'ଆମର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଛି ସଂସଦକୁ ଏହା ମନେପକାଇ ଦେବାକୁ ମୁଁ ଆସିଛି'

ଛୋଟୁ ଯାଦବ କହନ୍ତି, ‘‘ଲୋକମାନେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ଆମେ ଗୋଟିଏ ପରୀକ୍ଷା କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ଚାକିରି କାରଣରୁ ଆସିଛୁ [ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ]। ଆମେ ଆସିଛୁ କାରଣ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରିବା କଷ୍ଟକର ହେଉଛି ଯେ ଆମ ଭବିଷ୍ୟତର ମୂଲ୍ୟ ଅଛି’’।

ଏହି ୨୭ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଯୁବକ ବିହାରର ସିୱାନରୁ ଗୋଟିଏ ଟ୍ରେନ୍‌ର ସାଧାରଣ ଡବାରେ ଚାପି ହୋଇ ଦୁଇ ଦିନ କାଳ ଯାତ୍ରା କରି ଦିଲ୍ଲୀ ଆସିଛନ୍ତି। ଛୋଟୁ କହନ୍ତି, ‘‘ଆମ ଗାଁରେ ଯୁବ ବର୍ଗକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ କିମ୍ବା ସୁଯୋଗ ଆସିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼େ ଯାହା କେବେ ଆସେ ନାହିଁ।’’

‘‘ଚଲୋ ସଂସଦ [ସଂସଦ ଚାଲ]!’’ ଥିଲା କକ୍ରୋଜ୍‌ ଜନତା ପାର୍ଟି (ସିଜେପି) ଦ୍ୱାରା ଜୁଲାଇ ୨୦, ୨୦୨୬ରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ମୌସୁମୀ ଅଧିବେଶନ ଅବସରରେ ଭାରତୀୟ ଯୁବ ପୀଢ଼ିର ସମସ୍ୟାକୁ ସିଧାସଳଖ ସଂସଦକୁ ନେବା ପାଇଁ ଏକ ଡାକରା ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

ଏହି ପ୍ରତିବାଦ ଏବେ ସିଜେପିଠାରୁ ବହୁତ ଆଗକୁ ଚାଲି ଯାଇଛି ଏବଂ ସାରା ଦେଶର ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ଏକ ଆନ୍ଦୋଳନର ରୂପ ନେଇଛି।

ବାରମ୍ବାର ଘଟୁଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ପତ୍ର ପ୍ରଘଟ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ବେରୋଜଗାର, ସରକାରୀ ନିଯୁକ୍ତିରେ ବିଳମ୍ବ ବିପକ୍ଷରେ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଅଭିଯାନ ଏବଂ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନେ ଏହାକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ବୃହତ୍‌ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରତି ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଗମ୍ଭୀର ହେଉଥିବା ସଙ୍କଟ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଏହି ଅଭିଯାନ ସଂକୁଚିତ ହେଉଥିବା ସୁଯୋଗ, ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରୁ ପଳାୟନ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଯୁବପୀଢ଼ି, ବିଶେଷକରି ଗ୍ରାମୀଣ ଭାରତର ଯୁବ ପୀଢ଼ିର ସେମାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଗଢ଼ିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତିରୁ ତାଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଉଥିବାର ଅନୁଭବ ପ୍ରତି ହତାଶାକୁ ସ୍ୱର ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ମଞ୍ଚ ପାଲଟିଛି।

ପାଲି ସ୍ଥିତ ସରକାରୀ ଡାକ୍ତରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଶେଷ ବର୍ଷ ଡାକ୍ତରୀ ଛାତ୍ର ୨୫ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଧୀରମ୍‌ କୁହନ୍ତି, ‘‘ମୁଁ ଦିଲ୍ଲୀ ଆସିଛି, କାରଣ ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ ଯେ ମୋ ଗାଁ ପରି ଅନ୍ୟ ଗାଁଗୁଡ଼ିକର ଯୁବ ପିଢ଼ି ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରତି ନିଜର ବିଶ୍ୱାସ ନ ହରାନ୍ତୁ।’’ ସେ ତାଙ୍କର ସାଙ୍ଗ ହ୍ୟୁମାନିଟିଜ୍‌ର ଛାତ୍ର ଆଶୁ ରାମ, ୨୪ଙ୍କ ସହ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇ ଜଣ ୧୫ ଘଣ୍ଟାର ଯାତ୍ରା ପରେ ଜୁଲାଇ ୧୯ର ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ।

ଲୋକମାନେ ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଜମା ହୋଇଯିବା ସମୟରେ ସେ ପରୀକୁ କହିଥିଲେ, ‘‘ବାର୍‌ମେର୍‌ [ଗ୍ରାମୀଣ ରାଜସ୍ଥାନ]ରେ ବଡ଼ ହେବା ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ସହ ଯୁଝିବା ଶିଖାଏ। ଲୋକମାନେ ମରୁଡ଼ି, ଦୂରତା ଏବଂ ଅଭାବ ଅନଟନ ସହ ବଞ୍ଚନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯୁବ ବର୍ଗକୁ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେବା ଉଚିତ୍‌ ନୁହେଁ।’’ ‘‘ଆମେ ସଂସଦକୁ ଆସିଛୁ, ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷମତାରେ ଅଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ମନେପକାଇ ଦେବା ପାଇଁ ଯେ ଆମର ଭବିଷ୍ୟତ ଅନ୍ୟ ଯେ କୌଣସି ଜାତୀୟ ସମସ୍ୟା ପରି ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱର ହକ୍‌ଦାର।’’

ସେମାନେ ଦିଲ୍ଲୀର ଏମ୍ସରେ ଜଣେ ଇଣ୍ଟର୍ନ ଡାକ୍ତର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବାର୍‌ମେର୍‌ର ସେମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ପ୍ରେମ୍‌ ପ୍ରକାଶଙ୍କ ସହ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।

ଏହି ୨୫ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଯୁବକ କହନ୍ତି, ‘‘ଲୋକମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପଚାରନ୍ତି ଜଣେ ଡାକ୍ତରୀ ଛାତ୍ର କାହିଁକି ଆନ୍ଦୋଳନ କରୁଛନ୍ତି। ମୋ ଉତ୍ତର ହେଉଛି ସରଳ: ମୁଁ ମୋର ଜୀବନ ରୋଗୀମାନଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ବିତାଇବି କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଜଣେ ବି ନାଗରିକ। ଯୁବ ପୀଢ଼ିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଡାକ୍ତରଖାନା ଫାଟକ ପାଖରେ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ଯଦି ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ନୀରବ ରହିବୁ ତେବେ ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଫଳ କରୁଥିବା ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୂତ୍ରରେ ପାଇବୁ, ଏପରିକି ଆମେ ସେବା କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁଠାରୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପାଉଛୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ।’’

ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅନ୍ୟ ଏକ ପାଖରେ ଅଛନ୍ତି ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଗୋଣ୍ଡ ଜିଲ୍ଲାର ଅନୁପ କୁମାରଙ୍କ ପରି ଯୁବବର୍ଗ। ପନ୍ଦର ବର୍ଷର ହୋଇଥିଲେ ବି ୨ୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଛନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କର ପାଠ ପଢ଼ା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଳମ୍ବରେ ଆରମ୍ଭ କଲେ କାରଣ ଶ୍ରମିକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ତାଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ପଠାଇବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ବହନ କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ। ଅନୁପ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ପିଲାଦିନରୁ ଶ୍ରମିକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।

ସେ ଏହି ସମ୍ବାଦଦାତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ‘‘ଯଦିଓ ମୁଁ ମାତ୍ର ୨ୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଛି, ମୁଁ କ’ଣ ଠିକ୍‌ ଏବଂ କ’ଣ ଭୁଲ୍‌ ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଦୁନିଆ ଦେଖିସାରିଛି।’’ ‘‘ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି କାରଣ ମୁଁ ଦିନେ ଡାକ୍ତର ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ୧୨ ଶ୍ରେଣୀରେ ପହଞ୍ଚିବି ଏବଂ ଡାକ୍ତରୀ ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବି, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମୋ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ବଦଳରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ପତ୍ର ପ୍ରଘଟ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଭବିଷ୍ୟତର ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେବ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ମୁଁ ବିବ୍ରତ ହେବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ।’’

ଏହି ଐତିହାସିକ ଶୋଭାଯାତ୍ରାର କେଇ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ରାଜଧାନୀର ଜନ୍ତର ମନ୍ତର ଠାରେ ଏକତ୍ର ହେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ସାରା ଦେଶର ଛୋଟ ଛୋଟ ସହର ଏବଂ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରୁ ଆସିଥିଲେ। ଅନେକ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀକୁ ଆସିବା ଅନେକ ଦିନର ଯୋଜନା ଏବଂ ଟ୍ରେନ୍‌ ଏବଂ ବସ୍‌ରେ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରା ଆବଶ୍ୟକ କରିଥିଲା। କେତେ ଜଣ ଟିକେଟ୍‌ କିଣିବା ପାଇଁ ଅର୍ଥ ଏକାଠି କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟମାନେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଦଳ ହୋଇ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।

ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଲିଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ବରସେରା ଗ୍ରାମର ୧୭ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ପ୍ରାକ୍ଷିଂତ କହନ୍ତି, ‘‘ଆମର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଛି ଏହା ମନେପକାଇ ଦେବା ପାଇଁ ଆସେ ସଂସଦ ଆସିଛୁ।’’ ଏହା ହେଉଛି ତାଙ୍କର ଗାଁ ବାହାରକୁ ପ୍ରଥମ କରି ଆସିବା। ‘‘ମୋ ଗାଁର ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ କେବେବି ସଂସଦ ଦେଖିନାହାନ୍ତି… କିନ୍ତୁ ଆମେ ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରି ବଡ଼ ହୋଇଛୁ ଯେ ଏହା ଆମର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।’’

ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ବୁଲନ୍ଦ ସହର ଜିଲ୍ଲାର କ୍ୟୋଲି ଖୁର୍ଦ ଗ୍ରାମର ହରି କ୍ରିଶନଙ୍କର ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଟ. ୫,୦୦୦ ଯୋଗାଡ଼ କରିଥିଲେ। କୃଷି ଶ୍ରମିକ ପରିବାରର ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଏହି ଯୁବକ କୁହନ୍ତି, ଏହି ଯାତ୍ରାର ଖର୍ଚ୍ଚ ତାଙ୍କର କେଇ ଦିନର ଦିନ ମଜୁରୀରୁ ହେଉଥିବା ରୋଜଗାର ଅର୍ଥ ସହ ସମାନ ହୋଇଯିବ।

ସେ କୁହନ୍ତି, ‘‘ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ ଏହି ପ୍ରତିବାଦ କିଛି ବଦଳାଇବ ନା ନାହିଁ।’’ ‘‘କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆଜି ଆମେ ଆମର ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ନାହିଁ, କାଲିକୁ କେହି ବଦଳାଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ମୁଁ ଯାହା ପାରିଛି ତାହା କରିଛି ବୋଲି କହିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବାକୁ ଚାହେଁ।’’ ସେ ହାତରେ ଏକ ଟିପା ଖାତା ଧରି ସ୍ଲୋଗାନ୍‌ ଲେଖନ୍ତି ଯାହାକୁ ଭିଡ଼ରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ କହିଥାଆନ୍ତି।

ଜୁଲାଇ ୧୯, ୨୦୨୬ ସୋମବାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନେ ସ୍ଲୋଗାନ୍‌ ଦେଇଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ସଙ୍ଗୀତ ଗାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ଭାଷଣ ଶୁଣିଥିଲେ। ସେମାନେ ବେକାରୀ, କୃଷି ସଙ୍କଟ, ବିସ୍ଥାପନ, ଶିକ୍ଷା, ଫାସିବାଦ ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାର ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ପ୍ଲାକାର୍ଡ ଧରିଥିଲେ।

ପ୍ରଶ୍ନ ପତ୍ର ପ୍ରଘଟର ସ୍ୱଚ୍ଛ ଯାଞ୍ଚ ନିମନ୍ତେ ଦାବି ସହିତ ପ୍ରତିବାଦକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାପ, ଅନିଶ୍ଚିତତା ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ପରୀକ୍ଷାରେ ବାରମ୍ବାର ବିଫଳତା ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବା ଛାତ୍ରମାନଙ୍କର ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ସଂଖ୍ୟା ନିମନ୍ତେ ଉତ୍ତରଦେୟତା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ।

ମହମ୍ମଦ ଗୋଲୁ କହନ୍ତି, ‘‘ଲୋକମାନେ ଭାବନ୍ତି ଗ୍ରାମୀଣ ଯୁବକମାନେ ରାଜନୀତି ବୁଝନ୍ତି ନାହିଁ। ମାତ୍ର ୧୯ ବର୍ଷର ଏହି ଯୁବକ ବିହାରର ସମସ୍ତିପୁର ଜିଲ୍ଲାରୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ଜୀବିକା ପାଇଁ ସେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଉପକରଣ ମରାମତି କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ପରିସ୍ଥିତି ତାଙ୍କୁ ରୋଜଗାର କରିବା ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରିବା ପରେ ସେ ଏହି କାମକୁ ଆଦରି ନେଇଥିଲେ।

ସେ ପରୀକୁ କହିଥିଲେ, ‘‘ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ସ୍କୁଲ୍‌ରେ କୌଣସି ଶିକ୍ଷକ ନ ଥିଲେ, ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଡାକ୍ତର ନ ଥିଲେ କିମ୍ବା ନିଯୁକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା ବାତିଲ୍‌ ହେଲେ ଆମେ ବୁଝୁ [ରାଜନୀତି]। ରାଜନୀତି ଟେଲିଭିଜନ ଦେଖିବାର ଜିନିଷ ନୁହେଁ। ଏହା ସ୍ଥିର କରେ ଆମେ ଶିକ୍ଷା, ଚାକିରି କିମ୍ବା ଏକ ଭଲ ଜୀବନ ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ପାଇବୁ କି ନାହିଁ।’’

ସେ କହନ୍ତି, ଦିଲ୍ଲୀକୁ ଯାତ୍ରା କରିବା ହେଉଛି ଦେଶର ରାଜନୀତି କେନ୍ଦ୍ରରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଯୁବବର୍ଗର ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣାଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଉପାୟ, ଏହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପାଇଁ ହେଉ ପଛେ।

ଏହି ଭିଡ଼ରେ ଏପରି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ଶହ ଶହ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହୁଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏକାପରି ଆହ୍ୱାନକୁ ସାମ୍ନା କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ କଦବା କ୍ୱଚିତ୍‌ ସମାନ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥଳରେ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନେ ସାରା ରାତି ଯାତ୍ରା କରିଛନ୍ତି, ବସ୍‌ କିମ୍ବା ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ଦିନକରୁ ଅଧିକ ସମୟ କଟାଇଛନ୍ତି, ପିଠିରେ ବ୍ୟାଗ୍‌, ପାଣି ବୋତଲ, ଗୁଡ଼େଇ ରଖାଯାଇଥିବା ବ୍ୟାନର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ବୋହିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ନିଜ ପଛରେ ଚାଷ ଜମି, ଜଙ୍ଗଲ, ଶ୍ରେଣୀ କକ୍ଷ, ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ ସ୍ଥଳ ଛାଡ଼ିକରି ଆସିଛନ୍ତି। ଅନେକ ପୂର୍ବରୁ କେବେବି ସଂସଦ ଆସି ନ ଥିଲେ। ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି କୃଷକ ଏବଂ କୃଷି ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପିଲାମାନେ, ଆଦିବାସୀ ଯୁବକ, ପ୍ରଥମ-ପିଢ଼ିର ଗ୍ରାଜୁଏଟ୍‌, ଦିନ ମଜୁରିଆ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ।

ସେମାନେ ପଚାରନ୍ତି ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ପଢ଼ିବା, ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ଆଶା କରିବା ପରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଭବିଷ୍ୟତ ସେମାନଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି?

ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଛି କକ୍ରୋଚ୍‌ ଜନତା ପାର୍ଟି (ସିଜେପି)। ଜଣେ ପୀଠାସିନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବେକାର ଯୁବକ/ଯୁବତୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଆକ୍ଷେପମୂଳକ ଶବ୍ଦ ‘‘କକ୍ରୋଚ୍‌’’ ବା ‘‘ଅସରପା’’ ଶବ୍ଦରୁ ନିଜର ନାମ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏହା ପ୍ରତିକୂଳତା ବିରୋଧରେ ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ନୀରବତାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାର ଏକ ପ୍ରତୀକ ହୋଇଛି।

ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ତୁରନ୍ତ ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କର ଇସ୍ତଫା, ପ୍ରଶ୍ନ ପତ୍ର ପ୍ରଘଟର ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଯାଞ୍ଚ, ଯେଉଁମାନେ ଦାୟୀ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଉତ୍ତରଦେୟତା, ଠିକ୍‌ ସମୟରେ ସରକାରୀ ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଦେଶର ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସ ପୁନଃସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ସଂସ୍କାର।

ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍କାରକ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ କର୍ମୀ ସୋନମ୍‌ ୱାଙ୍ଗଚୁକ୍‌ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି, ଯିଏ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ପ୍ରକାଶ କରି ଦିଲ୍ଲୀର ଜନ୍ତର ମନ୍ତର ଠାରେ ଏକ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଜୁଲାଇ ୧୮ରେ ଅନଶନରେ ତିନି ସପ୍ତାହ ବିନା ଖାଦ୍ୟପେୟରେ ରହିବା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସ ୱାଙ୍ଗଚୁକ୍‌ଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ସଫଦରଜଙ୍ଗ୍‌ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ନେଇଯାଇଥିଲା, କହିଥିଲା ତାଙ୍କର ଅବନତି ହେଉଥିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଚିକିତ୍ସା ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଆବଶ୍ୟକ କରେ ବୋଲି ଡାକ୍ତରମାନେ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି।

ସଂଲଗ୍ନ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ହାପୁରରୁ ଆସିଛନ୍ତି ଓୱେଶ୍‌ ଯେ କି ବି ଟେକ୍‌ ପାଠପଢ଼ା ଅଧାରୁ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି ଏବଂ ଜୈଦ୍‌ ଯେ କି ପରିବାର ପାଠ ପଢ଼ାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଦେଇ ନ ପାରିବା କାରଣରୁ ୧୦ମ ଶ୍ରେଣୀ ପରେ ସ୍କୁଲ୍‌ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି। ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜ ପରିବାର ଚଳାଇବା ପାଇଁ ଓୱେଶ୍‌ଙ୍କ ସହ କାମ କରୁଛନ୍ତି।

ଜୈଦ୍‌ କହନ୍ତି, ‘‘ମୁଁ ଚାହେଁନି ଯେଉଁ କାରଣରୁ ମୁଁ ପାଠ ପଢ଼ା ଛାଡ଼ିଲି, ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ି ସେହି କାରଣରୁ ପାଠ ପଢ଼ା ନ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ସୁଯୋଗ ମୁଁ ପାଇନଥିଲି ତାହା ସେମାନେ ପାଇବା ଉଚିତ୍‌’’।

ଉଭୟ ଓୱେଶ୍‌ ଏବଂ ଜୈଦ୍‌ଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ନିମନ୍ତେ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରକୁ ବୁଝାଇବା ସବୁଠାରୁ କଷ୍ଟକର କାମ ଥିଲା।

ସେ କହନ୍ତି, ‘‘ସେମାନେ ଭୟଭୀତ ଥିଲେ, କାରଣ ଆମେ ହେଉଛୁ ମୁସଲମାନ।’’ ‘‘ମୋ ମାଆ ମୋତେ ନ ଆସିବାକୁ କହୁଥିଲେ କାରଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ କ’ଣ ହୁଏ ତାହା ସେ ଦେଖିଛନ୍ତି – ଯେତେବେଳେ କିଛି ବିଗିଡ଼ି ଯାଏ ସେତେବେଳେ ମୁସଲମାନମାନେ ପ୍ରଥମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।’’

ଏକ ଦୁଃଖର ହସ ହସି ସେ କହନ୍ତି, ‘‘ମୁଁ ତା’କୁ ପଚାରିଲି,’’ ଯଦି ମୋର ଦିନେ ଝିଅଟିଏ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ପ୍ରଶ୍ନ ପତ୍ର ପ୍ରଘଟ ହୋଇଯିବା କାରଣରୁ ତା’ର ଭବିଷ୍ୟତ ହରାଏ ତେବେ କ’ଣ ହେବ? ଯଦି ସେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ପାଠ ପଢ଼େ କିନ୍ତୁ ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ସୁଯୋଗ ନ ପାଏ ତେବେ କ’ଣ ହେବ?’’

ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରର ଉଦ୍‌ବେଗ ସତ୍ତ୍ୱେ ଦୁଇ ସାଙ୍ଗ ଏହା ପରଦିନ ଦିଲ୍ଲୀ ଅଭିମୁଖେ ବାହାରିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ହେଉଛି ଯେ ନୀରବ ରହିବାର ବିପଦ ଏହି ଯାତ୍ରା କରିବାର ବିପଦଠାରୁ ଅଧିକ ବଡ଼।

ଜୁଲାଇ, ୨୦, ୨୦୨୬ରେ – ସଂସଦ ଚାଲ ଦିବସରେ – ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ କଟକଣା ଜାରି କରିବାରୁ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଅନେକ ଅଟକ ହେଲେ, ଏବଂ କେତେ ଜଣ ଆଘାତ ପାଇଲେ। ପ୍ରତିବାଦକାରୀଙ୍କୁ ଘଉଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଲାଠି ଉପଯୋଗ କଲା ଏବଂ ଲୁହ ବୁହା ଗ୍ୟାସ୍‌ ଛାଡ଼ିଲା, କିନ୍ତୁ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ପୁଣି ଥରେ ଦଳବଦ୍ଧ ହେଲେ।

ଗ୍ରାମୀଣ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଯୁବକ/ଯୁବତୀମାନଙ୍କର ଭିଡ଼ ଅନେକଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱିତ କରିଦେଇଛି।

ଗ୍ରାମୀଣ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ଜଣେ ଯୁବକ ଅଭିଷେକ କୁମାର କୁହନ୍ତି, ‘‘ଅବ୍‌ ହୋ ଗୟା ହମାରା [ଏବେ ଆମର ସବୁ ସରିଗଲା]। ଆମେ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ଏହା ଆଶା କରି ନ ଥିଲୁ। ସେମାନେ ଆମକୁ ଏମିତି ବ୍ୟବହାର କଲେ ଯେମିତି ଆମର କୌଣସି ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ନାହିଁ। ଯେମିତି ଆମର କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ।’’ ଅଭିଷେକ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ଶୋଭାଯାତ୍ରାର ପ୍ରାୟ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ପୋଲିସ ଲୁହ ବୁହା ଗ୍ୟାସ୍‌ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲା। ଏହା ପରେ ପରେ ହୋଇଥିବା ଲାଠି ମାଡ଼ରେ ସେମାନେ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ।

୨୪ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଅଭିଷେକ ସରକାରୀ ନିଯୁକ୍ତି ପରୀକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଗ୍ରା ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଫତେପୁର ତାଙ୍କର ସାଙ୍ଗ କରନ୍‌, ୨୫ ଏବଂ ରୋହିତ କୁମାର, ୨୦ଙ୍କ ସହ ଦିଲ୍ଲୀ ଆସିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ସୋମବାର ସକାଳ ୪ଟାରେ ରାଜଧାନୀରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ଏବଂ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଲେ ଏବଂ ସେହି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଫେରିଯାଇଥିଲେ।

କରନ୍‌ ପରୀକୁ କହିଥିଲେ, ‘‘ଆମେ ଆମ ସହିତ ଘରକୁ ଆଘାତ ଏବଂ ମୋହ ଭଙ୍ଗର ଭାବନା ନେଇ ଫେରୁଛୁ।’’

ଏହା ପରେ ଦୁଇ ଜଣ ସିଜେପି ପ୍ରତିନିଧି ଏକ ଦାବିପତ୍ର ଦାଖଲ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଜେ. ପି. ନଡ୍ଡାଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ।

ଅମ୍ଲେଶ କୁହନ୍ତି, ‘‘ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେ ଆମର ରକ୍ତ ବୁହାଇ ଦେଇଛୁ, ତେଣୁ ଆମ ଦାବି ପୂରଣ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଏଠାରୁ ଯିବି ନାହିଁ। ଆମେ ଏହାଠାରୁ ଭଲ ପାଇବାର ହକ୍‌ଦାର। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ପ୍ରୟାଗରାଜ ଜିଲ୍ଲାର ଫତେପୁରର ଜଣେ ୨୨ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ବି.ଏସ୍‌ସି. ଛାତ୍ର।

ଏଥିସହିତ ସେ କୁହନ୍ତି, ‘‘ଆମେ ସାବଧାନତାର ସହ ଏବଂ ଶାନ୍ତିର ସହ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରୁଥିଲୁ। ଏପରିକି ଆମେ ପୋଲିସକୁ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲୁ କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଆମ ବିପକ୍ଷରେ ହିଂସା ଉପଯୋଗ କଲେ।’’

ଦମନଲୀଳା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଅମ୍ଲେଶ୍‌ କୁହନ୍ତି ସେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ରହିବେ। ‘‘ଯଦି ମୋତେ ଏଥିପାଇଁ ମରିବାକୁ ହୁଏ, ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।’’