ಬುಲ್ಡಾನಾ: ಪವಾಡದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆದರಿಕೆ

ಈ ಕತೆ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಸೆಂಟರ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪಾರ್ಥ್‌ ಎಮ್‌ ಎನ್‌ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸರಣಿಯ ಭಾಗ

ಅಸ್ಮಾ ಖಾನ್, 75, ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಮಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸಲು ಒಂದು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರವೊಂದನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು 100 ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಾಗಿ 12 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆದಿದೆ, ಆದರೆ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಇಬ್ಬರೂ ಇನ್ನೂ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಲ್ಲ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮರಾಠವಾಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಭಾಜಿ ನಗರ (ಹಿಂದಿನ ಔರಂಗಾಬಾದ್) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಯೌವನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಅವರು ತೀವ್ರವಾದ ತಲೆ ಸುತ್ತುವಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕ್ರಮೇಣ ಹದಗೆಟ್ಟು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಗಳಿಗೂ ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು.

"ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಅವಳನ್ನು ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ತಿರುಗಾಡಿದೆವು" ಎಂದು ಅಸ್ಮಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಅವಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸಲು ನಮ್ಮ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸಹ ಮಾರಿದೆವು, ಆದರೆ ಯಾವುದೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಡುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು. ಅವಳು ಸ್ಥಿಮಿತ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎನ್ನುವುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು."

ಒಂದು ದಿನ, ಫಾತಿಮಾ ಯಾರ ಗುರುತು ಸಿಗದವರಂತೆ ವರ್ತಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಜಾರಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮೂವತ್ತರ ಆಸುಪಾಸಿನ ವಯಸ್ಸು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪೋಷಕರು ದಿಕ್ಕು ತೋಚದಂತಾದರು. ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವು ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿತು, ಅವರು ಕುಟುಂಬವು ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಊಟದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚಿಂತಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯಿತ್ತು.

“ಅವಳು ತನ್ನ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹರಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು, ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಹೇಗೆಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅಸ್ಮಾ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಒಂದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.

“ಅವರ ಊರಿನಿಂದ 100 ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಊರಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 117 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಒಂದು ದರ್ಗಾ ಇದೆ. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಜರತ್ ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಷಾ ಅಲಿಯಾಸ್ ಸೈಲಾನಿ ಷಾ ಬಾಬಾ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪಿಂಪಲ್ಗಾಂವ್ ಸರಾಯಿಗೆ ಬಂದರು. ಈ ಗ್ರಾಮವು ವಿದರ್ಭ ಪ್ರದೇಶದ ಬುಲ್ಧಾನಾ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 20 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ‘ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ’ ಜನರನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಸೈಲಾನಿ ಬಾಬಾ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ದರ್ಗಾ ಅವರು ನಿಧನರಾದ ವರ್ಷವಾದ 1908ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.”

ಅಂದಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉರುಸ್ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಬಹಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳ ಜನರು ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸೈಲಾನಿ ಬಾಬಾ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ದರ್ಗಾಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು 'ಗುಣಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು' ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಸೈಲಾನಿ ಬಾಬಾರಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಈ ದರ್ಗಾವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕೇವಲ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಈ ಸ್ಥಳದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಲಾಭ ಪಡೆದು ಬಡ ಜನರಿಂದ ಹಣವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪವಾಡ ಪುರುಷರು ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ.

ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಮನೆ ಮತ್ತು ಹೊಲಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ದರ್ಗಾಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು 5,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ಪಿಂಪಲ್ಗಾಂವ್ ಸರಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ಸ್ಥಳೀಯರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ವಲಸಿಗ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅಸ್ಮಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ಹುಸೇನ್, ಫಾತಿಮಾಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ 12 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಬಳಿ ತಗಡಿನ ಛಾವಣಿಯಿರುವ ಒಂದು ಕೊಠಡಿಯ ಗುಡಿಸಲನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದರು. ಹುಸೇನ್ ಮತ್ತೆಂದೂ ಔರಂಗಾಬಾದಿನಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ.

ಫಾತಿಮಾ ಮೊದಲು ಪಿಂಪಲ್ಗಾಂವ್ ಸರಾಯಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅವರನ್ನು ಸೈಲಾನಿ ಬಾಬಾರ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ದರ್ಗಾದ ಎದುರಿಗಿರುವ ಮರದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಸರಪಳಿಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ಅಸ್ಮಾ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, "ಅವಳು ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಮಲ-ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಾನು ಅವಳ ವಿಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತಲೇ ನನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಕಳೆದಿದ್ದೇನೆ."

ಆದರೆ, ಒಂದು ದಶಕ ಆ ರೀತಿ ಕಳೆದ ನಂತರ, 2022ರಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಬುಲ್ಢಾನದವರಾದ ಡಾ. ಗಾರ್ಗಿ ಸಪ್ಕಲ್ (28), ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ – ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಿಂಪಲ್ಗಾಂವ್ ಸರಾಯಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. "ಆ ಶಿಬಿರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿನ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಹಳ ಗಂಭೀರವಾಗಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ನಂತರ ಸಪ್ಕಲ್ ಅವರ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧಾ ನಿಮೂಲನ ಸಮಿತಿ (ಎಎನ್‌ಐ) ಎಂಬ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ-ವಿರೋಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಮೂರೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಗ್ರಾಮದ ಕ್ಲಿನಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುವ ಜನರಿಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ಹೊರರೋಗಿ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಮನೋವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಎಎನ್‌ಐಎಸ್ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಹಮೀದ್ ದಾಭೋಲ್ಕರ್, ಈ ಸಮಾನಾಂತರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಲು ಇದೊಂದೇ ದಾರಿ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡರು. ಈ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಇಲ್ಲದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಪಿಂಪಲ್ಗಾಂವ್ ಸರಾಯಿ - ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ರೋಗಿಗಳ ಊರು ಎಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿ - ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಮನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

“ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕುರಿತು ಈಗಲೂ ತೀವ್ರ ಅಜ್ಞಾನವಿದೆ” ಎಂದು ದಾಭೋಲ್ಕರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ಕೆಲವು ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಲೌಕಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ ಎಂದು ಜನರು ನಂಬುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಕೊರತೆಯ ಸಂಯೋಜನೆ.”

ಪಿಂಪಲ್ಗಾಂವ್ ಸರಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿದ ಮೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ 'ದವಾ-ದುವಾ (ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ) ಯೋಜನೆ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಇದು ಸೈಲಾನಿ ಬಾಬಾರ ಪವಾಡಯುತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಕಾಣಬಾರದು ಎಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು.

“ನೀವು ಆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಜನರನ್ನು ಅದರಿಂದ ದೂರ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ದಾಭೋಲ್ಕರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಆದರೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳುವುದು.”

ಸಪ್ಕಲ್ ಮೊದಲು ಊರಿನ ಜನರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ರೋಗಿಗಳು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ವಿವರಗಳಿರುವ ಕಡತಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. "ಮಾಹಿತಿ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಅದು ಅಂತಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಿತು. ಆರಂಭದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ, ನಾವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವರ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೇವಲ ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೆವು."

ಆ ನಂಬಿಕೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಮಾ ಮೊದಲಿಗರು. ಆಕೆಯ ಪತಿ ಹುಸೇನ್ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿನಿಂದ ನಿಧನರಾದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಫಾತಿಮಾಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರೊಬ್ಬರೇ ಉಳಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಸುಮಾರು 70 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.

“ನನ್ನ ಬಳಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ನನ್ನ ಮಗಳು ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾನು ಆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ನಂಬಿದೆ.”

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಹಾಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವವರು, ಅದನ್ನು ಹತಾಶೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದು, ಅದರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ, ಅವರು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಅರವತ್ತರ ಪ್ರಾಯದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿರುವ ಉಮಾಬಾಯಿ ಸುಮಾರು ಆರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪಿಂಪಲ್ಗಾಂವ್ ಸರಾಯಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರ ಒಂದು ಕೋಣೆಯ ಗುಡಿಸಲು ಅಸ್ಮಾ ಅವರ ಗುಡಿಸಲಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಹಗ್ಗದ ಮೇಲೆ, ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಲು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. "ನನ್ನ ಊರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು 60-70 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಜಲಗಾಂವ್‌" ಎಂದು ಉಮಾಬಾಯಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನಾನು ಆಗಾಗ ನನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ."

ಆದರೆ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ, ಮೈಕೈ ನೋವು ಮತ್ತು ತಲೆ ಸುತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉಮಾಬಾಯಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ನನಗೆ ಆರಾಮವೆನ್ನಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ಬಾಬಾ ನನ್ನನ್ನು ಹೋಗಲು ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ.”

ಬುಲ್ಢಾನಾ ನಿವಾಸಿ ಮತ್ತು ದವಾ-ದುವಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೋನಾಲಿ ಕರ್ದಾಲ್ ‌ ಉಮಾಬಾಯಿಯವರಿಗೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಸೈಲಾನಿ ಬಾಬಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗಲಷ್ಟೇ ತಾನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಉಮಾಬಾಯಿ ನಂಬಿಕೆ. “ಇಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ, ಬಾಬಾ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಸೋನಾಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. “ನಾವು ದರ್ಗಾದ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಸಹ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ."

ಪಿಂಪಲ್ಗಾಂವ್ ಸರಾಯಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಸೋನಾಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಡವು ನಿರಾಕರಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ರೋಗಿಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. "ನಾವು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೆವು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನಾವು ವಿರೋಧವನ್ನು ಮೊದಲೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿರುತ್ತೇವೆ."

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಅವರು ಊರಿನಲ್ಲಿ 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ - ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುಣಮುಖರಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ್ದಾರೆ. ಊರಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಇತರರು, ಸೋನಾಲಿಯವರ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲು ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರಲ್ಲಿ 18 ವರ್ಷದ ಆಶಿಶ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು. ಸೋನಾಲಿ ಮಂದ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಹುಲ್ಲಿನ ಛಾವಣಿಯಿರುವ ಅವರ ಗುಡಿಸಲಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಆತ ಸೋನಾಲಿ ಕಡೆಗೆ ಬೆನ್ನು ಹಾಕಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ತಾಯಿ, 45 ವರ್ಷದ ಸವಿತಾ, ಮಗನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪಿಂಪಲ್ಗಾಂವ್ ಸರಾಯಿಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಅಕೋಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಶಿಶ್ ಒಬ್ಬ ಚುರುಕಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಇತರೆ ಹುಡುಗರಂತೆಯೇ ಇದ್ದರು - ಸೆಲ್ಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸನ್‌ ಗ್ಲಾಸ್ ಧರಿಸಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದರು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ರ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಘಟನೆಗೆ ಬಲಿಯಾದರು, ಅದು ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಿಸಿತು.

"ಒಂದು ಹುಡುಗರ ಗುಂಪು ಅವನನ್ನು ಕೆಣಕುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು" ಎಂದು ಸವಿತಾ ಹೇಳುತ್ತಾ, ಒಂದು ಸಂಜೆ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅವನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಾಗ ಅವನಿಗೆ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಅವನಿಗೆ ಉಸಿರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವನ ಕೈಕಾಲುಗಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡವು." ಭಯಭೀತರಾದ ಅವರು, ತನ್ನ ಮೇಲಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳ ರಾಶಿಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಒದ್ದಾಡಿದರು. "ನಂತರ ತನ್ನ ಬಾಯಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದ ಕೈಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿ ಹೇಗೋ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ."

ಮರುದಿನ, ಆಶಿಶ್ ಯಾರ ಕೈಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿದ್ದನೋ, ಆ ಮಗುವಿನ ತಂದೆ ಶಾಲೆಗೆ ಬಂದರು. ಆ ತಂದೆ ಆಶಿಶ್‌ಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಸವಿತಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದರು. ಆ ದಿನದಿಂದ ಆಶಿಶ್ ಆಘಾತದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.

“ಆ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು,” ಎಂದು ಸವಿತಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ಅವನು ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ.”

ಅಕೋಲಾದ ಮನೋವೈದ್ಯರಿಂದ ಆಶಿಶ್‌ನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ, ಸವಿತಾ ಮತ್ತು 22 ವರ್ಷದ ಆಶಿಶ್‌ನ ಅಕ್ಕ ನಿಕಿತಾ ಅವರನ್ನು ಸೈಲಾನಿ ಬಾಬಾ ದರ್ಗಾಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.

ಆದರೆ ಆಶಿಶ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ ಎಸೆದುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಕೈ ಸನ್ನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಅವನ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪ್ರತಿದಿನದ ಹೋರಾಟವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.ಸವಿತಾ ಅವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ 1,500 ರೂಪಾಯಿ ವಿಧವೆಯರ ಪಿಂಚಣಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಅವರು ಇರುವ ಗುಡಿಸಲಿನ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು, ಊರಿನ ಇತರ ವಲಸಿಗರಂತೆ, ಇವರೂ ವಿವಿಧ ಎನ್‌ಜಿಒಗಳ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಲಾಗುವ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

“ನಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ತುಂಬಿದೆ” ಎಂದು ನಿಕಿತಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ನಾವು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗ ಅಪ್ಪ ನಿಧನರಾದರು. ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಸಹ ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.”

ಆಶಿಶ್‌ನ ಆರೈಕೆಗೆ ತಾಯಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಿಕಿತಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು. “ಆ ಆಘಾತಕಾರಿ ಅನುಭವದಿಂದ ಅವನು ಇನ್ನೂ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸೋನಾಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. “ನಾವು ಅವನಿಗೆ ನಿರಂತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕಿದೆ"

ಅಸ್ಮಾ ಅವರ ಅದೃಷ್ಟಕ್ಕೆ, ಅವರ ಮಗಳು ಫಾತಿಮಾ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ, ಅವರನ್ನು ದರ್ಗಾದ ಮುಂದಿರುವ ಮರಕ್ಕೆ ಸರಪಳಿ ಹಾಕಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವರ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಈಗ ಇತಿಹಾಸ. ಅವರು ಶೌಚವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಾನೇ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

"ಅವಳು ಈಗ ತಾನೇ ಮೆಡಿಕಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾಳೆ" ಎಂದು ಅಸ್ಮಾ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತಮ್ಮ ಮಗಳ ರೂಪಾಂತರ ಅಸ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ದವಾ-ದುವಾ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅವರು ಊರಿನ ಇತರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ಮನವೊಲಿಸಲು ಸೋನಾಲಿ ಅವರಿಗೆ ಆಗಾಗ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. "ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾವು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು ಸಮಸ್ಯೆ. ಯಾರಾದರೂ ನಮ್ಮಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು" ಎಂದು ಅಸ್ಮಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನನ್ನ ಮಗಳು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದರ್ಗಾದ ಮುಂದೆ ಸರಪಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಸರಿಯಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಅವಳು ಸುಧಾರಿಸಿದಳು."

ಫಾತಿಮಾರ ಚೇತರಿಕೆ ಅಸ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ಔರಂಗಾಬಾದಿನಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅವರ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಆಗಾಗ ಭೇಟಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತಾನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. "ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳು ಉಳಿದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ."

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಫಾತಿಮಾ ಮಾತ್ರವೇ ಅವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡದಂತೆ ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಏಕೈಕ ಅಂಶ. ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದರೆ ಆಕೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ರೋಗ ಮರುಕಳಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ಅಸ್ಮಾ ಅವರ ಭಯ. ಅವರು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ರಿಸ್ಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮಗಳ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು. "ನಾನು ನನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಮಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಅಸ್ಮಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಇದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಬಯಸುತ್ತೇನೆ."

ವಿ.ಸೂ.: ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಅವರ ಗುರುತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ
ಅನುವಾದ: ಶಂಕರ. ಎನ್. ಕೆಂಚನೂರು