‘শব্দই মোৰ শক্তি’

কেৰালাৰ ৯ম মানৰ ছাত্ৰীগৰাকীয়ে মালায়লম ভাষাৰ প্ৰশ্নকাকতখন মেলি লৈ দেখিলে যে তাত এটা কবিতাৰ উল্লেখ আছে - তানিচ্চিৰিক্কুম্বল (মই যেতিয়া অকলে থাকো)। মানুহ অকলে থকা সময়ত কিদৰে জীৱনত নীৰৱতা, নিঃসংগতাৰ লগতে স্পষ্টতা আহে সেই কথা কবিতাটোত আছিল। পৰীক্ষাত বহা লাখ লাখ কিশোৰ-কিশোৰীয়ে জনা নাছিল যে তেওঁলোকে এগৰাকী যুৱ কবি পি.এ. চেবাই লিখা কবিতা তেওঁলোকে পঢ়ি আছে।

একেটা বৰ্ষতে, ২০২৩ত চেবাই বিৰল পড়ুতিলে আকাশংগল নামে চিন্তা-চৰ্চা, কবিতা আৰু দৃশ্যগত প্ৰকাশভংগীৰ ওপৰত এখন গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰে। স্পাইনেল মাস্কুলাৰ এট্ৰফি (এচএমএ) নামে এক বিৰল বংশগত ৰোগ যিয়ে পেশীবোৰ দুৰ্বল কৰি পেলায়, তাক লৈ কটোৱা জীৱনটোৰ অভিজ্ঞতাৰে সমৃদ্ধ আছিল সেইখন গ্ৰন্থ। এই ৰোগত ৰোগীয়ে ধীৰে ধীৰে নিজৰ দেহৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাই পেলায়, আনকি উশাহো টিউবৰ যোগেদিহে ল’বলগীয়া হয়।

পৰীক্ষাত বহাসকলে, কিম্বা দুৰ-দুৰণিৰ পাঠকে জনা নাছিল যে সেই কবিতাৰ লিখকে কিমান বছৰ ধৰি নিজৰ কোঠাৰ পৰা ওলাব পৰা নাছিল। ৱিণ্ডপাইপত টিউব লগোৱা অৱস্থাত শয্যাগত হৈ তেওঁৰ কলমেৰে নিগৰিছিল জীৱনৰ সেই অভিজ্ঞতা। ছবছৰৰো অধিক কাল চেবাই এডাল ট্ৰেচেষ্টমি টিউবেৰে উশাহ লৈছে। তেওঁ খোজ কাঢ়িব, বহিব কিম্বা জোৰ নিদিয়াকৈ গিলিব নোৱাৰে।

২৭ বছৰীয়া চেবাই তেওঁৰ ম’বাইল ফোনটোৰ যোগেদিয়েই সৃষ্টিশীল জগতখনত খোজ দিছে। ২০১৮ত তেওঁ নিজৰ ৫ ইঞ্চিৰ ম’বাইল ফোনটোত বৰ কষ্টৰে লিখা নিজৰ লেখাবোৰ অনলাইন পোষ্ট কৰিবলৈ লয়।

পি বেণুগোপালে তেওঁৰ লেখাবোৰ সামাজিক মাধ্যমত দেখিলে। “তেওঁৰ শব্দবোৰ তীখাৰ দৰে তীক্ষ্ণ,” তিৰুবনন্তপুৰমৰ সাংবাদিকগৰাকীয়ে কয়। “তেওঁ এনেকৈ লিখে যেন তেওঁ শ বছৰ জীয়াইছে, তথাপি তৰুণ হৈ ৰৈছে।” এতিয়াও তেওঁ যেতিয়া লিখি লিখি ভাগৰি পৰে, তেতিয়া তেওঁক টাইপ কৰা আৰু সম্পাদনা কৰাত বেণুগোপালে সহায় কৰি দিয়ে। “তেওঁ মালায়লম আৰু ইংৰাজী ভাষাত সমানে সুন্দৰকৈ লিখিব পাৰে। তেওঁৰ ভাগৰ লাগিলে মাত্ৰ মই লিখাত সহায় কৰি দিও।”

সজাত বন্দী কিন্তু শব্দই বেৰ ভাঙি যায় - শীৰ্ষক লেখাটো ২০২৩ৰ নৱবৰ্ষৰ পহিলা দিনটোত টেলিগ্ৰাফৰ প্ৰথম পৃষ্ঠাতে ছপা হৈছিল। সম্পাদক আৰ ৰাজাগোপালে ফেচবুকত তেওঁৰ সেই লেখাটো দেখিছিল আৰু টেলিগ্ৰাফত সেয়া প্ৰকাশ কৰিব বিচাৰিছিল। তাৰপিছতে তেওঁৰ মালায়লম লেখাবোৰ একত্ৰিত কৰি বিৰল পাড়ুতিলে আকাশংগাল (আঙুলিৰ ফাঁকেৰে দেখা আকাশখন) নামেৰে এক গ্ৰন্থ প্ৰকাশিত হয়। কেৰালাৰ উদ্যোগ মন্ত্ৰী পি ৰাজীৱে এই গ্ৰন্থখন ২০২৩ৰ জানুৱাৰীত এৰ্ণাকুলম প্ৰেছ ক্লাবত মুকলি কৰে। তেওঁ মাকৰ ফোনত ঘৰৰ কোঠাৰ পৰাই নিজৰ গ্ৰন্থখন উন্মোচন কৰা চাইছিল।

“তেওঁ মাকক কৈ আছিল, ‘চোৱা মা, মোৰ আকাশখনে মানুহক চুইছে,’” মাক ছাবিৰাই পাৰিক কয়।

স্পাইনেল মাস্কুলাৰ এট্ৰফি (এচএমএ) ধৰা পৰাৰ সময়ত চেবাৰ বয়স এবছৰো হোৱা নাছিল। মাক-দেউতাকে লক্ষ্য কৰিছিল যে তাইৰ ভৰিদুখনৰ একেবাৰেই জোৰ নাছিল। “তাই বহুত মেধাৱী ছাত্ৰী আছিল,” মাক ছাবিৰাই মনত পেলায়। “কম বয়সতে কথা কৈছিল, গানবোৰ মনত থাকিছিল আৰু কথাবোৰ বৰ সোনকালে বুজি পাইছিল। তাইৰ দেহতকৈ মনটো বৰ ক্ষীপ্ৰ আছিল।”

আমি কেন্দ্ৰীয় কেৰালাৰ আলুৱা চহৰৰ উপকণ্ঠ অঞ্চলৰ পানাবিকুলমৰ সুৰ্য্যৰ পোহৰত আলোকিত হৈ থকা সৰু ঘৰটোত বহিছো। তেওঁৰ পিতৃ আব্দুল চালামে কথোপকথনত ভাগ লৈ কয়, “মানুহে ভাবে যে এচএমএ থকা শিশুৰ বোধশক্তিৰ সমস্যা থাকে। কিন্তু সেযা একেবাৰেই ভুল কথা। চেবাৰ শিকাৰ বেগ আমাতকৈ বেছি।”

চালামে গালফ অঞ্চলত কেবাবছৰো কাম কৰাৰ পিছত কিনা টেক্সি এখন চলায়। তেওঁ সঞ্চয়ৰ ধনেৰে ঘৰ এটাও কিনিছে।

চেবাৰ চিকিৎসাৰ খৰচ বিদেশত কাম কৰা তেওঁৰ ভায়েকেও দিয়ে। তেওঁক দিনটো আলপৈচান ধৰা কামটো মাকে কৰে, সকলো সময়তে তেওঁ জীয়েকৰ কাষতে থাকিব লাগে।

চেবা স্কুলত থাকোতে তেওঁক দেউতাকে হুইলচেয়াৰ এখনত ঠেলি ঠেলি তেওঁ লৈ গৈছিল। ৰেম্প নাছিল বাবে শিক্ষকে স্কুলৰ বাৰান্দাত উঠোৱাত সহায় কৰি দিছিল।

পঢ়া-শুনাত তেওঁ বহুত আগৰণুৱা আছিল, ১৭ বছৰ বয়সতে তেওঁ বি.কম ডিগ্ৰীৰ বাবে আলুভাস্থিত চেইণ্ট জেভিয়াৰ কলেজত নামভৰ্তি কৰায়। চিনেমাত দেখাৰ দৰে কলেজীয়া জীৱন এটা পাম বুলি তেওঁ সপোন দেখিবলৈ লৈছিল মাত্ৰ। কিন্তু ২০১৭ত তেওঁৰ গাত নিউ’মনিয়া (ক্লোমপ্ৰদাহ) ৰোগ ধৰা পৰে। সেই সংক্ৰমণত তেওঁৰ শ্বাস-প্ৰশ্বাস তন্ত্ৰ বিকল হৈ পৰে। জৰুৰীকালীনভাৱে কৰা ট্ৰেচেষ্টমি কৰাত তেওঁৰ জীৱন ৰক্ষা পৰে, কিন্তু স্থায়ীভাৱে তেওঁ শস্যাগত হৈ পৰে।

“তাইক ঘৰলৈ অনা দিনটো এতিয়াও মোৰ মনত আছে,” তেওঁৰ খুৰীয়েক চাহিদা চাৰ্জিমনে কয়। “আমি কৈছিলো যে এয়া কেইদিনমানৰ কথা। তেতিয়া জনা নাছিলো যে তাই কেতিয়াও ঘৰৰ জপনামুখ পাৰ হৈ বাহিৰলৈ ওলাই যাব নোৱাৰিব।”

এটা মহলাৰ তেওঁলোকৰ ঘৰটোত পুৱাৰ মৃদু ৰ’দ সোমাইছে। তেওঁ ষ্টীলৰ যিখন বিচনাত শোৱে, তাতে পোহৰ সোমাইছে। অক্সিজেন কনচেনট্টেটৰটোৰ শব্দ ওলাই আছে। নিৰ্দিষ্ট ব্যৱধানত ওলোৱা মেচিনৰ শব্দই তেওঁৰ জীৱনৰ অংশ হৈ পৰিছে। ছাবিৰাই প্ৰায়ে ট্ৰেচেষ্টমি টিউবডাল এডজাষ্ট কৰিবলৈ, বেণ্ডেজৰ কাষত জমা হোৱা বাষ্পখিনি মচি দিবলৈ আৰু হিউমিডিফায়াৰটো চেক কৰি থাকিবলৈ কোঠাটোত প্ৰায়ে সোমায়।

“প্ৰতিটো পুৱাই আমি যেন নেদেখাজনৰ আশীষৰ বাবে সাধনা কৰো,” ছাবিৰাই পাৰিক কয়।

ক’ভিড-১৯ৰ পিছত চেবাক এতিয়া চৌব্বিচ ঘণ্টাই অক্সিজেন, বাইপিএপি থেৰাপি আৰু নিয়মীয়াকৈ চাক্সনিং কৰা লাগে। বিদ্যুতশক্তি কৰ্তন মাৰাত্মক হৈ যাব পাৰে। “আমি মিটাৰত ভ’ল্টেজটো চাই থাকো,” তেওঁৰ দেউতাকে কয়।

ভাৰতত কেবাহাজাৰ লোক এচএমএ-ত আক্ৰান্ত। দেশখনত প্ৰতিবছৰে ৩ৰ পৰা ৪ হাজাৰ শিশু এই অৱস্থাৰ সৈতে জন্ম পায়। কিন্তু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ত ৰোগীৰ পঞ্জীয়ন নোহোৱাৰ বাবে এই সংখ্যা নিশ্চিত নহয়।

বহু ঘটনা নিৰ্ণীত নোহোৱাকৈ নাইবা লিপিবদ্ধ নোহোৱাকৈ থাকি যায়। বিশেষকৈ গ্ৰামীণ আৰু সমলৰ অভাৱ থকা অঞ্চলত। সেয়ে চৰকাৰী যি হিচাপ আছে, তাতকৈ ৰোগবিধ বহু বেছি বিস্তৃত হৈ থকা বুলি অনুমান কৰা হয়।

ভাৰতে এচএমএ-ৰ দৰে বিৰল ৰোগক লৈ চিন্তা-চৰ্চা কৰাৰ বেছিদিন হোৱা নাই, ২০১৭তহে চৰকাৰে এই ৰোগসমূহক লৈ চিন্তা-চৰ্চা আৰম্ভ কৰে। কিছু বছৰ পিছত বিৰল ৰোগৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নীতি, ২০২১ চুড়ান্ত কৰা হয। “৭ৰ পৰা ৮ হাজাৰ বিৰল ৰোগ আছে, কিন্তু তাৰে ৫ শতাংশৰ বাবেহে চিকিৎসা উপলব্ধ। য’ত আকৌ ঔষধ পোৱা যায়, তাৰ আকৌ মূৰ ঘূৰোৱা দাম।”

জিন থেৰাপি দৰৱ জ’লগেনচমাৰ দাম প্ৰায় ১৬ কোটি। স্পিনৰাজাৰ এটা বেজীৰ দাম প্ৰায় ৭০ হাজাৰ টকা। আকৌ ৰিচজিপলামৰ এমাহৰ চিকিৎসাৰ বাবদ খৰচ হয় ৪৫ হাজাৰ টকা।

“এয়া কোনো বিলাসী দৰৱ নহয়। এয়া প্ৰাণ ৰক্ষাকাৰী দৰৱ,” কেৰালাৰ কিউৰ এচএমএ ইণ্ডিয়াৰ ৰাজ্যিক সমন্বয়ক ড. ৰজীনা সেতুনাথে কয়। ভাৰতীয় পৰিয়ালবোৰে প্ৰায়ে ক্ৰাউড-ফাণ্ডিঙৰ চেষ্টা কৰে, কিন্তু সাধাৰণতে অসফলে হয়।

চেবাই আন ৰোগীৰ পৰা আৰু অধ্যয়নৰ যোগেদি জানিব পাৰিলে যে দেশৰ ঠাইভেদে দৰৱবোৰৰ দামৰ যথেষ্ট তাৰতম্য আছে। তেওঁ কয় যে ক্ৰয়সাধ্যতা, ঔচিত্য আৰু কঠোৰভাৱে দৰৱৰ মূল্য নিয়ন্ত্ৰণ নাইবা বিৰল ৰোগৰ দৰৱৰ বাধ্যতামূলক অনুজ্ঞাপনৰ ক্ষেত্রত বহুখিনি কাম কৰিবলগীয়া আছে।

সেয়ে তেওঁ বিৰল ৰোগৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নীতিত নিৰ্ধাৰণ কৰি দিয়া সৰ্বোচ্চ ৫০ লাখৰ সাহায্য সীমা উঠাই লোৱাৰ বাবে দাবী জনাই আদালতৰ কাষ চাপে। তেওঁ যুক্তি দিয়ে যে ক্ৰয়সাধ্য জেনেৰিক দৰৱ উপলব্ধ কৰোৱাটো নিশ্চিতকৰণৰ বাবে চৰকাৰে পেটেণ্ট আইন প্ৰয়োগ কৰা উচিত।

হলফনামাখনত তেওঁ লিখে যে “ৰোগী এজনৰ চিকিৎসাৰ সুবিধা লাভ সেই ৰোগীৰ সম্পত্তি, ৰাষ্ট্ৰীয়তা বা ভবিষ্যতে সেই ৰোগীৰ উৎপাদনশীলতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰাটো উচিত নহয়।”

স্থানীয় বাসিন্দা আৰু চেবাৰ দেউতাকৰ বন্ধু অধিবক্তা গোপাকুমাৰে সহায়ৰ বাবে আগবাঢ়ি আহে। তেওঁ চেবাৰ দৃষ্টিভংগীৰ স্পষ্টতাৰ কথাখিনি এতিয়াও মনত ৰাখিছে। “তেওঁ মোক কৈছিল, ‘এই যুঁজখন মই ভুক্তভোগী হিচাপে যুঁজি থকা নাই। যুঁজিছো, কিয়নো আইনখনে আমাৰ দৰে মানুহৰ বাবে কাম কৰিবই লাগিব।’”

চেবাৰ চকু ধীৰে ধীৰে খোল খায়। তেওঁৰ উশাহ অকণমান। লাহেকৈ তেওঁ শিতানতে থকা ম’বাইল ফোনটোলৈ হাতখন মেলিছে। তেওঁৰ আঙুলিকেইটা বৰ ক্ষীণ আৰু ধেনুভিৰীয়া। কলম ধৰিব নোৱাৰে। কিন্তু ম’বাইলৰ স্ক্ৰীণখনৰ ওপৰত চলে। তেওঁ নোটচ্ এপটো খুলি এটা শাৰী টাইপ কৰিছে। তাৰপিছত ঢোক গিলিবলৈ চেষ্টা কৰিছে।

তেওঁৰ পিতৃ আব্দুল চালামে দুৱাৰমুখৰ পৰা তেওঁক চাই ৰৈছে। “আপুনি বিশ্বাস নকৰিব এটা এটা শাৰী লিখোতে কিমান কষ্ট হয়,” তেওঁ কয়। “তেওঁক লিখি থকা দেখিলে এনে লাগে যেন ৰোগেও যেন এখোজ আঁতৰি দিছে। প্ৰতি উশাহতে তেওঁ যুঁজে, কিন্তু একে সময়তে তেওঁ কিবা এটা সৃষ্টিও কৰে।”

নিতৌ এনেকৈ কষ্টৰ মাজত চলা সত্ত্বেও চেবাই কিউৰ এচএমএ ফাউণ্ডেচন অৱ ইণ্ডিয়াই সংগঠিত কৰা এচএমএ ৰোগীসকলৰ গোটটোৰ এক সক্ৰিয় সদস্য। ৰোগীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ৰ এই গোটটোৱে ৰোগবিধৰ বিষয়ে সজাগতা, চিকিৎসাৰ সুবিধা আৰু নীতিগত সমৰ্থনৰ ক্ষেত্রত কাম কৰি আহিছে। তেওঁলোকে ফোনযোগে কাম কৰে।

কেৰালাৰ বহু এচএমএ ৰোগী আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালবোৰে বিশেষভাৱে সক্ষমসকলৰ নেটৱৰ্ক যেনে মবিলিটি ইন ডিছট্ৰফি (এমআইএনডি)ৰ যোগেদিও সংগঠিত হৈ আছে, য’ত এচএমএ আৰু মাস্কুলাৰ ডিছট্ৰফিত ভুগি থকা ৰোগীক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।

চেবাই দাখিল কৰা এক আৰ্জিৰ ভিত্তিত ২০২৫ৰ ৬ ফেব্ৰুৱাৰীত কেৰালা উচ্চ ন্যায়ালয়ে স্পাইনেল মাস্কুলাৰ এট্ৰফিৰ চিকিৎসাৰ বাবে ব্যৱহৃত ৰিচডিপলাম নামে মৌখিক দৰৱবিধৰ সাময়িক যোগানৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। চেবাই চুইজাৰলেণ্ডৰ এটা আন্তৰাষ্ট্ৰীয় ফাৰ্মাচিউটিকেল আৰু ৰোগ-নিৰ্ধাৰণ কোম্পানী ৰোচেৰ পৰা এই দৰৱবিধ পাইছিল। এই কোম্পানীটোৱে বিৰল ৰোগৰ পেটেণ্ট থকা দৰৱ প্ৰস্তুত কৰে আৰু খাপচৰা দামত বিতৰণ কৰে।

তেওঁৰ অৱস্থা সেই দৰৱ লৈ থকা সমযত ২০ মাহলৈকে সুস্থিৰ হৈ আছিল। কিন্তু ২০২৫ৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত কেন্দ্ৰ চৰাকৰে আবেদন দাখিল কৰাৰ পিছত কেৰালা চৰকাৰৰ নিৰ্দেশ স্থগিত ৰাখে। ফলত চেবাৰ বাবে জীৱনদায়ী দৰৱবিধৰ যোগান হঠাতে বন্ধ হৈ পৰে।

“তেওঁ মোলৈ চাইছিল। তেওঁৰ চকুত মই আগতে তেনে শংকা কেতিয়াও দেখা নাছিলো,” ভি.কে চাহিনাই মনত পেলায়। “তেওঁ ফুচফুচাই কৈছিল, ‘মই আগৰ দৰে হৈ পৰিম নেকি?’” চেবাৰ খুৰীয়েক, এগৰাকী শিক্ষক তথা মালায়ালী কবি চাহিনাই কয়।

গোচৰটো আদালতত বিচাৰাধীন হৈ থকা সময়তে আন এক আদালতত হোৱা শুনানিয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ত পৰিস্থিতি সলনি কৰি পেলায়।

জেনেৰিক দৰৱ প্ৰস্তুত কৰা নাটকো’ ফাৰ্মা নামে হায়দৰাবাদ স্থিত ভাৰতীয় ফাৰ্মাচিউটিকেল কোম্পানী এটা, যিয়ে অত্যধিক দামৰ বিশেষ দৰৱৰ ক্ৰয়সাধ্য সংস্কৰণকে ধৰি জেনেৰিক দৰৱ প্ৰস্তুত কৰে, তেওঁলোকে ৰিচডিপলামৰ ভাৰতীয় জেনেৰিক সংস্কৰণ এটা উলিয়ায়। ৰচে কোম্পানীটোৱে দৰৱবিধ বন্ধ কৰিবলৈ আদালতৰ কাষ চাপে। দিল্লী উচ্চ ন্যায়ালয়ে চেবাক ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা ৰোগী বুলি তাত চামিল কৰে।

পেটেণ্টৰ ক্ষেত্ৰত একাধিপত্য থকা কোম্পানীটোৱে যৎপৰোনাস্তি চেষ্টা কৰা সত্ত্বেও আদালতে ৰচেক অন্তৱৰ্তীকালীন নিৰ্দেশনা নিদিলে। নাটকো’ৱে ততালিকে প্ৰায় ১৫,৯০০ টকাত এবটল ৰিচডিপলাম আগবঢ়ালে, য’তনেকি ৰচেয়ে সেই দৰৱৰ দাম লৈছিল ৬ লাখ টকা। ডিচকাউণ্টত নাটকো’ৰ জেনেৰিক দৰৱবিধৰ দাম আৰু কমি গ’ল।

“দাম কমা বুলি যেতিয়া আমি শুনিলো, বহু ৰোগীৰ অভিভাৱকে ফোনতে কান্দিছিল,” ড. ৰজীনাই কয়। “সেয়া কেৱল বজাৰৰ এটা ঘটনা নাছিল, সেয়া আছিল আমাৰ সন্তানৰ জীৱনৰ কথা।”

চেবাই সেই ঘটনা নীৰৱে চাই ৰৈছিল। মনত সন্তুষ্টি আছিল। “ন্যায় এনেকুৱাই হ’ব লাগে।”

২০২৬ৰ মাৰ্চত গোচৰটো উচ্চতম ন্যায়ালয় পায়। চেবাই এই দৰৱ সকলো এচএমএ ৰোগীৰ বাবে বিনামূলীয়া কৰাৰ বাবে কেন্দ্ৰ চৰকাৰক হেঁচা প্ৰদানৰ বাবে কেৰালা চৰকাৰলৈ আবেদন দাখিল কৰিছিল। তেওঁৰ মতে চৰকাৰে ফাৰ্মা কোম্পানীবোৰক অত্যধিক দাম লোৱাৰ ক্ষেত্ৰত বাধা দিব লাগিব আৰু নিজৰ পুঁজি ব্যৱহাৰ কৰি সেই দৰৱ আহৰণ কৰি সেইসকল লোকক বিতৰণ কৰিব লাগিব, যিসকলৰ সংখ্যা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ত তেনেই কম, কিন্তু অতিশয় দৰিদ্ৰ।

সমাজকৰ্মী পুৰ্বা মিত্তালে কয়, “এই সমস্যা সমাধানৰ শক্তি চৰকাৰৰ আছে। ক’ৰ্পৰেটৰ ভৰসাত ৰোগীৰ জীৱন এনেকৈ চৰকাৰে এৰি দিব নোৱাৰে।”

ইফালে চেবাৰ জীৱনটো এক ঠুনুকা গতিত চলি আছে, তেওঁ যুঁজিছে, কিন্তু উৎকণ্ঠাই তেওঁৰ সংগ এৰা নাই। তেওঁৰ মাকে ঠাইবোৰ বীজাণুমুক্ত কৰি দিয়ে। দেউতাকে পাৱাৰ চাপ্লাই ঠিকে আছে নে নাই, চাই দিয়ে। ছাবিৰাক যেতিয়া বিৰতিৰ প্ৰয়োজন হয়, চাহিনাই মেচিনবোৰ চাই দিয়ে। প্ৰতিদিনে নাৰ্ছ আহে।

“সকলো ঠিকে আছে যেন দেখুৱাই তাই হাঁহে,” চাহিনাই কয়। “কিন্ত কিমান কষ্ট আমি জানো।”

লিখা কামটো তেনেই লেহেম গতিত চলে, কেতিয়াবা এটা দিনত এটা শাৰীহে লিখা হয়। নতুনকৈ এই ৰোগ ধৰা পৰা পৰিয়ালৰ সৈতে তেওঁ কথা পাতে, তেওঁলোকক নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ ভিত্তিত সান্তনা আৰু সাহস দিয়ে। “যেতিয়ালৈ মোৰ ওচৰত শব্দ আছে, তেতিয়ালৈ মই শক্তিহীন নহয়।”

আবেলিৰ সময়ত তেওঁৰ খিৰিকীৰ বাহিৰৰ আকাশখন সোণালী বৰণ ধৰিছে, তেওঁ মাকক বিচনাখন সামান্য হাউলাই দিবলৈ কৈছে যাতে তেওঁ দৃশ্যটো ভালকৈ চাব পাৰে।

তেওঁৰ বিচনাৰ কাষত ৯ম মান শ্ৰেণীৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰশ্নকাকতৰ বন্ধোৱা ফটো এখন আছে, তাত তেওঁৰ কবিতাটো আছে। কেতিয়াবা অবিশ্বাসত তেওঁ সেই ফটোখন চাই ৰয়।

“সৰু ল’ৰা-ছোৱালীয়ে যেতিয়া মোৰ কবিতাটো পঢ়াৰ কথাটো মই ভাবো, এনে লাগে যেন মই কিছুক্ষণৰ বাবে কোঠাটো এৰি ওলাই আহিছো,” তেওঁ কয়।

কষ্টৰ দিনতো তেওঁৰ খুহুতীয়া কাৰবাৰ শেষ নহয়। ছাবিৰাই মনত পেলায় এদিনাখন পুৱা চেবাই নতুন টি-চাৰ্ট পিন্ধি উঠি এনে দেখুৱাইছিল যে তাই কষ্ট পাইছে। মাক যেতিয়া দৌৰি আহি তাইৰ কাষত থিয় হ’ল, তেই হাঁহিব ধৰিলে।

“তাই তেনেকৈ ধেমালী কৰিয়ে থাকে,” ছাবিৰাই কয়। “আনকি এনেকুৱা দিনতো ধেমালী কৰিবলৈ নেৰে যেতিয়া তাইৰ গোটেই ৰাতি টোপনি খতি হয়।”

পৰীক্ষাৰ প্ৰশ্নকাকতত তেওঁৰ কবিতাটো থকাৰ খবৰটো দিয়াৰ কথা চাহিনাৰ মনত আছে। “বন্ধু এজনে প্ৰশ্নকাকতখনৰ ফটো মাৰি মোলৈ পঠিয়াই দিছিল। মই চেবাক দেখুৱাইছিলো,” তেওঁ কয়। “তাই অলপ সময়ৰ বাবে তভক মাৰি ৰৈছিল। তাই যেন বিশ্বাস কৰিব পৰা নাছিল। তাৰপিছত তাই হাঁহিত ফাটি পৰিল। সম্পূৰ্ণ এটা দিনৰ বাবে তাই দুখ-বেজাৰ পাহৰি গৈছিল।”

চেবাৰ তানিচিৰিক্কুম্বল শীৰ্ষক কবিতাটোৰ প্ৰতিবেদকে কৰা অনুবাদ।

অনুবাদ: পংকজ দাস