ಚಿಂಚ್‌ಪುರ್‌ ಢಗೆ: ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಪೋಶನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನದಿ

“ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಮೇಘಸ್ಪೋಟವಾಗಿ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋದವು…ನೀವೇ ನೋಡಿ. ಎಲ್ಲಾ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಮನೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪಶುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹೋಯ್ತು…” ಎಂದು ಶ್ರೀಕವಲ್ ಭರತ್ ಮೊರೆ ತಮ್ಮ ತಗಡಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮನೆ ಮತ್ತು ಶೆಡ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. “ನೀರು ನಮ್ಮ ಸೊಂಟದವರೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಮಗ ಕೂಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ ಕಾರಣ ನಾವು ಬದುಕುಳಿದೆವು. ಆದರೆ ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ನೀರು ತುಂಬಿಹೋಗಿತ್ತು,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮೊರೆ ಮಾವ್‌ಶಿಯವರು ಸಾಧ್ಯ ಇರುವಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಬ್ಬಣದ ಕವಾಟಿನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದಿಟ್ಟು ಕಾಪಾಡಿದರು. ಮನೆಯ ಮಣ್ಣಿನ ನೆಲ ಕಿತ್ತುಹೋಗಿ ಮರಳು ಮತ್ತು ಗುಂಡಿಗಳಷ್ಟೇ ಉಳಿದಿದ್ದವು.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 2025 ರಂದು, ಧಾರಾಶಿವ್‌ನ (ಹಿಂದಿನ ಒಸ್ಮಾನಾಬಾದ್) ಭೂಮ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಿಂಚ್‌ಪುರ್‌ ಢಗೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆ ಸುರಿದಿತ್ತು. ಈ ಗ್ರಾಮವು ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾದ ಬಾನ್ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ. ಮರುದಿನ, ಅಂದರೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22 ರಂದು, ಮತ್ತೆ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಜೋರಾಗಿ ಮಳೆ ಸುರಿದಿತ್ತು. ಇಡೀ ಗ್ರಾಮ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತ್ತು. "ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಜನರು ಆ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಮೊರೆ ನಮಗೆ ನದಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು, ತಲಾ ಒಂದು ಎಕರೆ ಉದ್ದದ ಎರಡು ದ್ರಾಕ್ಷಿ ತೋಟಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ನದಿಯ ದಡದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿದ್ದವು. "ನಾವು ನಮ್ಮ ಪಶುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿದೆವು. ಅವುಗಳ ಕುತ್ತಿಗೆಯವರೆಗೆ ನೀರು ಬಂದಿತ್ತು. ನಾನು ಅವು ಓಡಿಹೋಗಲಿ ಎಂದು ಹಗ್ಗ ಬಿಚ್ಚಿಬಿಟ್ಟೆ. ಅವು ಬದುಕುಳಿದವು," ಎಂದು ಮೊರೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಆದರೆ ತಗಡಿನ ಶೆಡ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು ತೆಗೆದಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸಾಮಾನಿನ ಚೀಲಗಳು ನೆಂದುಹೋಗಿದ್ದವು. ಜೋಳದ ಚೀಲಗಳು, ಹೆಸರು ಬೇಳೆ, ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ನೆಲಗಡಲೆ ಎಲ್ಲವೂ ಇದ್ದವು. ಜೋಳ ಅಥವಾ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಕಡ್ಬಾ (ಮೇವು) ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಯಿತು,” ಎಂದು ಮಳೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ಒಂದೂವರೆ ಎಕರೆ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇಡೀ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಈಗ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ. ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲಿನ ಪದರದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಈರುಳ್ಳಿ ಸಸಿಗಳು ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋದವು.

ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹೊಲಗಳು ಅರವತ್ತರ ಹರೆಯದ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಭಗವಾನ್ ಢಗೆಯವರದ್ದು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. “ನೀರು ಎಷ್ಟು ರಭಸದಿಂದ ಬಂತೆಂದರೆ, ಮರಗಳು ಬೇರು ಸಮೇತ ಕಿತ್ತುಹೋಗಿ ನನ್ನ ದ್ರಾಕ್ಷಿತೋಟದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು. ಇಡೀ ಮರವೇ ಚಿಂದಿ ಚಿಂದಿಯಾಗಿತ್ತು,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅವರು 1995 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. "ನಾವು ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆಯ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ಅದು ಕೂಡ ನೀರಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಯಿತು," ಎಂದರು ಅವರು.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21 ಮತ್ತು 22 ರ ಸತತ ಎರಡು ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು. "ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಮಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಸುರಿಯಿತು," ಎಂದು ಗಣೇಶ್ ಮೊರೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಯಾರೋ ನಮ್ಮ ಊರಿನವರು ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದರು. ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಾವು ಎದ್ದೆವು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾವು ಕಾಪಾಡಬೇಕೋ, ಅಥವಾ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕೋ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕು ಜಾನುವಾರುಗಳು ಸತ್ತವು. ಎರಡು ಎಮ್ಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಜರ್ಸಿ ದನಗಳು. ಎಲ್ಲವೂ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದವು,” ಎಂದು ಆ ಭಯಾನಕ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಗಣೇಶ್‌ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಮೊದಲ ದಿನ ವಿಪರೀತ ಮಳೆ ಸುರಿದಾಗ ಸತೀಶ್ ತಾಂಬೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಫೋನ್‌ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. "ತುಂಬಾ ದಿನಗಳಿಂದ ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಫೋನ್‌ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್ ಟವರ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ಯಾರನ್ನೂ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈಗ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು," ಎಂದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23, 2025 ರಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಹೇಳಿದರು. ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ದಾರಿ ಭಾಗಶಃ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿನದವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ವಾಹನ ಊರಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. "ಎರಡು ದಿನ ಕರೆಂಟ್ ಕೂಡ ಇರಲಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಚಿಂಚ್‌ಪುರ್‌ ಢಗೆ ಗ್ರಾಮದ ತಾಂಬೆ ನಮಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಚಿಂಚ್‌ಪುರ್‌ ಢಗೆ-ವಾಲ್ವಡ್ ರಸ್ತೆಯು ನೆರೆಹೊರೆಯ ಊರುಗಳಾದ ಬೆಳಗಾಂವ್, ಪಿಂಪಲ್ಗಾಂವ್, ಕಾರಂಡಿ, ಭೋಗಲ್ಗಾಂವ್, ವಲ್ವಾಡ್, ಚುಂಬ್ಲೈ, ಸಾಡೆ ಸಾಂಗ್ವಿ ಮತ್ತು ಗನೇಗಾಂವ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಏಕೈಕ ರಸ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಚಿಂಚ್‌ಪುರ್ ಢಗೆಯ ಸರಪಂಚ್ ವಿಶಾಲ್ ಸರ್ಜೆರಾವ್ ಢಗೆಯವರ ಪ್ರಕಾರ, "ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಿಡದೆ ಮಳೆ ಸುರಿದ ಕಾರಣ, ಸಾಡೆ ಸಾಂಗ್ವಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಯಾರನ್ನೂ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗಾಂವ್ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಸೇತುವೆ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು 200-250 ಕುಟುಂಬಗಳು ಬೇರೆ ಊರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಮುರಿದ ಬಿದ್ದಿರುವ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತುಕೊಂಡು ನದಿಯ ಈ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರ ಗುಂಪನ್ನು ನೀವು ಅಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.

2025 ರ ಜೂನ್ 1 ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರವರೆಗೆ ಮರಾಠವಾಡದಲ್ಲಿ 949.3 ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮಹಾರೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಅನೇಕ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಮಳೆ ಆರಂಭವಾದ ಕಾರಣ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧಾರಶಿವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 603 ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷ 974.7 ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್‌ ಮಳೆ ಸುರಿದಿದೆ - ಇದು ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಗಿಂತ ಶೇಕಡಾ 161.5 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯಾಗಿದೆ.

ಚಿಂಚ್‌ಪುರ್‌ ಢಗೆ ಇರುವ ಭೂಮ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ. ಭೂಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸರಾಸರಿ 190.9 ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. 2024 ರಲ್ಲಿ 161.9 ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ ಮಳೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ವರ್ಷ 514.4 ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ ಮಳೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಶೇಕಡಾ 320.8 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.

"ಮಂದಿರಾಚ ಶಿಖರಲಾ ಪಾಣಿ ಲಗೊಲ್ ಹೋತೊ. [ನೀರು ದೇವಾಲಯದ ತುದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು]", ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಢಗೆ. ಮಾರುತಿ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅರಳಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕೆಲವು ಜನ ಗಂಡಸರು ಗುಂಪು ಸೇರಿದ್ದರು. "ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನೀರು ಅಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು," ಎಂದು ಅವರು ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಐಸಿಡಿಎಸ್ ಕೇಂದ್ರದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 11-12 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇಂದ್ರದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಒಳಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಂತರ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರಂದು) ಐಸಿಡಿಎಸ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಜೀವಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ನಮಗೆ ಫೋನ್‌ ಮಾಡಿ ಅಂಗನವಾಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ದಾಖಲೆ ಇಡಲು ಒಂದೇ ಒಂದು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಕೂಡ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಊಟದ ಬುತ್ತಿಗಳು, ತಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟಲುಗಳು... ಎಲ್ಲವೂ ಹೋಗಿವೆ," ಎಂದು ಜೀವಿತಾ ತಾಯಿ ಹೇಳಿದರು.

ಅರಳಿ ಮರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕಸ್ತೂರಬಾಯಿ ಚವಾಣ್ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. "ಮೀಟ್ ಮಿರ್ಚಿಚ ಡಬ್ಬಾ ಸುದ್ಧ ಗೆಲ ವಾಹುನ್. ನದಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು ... ಉಪ್ಪು-ಮಸಾಲೆ ಡಬ್ಬಗಳೂ ಹೋದವು," ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡನೊಂದಿಗೆ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ತಗಡಿನ ಶೆಡ್‌ ಕೂಡ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿದೆ. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಮ್ಮಾರರಾಗಿರುವ ಈ ವಯಸ್ಸಾದ ದಂಪತಿ, ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. "ನಾವು ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಮಡಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ನನ್ನ ಬಳಿ ಮೂರು ಗ್ರಾಂ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕಾಲುಂಗುರಗಳೂ ಇದ್ದವು. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದು ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರ,” ಎಂದು ಅವರು ತಮಗಾದ ನಷ್ಟವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಕಳೆದ ಎರಡು ದಿನಗಳಿಂದ ಕಸ್ತೂರಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಗಂಡ 75 ವರ್ಷದ ಏಕನಾಥ್ ಚವಾಣ್ ಜನರು ದಯೆಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನೆರೆಹೊರೆಯ ಮನೆಯವರು ಸರದಿಯಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಳಿಯ ಇವರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಅಹಲ್ಯಾನಗರದಿಂದ (ಹಿಂದಿನ ಅಹ್ಮದ್ ನಗರ) ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

75 ವರ್ಷದ ಶಹಾಜಿ ಬಾಪು ಸಾಂಗ್ಲೆ ಅವರು ಅರ್ಧ ಮುರಿದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ತಗಡಿನ ಶೆಡ್‌ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸೆಲೂನ್‌ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈಗ ಪ್ರವಾಹ ಬಂದು ಹೂಳು ತುಂಬಿದೆ. ಒಂದು ಮುರಿದ ಮರದ ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಏನೇನೂ ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. "ನಾನು ಈ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡಿಯೇ ಬದುಕಿದ್ದು," ಎಂದು ಸಾಂಗ್ಲೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಿಗೆ ತಲಾ ಎರಡು ಎಕರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ನಂತರ, ಕ್ಷೌರಿಕ ವೃತ್ತಿಯು ಅವರ ಏಕೈಕ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ನಮಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ನದಿ ನೀರು ಊರಿನ ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಓಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹೆರಿಗೆ ನೋವು ಶುರುವಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಉಪ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಆದರೆ ಅದರ ಗೇಟಿನ ಬಳಿಯ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗುಂಡಿ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರದ ಎಎನ್ಎಂ ಶ್ರೀಮತಿ ಎ.ಬಿ. ಥಿಟೆ ಆ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಪಿಎಚ್‌ಸಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಹರಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. "ಮಳೆ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ, ನಾವು ಇವತ್ತು ಮುಂಜಾನೆ ಹೆರಿಗೆಯಾದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಕಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬೇಕಾಯಿತು,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಅ ಮಹಿಳೆ ಭೂಮ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ತನ್ನ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕರೆದಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೂಚನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕ್ಲಿನಿಕ್ ಒಳಗೆ ಹೋಗಲು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗವಿರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂಭಾಗ ಇರುವ ರಸ್ತೆಯೂ ಭಾಗಶಃ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿತ್ತು.

ಭೂಮ್ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಖವಾ (ಖೋಯಾ). ಚಿಂಚ್‌ಪುರ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹಾಲನ್ನು ಭೂಮ್ ನ ಹಾಲು ಸಂಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಕಳೆದ ಎರಡು ದಿನಗಳಿಂದ ನಮಗೆ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಕಾಟುರೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಚಿಂಚ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಆರು ಡೈರಿಗಳಿವೆ. ಸುಮಾರು 5,000 ರಿಂದ 6,000 ಲೀಟರ್ ಹಾಲನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಭೂಮ್‌ಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಹ ಬಂದು ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ. ಎರಡು ದಿನಗಳಿಂದ ವಾಹನಗಳು ಹಳ್ಳಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ರೈತರು ಪಶುಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಹಾಗೂ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

"ಈ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ನಾವು ಸುಮಾರು 200 ರಿಂದ 250 ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರಬಹುದು," ಎಂದು ಕಾಟುರೆ ನಮಗೆ ಹೇಳಿದರು. "ಆದರೆ ಪಿಂಪಲ್ಗಾಂವ್‌ನ ಈ ಒಬ್ಬ ರೈತನಿಗೆ ಆದಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟ ನಷ್ಟ ಯಾರಿಗೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಅವರು ವಿಶ್ವನಾಥ ದಾತ್ಖಿಲ್‌ ಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನದಿಯು ತನ್ನ ಹರಿವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾದ ಪ್ರವಾಹವು ಕಂಬಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲಾಗಿದ್ದ 27 ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ದನಗಳ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನೇ ಮುಳುಗಿಸಿತ್ತು. ಅವುಗಳಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. "ನೋವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮರುದಿನ ಮತ್ತೆ ಬಂದ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಕೂಡ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋದವು," ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅನೇಕ ಯುವ ರೈತರು ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೋಲ್ ಢಗೆ ತಮ್ಮ ಆರು ಹಸುಗಳು, ಒಂದು ಎಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕರುವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. "ಕೇವಲ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, 2000 ಮೂಟೆ ಕಡ್ಬಾ (ಮೇವು), 45,000 ರುಪಾಯಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಕಡ್ಬಾ ಕುಟ್ಟಿಯನ್ನೂ (ಮೇವು ಕತ್ತರಿಸುವ ಯಂತ್ರ) ನಾನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಯಂತ್ರವನ್ನೂ ಕೂಡ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ," ಎಂದು ಲಕ್ಷ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ನಮಗೆ ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಅನೇಕ ರೈತರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಎರಡು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಜಾನುವಾರುಗಳೂ ನೀರುಪಾಲಾದವು.

ಮೇಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುರಿಗಳು ಕೂಡ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋದವು. ತಮಗೆ ಏನಾಯಿತು ಎಂದು ಭೈರವನಾಥ್ ಶಿಂಧೆ ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು. "ನಾನು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಜಮೀನಿಗೆ ಹೋದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಂಡೆವು. ಆಡುಗಳ ಸಮೇತ ಶೆಡ್ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಛಾವಣಿಯ ಕೆಲವು ಡಬ್ಬಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು,” ಎಂದು ಶಿಂಧೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನಮಗೆ ನದಿಯಿಂದ ಈ ವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷ, 'ಖೋರಿತ್ಲಾ ಥಲೊ' ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡು, ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಯಿತು. ಮಳೆಯ ನೀರು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದನೆಲ್ಲಾ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಯ್ತು," ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಕೆರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅನೇಕ ರೈತರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ದ್ರಾಕ್ಷಿತೋಟಗಳು, ದಾಳಿಂಬೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪೇರಳೆ ತೋಟಗಳಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಪಾದನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಆಗಿರುವ ನಷ್ಟ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದು. ಶ್ರೀರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ 15 ಎಕರೆ ದ್ರಾಕ್ಷಿತೋಟವಿದೆ. "ಎಲ್ಲವೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿವೆ. ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಡಿಪಾಯ ಸಮೇತವಾಗಿ ಕಬ್ಬಿನದ ರಚನೆಗಳು ಬುಡಸಮೇತ ಕಿತ್ತುಹೋಗಿವೆ," ಎಂದು ಢಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸುಹಾಸ್ ಗಣೇಶ್ ಢಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ತಮ್ಮ ಕೇಶವ್ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಸುಹಾಸ್ ಜಮೀನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. "ಅವರಿಗೆ ಇಡೀ ಪೇರಳೆ ತೋಟವೇ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ವಾರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,000 ಮರಗಳ ಪೇರಳೆ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಈಗ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಿವೆ.” ಈ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರೂ ಅವರಿಗೆ ನೋವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸುಹಾಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡು ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸೋಯಾಬೀನ್ ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ದಾಳಿಂಬೆ ಮರಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಫಾರ್ಮರ್ ಕೂಡ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿವೆ.

ಸುಹಾಸ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆ? ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಯುವಕ ಸೋಲಾಪುರದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ಮೂರು ವಾರಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿತ್ತು. ಹತ್ತಿರದ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಫಲಿಸದೇ ಇದ್ದಾಗ, ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಯಿತು. ಅವರು ಐದು ಬಾರಿ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್‌ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರವಾಹದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಕಾಟುರೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಕೇಶವರ ಖಾಲಿ ಮುಖ ಮತ್ತು ಬಾಡಿದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅವರಿಗಾದ ಆಘಾತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿರುವ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಫಲಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೋಲಾರ್ ಪಂಪ್ ಗಳು ಕೂಡ ನೀರುಪಾಲಾಗಿವೆ. ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಬಳಸುವ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿಯ ಸೆಟ್‌ಗಳೂ ನದಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಪ್ರವಾಹ ಹೊತ್ತು ತಂದ ಹೂಳು ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳು ತುಂಬಿಹೋಗಿವೆ.

ಆದರೆ ಈ ಹಾನಿಗೆ ಮಳೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವಲ್ಲ.

ಬಾಣ್‌ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಕೆರೆಗಳಿವೆ. "ವಾರೆ ವಡ್ಗಾಂವ್, ಸಬ್ಲೆವಾಡಿ ಮತ್ತು ಬುರುದ್ವಾಡಿಯಲ್ಲಿನ ಮೂರೂ ಕೆರೆಗಳು ಒಡೆದು ಹೋದವು. ಎಲ್ಲಾ ನೀರು ನದಿಗೆ ಹರಿಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಮಳೆ ಬೇರೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. 21 ನೇ ತಾರೀಖಿನಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಲು ಆರಂಭವಾಯ್ತು. ಅದು ಇಳಿದಿದ್ದು ಮಾತ್ರ 23 ರಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ," ಎಂದು ಸೂರಜ್ ಢಗೆ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿಂಚ್‌ಪುರ್ ರಸ್ತೆಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೆ.ಟಿ (ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಟೈಪ್) ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಇದೆ. "ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಗೇಟುಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರವಾಹದ ನೀರು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮರಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಇದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಕಸವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದಿತು. ಇದು ಬ್ಲಾಕೇಜ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಯ್ತು.” ಹೀಗಾಗಿ, ನದಿಯು ತನ್ನ ಹರಿವಿಗೆ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತು ಊರಿನೊಳಗೆ ನದಿ ನೀರು ನುಗ್ಗಿತು. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ನದಿಯ ಹರಿವು ಮುಖ್ಯ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಸುಮಾರು 500 ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಜನರು ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅವರಲ್ಲಿದೆ.

"ನನ್ನನ್ನೇ ನೀವು ಕೇಳಿ, 1980 ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ನದಿ ತೀರದ ಎಲ್ಲಾ ಭೂಮಿಗಳು ಪಾಳು ಬಿದ್ದಿದ್ದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಈಗ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ,” ಎಂದು ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಮೊರೆಯವರ ಸಹೋದರ ನಮಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. "ನದಿ ಬಯಲನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲಾಗಿದೆ," ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.

ಈ ಪ್ರವಾಹದ ಬಗ್ಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?

"ತಾಯಿ, ನಮ್ಮ ಊರು ಗೋಶಾವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಗೋಶ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 'ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ' ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೊರಗಿನವರೊಂದಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಂಡಸರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಈಗಲೂ ಮರಾಠವಾಡದ ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಸೀರೆಯ ಸೆರಗಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ತಲೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಯಾರಿಗೂ ಅವರು ಮುಖ ತೋರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

"ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದೇವೆ. ಗಂಡಸರು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ನಮ್ಮ ಹೆಂಗಸರು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷರು ತುಂಬಾ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು.

ನದಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಪೋಶನೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನೊಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆಯೇ? ಹಳೆಯ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ, ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ದತಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿವೆ.

ಧಾರಾಶಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ 42 ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 4,49,689 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ 8,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿ 2025 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3 ರಂದು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದೆ. ಸುಮಾರು 221 ರಸ್ತೆಗಳು, 146 ಪರ್ಕೋಲೇಷನ್‌ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು (ಕೃತಕ ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಗಳು) ಮತ್ತು 19 ಇತರ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ. ಮಳೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಶೇಕಡಾ 70-80 ರಷ್ಟು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ.

ಅನುವಾದ: ಚರಣ್‌ ಐವರ್ನಾಡು