ന്യൂഡൽഹിയിലെ അതിജീവനം

“ചെറുപ്പത്തിൽ ഞാൻ സുന്ദരിയായിരുന്നു. പക്ഷേ ഇപ്പോൾ അതൊന്നും നോക്കാനുള്ള സമയം എനിക്കില്ല,” വാടകവീടിന്റെ പടിക്കെട്ടിലിരുന്ന്, ആകെയുള്ള ഒഴിവുസമയം ആസ്വദിക്കുന്നതിനിടെ ഒരു ദീർഘനിശ്വാസത്തോടെ നൂർ (യഥാർത്ഥ പേര്‌ ഇതല്ല) പറഞ്ഞു.

ഇരുപത്തിരണ്ടാം വയസ്സുമുതൽ നൂർ വിവിധയിടങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്തുതുടങ്ങിയതാണ്‌. ഡൽഹിയിലെ ഒരു സ്വകാര്യാശുപത്രിയിൽ ശുചീകരണത്തൊഴിലാളിയായുള്ള നിലവിലെ ജോലിക്ക്‌ മുമ്പ്‌ അവർ നിർമ്മാണസ്ഥലങ്ങളിലും ഫാക്ടറികളിലും വീടുകളിലും ജോലിക്കാരിയായി. “ഡൽഹിയിലെത്തിയപ്പോൾ മുതൽ ഇങ്ങനെ ജോലിയെടുക്കുകയാണ്‌ ഞാൻ,” അവർ പാരിയോട്‌ പറഞ്ഞു.

രോഹിണി സെക്ടർ 15-ലെ ആശുപത്രിയിൽ നഴ്‌സിങ്‌, ശുചീകരണ ജോലികളിൽ നൂർ സഹായിയാണ്‌. രോഗികളുടെ മുറി വൃത്തിയാക്കൽ, ഭക്ഷണം നൽകൽ, ആവശ്യക്കാർക്ക്‌ വെള്ളം നൽകൽ എന്നിവയെല്ലാം അവർ ചെയ്യും. നഴ്‌സുമാർ ബാൻഡേജ്‌ കെട്ടാനും രോഗികളുടെ സ്ഥിതി അറിയാനുമൊക്കെ നൂറിന്റെ സഹായം തേടാറുണ്ട്‌. “ദിവസവും 12–13 മണിക്കൂർവരെ ഞാൻ ജോലിയെടുക്കാറുണ്ട്‌. ഒരു മാസം 11,000 രൂപയാണ്‌ വരുമാനം. ഡൽഹിപോലൊരു നഗരത്തിൽ ജീവിക്കാൻ ഇ‍ൗ തുക തികയില്ല,” അവർ പറയുന്നു. “എനിക്ക്‌ വീടിന്റെ വാടക നൽകണം. വെള്ളത്തിനും കറന്റിനും പണമടയ്ക്കണം. ഇതെല്ലാംകൂടി മാസം 9,600 രൂപയുടെ ചെലവാണ്‌” നൂർ പറയുന്നു.

2004-ൽ തന്റെ അമ്മയുടെ സഹോദരിയുക്കും ഭർത്താവിനുമൊപ്പമാണ്‌ ന‍ൂർ ഡൽഹിയിലെത്തിയത്‌. അന്ന്‌ 21 വയസ്സുകാരിയായിരുന്ന അവർ തന്റെ ആദ്യ കുഞ്ഞിനെ ഗർഭം ധരിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. ബീഹാറിലെ സുലിന്ദബാദിൽനിന്നുള്ള കുടുംബം നല്ല ജോലിയും മികച്ച വരുമാനവും തേടിയാണ്‌ തലസ്ഥാന നഗരിയിലെത്തിയത്‌. നൂറിന്‌ ഒരു മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതമായിരുന്നു ആഗ്രഹം.

1991-നും 2001-നുമിടയിൽ രാജ്യതലസ്ഥാനമായ ഡൽഹിയിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റക്കാരുടെ എണ്ണത്തിൽ ബീഹാർ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തായിരുന്നു. ഇതിൽ മാറ്റമുണ്ടായിട്ടില്ല എന്ന് 2024-ലെ പീരിയോഡിക് ലേബർ ഫോഴ്‌സ് സർവേ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നുമുണ്ട്‌. 11 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ ബീഹാറിൽനിന്ന് ഡൽഹിയിലേക്ക് കുടിയേറിയതായി സർവേ പറയുന്നു. പ്രധാനമായും തൊഴിൽ തേടിയാണ്‌ ഈ കുടിയേറ്റങ്ങളെല്ലാം.

ഡൽഹിയിൽ എത്തിയതിനുശേഷം, നൂറിന്റെ കുടുംബം കശ്മീരി ഗേറ്റിലെ ജുഗ്ഗികളിൽ (താത്കാലിക വീടുകൾ) താമസമാക്കി. ഗർഭിണിയായ ആ യുവതിയുടെ ആദ്യജോലി നിർമ്മാണസൈറ്റുകളിലായിരുന്നു. പിന്നീട് അവർ സ്വരൂപ് നഗറിലെ ഒരു ഫാക്ടറിയിലും ജോലി ചെയ്തു.

“ഞാൻ വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ വിവാഹിതയായി. ഒരുകാലത്തും സന്തോഷമുണ്ടായിട്ടില്ല,” അവർ പറഞ്ഞു. “ഇന്നത്തെ കാലത്ത് സ്ത്രീകൾക്ക് പുരുഷന്മാരുടെ ആവശ്യമില്ല. സ്‌ത്രീകൾക്ക്‌ പുറത്ത് പോയി ജോലിയെടുക്കണം, കൂടുംബം നോക്കണം. എങ്കിൽപ്പിന്നെ അടി കിട്ടാൻമാത്രമായി കല്യാണം കഴിക്കേണ്ടതുണ്ടോ?” അവർ ചോദിക്കുന്നു.

2006-ലെ ഡൽഹി സർക്കാരിന്റെ റോഡ് വികസനപദ്ധതികളും യമുനനദി സൗന്ദര്യവത്കരണ പദ്ധതികളും നൂറിന്റേതുപോലെ നിരവധി കുടുംബങ്ങളെ വീടുപേക്ഷിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാക്കി. നൂറിന്റെ കുടുംബം ആദ്യം മജ്നു കാ തിലയിലേക്കും പിന്നീട് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഡൽഹിയിലെ ഭാൽസ്വ ജഹാംഗിർ പുരിലേക്കും താമസം മാറ്റി. ഇപ്പോൾ അവർ നാല് കുട്ടികളോടൊപ്പം ഒറ്റമുറിയിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായി നിരന്തരം ഉപദ്രവിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഭർത്താവ് ഇപ്പോൾ അവരോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നില്ല.

നൂർ മുസ്ലീം സമുദായക്കാരിയാണ്. വീട്ടുജോലി ലഭിക്കുക എന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നുവെന്ന് അവർ പറയുന്നു. “മുസ്ലീം സ്ത്രീകളെ ജോലിക്കെടുക്കാൻ താത്പര്യമില്ലെന്ന്‌ പലരും പറഞ്ഞു,” അവർ പറയുന്നു. ഒടുവിൽ ഒരു പരിചയക്കാരൻവഴിയാണ്‌ അവർക്ക് ആശുപത്രിയിൽ ജോലി ലഭിച്ചത്‌.

കിട്ടുന്ന പണം ഒന്നിനും തികയില്ല, പക്ഷേ തന്റെ കുട്ടികൾക്ക് ആവശ്യമുള്ളതെല്ലാം നൽകാൻ പരമാവധി ശ്രമിക്കാറുണ്ടെന്ന് നൂർ പറയുന്നു. അവധിദിവസങ്ങളിൽ അവരോടൊപ്പമിരുന്ന്‌ സ്മാർട്ട്‌ഫോണിൽ സിനിമ കാണും (അവരുടെ ടിവിയുടെ പ്രവർത്തനം നിലച്ചിട്ട്‌ മാസങ്ങളായി). അപ്പോൾ അവരുടെ ചിരി 12 x 12 അടി വിസ്തീർണമുള്ള ആ വീട്ടിലാകെ നിറയും. “എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച നിമിഷങ്ങളിൽ ചിലതാണിത്,” നൂർ പറയുന്നു.

“എന്റെ മൂന്ന് പെൺമക്കളാണ് എൻ്റെ ലോകം. എന്റെ ജീവിതം മുഴുവൻ അവരെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ്,” നൂറ്‌ താമസിക്കുന്ന അതേ സ്ഥലത്ത് താമസിക്കുന്ന അഞ്ജു (പേര് യഥാർത്ഥമല്ല) പറയുന്നു. “അവർക്കായി ഭക്ഷണം പാചകം ചെയ്ത് സ്കൂളിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നതോടെയാണ്‌ എന്റെ ദിവസം ആരംഭിക്കുന്നത്.” കുട്ടികൾ സ്കൂളിലേക്ക്‌ പോയാൽ അഞ്ജുവിന് കുറച്ച് ഒഴിവുസമയം ലഭിക്കുന്നു. “എനിക്ക് ഇവിടെ അടുത്തുതന്നെ ഒരു സുഹൃത്തുണ്ട്, ചിലപ്പോൾ ഭർത്താക്കന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകളൊക്കെ പറഞ്ഞും ചിരിച്ചും ഞങ്ങൾ സമയം കളയും!” അവർ പറയുന്നു. 15 വയസ്സുള്ളപ്പോൾത്തന്നെ നിലവിലെ ഭർത്താവിനെ കണ്ടുമുട്ടി പ്രണയത്തിലായശേഷം വിവാഹം കഴിച്ചയാളാണ്‌ അഞ്ജു. “അതൊക്കെ നിഷ്കളങ്ക പ്രണയത്തിന്റെ പ്രായം,” അവർ പറയുന്നതിങ്ങനെ. മാതാപിതാക്കൾ പ്രണയം അറിഞ്ഞപ്പോൾ, അയാളെത്തന്നെ വിവാഹം കഴിക്കണമെന്ന വാശിയിൽ അഞ്ജു ഉറച്ചുനിന്നു. “മറ്റൊരാളെ വിവാഹം കഴിക്കേണ്ടിവന്നാൽ മരിക്കുമെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു.”

വിവാഹശേഷം തങ്ങൾ സന്തോഷകരമായ കുറച്ച്‌ ദിവസങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ചെലവഴിച്ചുവെന്ന് അവൾ പറയുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് കാര്യങ്ങൾ മാറിത്തുടങ്ങി. “അയാൾ അക്രമാസക്തനായി. അവനൊരു മദ്യപാനിയാണെന്ന് എനിക്കറിയാമായിരുന്നു. അയാൾ എന്നെ തല്ലുമായിരുന്നു, പിന്നീട് മദ്യത്തിൻ്റെ പേര് പറഞ്ഞ്, ക്ഷമാപണം നടത്തുമായിരുന്നു.”

കോവിഡ് -19 അടച്ചുപൂട്ടൽ കാലത്ത് ട്രക്ക് ഡ്രൈവറുടെ ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടതോടെ മർദ്ദനം കൂടി. ആ സമയം അയാൾ മയക്കുമരുന്ന് ഉപയോഗിക്കാനും തുടങ്ങി. “ഞങ്ങൾ വാടകയ്ക്കാണ് താമസിക്കുന്നത്, 2,000 രൂപപോലും കൊടുക്കാൻ പറ്റാത്ത അവസ്ഥയായി. രണ്ട് മാസത്തെ വാടക നൽകിയിട്ടില്ല. ജോലിക്ക് പോയാലോ എന്നും ഞാൻ ആലോചിച്ചു, പക്ഷേ എന്റെ പെൺമക്കളെ ഒറ്റയ്ക്കാക്കാൻ എനിക്ക്‌ കഴിയുമായിരുന്നില്ല. അവരുടെ അച്ഛൻ കുട്ടികളെ അടിക്കുമെന്ന് എനിക്ക് ഭയമായിരുന്നു. എന്റെ ഇളയ മകളെ ഒരിക്കൽ അയാൾ മർദ്ദിച്ചിട്ടുണ്ട്‌.” ദിവസം 350 രൂപ വാടക നൽകി ഇപ്പോൾ ഒരു ഓട്ടോറിക്ഷ ഓടിക്കുകയാണ്‌ മഞ്ജുവിന്റെ ഭർത്താവ്‌.

ദേശീയ വനിതാ കമ്മീഷന്റെ കണക്കുകൾപ്രകാരം ഇന്ത്യയിൽ “2023-2024 കാലഘട്ടത്തിൽ 6,000-ത്തിലധികം ഗാർഹികാതിക്രമങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ, ഉത്തർപ്രദേശ് (15,762), ഡൽഹി (2,387) എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കേസുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. 18-നും 49-നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള വിവാഹിതരായ സ്ത്രീകളിൽ 31.2 ശതമാനം പേർ ഭർത്താക്കൻമാരിൽനിന്ന് ഗാർഹിക പീഡനം അനുഭവിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് ദേശീയ കുടുംബാരോഗ്യ സർവേ 5 (2019-–2021) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

അഞ്ജുവിന്റെ രോഗിയായ അച്ഛൻ സമീപത്ത് താമസിക്കുന്നുണ്ട്. അമ്മ മരിച്ചതിനുശേഷം സ്വന്തം വീട് നോക്കുന്നതിനൊപ്പം അച്ഛനേയും നോക്കണം അവർക്ക്. “വീട്ടുകാര്യം നോക്കുന്ന ഒരു കുഞ്ഞനുജത്തിയുണ്ട് എനിക്ക്‌, അതിനാൽ എന്റെ അച്ഛനെ നോക്കുന്നതിലൂടെ അവളെ സഹായിക്കാനാണ്‌ എന്റെ ആഗ്രഹം,” അവർ പറയുന്നു.

“എനിക്ക് ഭർത്താവിനെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല,” അഞ്ജു തുടരുന്നു, “ഞാൻതന്നെയാണ് അദ്ദേഹത്തെ തെരഞ്ഞെടുത്തത്.” സഹോദരി ചിലപ്പോൾ അവരോട് വീട്ടിലേക്ക് തിരികെ വരാൻ ആവശ്യപ്പെടാറുണ്ട്. “‘നീ എന്തിനാണ് ഇപ്പോഴും ഈ രാക്ഷസനൊപ്പം ജീവിക്കുന്നത്?’ എന്നാണവൾ എന്നോട് ചോദിക്കുക. പക്ഷേ ഞാൻ എന്റെ അച്ഛന് ഒരു ഭാരമാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ഇതാണ് എന്റെ വിധി, എനിക്ക് അതിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയില്ല.”

പരിഭാഷ: അശ്വതി ടി കുറുപ്പ്‌