‘ഈ ചൂടിൽ എനിക്ക് കുട്ട വിൽക്കാനാവില്ല’

ഏപ്രിലാണ് ഏറ്റവും കരുണയുള്ള മാസമെന്ന് കൃഷ്ണ റാണി വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. പഞ്ചാബിലെ വിളവെടുപ്പ് കാലത്തിനുശേഷം, കൈകൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന അവരുടെ കുട്ടകൾക്ക് – ഛാജ് എന്നാണ് അവയെ വിളിക്കുക - വീണ്ടും ആവശ്യക്കാർ വരുന്നത് അപ്പോഴായിരുന്നു. അപ്പോഴാണ് വരുമാനം കൂടുന്നതും, ആത്മവിശ്വാസവും അവരുടെ സ്വാശ്രയബോധവും സാധാരണയായി വർദ്ധിക്കുന്നതും

17 വർഷങ്ങളായി, ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ കൃഷ്ണ റാണിയുടെ ദിനചര്യകൾ ഒരേ മട്ടിലായിരുന്നു. രാവിലെ 5 മണിക്ക് ദിവസം തുടങ്ങും. 6 മണിയോടെ, ഫാസിൽക ജില്ലയിലെ അവരുടെ താഹ്ലി വാല ബോഡല ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് ബസ് കയറും. തലയിൽ ഒരു കെട്ട് കുട്ടകൾ വെച്ച്, അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിലൊക്കെ അവ വിറ്റ്, അവർ ദിവസം ചിലവഴിക്കും.

പ്രായമായ സ്ത്രീകൾ അവരെ സ്വീകരിക്കുന്നത് സ്ഥിരം ശൈലിയിലാണ്. “ഹേ പെണ്ണേ, നീ എങ്ങോട്ടാണ് കുട്ടയുംകൊണ്ട്. ഇന്നത്തെ കാലത്തെ ചെറുപ്പക്കാരികൾക്ക് അത് പിടിക്കാൻപോലും അറിയില്ലല്ലോ,” അവർ ചോദിക്കും

അവരുടെ വാക്കുകളും, കുട്ട ആവശ്യമുള്ളവർ കുറഞ്ഞുവരുന്നതുമൊന്നും അവരെ നിരാശയാക്കാറില്ല. ഈ തൊഴിൽ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് ഇക്കഴിഞ്ഞ നാല് പതിറ്റാണ്ടിൽ ഒരിക്കൽപ്പോലും അവർ ചിന്തിച്ചിട്ടില്ല. “ഞാനെന്തിന് ഉപേക്ഷിക്കണം? എനിക്ക് ഭക്ഷണം തരാൻ ആരുമില്ലാതിരുന്നപ്പോൾ എന്നെ ജീവിപ്പിച്ചത് ഇതായിരുന്നു,” കഴിഞ്ഞ ഫെബ്രുവരിയിൽ ആദ്യമായി ഞാനവരെ കണ്ടപ്പോൾ അവർ പറഞ്ഞതാണ്. വീടിൻ്റെ മുമ്പിലിരുന്നുകൊണ്ട്. അടുത്ത സീസണിലേക്കുള്ള കുട്ടകൾ നെയ്യുന്ന തിരക്കിലായിരുന്നു അവർ.

ഇത് വ്യത്യസ്തമായ ഏപ്രിലായിരിക്കുമെന്ന് അവർക്ക് അന്ന് അറിയുമായിരുന്നില്ല. ഇതിനുമുമ്പൊരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്തവിധം ഫാസിൽക ജില്ലയിലെ താപനില ഉയർന്നു.

രണ്ടാഴ്ച മുമ്പ് അവരുടെ ശബ്ദത്തിലുണ്ടായിരുന്നത് പ്രതീക്ഷയായിരുന്നുവെങ്കിൽ, ഏപ്രിലിൽ വിളിച്ചപ്പോൾ അതിൽ ഞാൻ കേട്ടത് ആശങ്കയായിരുന്നു. “കുട്ട വിൽക്കാൻ എനിക്ക് ഗ്രാമങ്ങളിൽ പോകാൻ സാധിക്കുന്നില്ല. എനിക്ക് നടക്കാനാവുന്നില്ല. സുഖപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മരുന്നിലാണ്. ഭേദമാവുമ്പോഴേക്കും തണുപ്പ് കാലമാവും. അപ്പോൾ എനിക്ക് കുട്ട വിൽക്കാനാവും. ഇപ്പോൾ ഭയങ്കര ചൂടാണ്. ഈ ചൂടത്ത് എനിക്ക് വിൽക്കാനാവില്ല,” അവർ പറഞ്ഞു.

കൃഷ്ണ റാണിയെ ഞാൻ ആദ്യമയൈ കാണുന്നത് ഫെബ്രുവരിയിലെ പ്രസന്നമായ ഒരു ദിവസമായിരുന്നു. സൂര്യൻ നന്നായി പ്രകാശിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും പ്രഭാതത്തിൽ സുഖമുള്ള ഒരു ചെറിയ തണുപ്പുണ്ടായിരുന്നു. തണുപ്പുകാലം പോവുകയാണെന്ന് അറിയിച്ചുകൊണ്ട്. കുട്ടകൾക്ക് ധാരാളം ആവശ്യക്കാരുണ്ടാവുന്ന വിളവെടുപ്പുകാലം വരാൻ രണ്ട് മാസം തികച്ചില്ലായിരുന്നു.

കുട്ടകളുണ്ടാക്കുന്ന തിരക്കിലായിരുന്നു അവർ.

ജോലി ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ അമ്പതുവയസ്സുള്ള അവർ തൻ്റെയും തൻ്റെ കലയുടേയും കഥ പറയാൻ തുടങ്ങി. അമ്മ കുട്ടയുണ്ടാക്കുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ചുനോക്കിയിരുന്ന തൻ്റെയും സഹോദരങ്ങളുടേയും – മൂന്ന് സഹോദരിമാരും, നാല് സഹോദരന്മാരും – കഥ. “ഞങ്ങൾ സഹോദരിമാർ തീർ ചെറുതായിരുന്നു അന്ന്. ചെറിയ സർകണ്ട പുല്ലിൻ്റെ നാരുകളെടുത്ത് (തീല എന്നാണ് നാരുകളെ പറയുന്നത്) പറിച്ച് ഞങ്ങളും നെയ്യാൻ ശ്രമിക്കും.”

14 വയസ്സിലാണ് ആ കരകൗശലവിദ്യ അവർ പഠിച്ചത്. കൃഷ്ണ പെട്ടെന്ന് അത് പഠിച്ചെടുത്തു. “ഞാൻ ഒരിക്കലും തെറ്റ് വരുത്തിയില്ല. ഒരിക്കൽ എൻ്റെ ചേച്ചി ഗുൽസാർ കന്ന സർകണ്ട പുല്ലെടുത്ത് എൻ്റെ കൈയ്യിലടിച്ചുകൊണ്ട് ചീത്ത പറഞ്ഞു, “നിനക്ക് ഇത് ചെയ്യാനറിയില്ലേ?” സ്വയം ചെയ്യാമെന്ന് പറഞ്ഞ് ചേച്ചിയോട് “മാറി നിൽക്കാൻ” പറഞ്ഞതോർത്ത് അവർ അല്പം അഭിമാനത്തോടെ ഓർത്തു.

18 വയസ്സിൽ കൃഷ്ണ റാണി ജംഗ് റാം എന്ന ഒരനാഥനെ വിവാഹം ചെയ്തു. കുട്ടയുണ്ടാക്കലും വിൽക്കലുമായി അവരുടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗം. കൃഷ്ണ റാണി നെയ്യും, ജംഗ് റാം അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിൽ പോയി വിൽക്കും. ഇതിൽനിന്ന് കിട്ടുന്ന പണം കൊണ്ടാണ് വീട് പുലർന്നത്.

വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് വെറും മൂന്ന് വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോഴാണ് കൃഷ്ണ റാണിയുടെ ജീവിതത്തിൽ ദുരന്തം സംഭവിച്ചത്. ജംഗ് റാം ആത്മഹത്യ ചെയ്തു. “എൻ്റെ മോൾക്ക് രണ്ട് വയസ്സായിരുന്നു. മകന് 20 ദിവസം പ്രായവും. ഭർത്താവിൻ്റെ ബന്ധുക്കളാരും ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ, എൻ്റെ അച്ഛൻ എന്നെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. രണ്ട് വർഷത്തിനുശേഷം മോനും മരിച്ചു,” അവർ പറയുന്നു.

സംസാരത്തിനിടയിലും അവരുടെ വിരലുകൾ കുട്ട നെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ധ്വാനമെന്നതിനേക്കാൾ അത് ഒരു കീഴടങ്ങലായി തോന്നി. വേദനകൾക്കിടയിലും തന്നെ ജീവിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച കലയോടുള്ള കീഴടങ്ങൽ. “തിരിച്ചുവന്നതിനുശേഷം ഞാൻ വീട്ടിലിരുന്ന് കുട്ടയുണ്ടാക്കാൻ തുറ്റങ്ങി. അച്ഛൻ സൈക്കിളിൽ അവ കൊണ്ടുപോയി ഗ്രാമങ്ങളിൽ വിറ്റു,” അവർ പറയുന്നു.

17 വർഷം മുമ്പ് അച്ഛൻ ദാര മരിക്കുന്നതുവരെ രക്ഷിതാക്കളോടൊപ്പം ഒരു കുടിലിലായിരുന്നു അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്. “മഴ പെയ്താൽ വെള്ളം അകത്തേക്ക് വരും. ശക്തിയായി കാറ്റടിച്ചാൽ, കുടിൽ ഒന്നായി കുലുങ്ങും. ഞങ്ങൾ ടാർപോളിനൊക്കെ കയർകൊണ്ട് വലിച്ചുകെട്ടി അതിനെ കയറ്റുകട്ടിലിലും മരത്തിൻ്റെ കുറ്റികളിലും കെട്ടിവെക്കും. പറന്നുപോകാതിരിക്കാൻ.”

പിന്നിലുള്ള അടച്ചുറപ്പുള്ള വീട് കാട്ടിക്കൊണ്ട് കൃഷ്ണ റാണി പറയുന്നു, “അത് രണ്ടാംതരം ഇഷ്ടികകൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയതാണ് 22x12 അടി വലിപ്പത്തിൽ. അമ്മയ്ക്കും എനിക്കും മാസാമാസം കിട്ടുന്ന 1,500 രൂപ വിധവാ പെൻഷൻകൊണ്ട്.” എട്ടുകൊല്ലം മുമ്പ് മരിക്കുന്നതുവരെ അമ്മ കരതരോ ബായി കൃഷ്ണ റാണിയുടെ കൂടെയായിരുന്നു താമസിച്ചത്. പണ്ടത്തെ ആ കുടിൽ ഇപ്പൊഴും ഉണ്ട്. അതിൽ നിറയെ, കുട്ടയുണ്ടാക്കാനുള്ള സർകണ്ട നാരുകളുടെ കെട്ടുകളാണ്.

കൃഷ്ണ റാണിയുടെ ജീവിതം മാത്രമല്ല കുട്ടയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. തഹ്ലി വാല ബോഡ്ലയിൽ ധിയ സമുദായത്തിലെ മിക്ക കുടുംബങ്ങളുടേയും ആശ്രയമാണ് ഇത്. പഞ്ചാബിൽ പട്ടികജാതിക്കാരാണ് ധീയ സമുദായക്കാർ. മാലൗത്-ഫസിൽക റോഡരികിൽനിന്ന് 90 അടി വിട്ടിട്ടുള്ള ഒരു കഷണം ഭൂമിയിലാണ് ആ സമുദായക്കാർ താമസിക്കുന്നത്. റോഡതിർത്തിയിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു ജന്മിയുടെ കൃഷിസ്ഥലം വാങ്ങുകയായിരുന്നു ആ താമസക്കാർ. ഈ കരകൗശലത്തൊഴിലിൽ ലിംഗപരമായ വിതരണമുണ്ടെന്ന് കൃഷ്ണ റാണി വിശദീകരിച്ചു. “സ്ത്രീകൾ വീട്ടിലിരുന്ന് കുട്ടയുണ്ടാക്കുന്നു. ആണുങ്ങൾ ഗ്രാമങ്ങളിൽ കൊണ്ടുപോയി വിൽക്കുന്നു.”

അച്ഛൻ്റെ മരണശേഷം ഈ രണ്ട് ജോലികളും അവർ ഏറ്റെടുത്തു. “ഇപ്പോൾ രണ്ടും എൻ്റെ പണിയാണ്. ഞാൻ അവ ഉണ്ടാക്കുകയും ഗ്രാമങ്ങളിൽ കൊണ്ടുപോയി വിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.”

പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, ഉത്തർ പ്രദേശ്, രാജസ്ഥാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ തുറസ്സായ പാടങ്ങൾക്കും പുഴകൾക്കും അരികിൽ വളരുന്ന മഞ്ഞയും വെളുപ്പും നിറമുള്ള ഉയരവും ബലവുമുള്ള പുല്ലുകളാണ് സർകണ്ട (സക്കാരും മുഞ്ച) പുല്ലുകൾ. സാധാരണയായി തണുപ്പുകാലത്താണ് അത് വിളവെടുക്കുക.

“വേനലിൽ അവ പൂർണ്ണമായും ഉണങ്ങും,” കൃഷ്ണ റാണി പറയുന്നു. “ദസറയും ദീപാവലിയും കഴിഞ്ഞാണ് സാധാരണയായി ഞങ്ങളത് കൊണ്ടുവരിക,” കൃഷ്ണ റാണിയുടെ മരുമകൾ ജ്യോതി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

വീട്ടിൽനിന്ന് ഏറെ അകലെയല്ലാത്ത ഒരു കനാലിൻ്റെ അരികിലാണ് കൃഷ്ണ റാണിയുടെ കുടങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന സർകണ്ട വളരുന്നത്. “ഞങ്ങളൊരു കടുക്കയിൽ (ഡീസലിൽ ഓടുന്നതും പ്രാദേശികമായി ഉണ്ടാക്കുന്നതുമായ ഒരു നാൽച്ചക്ര വാഹനം) പോവും. പാടങ്ങളുടെ അതിരിത്തികളിലും ഇത് കാണാം. പക്ഷേ അപ്പോൾ ഭൂവുടമ അതിന് പൈസ ചോദിക്കും.”

കനാലിൻ്റെ തീരത്ത് ആവശ്യത്തിനുള്ള സർകണ്ട കിട്ടിയില്ലെങ്കിൽ ചിലപ്പോൾ ഭട്ടിൻഡയിൽനിന്ന് 2,000 രൂപയ്ക്ക് 40 കിലോ വാങ്ങും. “ഇത് ഞങ്ങളുടെ ഉപജീവനമായിപ്പോയില്ലേ,” ജ്യോതി പറയുന്നു.

സർകണ്ട പുല്ലിൻ്റെ ഒരു വലിയ തണ്ടെടുത്ത് കൃഷ്ണ റാണി അതിൻ്റെ പുറംഭാഗം അടർത്തിക്കളയുന്നു. അതിൽ ബാക്കിവന്നത് കൈയ്യിൽ പിടിച്ച് അവർ പറയുന്നു, “നാരുകൾ ഇതിനകത്താണ് ഉണ്ടാവുക”. നാരുകൾ എടുത്തുകഴിഞ്ഞാൽ അവയെ 10 ദിവസം വെയിലത്തുവെച്ച് ഉണക്കും. പുല്ലിൽനിന്നുള്ള മറ്റ് ഘടകങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിന് മുമ്പ്.

“ആദ്യമായി, ഞങ്ങൾ മാസത്തിൽ ഒരു നൂറ് തീലകൾ തയ്യാറാക്കിവെക്കുന്നു,” ഒരു റബ്ബർ നാരുപയോഗിച്ച് ഉണങ്ങിയ പുല്ലുകൾ ഒരുമിച്ച് നെയ്യുമ്പോൾ കൃഷ്ണ റാണി പറയുന്നു. തല്ല എന്നാണ് ഈ പ്രക്രിയയെ അവർ വിളിക്കുന്നത്. ഒരുമിച്ചുകൂട്ടിയ ടീലയുടെ കെട്ടിലേക്ക് അവർ വിരൽ ചൂണ്ടി. “ഇവയെല്ലാം ഒരുമിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിനെ തല്ല എന്ന് പറയുന്നു.” കുട്ടയുടെ അടിഭാഗമാവുന്നത് ഈ തല്ലയാണ്.

തീലകൾ ചീന്തിയെടുത്തതിനുശേഷം വരുന്ന ബലമുള്ള തണ്ടിനെ കന്ന എന്ന് വിളിക്കുന്നു. കുട്ടയ്ക്ക് ബലം നൽകുന്ന കനം കൂടിയതും ഉറപ്പുള്ളതുമായ ഘടന നൽകുന്നത് ഇതാണ്. കന്നയിലുള്ള ചെറിയ മുള്ളുകൾ ചർമ്മത്തിന് അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കുമെന്ന്, ഒരു കത്തിവെച്ച് അത് മിനുസപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ജ്യോതി പറയുന്നു.

“അതുകൊണ്ടാണ്, വിളവെടുക്കുമ്പോൾ ഞങ്ങൾ മുഴുക്കൈയ്യൻ ഉടുപ്പും, കൈയ്യുറകളും സോക്സുമിടുന്നത്. സ്വയം രക്ഷയ്ക്ക്. എന്നാലും ചിലപ്പോൾ ആ ചെറിയ മുള്ളുകൾ ചർമ്മത്തിലും മുഖത്തും കഴുത്തിലും കൊള്ളും. അതുകൊണ്ട് തിരിച്ചെത്തിയാൽ ഞങ്ങൾ കടുകെണ്ണ തേച്ച് കുളിക്കും,” ജ്യോതി പറയുന്നു.

കന്നകൾ ചെറുതായി മുറിച്ച് രണ്ട് ഭാഗമാക്കും. കട്ടാൻ എന്നാണ് അതിന് പറയുക. നാല് ചെറിയ കന്നയുടെ കഷണങ്ങൾ കുട്ടയുടെ നടുക്ക് വെക്കും. അതിൻ്റെ ചട്ടക്കൂടിനെ താങ്ങാൻ. ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഒരു മുളയുടെ ചീന്ത് ഇതിൽ നെയ്യും. ഇല്ലെങ്കിൽ, ‘തീലകൾ എളുപ്പത്തിൽ പൊട്ടുകയും നെയ്യാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാവുകയും ചെയ്യും.”

ചുരുങ്ങിയത് മൂന്ന് അത്തരം മുളച്ചീന്തെങ്കിലും അവരും കുട്ടയിൽ നെയ്തുവെക്കുന്നു. മുള കൊണ്ടുവരുന്നത് ഫാസിൽക പട്ടണത്തിൽനിന്നാണ്. 30 അടി നീളമുള്ള ഒരു കഷണത്തിന് 300 രൂപയ്ക്ക്.

സർക്കണ്ട പുല്ലിൻ്റ് ബലമുള്ള ഭാഗമായ കന്ന ഉപയോഗിച്ച് പെവാര എന്ന മറ്റൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട ജോയിൻ്റ് ഉണ്ടാക്കുന്നു. തല്ലയിൽ ഇതിനകം വെച്ചിട്ടുള്ള ചില തീലകൾ മുറിച്ച് കന്നയിൽ ഘടിപ്പിച്ച്, റബ്ബർ നൂലുപയോഗിച്ചാണ് ഇത് നെയ്യുന്നത്. ഈ ഭാഗം മുതൽ മുകൾഭാഗംവരെ – അവിടെ കൃഷ്ണ മറ്റൊരു കെട്ട് കന്നകൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട് – വെള്ളത്തിലിട്ട്, മയം വരുത്തുന്നു. മടക്കി, കുട്ടയുടെ പിടിയായി ഉപയോഗിക്കാൻ പാകത്തിൽ.

“മടക്കുമ്പോൾ അല്പം ബലം കൊടുക്കണം. എന്നാൽ പൊട്ടുന്ന വിധത്തിലാവുകയും ചെയ്യരുത്,” കൃഷ്ണ പറയുമ്പോൾ, അവരുടെ ഇളയ സഹോദരൻ മുഖ്തിയാർ. മടക്ക് വരേണ്ട ഭാഗത്തിലൂടെ മുളച്ചീന്തിൽ കത്തിയോടിക്കുകയായിരുന്നു.. ഡ്രൈവറായി ജോലി ചെയ്യുന്ന മുഖ്ത്യാർ ഇടയ്ക്ക് തിരക്കുള്ള സീസൺ വരുമ്പോൾ സഹോദരിയെ സഹായിക്കാൻ കൂടാറുണ്ട്.

എല്ലാ സാമഗ്രികളും മുൻകൂട്ടി തയ്യാറാക്കിവെച്ചാൽ, ഒരു കുട്ടയുണ്ടാക്കാൻ കൃഷ്ണ റാണിക്ക് ഒരു മണിക്കൂർ മതി. എന്നാൽ തോലിൻ്റെ നൂലുകൊണ്ട് നെയ്ത ഒരു കുട്ടയുണ്ടാക്കാൻ 10 ദിവസം പിടിക്കുമെന്ന് അവർ പറയുന്നു. “നൂലുകൊണ്ട് നെയ്തുകഴിഞ്ഞാൽ ഓരോ ഭാഗവും ഉണക്കാൻ വെക്കണം. അങ്ങിനെയാണ് അതിന് ബലം ഉണ്ടാവുക. തീലകൾ പോയാലും പൊട്ടില്ല. എന്നാൽ റബ്ബർ നൂലുപയോഗിച്ചുള്ള കുട്ടകൾ, അവയുടെ കെട്ടുകൾ അയഞ്ഞാൽ, പൊട്ടിപ്പോകും.”

തോലിൻ്റെ നൂലുകൊണ്ട് നെയ്ത ഒരു കുട്ടയ്ക്ക് 500 രൂപ കിട്ടും. റബ്ബറുകൊണ്ടുള്ളതിനേക്കാൾ അഞ്ചിരട്ടി. അത്തരം കുട്ടകളുണ്ടാക്കാൻ കൂടുതൽ അദ്ധ്വാനവും കഴിവും വേണം. ഫാസിൽകയിലെ ചെരുപ്പുകുത്തികളുടെ പക്കൽനിന്ന്, 200-300 രൂപയ്ക്ക് കൈപ്പത്തിയുടെ വലിപ്പമുള്ള തോൽക്കഷണം കൃഷ്ണ റാണി വാങ്ങും. എന്നിട്ടത് നേരിയ നൂലുകളാക്കി മുറിക്കും. ഈ ജോലി കണ്ണുകൾക്ക് ക്ഷീണമുണ്ടാക്കും. “തോലുകൊണ്ടുള്ള കുട്ടയുടെ മൂല്യമറിയുന്ന പഴമക്കാർ അത് വാങ്ങും,” അവർ പറയുന്നു.

അവരുടെ കുടുംബത്തിൽ അവർ മാത്രമാണ് തോലുകൊണ്ടുള്ള കുട്ടകളുണ്ടാക്കുന്നത്. പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് എളുപ്പമുള്ളത് മതി. പുതിയ തലമുറക്കാർക്ക് ഈ കരകൗശലവിദ്യയിൽത്തന്നെ താത്പര്യമില്ലെന്ന് അവർ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. “പലരും മറ്റ് തൊഴിലുകളിലേക്ക് പോവുകയാണ്. ആക്രിക്കച്ചവടത്തിലേക്കും മറ്റും. പഠിപ്പുള്ള കുട്ടികൾ അച്ഛനമ്മമാരെ ഈ ജോലി ചെയ്യുന്നതിൽനിന്ന് നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുകയാണ്. “ജീവിതകാലം മുഴുവൻ നിങ്ങൾ പുല്ല് ചെത്തി ചിലവഴിച്ചു” എന്നാണ് അവർ പറയുന്നത്.

“എന്നാൽ ഈ ജോലി മാത്രമേ എനിക്കറിയൂ,” അവർ പറയുന്നു. കുട്ട വിറ്റ് 6,000 രൂപ സമ്പാദിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഏപ്രിൽ, മേയ് മാസങ്ങൾ വരാൻ കാത്തിരിക്കുകയാണ് അവർ. “കൂടുതൽ ആളുകൾ വാങ്ങിയാൽ, കൂടുതൽ പൈസ കിട്ടും. കുറവായാൽ സമ്പാദ്യവും കുറയും. ധാന്യയന്ത്രങ്ങൾ ധാരാളം ഉപയോഗത്തിലുള്ളതിനാൽ, ഈയിടെയായി അധികമാരും കുട്ടകൾ വാങ്ങാറില്ല.”

സമ്പാദ്യത്തോടൊപ്പം അവർക്ക് അന്തസ്സും സ്വാശ്രയബോധവും കൈവന്നിട്ടുണ്ട്. “കുട്ടയുണ്ടാക്കി വിൽക്കുമ്പോൾ ആരോടും എനിക്ക് ഒന്നും ചോദിക്കേണ്ടിവരില്ല. കിട്ടുന്നതുകൊണ്ട് ജീവിച്ചുപോവും”, അവർ പറയുന്നു.

എന്നാൽ 2025-ലെ ഏപ്രിലിന് മറ്റ് പദ്ധതികളായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഫാസിൽകയിലെ താപനില സാധാരണത്തേതിലും നാലഞ്ച് ഡിഗ്രി ഉയർന്ന് 39-40 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസുവരെ എത്തി.

കൃഷ്ണ റാണിക്ക് തൻ്റെ ഉത്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കാൻ വീട്ടിൽനിന്ന് പുറത്തിറങ്ങാനോ, പുതിയവ ഉണ്ടാക്കാനോ സാധിച്ചില്ല. “രാവിലെ മാത്രം ഏതാനും കുട്ടയുണ്ടാക്കാനേ എനിക്ക് സാധിച്ചുള്ളൂ. 10 മണിവരെ. ചൂട് കൂടുതലാവുമ്പോൾ ഞാൻ വീടിനകത്തേക്ക് പോവും,” അവർ പറയുന്നു.

സൂര്യൻ നിർദ്ദാക്ഷിണ്യം കത്തിക്കാളുമ്പോൾ, അവരുടെ ആരോഗ്യം മോശമായി. രാവിലേയു വൈകീട്ടും കുറച്ച് കുട്ടകളുണ്ടാക്കാനേ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞുള്ളു. അസു കട്ടെ (പഞ്ചാബി കലണ്ടറനുസരിച്ച് എട്ടാം മാസം – സെപ്റ്റംബർ മുതൽ നവംബർവരെ) ഇവയിൽ ചിലത് വിൽക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് അവർ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. “ദീപാവലിയോടടുത്ത്, നെല്ല് വിളവെടുക്കുമ്പോൾ സ്ത്രീകൾ സിട്ട (വിളവെടുപ്പിന് ശേഷം ബാക്കിവരുന്ന ധാന്യച്ചെടിയുടെ തണ്ട്) ശേഖരിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ കുട്ട വാങ്ങും,” അവർ പറയുന്നു.

ഏപ്രിൽ-മേയ് മാസങ്ങളിൽ കൃഷ്ണ റാണി അനുഭവിച്ച താപനില ഒരു ചെറിയ ഉഷ്ണതരംഗത്തിൻ്റെ ഫലമാണെന്ന് ലുധിയാനയിലെ പഞ്ചാബ് കാർഷിക സർവകലാശാലയിലെ കാലാവസ്ഥാ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഡോ. കുൽവിന്ദർ കൗർ ഗിൽ പറയുന്നു. “പഞ്ചാബിൻ്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഫാസിൽക ഒരു ചൂടുള്ള പ്രദേശമാണ്,” അവർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. “ഉഷ്ണതരംഗത്തിൽ, ചുടുകാറ്റുകൾ വീശും. കൃഷ്ണ റാണിക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്നത്, നിർജ്ജലീകരണമായിരിക്കണം. അതുകൊണ്ടാണ് ഉച്ചയ്ക്ക് 12-നും 3 മണിക്കുമിടയിൽ വെളിയിൽ ജോലി ചെയ്യരുതെന്ന് ഞങ്ങൾ ആളൂകളെ ഉപദേശിക്കുന്നത്. ആ സമയത്താണ് ഏറ്റവുമധികം ചൂടനുഭവപ്പെടുക.”

എന്നാൽ ജ്യോതിക്ക് കുട്ടകളുണ്ടാക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടൊന്നും തോന്നിയില്ല. “അവൾ ചെറുപ്പമാണ്. എനിക്ക് പ്രമേഹവും മുട്ടുവേദനയുമുണ്ട്. കൂടുതൽ സമയം ജോലി ചെയ്താൽ പനി വരുന്നു. ചെറുപ്പം ചെറുപ്പവും വാർദ്ധക്യം വാർദ്ധക്യവുമാണ്,” അവർ പറയുന്നു. “ഞാൻ ധാരാളം ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. ഒരിക്കലും ക്ഷീണം തോന്നിയിട്ടില്ല. എന്നാലിപ്പോൾ, ഈരണ്ട് ദിവസം കൂടുമ്പോൾ പാത്രം കഴുകുന്നതുപോലും ബുദ്ധിമുട്ടായിത്തുടങ്ങി.”

കുട്ടയുടെ തിരക്ക് സീസൺ നഷ്ടപ്പെട്ടതോടെ, ബുദ്ധിമുട്ട് നിറഞ്ഞ മാസങ്ങൾ അനുഭവിക്കാൻ കൃഷ്ണ വേണി മാനസികമായി തയ്യാറെടുത്തു. 5,000 രൂപയിലധികം നഷ്ടപ്പെട്ടതായി അവർ കണക്കാക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കുകയും വേണ്ടിവരും. “ജോലി കുറവായതുകൊണ്ട്, മറ്റുള്ളവരുടെ സഹായം ചോദിക്കേണ്ടിവരും. ചിലർ മരുന്നിനും മറ്റും 100, 50 ഒക്കെ തരാറുണ്ട്. ആരെങ്കിലും കുട്ട ചോദിച്ചാൽ ഞാനുണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കും,” അവർ പറയുന്നു.

മൃണാളിനി മുഖർജി ഫൗണ്ടേഷൻ്റെ ഫെല്ലോഷിപ്പ് പിന്തുണയോടെ ചെയ്ത റിപ്പോർട്ട്

ഈ കഥയിലേക്ക് നയിച്ചതിന് സത്പാൽ സിംഗിനും താർസേം സിംഗിനും റിപ്പോർട്ടർ നന്ദി പറയുന്നു.

പരിഭാഷ:രാജീവ് ചേലനാട്ട്