28 ਫਰਵਰੀ 2023 ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ ਸ਼ਾਮ ਦੇ 6 ਵੱਜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਖੋਲਦੋਡਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸੂਰਜ ਜਿਓਂ-ਜਿਓਂ ਢਲ਼ਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, 35 ਸਾਲਾ ਰਾਮਚੰਦਰ ਦੋੜਕੇ ਲੰਬੀ ਰਾਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੱਸਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲ਼ੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ 'ਕਮਾਂਡਰ' ਟਾਰਚ ਨੂੰ ਜਾਂਚਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣਾ ਬਿਸਤਰਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਯਸ਼੍ਰੀ, ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਦਾਲ ਅਤੇ ਤਰੀ ਵਾਲ਼ੀ ਮਿਕਸ ਸਬਜ਼ੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਾਲ਼ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਚਾ, 70 ਸਾਲਾ ਦਾਦਾਜੀ ਦੋਦਕੇ ਵੀ ਰਾਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਕੂਬਾਈ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਚਾਵਲ ਵੀ ਰਿੰਨ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ਼ ਰੋਟੀ ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
"ਅਸੀਂ ਕੂਚ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ,'' 35 ਸਾਲਾ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਜਿਓਂ ਹੀ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ਼ ਪੈਂਦੇ ਹਾਂ।'' ਜਯਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਸਕੂਬਾਈ ਸਾਡੇ ਪੱਲੇ ਖਾਣਾ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਗੱਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਦਾਦਾਜੀ ਅਤੇ ਰਾਮਚੰਦਰ, ਦੋਵੇਂ ਮਾਨਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੈ, ਦੋਦਕੇ ਦੀਆਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਅੱਜ ਮੇਰੀਆਂ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹਨ। ਦਾਦਾਜੀ (ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ) ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਕੀਰਤਨਕਾਰ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਪੈਰੋਕਾਰ ਵੀ। ਰਾਮਚੰਦਰ (ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ), ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਆਪਣੀ ਪੰਜ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭੀਕਾ ਜੀ, ਜੋ ਦਾਦਾਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵੀ ਹਨ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਭੀਕਾ ਜੀ ਕਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ 'ਪੁਲਿਸ ਪਾਟਿਲ' ਸਨ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੋਸਟ ਜੋ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਕੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਅਸੀਂ ਨਾਗਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਭਿਵਾਪੁਰ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਰਾਮਚੰਦਰ ਦੇ ਫਾਰਮ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਜਾਗਲੀ ਜਾਂ ਰਾਤ ਦੀ ਚੌਕਸੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਚੌਕਸੀ ਇਸਲਈ ਤਾਂ ਜੋ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਰਾਮਚੰਦਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬੇਟਾ, ਨੌਂ ਸਾਲਾ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
