ റോഡിനിരുവശവും പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞുനിന്നിരുന്നു ആ വസന്തകാലത്ത്. ഒരു തനത് പ്രകൃത്യാരാധനാ ഉത്സവമായ സർഹുലിനുശേഷം സ്ഥലത്തെ കമ്പോളത്തിൽ തിരക്കായിരുന്നു.

തങ്ങളുടെ വീടുകളുടെ മുൻവശത്തുള്ള തുറസ്സിൽ ബസിംഗും മറ്റ് പലരും പലാശമരത്തിൻ്റെയും പീപ്പുൽ മരത്തിൻ്റെയും തണലിലിരുന്ന് അവരുടെ ഭാഷയായ മുണ്ടാരിയിൽ സംസാരത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്നു.

2023-ൽ, 20 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ഖുണ്ടിയിലെ ലാൻഡ് ആൻഡ് റെവന്യൂ ഡിപ്പാർട്ട്മെൻ്റിൽനിന്ന് ബസിംഗിന് ഒരു ഓൺലൈൻ നികുതിരശീതി ലഭിച്ചു. ബസിംഗിനും സഹോദരന്മാർക്കുമുണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലത്തിൻ്റെ നിർണ്ണയം അതിൽ തെറ്റായിട്ടാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. 52 ഏക്കറും 52 ദിസ്മിലും ഉള്ളത് 52 ഏക്കറും 5 ദിസ്മിലുമായി ചുരുങ്ങിയിരുന്നു.

ദിസ്മിൽ എന്നത്, ഇന്ത്യയുടെ മധ്യത്തിലും കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലുമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലെ പൊതുവായ ഭൂമിയളവാണ്. 435.6 ചതുരശ്രയടി, അഥവാ, ഒരേക്കറിൻ്റെ നൂറിലൊന്നിനെയാണ് ദിസ്മിൽ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ‘ഡെസിമൽ’ എന്ന വാക്കിൽനിന്നാണ് അത് വരുന്നത്. ഒരു ദിസ്മിൽ എന്നത്, മുംബൈയിലെ ഒരു ഒറ്റമുറി വീടിൻ്റെ ഏകദേശ വലിപ്പമാണ്. അങ്ങിനെ, ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട്, മുൻകൂട്ടി അറിയിക്കാതെ, ബസിംഗിൻ്റെ ഭൂമിയിൽനിന്ന് 47 ദിസ്മിൽ കുറഞ്ഞു.

ബസിംഗിന് മാത്രമായിരുന്നില്ല ഈ അനുഭവം.

“ഭൂരേഖകളിൽ ധാരാളം കള്ളത്തരങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ഡിജിറ്റൈസേഷന് മുമ്പ്, ഞങ്ങളുടെ ഖത്തയുടെ (ഒരു സമൂഹത്തിൻ്റെ പൊതുവായ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഭൂമി) റക്ഭ (ഏക്കർ) വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. ഈയടുത്ത് വന്ന ഓൺലൈൻ രേഖകളിലും രസീതികളിലും ചില പ്ലോട്ടുകളെ ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു. റക്ബ കുറയുകയും ചെയ്തു,” ബസിംഗ് പറയുന്നു. ഭൂരേഖകൾ ഡ്ജിറ്റൈസ് ചെയ്യുമ്പോൾ അറിയിക്കാത്തതിനാൽ, ഭൂവുടമകൾ പലപ്പോഴും ഈ തെറ്റുകൾ തിരിച്ചറിയുന്നത് പ്രതീക്ഷിക്കാതെയാണെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

മുപ്പതുകൾ കഴിയാറായ ലാലി ദേവി എന്ന ഗോത്രകർഷക 2017-ലാണ് ലതേഹർ ജില്ലയിലെ ബർവാദി ബ്ലോക്കിലെ തഥ ഗ്രാമത്തിൽ ഭൂമി പാട്ടത്തിനെടുത്തത്. അത് വേലികൊണ്ട് വളച്ചുകെട്ടി, ഒരു ജലസേചന പമ്പും വാൾവും സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 2023-ൽ അവർ പരസ്യമായി ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു. സ്ഥലം ഒഴിവാക്കിത്തരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ട് ഏറെക്കാലം ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയതിനുശേഷമാണ് അവരുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ വലിച്ചുകീറി അവരെ ആക്രമിച്ചത്. ഭൂരേഖകൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്തപ്പോൾ ആ സ്ഥലം മൂന്നാമതൊരാളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലായി എന്നതായിരുന്നു ആക്രമണത്തിന് കാരണമെന്ന് ലാലി ദേവി പറയുന്നു. “സ്ഥലമൊഴിയാൻ ആവശ്യപ്പെട്ട്, ബനിയ സമുദായത്തിലെ ഈ സ്ഥലമിടപാടുകാരൻ എന്നെ കുറേക്കാലം ഭീഷണിപ്പെടുത്തി. സ്ഥലം അവരുടെയല്ല. അപ്പോൾ എങ്ങിനെയാണ് എന്നോട് ഒഴിയാൻ പറയുന്നത്?” അവർ ചോദിക്കുന്നു.

സ്ഥലത്ത് കൃഷി ചെയ്യാതിരിക്കാനാണ് 2023-ൽ തന്നെ ആക്രമിച്ചതെന്ന് ദേവി പറയുന്നു. അവർക്ക് സ്ഥലവും അതിൽ സ്ഥാപിച്ച ഉപകരണങ്ങളും നഷ്ടമായി. “ഡിജിറ്റൈസേഷൻ കാരണം പാവപ്പെട്ട പലർക്കും അവരുടെ ഭൂമി നഷ്ടമായിട്ടുണ്ട്. ധാരാളം തട്ടിപ്പുകൾ നടന്നു,” അവർ പറയുന്നു.

ഭൂരേഖകൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിൻ്റെ ലക്ഷ്യം, ഭൂമിയുടെ അവകാശം അർഹതപ്പെട്ടവർക്ക് തർക്കരഹിതമായി വിതരണം ചെയ്യുക എന്നതാണ്. ക്ഷേമപദ്ധതികൾക്കുള്ള അർഹതയും അനർഹതയും തീരുമാനിക്കുന്നതും അതാണ്. വൃക്ഷാവരണ മാപ്പിംഗോ അല്ലെങ്കിൽ ജി.ഐ.എസ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഭൂമിയുടെ ഉപയോഗമോ ഇതുമായി സംയോജിപ്പിക്കുന്നു. അങ്ങിനെ, അധികം വൈകാതെ, കൃത്യമായ കൃഷിക്കുള്ള മാതൃകകളും, കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനവും, മണ്ണ് പരിശോധനയും എല്ലാം സാധ്യമാക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഇത്. റിയൽ എസ്റ്റേറ്റിലും, ഖനികളുടെ പ്രവർത്തനത്തിലും കാലാവസ്ഥയിലും അടക്കം വിവിധ മേഖലകളിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിന് ഇത് നിർണ്ണായകമാണ് ഈ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്ത ഭൂരേഖ. എന്നാൽ അതിൻ്റെ ആദ്യത്തെ ഘട്ടംതന്നെ – ഒരു സ്മാർട്ട് രജിസ്ട്രി – നിലവിലെ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽനിന്ന് വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ട ഒന്നാണെന്ന് ജാർഘണ്ടിൻ്റെ അനുഭവം തെളിയിക്കുന്നു. ജനസംഖ്യയിലെ നാലിൽ മൂന്നും ആദിവാസികളുള്ള ഒരു സംസ്ഥാനമാണിതെന്ന് ഓർമ്മവേണം.

ദരഗാമ ഗ്രാമത്തിൽ ഏകദേശം 500 ആളുകൾ താമസിക്കുന്നുണ്ട്. മിക്കവരും മുണ്ട അല്ലെങ്കിൽ ഒറാംവ് ഗോത്രക്കാർ. പുരാതനമായ പാറകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട പ്രദേശമാണ് അത്. കോലരക്കിന്, അഥവാ, പ്രാണികളിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന സ്വാഭാവികമായ കറയ്ക്ക് (കെരിയ ലാക്ക) പ്രസിദ്ധമാണ് ഈ പ്രദേശം.

ദരഗാമയിൽ മിക്ക രേഖകളിലും സ്ഥലമുടമസ്ഥരുടെ മരിച്ചുപോയ പൂർവ്വികരുടെ പേരുണ്ടാവും.

സമീപത്തുള്ള കാടുഡ് ഗ്രാമത്തിലെ സാമൂഹികപ്രവർത്തകനായ കല്യാൺ നാഗാണ് ഭാര്യയോടൊപ്പം നാട്ടിലെ പൊതുവിതരണ സംവിധാനത്തിൻ്റെ സ്ഥാപനം (പി.ഡി.എസ് – റേഷൻ കട) നടത്തുന്നത്. “കുടുംബത്തിൽ ആദ്യമായി വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ച എനിക്ക് ബെൽറ്റോ കുർത്തയോ വാങ്ങാനുള്ള പണമൊന്നുമില്ല,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു. കുറച്ചധികം വരുമാനമുണ്ടാക്കാനായി അദ്ദേഹം കടയിലെ സഹായിയായും പൂന്തോട്ടക്കാരനായും ജോലി ചെയ്യാറുണ്ട് ചിലപ്പോൾ.

ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്ത ഭൂരേഖകളിൽ, എവിടെയൊക്കെയാണ് ഗ്രാമീണരുടെ സ്ഥലങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതെന്ന്, ഉദാഹരണസഹിതം അദ്ദേഹം കാണിച്ചുതരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഹൽക്ക നമ്പർ 5, താന നമ്പർ 75 ഖത്ത നമ്പർ 27-ൽ ഉടമസ്ഥന് 47 ദിസ്മിൽ സ്ഥലം കുറഞ്ഞു. ഖത്ത 26-ൽ 18 ദിസ്മിലും ഖത്ത 9-ൽ 29 ദിസ്മിലും നഷ്ടമായി.

മരിച്ചുപോയ മുതുമുത്തച്ഛൻ്റെ പേരിലുള്ള ഭൂരേഖയാണ് ബസിംഗിൻ്റെ കൈയ്യിലുള്ളത്. “ഇതും ഒരു പ്രശ്നമായൊ. ആരുടെ സ്ഥലമാണെന്നത് അധികാരികൾ കൃത്യമായി അടയാളപ്പെടുത്തിയില്ല,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

ആറുവർഷം മുമ്പുവരെ, റെവന്യൂ വകുപ്പുദ്യോഗസ്ഥർ, കുടുംബവൃക്ഷം വരയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ഭൂവുടമകളുടെ വംശാവലി രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ചിത്രം. സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലും കോടതികളിലും ലഭ്യമാവുന്നത്. “എന്നാലിപ്പോൾ, ആ രേഖകൾ കിട്ടാൻ സാധ്യതയില്ല,” ഒരു പതിറ്റാണ്ട് മുമ്പേ ഈ വിഷയത്തിൽ ഇടപെട്ടിട്ടുള്ള നാഗ് പറയുന്നു.

സർക്കാരിൻ്റെ ക്ഷേമപദ്ധതികൾക്കായി എങ്ങിനെയാണ് ഓൺലൈൻ അപേക്ഷകൾ എഴുതുകയും സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് 2017-ൽ ഒരു സാമൂഹികപ്രവർത്തകൻ ബസിംഗിനെ പഠിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ ദരഗാമയിലെ മിക്ക താമസക്കാർക്കും റെവന്യൂ വകുപ്പിൻ്റെ ഭൂരേഖാ വെബ്സൈറ്റുകളിലേക്ക് കടക്കാൻ അറിയില്ല. ഭൂരേഖകൾ കൃത്യമാണോ എന്നറിയാൻ വെബ്സൈറ്റ് നോക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ് താനും.

250 കിലോമീറ്റർ അകലെ, ഗർഹ്വ ജില്ലയിൽ, ഗോത്രകാര്യ ഗവേഷകനും ആക്ടിവിസ്റ്റുമായ മാണിക്ക്ചന്ദ് കോർവയും സമാനമാായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പങ്കുവെച്ചു.

“തട്ടിപ്പിലൂടെയും രേഖകളിൽ വന്നുകൂടിയ തെറ്റുകളിലൂടെയും ഞങ്ങളുടെ സ്ഥലം മുഴുവൻ പണ്ഡിറ്റുകൾക്കും (ജാർഘണ്ടിലെ നിരവധി ബ്രാഹ്മണ ഉപജാതികളുടെ ജാതിപ്പേര്) മറ്റ് ജാതിക്കാർക്കും വകമാറിപ്പോയതിനാൽ ഞങ്ങളുടെ കോർവ സമുദായം ഒന്നടങ്കം ഇപ്പോൾ കുടിയിറങ്ങേണ്ട സ്ഥിതിയിലാണ്,” കുസുമതി ഗ്രാമത്തിലെ താമസക്കാരനായ കോർവ പറയുന്നു. പ്രകൃതിയുമായി ഇഴചേർന്നുള്ള ജീവിതശൈലി പിന്തുടരുന്ന കോർവകൾ ജാർഘണ്ടിൽ, സവിശേഷ ദുർബ്ബല ഗോത്രവിഭാഗപ്പട്ടികയിൽ (പർട്ടിക്കുലർലി വൾനറബിൽ ട്രൈബൽ ഗ്രൂപ്പ് – പി.വി.ടി.ജി) ഉൾപ്പെടുന്നവരാണ്.

അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കണക്കുപ്രകാരം, ഔദ്യോഗിക രേഖകളിലും, ഡിജിറ്റൈസേഷൻ മൂലവും, ആദിവാസി കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഏകദേശം 100 ഏക്കർ ഗോത്രഭൂമി നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. “യഥാർത്ഥ ഭൂരേഖ വാങ്ങാൻ, ഗോത്രസമുദായക്കാർ പാറ്റ്നവരെ പോയി ബുദ്ധിമുട്ടില്ലെന്ന് രാഷ്ട്രീയക്കാർക്കും കൗശലക്കാർക്കും നന്നായറിയാം.” 2000-ത്തിലാണ് സമീപ സംസ്ഥാനമായ ബിഹാറിൽനിന്ന് വേറിട്ട് ജാർഘണ്ട് സംസ്ഥാനം രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. ബിഹാറിൻ്റെ തലസ്ഥാനമായ പാറ്റ്നയിലാണ് ഭൂസംബന്ധമായ രേഖകൾ സൂക്ഷിക്കുകയും കൈകാര്യം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നത്.

2019-വരെ നീളുന്ന ധാരാളം ഉടമസ്ഥതാ കേസുകളെക്കുറിച്ച് മാണിക്ചന്ദ് കോർവ അന്വേഷിക്കുകയും, രേഖകൾ തിരുത്തണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് 2021, 2022, 2025 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ പരാതികൾ സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യാ ലാൻഡ് റിക്കാർഡ്സ് മോഡേണൈസേഷൻ പ്രോഗ്രാമിൻ്റെ (ഡി.ഐ.എൽ.ആർ.എം.പി.) കീഴിൽ 2016-ലാണ് ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ഭൂരേഖകൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയത്. 2024-ൽ പാർലമെൻ്റിൻ്റെ ബഡ്ജറ്റ് സെഷനെ അഭിമുഖീകരിച്ച് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ഈ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുകയും 2024-25-ലേക്ക് 141 കോടി വകയിരുത്തുകയും ചെയ്തു.

“ഭൂമിയെക്കുറിച്ചുള്ള യഥാകാല വിവരങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക..ഭൂവിഭവങ്ങളുടെ പരമാവധി വിനിയോഗം..ഭൂമിതർക്കങ്ങൾ കുറയ്ക്കുക,” തുടങ്ങിയവയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ എന്ന് ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നിർമ്മിതബുദ്ധിയും മെഷീൻ ലേണിംഗ് മാതൃകകളും ഈ ലക്ഷ്യം നേടുന്നതിൽ സഹായിക്കുമെന്ന് സർക്കാർ പറയുന്നു. “നന്നായി പഠിച്ച, മുൻകൂട്ടി പരിശീലനം കിട്ടിയ മാതൃകകൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ, വൃക്ഷങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക, നിർമ്മാണങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുക, ഭൂമിയുടെ ആവരണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്ന മാപ്പുകൾ നിർമ്മിക്കുക തുടങ്ങിയവ സ്ഥിതിവിവര കണക്കുകളിൽനിന്ന് നേടിയെടുക്കാനാവും” എന്ന് ഭാരതീയ സർക്കാരിൻ്റെ വെബ്സൈറ്റുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ബ്ലോഗിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

എന്നാൽ, പ്രായോഗികതലത്തിലാകട്ടെ, ആദിവാസി സമൂഹത്തിന് ഇത്, തീർത്താൽ തീരാത്ത ദുരിതങ്ങളാണ് സമ്മാനിക്കുന്നത്.

“സർക്കാർ ഈ ഓൺലൈൻ പ്രക്രിയ തുടങ്ങിയത് ഏതോ ദുരുദ്ദേശ്യത്തൊടെയാണെന്ന് തോന്നുന്നു,” എന്ന് ബസിംഗ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സംയുക്ത ഗ്രാമസഭാ സമിതിയിലുള്ള വിവിധ ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ ഭൂമിയുടെ അളവിലുണ്ടായിട്ടുള്ള ഇത്തരം കുറവുകളും മറ്റും ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

ജാർഘണ്ടിന് മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള ഭൂരേഖകളുണ്ട് – ഖട്ടിയാൻ 1 (പ്ലോട്ടിൻ്റെ വിശദാംശങ്ങൾ, ഉടമസ്ഥൻ്റെ വംശാവലി, പാട്ടങ്ങൾ, മുണ്ടാരി, ഖുണ്ട് ഖട്ടിദാറുകൾ, അഥവാ, മുമ്പ് വനമായിരുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗതമായ അവകാശമുള്ള മുണ്ടകൾ), ഖട്ടിയാൻ 2 (സമൂഹത്തിൻ്റെ അവകാശങ്ങൾ, മരങ്ങൾ വെട്ടാനുള്ള അനുമതി, മേയ്ക്കാനുള്ള അവകാശങ്ങൾ, മഹുവപോലുള്ള വനവിഭവങ്ങൾക്കുള്ള അവകാശങ്ങൾ, മൂന്നാമത്തേത്, അതിർത്തിയും മറ്റ് വിവരങ്ങളും സൂക്ഷിക്കുന്ന രജിസ്റ്ററുകളും ഗ്രാമത്തിൻ്റെ രേഖകളും.

ആക്ടിവിസ്റ്റുകളും അഭിഭാഷകരും ഗവേഷകരുമടങ്ങുന്ന സേവ് ദി ഖട്ടിയാൻ എന്ന സംഘം നടത്തിയ സർവേയിൽ കണ്ടെത്തിയത്, ഓൺലൈൻ പ്രക്രിയയിൽ ഗ്രാമത്തിൻ്റെ രേഖകൾ - ഗ്രാമത്തിൻ്റെ കിടപ്പ്, കൃഷിയോഗ്യമായ ഭൂമി, ജലസേചനമുള്ള ഭൂമി, സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക സംഘടനകൾ, ഗ്രാമത്തിലെ തർക്കം നിലനിൽക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ എന്നിവ – ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു എന്നാണ്.

വേറെയും വലിയ തെറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു.

പാട്ടത്തിനെടുത്തവരുടെ പേരുകൾ, ഖേവാത്ത് നമ്പറുകൾ (റെവന്യൂ വകുപ്പ് നൽകുന്ന പ്രത്യേക നമ്പറുകൾ), പ്ലോട്ട് നമ്പറുകൾ എന്നിവ കാണാതാവുകയോ തെറ്റായി രേഖപ്പെടുത്തിയതോ ആയ നിരവധി കേസുകൾ ദയാമണി ബർലയെപ്പോലുള്ള ആക്ടിവിസ്റ്റുകളുടേയും, രശ്മി കത്ത്യായനെപ്പോലുള്ള അഭിഭാഷകകരുടേയും നേതൃത്വത്തിലുള്ള സേവ് ദി ഖട്ടിയാൻ്റെ സർവേകളിൽ കണ്ടെത്തി. ചിലപ്പോൾ പ്ലോട്ട് നമ്പറുകളിൽ 0 എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ മറ്റാരുടെയെങ്കിലും പേരുകൾ. “ഇത് ഗുരുതരമായ തെറ്റാണ്. കാരണം, തർക്കമുണ്ടായാൽ, കോടതികൾ തെളിവുകളായി കൊണ്ടുവരിക, നികുതിരസീതുകളുടെ കോപ്പികളാണ്. പ്ലോട്ട് ഇന്നയാളുടെ പേരിലാണെന്ന് തെളിയിക്കാൻ,” സേവ് ദി ഖട്ടിയാൻ്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.

എല്ലാ രേഖകളും ഓൺലൈനായി നീക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും, ചില തെറ്റുകൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും 2020-ലെ ഒരു സംസ്ഥാന സർക്കുലറിൽ സമ്മതിക്കുന്നുണ്ട്. മുണ്ട, മൻകി, പ്രധാൻ തുടങ്ങിയ പേരുകളിലുള്ള പൂർവ്വികഗോത്ര നേതൃത്വം അംഗീകരിക്കുന്ന ഇടങ്ങളിൽപ്പോലും, ഓൺലൈൻ പ്രക്രിയയ്ക്ക് പകരം, ഭൂനികുതികൾ നേരിട്ട് ശേഖരിച്ച് സർക്കിൾ ഓഫീസർക്ക് സമർപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്.

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് ഒരു വർഷം മുമ്പ്, 1946 ജനുവരി1-ന് മുമ്പ് നൽകിയ സെറ്റിൽമെൻ്റ് രേഖകളിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന് മറ്റൊരു സർക്കുലർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ഈ രേഖകളൊക്കെ ശരിപ്പെടുത്തുക എന്നത് ഭഗീരഥപ്രയത്നമാണ്. അപേക്ഷകൾ നൽകാനായി ഗ്രാമീണർക്ക് പാടത്തെയും വനത്തിലെയും ഒരുദിവസത്തെ ജോലി കളഞ്ഞിട്ടുവേണം പോവാൻ. ഉദാഹരണത്തിന്, ഖുണ്ടിയിലെ റെവന്യൂ ഓഫീസിൽനിന്ന് 20 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ദരഗാമ. വിക്രം എന്ന് പേരുള്ള പങ്കിട്ട് യാത്രാക്കൂലി കൊടുക്കുന്ന റിക്ഷകളിൽ വേണം ഗ്രാമീണർക്ക് യാത്രചെയ്യാൻ. എന്നിട്ടുപോലും അവസാനത്തെ ഒരു മൈൽ നടന്നോ, ആ വഴിക്ക് പോവുന്ന ആരുടെയെങ്കിലും പിന്നിലിരുന്നോ പോകേണ്ടിവരും. പലപ്പോഴും, ഒന്നിൽക്കൂടുതൽ തവണ അവർക്ക് പോകേണ്ടിവരും. തെറ്റുകൾ തിരുത്തിക്കിട്ടാൻ 60,000 മുതൽ 70,000 രൂപവരെ ചിലപ്പോൾ ഗോത്രക്കാർക്ക് ചിലവഴിക്കേണ്ടി വരാറുണ്ടെന്ന് റാഞ്ചിയിൽ താമസിക്കുന്ന എലീന ഹോരോ എന്ന ഗോത്രപ്രവർത്തക പറയുന്നു.

കട്ടൂർ ഗ്രാമത്തിലെ താമസക്കാരനും കല്യാൺ നാഗിൻ്റെ പങ്കാളിയുമായ ഫ്ലോറ നാഗ് പറയുന്നത് ഭൂരേഖകളുടെ ഡിജിറ്റൈസേഷനെക്കുറിച്ച് പല സ്ത്രീകൾക്കും അറിയില്ല എന്നാണ്. ഭൂരേഖകളിൽ പരമ്പരാഗതമായി പുരുഷന്മാരെയാണ് ഉടമസ്ഥരാക്കുന്നത്. കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നതും പുരുഷസന്തതികൾക്കാണ്. "ഇത് തിരുത്തപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഡിജിറ്റൈസേഷൻ പ്രക്രിയ ഇത് കണക്കിലെടുത്തിട്ടുമില്ല," അവർ പറയുന്നു.

ബസിംഗും രണ്ട് സഹോദരന്മാരും അവരുടെ ഭൂമിയിൽ അരി, ധാന്യങ്ങൾ, റാഗി, ഉഴുന്ന്, എണ്ണക്കുരുക്കൾ എന്നിവ കൃഷി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. റാബിയുടെ, അഥവാ തണുപ്പുകാല കൃഷിസമയത്ത് അവർ തക്കാളി, ഉരുളക്കിഴങ്ങ്, കടല, റാഡിഷ് എന്നിവ കൃഷി ചെയ്തിരുന്നു. ബസിംഗ് തേനീച്ചയെ വളർത്തി തേൻ പ്രാദേശിക മാർക്കറ്റിൽ വിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. കുട്ടിക്കാലത്ത്, സ്കൂൾ ഫീസടയ്ക്കാൻ അദ്ദേഹം ഈ ജോലി ചെയ്തിരുന്നതാണ്.

2023-ലും 2024-ലും നിരവധി ഓഫീസുകൾ പലതവണ കയറിയിറങ്ങി അപേക്ഷകൾ നൽകിയിട്ടും 2025 ജനുവരിയിൽ തൻ്റെ ഭൂമിയുടെ പദവി മാറിയിട്ടില്ലെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ ബസിംഗ് ഞെട്ടിപ്പോയി. “മുമ്പൊക്കെ പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥർ കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ ഗ്രാമങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുകയും ഗ്രാമീണരുമായി സംസാരിച്ച് തർക്കങ്ങളും വിവാദങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുകയും അതിനനുസരിച്ച് രേഖകളിൽ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു, അങ്ങിനെയാണ് വേണ്ടത്” കല്യാൺ നാഗ് പറയുന്നു.

പുതിയ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്ത ഡേറ്റയുടെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചും ഗ്രാമീണർക്ക് ആശങ്കയുണ്ട്. കടലാസ്സിലുള്ള രേഖകൾ ലഭിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ് – ഒരു അപരിചിതൻ അത് വന്ന് ചോദിക്കുമ്പോൾ സംശയങ്ങൾ ഉയരുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. “എന്നാൽ ഡിജിറ്റൈസേഷൻ വന്നപ്പോൾ ആർക്കും എല്ലാ വിവരങ്ങളും കാണാൻ കഴിയുമെന്നായി. അഴുക്കുചാലുകളും, റോഡുകളും, പുഴകളും, വീടുകളും എല്ലാമടക്കം,” നാഗ് പറയുന്നു.

ഓൺലൈനിലെ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിലെ സുരക്ഷാവീഴ്ചകളും സംഘർഷത്തിനിടയാക്കുന്നുണ്ട്. “വീട്ടിലെ ഒരംഗത്തിൻ്റെ പേര് മാറ്റിയാൽപ്പോലും കുടുംബങ്ങൾക്കകത്ത് സംഘർഷങ്ങൾ തുടങ്ങുകയായി. ഒരു പ്ലോട്ട് സ്ത്രീകളുടെ പേരിലാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയാൽ, അവരെയും തട്ടിപ്പുകാർ ലക്ഷ്യംവെക്കുന്ന സാഹചര്യമുണ്ട്,” മുതിർന്ന അഭിഭാഷകയും ജാർഘണ്ടിലെ ലാൻഡ് ആൻഡ് റെവന്യൂ വകുപ്പിൻ്റെ ഉപദേശകയുമായ രശ്മി കാത്യായൻ പറയുന്നു. പുണെയിലുള്ള നോഡൽ ഏജൻസിയായ നാഷണൽ ഇൻഫോർമാറ്റിക്സ് സെൻ്റർ സന്ദർശിച്ച്, ജാർഘണ്ടിലെ പ്ലോട്ടുകളുടെ രേഖകളിൽ മാറ്റം വരുത്താനുള്ള ഒരു ശ്രമവും ചില തട്ടിപ്പുകാർ നടത്തിയെന്ന് അവർ സൂചിപ്പിച്ചു.

2023-ൽ ഭൂനികുതി രജിസ്റ്ററും റിവിഷൻ മാപ്പുകളും റാഞ്ചിയിലെ ഒരു അതിസുരക്ഷാ ഓഫീസിൽനിന്ന് മോഷണം പോയി. “അതിനർത്ഥം, ഓൺലൈൻ ഭൂപടങ്ങൾ മറ്റെന്തെങ്കിലും രേഖകളുമായി ഇനി താരതമ്യം ചെയ്യാൻ പറ്റില്ല എന്നാണ്,” കാത്യായൻ പറയുന്നു.

ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയിലെ സീനിയർ കൗൺസിലായ അഡ്വക്കേറ്റ് മിഹിർ ദേശായി പറയുന്നത്, ഇന്ത്യയിൽ ഡേറ്റകൾ സുരക്ഷയില്ലെന്നാണ്. “രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത രേഖകൾ പൊതുരേഖകളായി കണക്കാക്കുകയും, ജനങ്ങൾക്ക് കാണാൻ സാധിക്കുകയും വേണം. എന്നാൽ രേഖകളുടെ സ്വഭാവം പബ്ലിക്കാവുന്നതും, രേഖകൾ ഓൺലൈനായി ലഭ്യമാവുന്നതും രണ്ടും രണ്ടാണ്,” അദ്ദേഹം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

യഥാർത്ഥമായ, അല്ലെങ്കിൽ നിയമപരമായ താത്പര്യമുള്ളവർക്ക് മാത്രം രേഖകൾ ലഭ്യമാവുന്ന വിധത്തിൽവേണം ഓൺലൈൻ ഭൂരേഖാ സംവിധാനം സുരക്ഷിതമാക്കാൻ.

“വലിയ പോക്കറ്റുള്ളവരെ മാത്രമാണ് ഭൂമി കമ്പോളം സഹായിക്കുക. ഡിജിറ്റൽ ഡേറ്റ പ്രാപ്യമാവുന്നവർക്ക് ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്ത രേഖകളും തുണയാവും. ഭൂരഹിതരായ പാവങ്ങൾക്കും ഗോത്രസമുദായക്കാർക്കും ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾകൊണ്ട് ഒരു ഉപകാരവുമില്ല. കൂടുതൽ ദുരിതങ്ങളല്ലാതെ,” ലാൻഡ് റൈറ്റ്സ് ഇനിഷ്യേറ്റീവിൻ്റെ സ്ഥാപക ഡയറക്ടർ നമിതാ വാഹി പറയുന്നു. ദില്ലി ആസ്ഥാനമായ സെൻ്റർ ഫോർ പോളിസി റിസർച്ച് എന്ന ബൗദ്ധികസ്ഥാപനത്തിലെ സീനിയർ ഫെല്ലോയുമാണ് അവർ.

ഖുണ്ടി ജില്ലയിൽ പൂർത്തിയായ ഭൂരേഖാ ഡിജിറ്റൈസേഷൻകൊണ്ട് ധാരാളം ഗുണമുണ്ടെന്ന് സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടർ സുകേഷ് രഞ്ജൻ പറയുന്നു. “നിങ്ങൾ ഓർക്കുന്നില്ലേ, പണ്ട് നമ്മൾ പണം പിൻവലിക്കാൻ ബാങ്കിൽ പോയിരുന്നത്? ഇപ്പോൾ അവ എങ്ങിനെയാണ് ഓൺലൈനായതെന്ന്. ഇതും അതുപോലെത്തന്നെയാണ്,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

എങ്കിലും, പല രേഖകളിലും തെറ്റുകളുണ്ടെന്നും, തിരുത്തൽ പ്രക്രിയ ആരംഭിച്ച് എട്ടുവർഷത്തിനുശേഷം പോലും ചിലത് തുടരുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം സമ്മതിച്ചു. ഇവയെല്ലാം എന്ന് പരിഹരിച്ചുതീരുമെന്ന് തീർത്ത് പറയാൻ രഞ്ജന് സാധിച്ചില്ല.

ഭൂരേഖകൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിൽ മറ്റ് ധാരാളം കാര്യങ്ങൾ ഭാവിയിൽ – ആധാർ നമ്പർ (ഇന്ത്യയുടെ സവിശേഷമായ പൗരത്വ തിരിച്ചറിയൽ രേഖ), ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട് വിവരങ്ങൾ, വിരലടയാളങ്ങൾ എന്നിവ – ഉൾക്കൊള്ളിക്കേണ്ടിവരും.

2015-16-ൽ ഇന്ത്യയുടെ തൊഴിൽവേതന സമ്പ്രദായം - ദേശീയ ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതി - പഠിക്കുന്ന സന്ദർഭത്തിൽ, തൊഴിലാളികൾക്ക് കൂലി കിട്ടാത്തതും, തൊഴിലാളികൾക്ക് തൊഴിൽ നിഷേധിക്കുന്നതുമായ നിരവധി കേസുകൾ ജെയിംസ് ഹെരെഞ്ജ് എന്ന ആക്ടിവിസ്റ്റിൻ്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു. കൂടുതൽ അന്വേഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും, വിവരാവകാശപ്രകാരമുള്ള അപേക്ഷകൾ സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ ആളുകൾക്ക് അവർക്കവകാശപ്പെട്ട എൻ.ആർ.ഇ.ജി.എ വേതനം കിട്ടാതിരിക്കാനുള്ള 17 കാരണങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് മനസ്സിലായി. ഓൺലൈൻ സംവിധാനം മനസ്സിലാക്കാനോ കൈകാര്യം ചെയ്യാനോ ഉള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു ആ കാരണങ്ങളത്രയും.

2017-ൽ ജാർഘണ്ടിലെ സിംദേഗ ജില്ലയിൽ, സന്തോഷി കുമാരി എന്നൊരു ചെറിയ പെൺകുട്ടി പട്ടിണിമൂലം മരിച്ചത്, ആക്ടിവിസ്റ്റുകളുടെ ഭയത്തെ ശ്രദ്ധയിൽക്കൊണ്ടുവന്നു. ആ പെൺകുട്ടിയുടെ ആധാർ കാർഡ് പൊതുവിതരണ സംവിധാനവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്താൻ കഴിയാത്തതായിരുന്നു കാരണം. അതുകാരണം സൗജന്യമായി കിട്ടേണ്ടിയിരുന്ന ഭക്ഷ്യധാന്യം അവൾക്ക് കിട്ടിയില്ല. “മരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, കുമാരി ചോറിനുവേണ്ടി ചോദിച്ചിരുന്നു,” ഹെരെഞ്ജ് പറയുന്നു.

1.1 ലക്ഷം കോടി ഇന്ത്യക്കാർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആധാർ കാർഡുകളിൽ, ആളുകളുടെ വിരലടയാളങ്ങളും കൃഷ്ണമണികളുമാണ് തിരിച്ചറിയാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. വിവിധ ക്ഷേമ, പെൻഷൻ, തൊഴിൽ പദ്ധതികളിൽ ഉൾപ്പെടാൻ ആധാറുമായി അവയെ ബന്ധപ്പെടുത്തണം. എന്നാൽ, മെച്ചമല്ലാത്ത ഇൻ്റർനെറ്റ് ബന്ധമടക്കം വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ പാവപ്പെട്ടവർക്ക് ഇത് സാധ്യമാകാതെ വരികയും തന്മൂലം പദ്ധതികളിൽനിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

“2017-ൽ രഘുബീർ ദാസ് സർക്കാർ ഭൂരേഖകൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുകയും ഇതൊരു വലിയ നേട്ടമായി കൊട്ടിഘോഷിക്കുകയും ചെയ്തു,” ഹെരെഞ്ജ് പറയുന്നു. “പുറത്തുള്ള ഏജൻസികളെ ഇതിൻ്റെ സാങ്കേതികപ്രവർത്തനം ഏൽപ്പിച്ചു. ഭൂവിഷയങ്ങൾ അത്യന്തം സങ്കീർണ്ണമാണ്. മുംബൈയിലും ദില്ലിയിലുമുള്ള ഐ.ഐ.ടി.പോലുള്ള എൻജിനീയറിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ബിരുദധാരികളെയാണ് ഈ ജോലി ഏൽപ്പിച്ചത്. അവർക്ക്, സമൂഹത്തിലെ പ്രായോഗിക സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു ധാരണയുമില്ല. പുറത്തുള്ളവർക്ക് എങ്ങിനെയാണ് ഈ സങ്കീർണ്ണതകൾ മനസ്സിലാവുക?”

രേഖകൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിൻ്റെ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങൾ ആ സമയത്ത് ആർക്കും മുഴുവനായി മനസ്സിലായിരുന്നില്ല എന്ന് ഹെരെഞ്ജ് പറയുന്നു. സുതാര്യമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രായോഗികമായ പരിശോധനാ പ്രക്രിയകളും ഇല്ലായിരുന്നു

ജാർഘണ്ടിലെ പരമ്പരാഗത ഗോത്രമൂപ്പന്മാരെ ഒഴിവാക്കാൻ കഴിവില്ലാതിരുന്ന ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിർ, അതിനുപകരം ‘ഗോത്രക്കാരെ ഒഴിവാക്കാൻ’ നടത്തിയ പരീക്ഷണമാണ് ഖുണ്ടിയിലെ ജനങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നതെന്ന് ഹെരെഞ്ജ് പറയുന്നു.

പരിഭാഷ: രാജീവ് ചേലനാട്ട്