'మేం ఉన్నామని పార్లమెంటుకు గుర్తు చేయటానికే నేనిక్కడికి వచ్చాను’

"మేం ఇక్కడికి [మార్చ్‌లో పాల్గొనటానికి] ఒక పరీక్ష కోసమో ఒక ఉద్యోగం కోసమో వచ్చామని జనం అనుకుంటారు. కానీ, మా భవిష్యత్తుకు విలువ ఉందన్న విషయాన్ని నమ్మడం ఏటేటా కష్టంగా మారుతుండటం వల్లే మేమిక్కడికి వచ్చాం," ఛోటూ యాదవ్ అంటున్నారు.

ఇరవయ్యేడేళ్ళ ఈ యువకుడు బిహార్‌లోని సీవాన్ నుండి దిల్లీకి జనసమ్మర్దంతో కిక్కిరిసి ఉన్న ఒక రైలులోని జనరల్ కంపార్ట్‌మెంట్‌లో రెండు రోజుల పాటు ప్రయాణించి వచ్చారు. "మా గ్రామాల్లోని యువత వలస వెళ్ళక తప్పని పరిషితుల్లో పడటమో, ఎప్పటికీ రాని అవకాశాల కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉండిపోవడమో జరుగుతోంది," అంటారు ఛోటూ.

భారతదేశపు యువత ఆందోళనలను నేరుగా పార్లమెంటుకు తీసుకువెళ్ళాలన్న కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ (సిజెపి) ఇచ్చిన పిలుపుతో, పార్లమెంటు వర్షాకాల సమావేశాలు ప్రారంభమయ్యే 2026 జూలై 20న చలో సంసద్ కార్యక్రమం మొదలైంది.

ఈ నిరసన ఇప్పుడు సిజెపి పరిధిని దాటి, దేశవ్యాప్తంగా అనేక నగరాలకు విస్తరించిన ఒక ఉద్యమంగా మారింది.

పరీక్షా పత్రాలు పదేపదే లీక్ కావడమనేది నిరుద్యోగం, ప్రభుత్వ ఉద్యోగ నియామకాలలో జాప్యం, ప్రభుత్వ సంస్థలు, విస్తృత వ్యవస్థ, అలాగే పాలనపై ప్రజలకున్న నమ్మకం క్రమంగా సన్నగిల్లుతోందన్న ఆందోళనలకు వ్యతిరేకంగా ఒక విస్తృత ఉద్యమానికి దారితీసింది. తగ్గిపోతున్న ఉద్యోగ అవకాశాలు, పెరుగుతున్న గ్రామీణ వలసలు, తమ భవిష్యత్తును రూపొందించుకునే నిర్ణయాల ప్రక్రియలో తమను, ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల యువతను, పక్కన పెడుతున్నారనే భావన పట్ల యువత తమ అసహనాన్ని, ఆగ్రహాన్ని వ్యక్తం చేయడానికి ఈ ఉద్యమం ఒక వేదికగా మారింది.

"నా వంటి గ్రామీణ యువత తమ భవిష్యత్తు పట్ల ఆశ కోల్పోకూడదనే ఉద్దేశంతోనే నేను దిల్లీకి వచ్చాను," పాలీలోని ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాలలో మెడిసిన్ చివరి సంవత్సరం చదువుతోన్న 25 ఏళ్ళ ధీరమ్ చెప్పారు. ఆయన తన స్నేహితుడు, హ్యుమానిటీస్ విద్యార్థి అయిన 24 ఏళ్ళ అశు రామ్‌తో కలిసి ఇక్కడికి వచ్చారు. రాత్రంతా సాగిన 15 గంటల ప్రయాణం చేసిన ఈ ఇద్దరు స్నేహితులు జూలై 19 మధ్యాహ్నానికి దిల్లీ చేరుకున్నారు.

"గ్రామీణ రాజస్థాన్‌లోని బార్మేర్‌లో పెరిగిన వ్యక్తికి ఏ పరిస్థితుల్లోనైనా ఎలా నెగ్గుకురావాలో తెలుస్తుంది. అక్కడ కరవు, దూర ప్రాంతాలు, వనరుల కొరత వంటి సవాళ్ళను ఎదుర్కొంటూనే జనం జీవిస్తుంటారు. కానీ వ్యవస్థలోని లోపాల వల్ల యువత ఇబ్బంది పడకూడదు," చుట్టూ ఉన్న జనసందోహం మధ్యనే ఆయన PARI తో అన్నారు. "దేశంలోని ఏ ఇతర సమస్యకైనా ఇచ్చే ప్రాధాన్యం, తక్షణ స్పందన మా భవిష్యత్తుకు కూడా దక్కాలని అధికారంలో ఉన్నవారికి గుర్తుచేయడానికే మేం పార్లమెంటుకు వచ్చాం."

దిల్లీలో వారు తమ స్నేహితుడైన ప్రేమ్ ప్రకాశ్‌ను కూడా కలిశారు. బార్మేర్‌కు చెందిన ఈయన ప్రస్తుతం దిల్లీలోని ప్రతిష్టాత్మక ఎయిమ్స్ (AIIMS)లో తన వైద్య శిక్షణను (ఇంటర్న్‌షిప్) పూర్తి చేస్తున్నారు.

"ఒక వైద్య విద్యార్థి ఎందుకు ఈ నిరసన చేస్తున్నారని జనం తరచుగా అడుగుతుంటారు. నేను వారికి సూటిగా చెబుతాను: రోగులకు చికిత్స చేస్తూనే నేను నా జీవితాన్ని గడుపుతాను, అయితే, నేను కూడా ఒక పౌరుడినే. యువత ఎదుర్కొనే సమస్యలు ఆసుపత్రుల గేటు వరకే పరిమితం కాదు. ఈ రోజు మనం మౌనంగా ఉంటే, మనం ఎవరికి సేవ చేయాలని శిక్షణ పొందామో, వారితో సహా అందరినీ విఫలం చేసే సంస్థలను మనం వారసత్వంగా పొందుతాం," అని ఈ 25 ఏళ్ళ యువకుడు అంటున్నారు.

విద్యా వ్యవస్థకు మరో చివర, ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని గోండా జిల్లాకు చెందిన అనూప్ కుమార్ వంటి యువకులున్నారు. వయసు పదిహేనేళ్ళయినప్పటికీ అతనింకా 2వ తరగతిలోనే ఉన్నాడు. కూలీలుగా పనిచేసే అతని తల్లిదండ్రులకు అనూప్ చదువుకయ్యే ఖర్చును భరించే స్తోమత లేకపోవడం వల్ల అతని బడి చదువు చాలా ఆలస్యంగా మొదలయింది. అనూప్ చిన్నపిల్లవాడిగా ఉండగానె కుటుంబానికి అండగా నిలిచేందుకు కూలీగా పనిచేయడం మొదలుపెట్టాడు.

"నేను రెండో తరగతిలోనే ఉన్నప్పటికీ, ఏది సరైనదో ఏది కాదో తెలుసుకునేంతగా నేను ప్రపంచాన్ని చూశాను," అతను ఈ రిపోర్టర్‌తో చెప్పాడు. "నేనిక్కడికి ఎందుకు వచ్చానంటే, ఏదో ఒక రోజున నేను వైద్యుడిని కావాలనేది నా కోరిక. నేను 12వ తరగతికి వచ్చి, మెడికల్ ప్రవేశ పరీక్ష కోసం సిద్ధపడుతున్నప్పుడు నా భవిష్యత్తు నేను కష్టపడి చదివే నా చదువుకు బదులుగా ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీ వల్ల నిర్ణయమవుతుందేమోననే ఆందోళన ఉండకూడదనుకుంటున్నాను.”

ఈ చారిత్రాత్మక మార్చ్‌కు కొన్ని రోజుల ముందునించే, రాజధానీ నగరంలో నిరసన ప్రదర్శనలు జరుగుతోన్న జంతర్ మంతర్ వద్దకు వేలాదిమంది రావటం మొదలయింది. వారు దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న అనేక చిన్న పట్టణాలు, గ్రామాల నుంచి వచ్చారు. ఇందులో పాల్గొన్నవారిలో అనేక మందికి దిల్లీ ప్రయాణానికి రోజుల తరబడి ప్రణాళిక, బస్సులు రైళ్ళ ద్వారా సుదీర్ఘ ప్రయాణాలు అవసరమయ్యాయి. కొంతమంది టిక్కెట్లు కొనటం కోసం డబ్బులు పోగుచేసుకున్నారు. మరికొందరు స్నేహితుల బృందాలతో కలిసి ప్రయాణించారు.

"మేం కూడా ఉన్నామని పార్లమెంటుకు గుర్తు చేయడానికే నే నిక్కడికి వచ్చాను," ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని అలీగఢ్ జిల్లా బరహ్‌సేరా గ్రామానికి చెందిన 17 ఏళ్ళ ప్రాంక్షిత్ అన్నాడు. అతను తన గ్రామం దాటి బయటకు రావడం ఇదే మొదటిసారి. "మా గ్రామంలో చాలా మంది పార్లమెంటును ఎప్పుడూ చూడలేదు... అయితే, అది మాకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుందని నమ్ముతూ మేం పెరిగాం."

ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని బులంద్‌శహర్ జిల్లా క్యోలీ ఖుర్ద్ గ్రామం నుండి దిల్లీకి వెళ్లేందుకు అవసరమైన రూ. 5,000 మొత్తాన్ని స్నేహితులు హరి కృష్ణ కోసం పోగుచేసి సమకూర్చారు. వ్యవసాయ కూలీల కుమారుడైన 18 ఏళ్ళ హరి, ఈ ప్రయాణానికి అయ్యే ఖర్చు తన అనేక రోజుల కూలీకి సమానమని చెప్పాడు.

"ఈ నిరసన వల్ల ప్రతిదీ మారుతుందో లేదో నాకు తెలియదు," అన్నాడతను. "కానీ ఈ రోజు మనం మన గొంతు విప్పకపోతే, రేపటికి ఏమీ మారదు. నా శక్తిమేరకు నేను ప్రయత్నించానని కనీసం నాకు నేను చెప్పుకోగలగాలి," చేతిలో ఒక నోట్‌బుక్ పట్టుకుని అందులో నినాదాలు రాయటంలో అతను నిమగ్నమై ఉన్నాడు; ఆ నినాదాలను గుంపులోని ఇతరులు కూడా అందుకుంటున్నారు.

2026 జూలై 19 మొదలుకొని సోమవారం వరకు నిరసనకారులు నినాదాలు చేస్తూ, వివిధ భాషల్లో పాటలు పాడుతూ, వక్తల ప్రసంగాలను వింటూ ఉన్నారు. నిరుద్యోగం, వ్యవసాయ సంక్షోభం, నిర్వాసిత సమస్యలు, విద్య, ఫాసిజం, రాజ్యాంగపరమైన హక్కుల వంటి అంశాలను ఎత్తిచూపే ప్లకార్డులను వారు ప్రదర్శించారు.

ప్రశ్నాపత్రాల లీకేజీ ఘటనలపై నిష్పక్షపాత విచారణ జరపాలని డిమాండ్ చేయడంతో పాటు, పోటీ పరీక్షలకు సంబంధించిన అనిశ్చితి, ఒత్తిడి, పదేపదే ఎదురయ్యే వైఫల్యాల మధ్య ఆత్మహత్య చేసుకున్న విద్యార్థుల మరణాల విషయంలో జవాబుదారీతనం ఉండాలని కూడా నిరసనకారులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

"గ్రామీణ యువతకు రాజకీయాలపై అవగాహన ఉండదని ప్రజలు భావిస్తుంటారు," బిహార్‌లోని సమస్తిపూర్ జిల్లాకు చెందిన 19 ఏళ్ళ మహమ్మద్ గోలూ అన్నాడు. కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితి బాగోలేకపోవడంతో గోలూ సంపాదన కోసం జీవనోపాధిగా ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాల మరమ్మతు పనిని చేపట్టాల్సి వచ్చింది.

"ఒక బడిలో ఉపాధ్యాయుడు లేనప్పుడు, ఆసుపత్రిలో వైద్యుడు లేనప్పుడు, ఉద్యోగ నియామక పరీక్ష రద్దయినప్పుడు మాకు అర్థమవుతాయి [రాజకీయాలు]. మా దృష్టిలో రాజకీయాలనేవి కేవలం టివిలో చూసేవి కావు. మాకు విద్య అందుతుందా, ఉద్యోగం దొరుకుతుందా, మెరుగైన జీవితాన్ని నిర్మించుకునే అవకాశం లభిస్తుందా లేదా అనేవి అవే నిర్ణయిస్తాయి," PARIతో అన్నాడతను.

గ్రామీణ యువత గొంతుక దేశ రాజకీయ రాజధానికి చేరేలా చూడటం కూడా తాను దిల్లీకి రావడానికి, అది ఒక్క రోజు కోసమైనా సరే, ఒక ఉద్దేశమని గోలూ చెబుతున్నాడు.

సాధారణంగా రాజకీయ వేదికపై కలిసి కనిపించని ప్రాంతాల ప్రజలను ఈ ప్రదర్శన ఒకచోటకు చేర్చింది. వారు తమ తమ ప్రాంతాలలో విభిన్న జీవితాలను గడుపుతున్నప్పటికీ వారి పోరాటం మాత్రం ఒక్కటే. వారు రాత్రంతా ప్రయాణించారు. బస్సులలో, రైళ్ళలో ఒక రోజుకు పైగా గడిపారు. బ్యాక్‌ప్యాక్‌లను, నీళ్ళ సీసాలను, చుట్టచుట్టిన బ్యానర్లను, తమ కుటుంబాలు తయారుచేసి ఇచ్చిన ఆహారాన్ని మోసుకుంటూ వచ్చారు. తమ పొలాలను, అడవులను, తరగతి గదులను, వ్యాపారాలను, నిర్మాణ ప్రదేశాలను వదిలి వచ్చారు. చాలామంది ఇంతకుముందెన్నడూ పార్లమెంటుకు వచ్చినవారు కాదు. వాళ్ళు రైతుల, కూలీల బిడ్డలు, ఆదివాసీ యువత, తమ కుటుంబాలలో మొదటి తరం విద్యావంతులు, దినసరి కూలీలు, ఇంకా అనేకమంది.

ఇన్నేళ్ళ పాటు చదువుకొని, వేచి ఉండి, ఆశలు పెట్టుకున్న తర్వాత, తమ భవిష్యత్తు ఎలా ఉండబోతోందని వాళ్ళు అడుగుతున్నారు.

ఈ ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహిస్తున్నది కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ (సిజెపి). నిరుద్యోగ యువతను ఉద్దేశించి ఒక న్యాయమూర్తి వాడిన 'కాక్రోచ్' (బొద్దింక) అనే అవమానకరమైన పదం నుండే వారు ఆ పేరును తీసుకున్నారు. ఇదిప్పుడు దృఢత్వానికి, నోరు మూయించడాన్ని అంగీకరించకపోవడానికి ఒక చిహ్నంగా మారింది.

దేశంలోని పరీక్ష, నియామక వ్యవస్థలపై విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించే లక్ష్యంతో నిరసనకారులు చేస్తున్న ప్రధాన డిమాండ్లలో విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా, పరీక్షా పత్రాల లీకేజీపై పారదర్శక విచారణ, అందుకు బాధ్యులైనవారు జవాబుదారీతనం తీసుకోవటం, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల భర్తీని సకాలంలో చేపట్టడం వంటివి ఉన్నాయి.

ఈ నిరసన కార్యక్రమానికి విద్యా సంస్కర్త, పర్యావరణ కార్యకర్త సోనమ్ వాంగ్‌చుక్ తన మద్దతును తెలుపుతూ, ఉద్యమానికి సంఘీభావంగా దిల్లీలోని జంతర్ మంతర్‌ వద్ద నిరవధిక నిరాహార దీక్షను ప్రారంభించారు. సుమారు మూడు వారాలుగా దీక్ష చేస్తున్న వాంగ్‌చుక్‌ను, క్షీణిస్తున్న ఆయన ఆరోగ్యానికి తక్షణ వైద్య చికిత్స అవసరమని వైద్యులు చెప్పారంటూ, జూలై 18న దిల్లీ పోలీసులు బలవంతంగా సఫ్దర్‌జంగ్ ఆసుపత్రికి తరలించారు.

పక్కనే ఉన్న ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని హాపుర్ నుండి దిల్లీకి వచ్చిన ఒవైశ్ తన బి.టెక్ చదువును మధ్యలోనే ఆపేశారు. అతనితో పాటు వచ్చిన జైద్ కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితి క్షీణించడంతో పదవ తరగతి తర్వాత చదువు మానేశాడు. ప్రస్తుతం ఇంటిని నడపడానికి అతను ఒవైశ్‌తో కలిసి పని చేస్తున్నారు.

"నేను చదువు మానేసిన కారణాలతోనే తర్వాతి తరాలవారు కూడా తమ చదువును నష్టపోగూడదని నేను కోరుకుంటున్నాను. నాకెన్నడూ లేని అవకాశాలు వారికి ఉండాలి," అంటారు జైద్.

ఒవైశ్, జైద్ - వీరిద్దరికీ కూడా తమను వెళ్ళనిచ్చేలా కుటుంబ సభ్యులను ఒప్పించడమే అత్యంత కష్టమైన పనిగా మారింది.

"మేం ముస్లిములం కాబట్టి వాళ్ళు భయపడ్డారు," అంటారతను. "నిరసనల సమయంలో ఏం జరుగుతుందో చూసిన మా అమ్మ, నన్ను వెళ్లొద్దని అదేపనిగా చెబుతూనే ఉంది – పరిస్థితులు చేయిదాటినప్పుడల్లా మొదటగా ముస్లిములనే లక్ష్యంగా చేసుకుంటారు."

"నేను మా అమ్మనడిగాను, 'ఒకవేళ భవిష్యత్తులో నాకు ఒక కూతురు పుట్టి, ఏదైనా పరీక్షా పత్రం లీక్ కావడం వల్ల ఆమె భవిష్యత్తు నాశనమైతే పరిస్థితి ఏంటి? ఏళ్ళ తరబడి చదువుకున్నా ఆమెకు సరైన అవకాశం దక్కకపోతే అప్పుడెలా?' అని," విచారంగా నవ్వుతూ అన్నారతను.

వారి కుటుంబ సభ్యులు ఆందోళన పడుతున్నప్పటికీ మరుసటి రోజు ఆ స్నేహితులిద్దరూ దిల్లీకి బయలుదేరారు. ఈ ప్రయాణం చేయడం వల్ల కలిగే ప్రమాదం కంటే, మౌనంగా ఉండిపోవడంలో ఉన్న ప్రమాదమే చాలా ఎక్కువని వారు నమ్మారు.

పార్లమెంటుకు ర్యాలీ నిర్వహించాలని నిర్ణయించిన రోజైన 2026 జూలై 20న, దిల్లీ పోలీసులు ఆ ప్రాంతంలో ఆంక్షలు విధించి నిరసనకారులను అడ్డుకున్నారు. ఈ క్రమంలో చాలామందిని అదుపులోకి తీసుకోగా, పలువురు గాయపడ్డారు. నిరసనకారులను చెదరగొట్టేందుకు పోలీసులు లాఠీచార్జి చేసి, బాష్పవాయువు ప్రయోగించారు. అయినప్పటికీ, ఆందోళనకారులు వివిధ ప్రాంతాల్లో మళ్ళీ మళ్ళీ గుమిగూడారు.

గ్రామీణ ప్రాంతాల నుండి ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో యువత రావడాన్ని చూసి చాలామంది ఆశ్చర్యపోయారు.

"అబ్ హో గయా హమారా [ఇప్పుడు మా పరిస్థితి ఇలా తయారైంది]. ప్రభుత్వం నుండి మేం దీన్నస్సలు ఊహించలేదు. మే ఏమాత్రం గౌరవం లేనివాళ్ళమన్నట్టు మమ్మల్ని చూస్తున్నారు," ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఒక గ్రామానికి చెందిన యువకుడు అభిషేక్ కుమార్ అన్నారు. పోలీసులు బాష్పవాయువును ప్రయోగించినప్పుడు అభిషేక్, అతని స్నేహితులు ఆ ర్యాలీలో ముందు వరుసలో ఉన్నారు. ఆ తర్వాత జరిగిన లాఠీచార్జిలో వారు గాయపడ్డారు.

24 ఏళ్ళ అభిషేక్ ప్రభుత్వ ఉద్యోగం కోసం సన్నద్ధమవుతున్నాడు. అతను తన స్నేహితులైన కరణ్ (25), రోహిత్ కుమార్‌ (20)లతో కలిసి ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఆగ్రా జిల్లా ఫతేపూర్ నుండి దిల్లీకి వచ్చారు. వారు నిరసనలో పాల్గొనటానికి సోమవారం తెల్లవారుజామున 4 గంటలకు రాజధానికి చేరుకున్నారు, అదే రోజు సాయంత్రం తిరిగి వెళ్ళిపోయారు.

"మేం ఒళ్ళంతా గాయాలను, భ్రమలు తొలిగిన భావనలను ఇంటికి తీసుకువెళ్తున్నాం," కరణ్ PARIతో చెప్పారు.

ఆ తర్వాత, సిజెపికి చెందిన ఇద్దరు ప్రతినిధులు తమ డిమాండ్ల పత్రాన్ని సమర్పించేందుకు కేంద్ర మంత్రి జె.పి. నడ్డాను కలిశారు.

"మేమిప్పుడు మా రక్తాన్ని చిందించాం కాబట్టి, మా డిమాండ్లు నెరవేరేవరకూ ఇక్కడి నుంచి వెళ్ళేదిలేదు. మేమింతకంటే మెరుగైన స్థితికే అర్హులం," ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ప్రయాగ్‌రాజ్ జిల్లా, ఫతేపూర్ గ్రామానికి చెందిన బి.ఎస్‌సి. విద్యార్థి, 22 ఏళ్ళ అమలేశ్ చెప్పారు.

"మేం చాలా జాగ్రత్తగా, శాంతియుతంగా పాదయాత్ర చేస్తున్నాం. మేం పోలీసులకు పువ్వులు కూడా ఇచ్చాం. అయినా కూడా వాళ్ళు మామీద హింసను ప్రయోగించారు," అన్నారతను.

పోలీసు చర్య ఉన్నప్పటికీ, తాను నిరసనలో పాల్గొంటానని అమలేశ్ అంటున్నారు. "ఇందుకోసం నేను చావాల్సి వచ్చినా సరే, నేనందుకు సిద్ధంగా ఉన్నాను."