পশ্চিম সিংভূমত থেলাছেমিয়াৰ পৰা এইচ.আই.ভি.লৈ

“কোনেও তাইক চুব খোজা নাছিল। প্ৰত্যেকেই দূৰত্ব বজাই ৰাখিছিল। জব ডক্তৰ চাহাব আয়া তৌ ৱৌ ভী হাথ ম্যে দস্তানে পহন কে, মুহ ঢক কে চেক কৰ্ ৰহা হ্যে (ডাক্তৰেও আহি গ্ল’ভচ্ আৰু মাস্ক পিন্ধিহে পৰীক্ষা কৰিলে)।”

সুনীতা লগুৰিয়ে হস্পিতালবোৰ চিনি পায়। জীয়েকক কিমানবাৰ হস্পিতাললৈ নিবলগীয়া হৈছে, তাৰ তেওঁ আৰু হিচাপ ৰখা নাই।

তেওঁৰ সাত বছৰীয়া কন্যা ৰিয়াৰ গাত থেলাছেমিয়া (শৰীৰত তেজৰ বিকৃতিৰ ফলত হিমগ্ল'বিনৰ অস্বাভাৱিক ৰূপ হোৱা এবিধ বংশগত ৰোগ য’ত তেজৰ ৰক্তকণিকা ব্যাপক ৰূপত ধ্বংস হয় আৰু ৰোগীয়ে ৰক্তহীনতাত ভোগে) ধৰা পৰে যেতিয়া তাইৰ বয়স আছিল মুঠে পাঁচ মাহ। বংশগত এই ৰোগৰ যিটো প্ৰকাৰত ৰিয়া আক্ৰান্ত, তাত নিয়মীয়া আৰু আজীৱন ৰক্ত সঞ্চৰণ (ব্লাড ট্ৰান্সফিউজন)ৰ প্ৰয়োজন হয়। সেয়ে সুনীতাই মাহত দুবাৰকৈ তাইক হস্পিতাললৈ আনে আৰু হস্পিতালৰ কৰ্মচাৰীবোৰক তেওঁ চিনি পোৱা হৈছে।

কিন্তু ২০২৫ৰ ছেপ্টেম্বৰত ডাক্তৰৰ তাত অহাৰ দিনটো তেওঁ জীৱনত কেতিয়াও পাহৰিব নোৱাৰে।

তেওঁ ৰাজ্যখনৰ স্বামী বিবেকানন্দ নিশক্ত স্বাৱলম্বন প্ৰোৎসাহন যোজনাৰ অধীনত মাহে পাবলগীয়া ১,০০০ টকাৰ বাবে আবেদন দাখিলৰ বাবে ঘৰৰ পৰা ওলাই আহিছিল। আবেদন দাখিলৰ বাবে তেওঁক কেইটামান অতিৰিক্ত পৰীক্ষা কৰিবলৈ কোৱা হৈছিল।

সুনীতাই পৰীক্ষাবোৰৰ ফলাফলৰ অপেক্ষাত আছিল যেতিয়া এটা মাত্ৰ পৰীক্ষাই তেওঁলোকৰ জীৱনটো ওলট-পালট কৰি পেলালে। তেওঁৰ সন্তানটি এইচ.আই.ভি. পজিটিভ। তেওঁ মানৱ প্ৰতিৰোধহীনতাৰ ভাইৰাছ (হিউমেন ইমিউন’ডেফিচিয়েন্সি ভাইৰাছ চমুকৈ এইচ.আই.ভি.)ৰ দ্বাৰা সংক্ৰমিত হৈছে। চিকিৎসা নকৰালে এইচ.আই.ভি.ৰ ফলত মাৰাত্মক এইডচ্ (আহৰিত প্ৰতিৰোধহীনতা চিণ্ড্ৰম) সৃষ্টি কৰিব পাৰে।

“আমি কেতিয়াও সেই নামেই শুনা নাছিলো। ৰোগবিধ হয়নো কি সেয়াও জনা নাছিলো,” ৰিয়াৰ সৈতে এটা কোঠাৰ তেওঁলোকৰ কেঁচা ঘৰটোৰ বাহিৰত বহি থকা সুনীতাই কয়। তেওঁ সেই প্ৰচণ্ড মানসিক আঘাতৰ পৰা মুক্ত হ’ব পৰা নাই। তেওঁৰ গিৰীয়েক বিজয়ে প্ৰায়ে কামৰ বাবে প্ৰব্ৰজন কৰে আৰু এইবাৰ ঘৰটো ভালকৈ বনাব বুলি আশা কৰিয়ে ওলাই গৈছিল। পাঁচজনীয়া পৰিয়ালটো হো’ সম্প্ৰদায়ৰ। ঝাৰখণ্ডত অনুসূচিত জনজাতি হিচাপে তালিকাবদ্ধ।

ৰিয়াৰ দায়িত্ব সদায় সুনীতাই অকলেই লৈ আহিছে। “স্বামীয়ে তাইক বিচৰাই নাছিল। তেওঁ কৈছিল, ‘মোৰ কোনো চাকৰি-বাকৰি নাই। কেনেকৈ সন্তানৰ পোহপাল দিম?’ কিন্তু মই গৰ্ভপাত নকৰোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল’লো।” ৰিয়াৰ গাত থেলাছেমিয়া ৰোগ ধৰা পৰাত তেওঁ মাত্ৰ তিনিবাৰ তাইক হস্পিতাললৈ লৈ গৈছিল।

তাইৰ চিকিৎসাৰ কাৰণে সংকল্পবদ্ধ সুনীতাই অৱশ্যে হাৰ নামানিলে, তেওঁ অলপতে ৩,০০০ টকাৰে ব্যৱহৃত চিলাই মেচিন এটা আনিছে। “মই ব্লাউজ আদি চিলাও আৰু সৰু-সুৰা চিলাই-কটাৰ কাম কৰো,” তেওঁ কয়। “৫০০-৬০০ টকা (মাহত) উপাৰ্জন হয়।”

এইখিনিৰে জীয়েকৰ হস্পিতালৰ খৰচ উলিওৱাত সামান্য সহায় হ’ব বুলি তেওঁ আশা কৰিছিল। প্ৰতিবাৰ হস্পিতাললৈ নিয়াৰ বাবে তেওঁলোকক চাৰিটা দিন লাগে আৰু অতিকমেও ৫০০ টকা খৰচ হয়। আকৌ জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতিত আকৌ গাড়ী ভাৰা কৰি যাবলগীয়া হ’লে বা লৰালৰিকৈ বেচৰকাৰী পৰীক্ষাগাৰত পৰীক্ষা কৰোৱাবলগীয়া হ’লে খৰচ ৫,০০০ পৰ্য্যন্ত হয়গৈ।

“তিনিদিন তাইৰ (ৰিয়া) তীৰকঁপে জ্বৰ উঠিল। যিয়েই দৰৱ নিদিও কিয়, জ্বৰ কমাৰ কোনো লক্ষণেই নাই। তাই মোক ক’লে, ‘মাম্মি লগ ৰহা হ্যে মেৰা খুন খতম হৌ গয়া’ (মা, এনে লাগিছে যেন মোৰ গাত তেজ নাইকিয়া হৈ গ’ল),” সুনীতাই ২০২৫ৰ ছেপ্টেম্বৰৰ সেই আবেলিটোৰ কথা সুনীতাই মনত পেলায়।

জীয়েকৰ কাতৰ কথা শুনি মাকে অকণো সময় নষ্ট নকৰিলে। পিছদিনা পুৱা তেওঁ সৰু টিফিন এটাত ভাত আৰু আঞ্জা ভৰালে। ঝাৰখণ্ডৰ পশ্চিম সিংভূম জিলাৰ বাসিন্দা মাক-জীয়েকে চাইবাচাস্থিত সদৰ হস্পিতাললৈ বুলি বাছত উঠিল। তেওঁলোকে যোৱা সাত বছৰ ধৰি মাহত দুবাৰ এনেকৈ হস্পিতাললৈ ৯০ মিনিটৰ বাট অহা-যোৱা কৰি আহিছে।

আৰু সদায় মাকে ৰিয়াৰ ন আৰু এঘাৰ বছৰীয়া ভাই-ভনীহালক দঢ়াই দঢ়াই কৈ যায় যে তেওঁলোক ঘূৰি নহালৈকে যাতে সিহঁতে ইজনে-সিজনৰ যত্ন লয়। সুনীতাৰ গিৰীয়েক বিজয় লাগুৰিয়ে মাত্ৰ তিনিদিন আগতে দিনহাজিৰাৰ কামৰ বাবে গুজৰাটলৈ গৈছে। “মোৰ ল’ৰা-ছোৱালীকেইটাই বুজি পোৱা হৈছে যে মায়ে মইয়ান (সৰু ভনী)জনীৰ চিকিৎসাৰ বাবে হস্পিতাললৈ গৈছে,” সুনীতাই কয়।

জিলা হস্পিতাললৈ বাছযাত্ৰাত ৰিয়াই ৯০ টকা বচাবলৈ মাকৰ কোলাত বহি যায়। সেয়া এটা টিকটৰ দাম। সুনীতাই চাইবাচালৈ নিয়মিত যোৱা প্ৰসংগত কয়, “অনগিনত খৰ্চা হৌতা হ্যে (খৰচ বহুত হয়)। যাতায়াতৰ বাবে পইচা নাথাকেই।”

কিন্তু যেতিয়া লেবৰ কাগজখন আহি ৰিয়াৰ মাকৰ হাতত পৰিল, তেওঁৰ যেন ভৰিৰ তলৰ মাটি খহি পৰিল।

ৰিয়াৰ এইচ.আই.ভি. পজিটিভ ওলাল।

এইচ.আই.ভি. পজিটিভ মানে কি, সেয়া যদি কোনোবাই বুজাই ক’লেহেঁতেন, তেওঁৰ বৰ সহায় হ’লহেঁতেন – তেওঁ পাৰিক কয়। কিন্তু হস্পিতালৰ কোনেও তেওঁক একো বুজাই নক’লে। তাৰ পৰিৱৰ্তে হস্পিতালৰ কৰ্মচাৰীৰ তেওঁৰ সন্তানটিৰ প্ৰতি আচহুৱা আৰু ভীতিগ্ৰস্ত আচৰণৰ পৰাই তেওঁ বিষয়টোৰ গভীৰতা বুজিবলৈ যত্ন কৰিলে।

এইচ.আই.ভি. আৰু এইডচ (প্ৰতিৰোধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) আইন, ২০১৭ত কোৱা হৈছে যে সকলো এইচ.আই.ভি. পৰীক্ষা পৰীক্ষণীয় ব্যক্তি বা ব্যক্তিগৰাকীৰ প্ৰতিনিধিৰ গৰাকীৰ জ্ঞাত সন্মতি অনুসাৰেহে কৰিব লাগিব। তাৰোপৰি যিগৰাকী ব্যক্তিৰ এই পৰীক্ষা কৰোৱা হ’ব বা তেওঁৰ প্ৰতিনিধিক পৰীক্ষাৰ আগত আৰু পৰীক্ষাৰ পিছত পৰামৰ্শদান কৰিব লাগিব।

কিন্তু এনে একো নিময় অনুসৰণ কৰা নহ’ল। হস্পিতালে পিচে ততালিকে সঁহাৰি দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে তথ্য লুকুওৱাৰহে চেষ্টা কৰিলে। আনকি এগৰাকী কৰ্মচাৰীয়ে তেওঁক এই বুলি গালিও দিলে যে বৰ খৰধৰকৈ তেজ বিচৰাৰ বাবেহে তেনে হ’বলৈ পালে। ঘৰতে ‘নিয়মীয়াকৈ দৰৱ-পাতি দিলে তাই ভাল হৈ যাব’ বুলি কৈ তেওঁক একপ্ৰকাৰে খেদি পঠিওৱা হ’ল।

“হম ক্যা কৰতে? কিচ সে বৌলতে, কিচ সে পুচতে? হম ৱহি বাথৰুম মে জাকে খুব ৰৌৱে, বাহৰ বেইথ কে ভি ৰৌৱে (আৰু কিনো কৰিব পাৰিলোহেঁতেন। কাক ক’লোহেঁতেন, কাক সুধিলোহেঁতেন? বাথৰুমত গৈ খুব কান্দিলো আৰু বাহিৰতো কান্দিয়ে থাকিলো),” সুনীতাই মনত পেলায়।

নাম প্ৰকাশত অনিচ্ছুক হস্পিতালৰে এগৰাকী জ্যেষ্ঠ ব্যক্তিয়ে কয় যে ৰিয়াৰ সৈতে যিটো হ’ল, য’ত পিতৃ-মাতৃ দুয়োগৰাকীয়ে এইচ.আই.ভি. নিগেটিভ, ৰিয়াৰ গাত সেই মাৰাত্মক ভাইৰাছ অহাৰ কাৰণ ৰক্ত সঞ্চৰণেই হ’ব পাৰে।

তেওঁৰ আনটো সন্তানলৈকো সেই ভাইৰাছ বিয়পিব নেকি, সেই কথা নজনাত আৰু ইতিমধ্যে ভয় খাই থকা সুনীতাই তাইৰ ডাঙৰ ভায়েকক হস্পিতালৰ পৰা ৰিয়াক ঘৰলৈ লৈ যোৱাৰ বাবে মাতি পঠিয়ালে। তেওঁ ভায়েকটোক তাইৰ এইচ.আই.ভি. সংক্ৰমিত হোৱাৰ কথাটো নক’লে, কিজানি তেঁৱো চিন্তিত হৈ পৰে।

দুদিন পিছত তেওঁ ঘৰলৈ ঘূৰি আহি পালে এটা খালি ঘৰ, উকা চোতাল। তেওঁ চকুপানী ৰখাব নোৱাৰিলে।

ৰিয়াক ডিচচাৰ্জ দিয়াৰ সময়ত তেওঁক এখন এইচ.আই.ভি. কাৰ্ড দিয়া হ’ল। সাত বছৰীয়া ৰিয়াৰ এণ্টিৰিট্ৰ’ভাইৰেল চিকিৎসা আৰম্ভ হ’ল। ডিচচাৰ্জৰ সময়ত “তেওঁলোকে এইচ.আই.ভি. ৰিপ’ৰ্টটোৰ বাদে আন আটাইবোৰ ৰিপ’ৰ্ট দিলে,” সুনীতাই কয়। ৰোগী নাইবা পৰিয়ালক কোনোধৰণৰ কাউন্সেলিং দিয়া নহ’ল। “তেওঁলোকে সেই কাৰ্ডখন নিদিয়াহেঁতেন, আমি এই দৰৱখিনিও নাপালোহেঁতেন। হমকৌ দবা দেতে (তেওঁলোকে কথাটো লুকুৱাই ৰাখিলেহেঁতেন)।”

স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ মন্ত্ৰালয়ৰ ২০১৬ৰ এক প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে ভাৰতত প্ৰায় একৰ পৰা ডেৰ লাখ শিশুৰ থেলাছেমিয়া মেজৰ ৰোগ আছে। বিশ্বৰ ভিতৰতে এই সংখ্যা সৰ্বাধিক। এই ৰোগত গোটেই জীৱনটোৰ বাবে ৰক্ত সঞ্চৰণৰ প্ৰয়োজন হয়। ভাৰতত প্ৰতিবছৰে প্ৰায় দহৰ পৰা বাৰ হাজাৰ শিশু থেলাছেমিয়া মেজৰ জটিলতাৰ সৈতে জন্ম পায়।

একেখন হস্পিতালতে ৰিয়াৰ দৰে আন চাৰিগৰাকী ৰোগীৰ ৰক্ত সঞ্চৰণৰ পিছত এইচ.আই.ভি. পজিটিভ ধৰা পৰে। আটাইকেইজন থেলাছেমিয়া আক্ৰান্ত ৰোগী। কেইসপ্তাহমানৰ ভিতৰতে ২০২৫ৰ অক্টোবৰৰ পৰা ঘটনাটোৱে সংবাদমাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।

সংবাদ মাধ্যমত এই বিতৰ্ক তুংগত উঠাত ৰাজ্য চৰকাৰে বিষয়টোত হস্তক্ষেপ কৰিবলৈ বাধ্য হৈ পৰে।

হস্পিতালখনে আন থেলামেছিয়া ৰোগীৰো পৰীক্ষা কৰাবলৈ লয়। দ্বিতীয় এটি শিশুৰো অক্টোবৰৰ আৰম্ভণিৰ ভাগত এইচ.আই.ভি. পজিটিভ ধৰা পৰে আৰু দৰৱ দিয়া হয়। কিন্তু চুড়ান্ত মেডিকেল ফাইলটোত আগৰ দৰেই লেব ৰিপ’ৰ্টটো নাছিল।

ৰিয়াৰ পৰীক্ষাৰ পিছত ২০২৫ৰ অক্টোবৰত সুৰেশ মুণ্ডাই তেওঁৰ সাত বছৰীয়া পুত্ৰক একেখন হস্পিতাললৈ আনিছিল। তেঁৱো আছিল থেলাছেমিয়া ৰোগী। যেতিয়া শিশুটিৰ এইচ.আই.ভি. পজিটিভ ধৰা পৰে, খঙতে সুৰেশে পোনে পোনে পশ্চিম সিংভূম জিলাৰ উপায়ুক্তৰ কাৰ্য্যালয়ত উপস্থিত হৈ অভিযোগ দিলে যে তেওঁৰ পুত্ৰক ব্লাড বেংকৰ পৰা প্ৰদূষিত তেজ দিয়াৰ ফলত তেওঁ এইচ.আই.ভি.ত আক্ৰান্ত হৈছে।

তাৰপিছতহে হস্পিতালখনে ৰাজহুৱাকৈ সেইটো প্ৰথম তেনে ঘটনা বুলি মানি লয়। আগৰ দুটা ঘটনা পোহৰলৈ অহাৰ বহু আগৰ পৰা এনে হৈ আছিল। ২০২৫ৰ ২৬ অক্টোবৰত ঝাৰখণ্ডৰ স্বাস্থ্যমন্ত্ৰী ডা. ইৰফান আনছাৰীয়ে চাইবাচাৰ শল্য চিকিৎসকৰ লগতে বিষয়া-বৰ্গ আৰু ব্লাড বেংকৰ টেকনিচিয়ানসকলক নিলম্বন কৰে।

একেটা দিনতে মুখ্যমন্ত্ৰী হেমন্ত চোৰেণে আগবাঢ়ি আহি এক্স-ত ঘোষণা কৰে, “ৰাজ্য চৰকাৰে ক্ষতিগ্ৰস্ত শিশুৰ পৰিয়াললৈ ২ লাখকৈ টকাৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰিব আৰু আক্ৰান্ত শিশুৰ চিকিৎসাৰ সম্পূৰ্ণ খৰচ বহন কৰিব।”

ঝাৰখণ্ড উচ্চ ন্যায়ালয়েও বিষয়টোত নিজাববীয়াকৈ বিষয়টো আদালতলৈ আনিলে। ঘটনাবোৰ বাতৰিত প্ৰকাশ পোৱাৰ চাৰিমাহ পিছত ২০২৬ৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত আদালতে ঘটনাটোত এজাহাৰ দাখিল কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে।

হস্পিতালৰ বিষয়া-বৰ্গই কয় যে পশ্চিম সিংভুম জিলাত ৫৬ গৰাকী থেলামেছিয়া ৰোগী আছে যাক নিয়মীয়া ৰক্ত সঞ্চৰণৰ প্ৰয়োজন হয়। নাম প্ৰকাশত অনিচ্ছুক এগৰাকী বিষয়াই কয় যে প্ৰাৰম্ভিক অনুসন্ধানত দেখা গৈছে যে ৰোগীসকলক সঁচাকৈয়ে প্ৰদূষিত তেজ দিয়া হৈছিল। “ব্লাড বেংকৰ স্ক্ৰীণিঙৰ ক্ষেত্রত আমি কিছুমান অনিয়ম দেখা পাইছিলো আৰু সেই আঁসোৱাহ দূৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিলো।”

তেওঁ কয়, “২০২৩-২০২৫ৰ কালচোৱাত ২৫৯ গৰাকী ব্যক্তিয়ে ৰক্তদান কৰিছিল। আমি এতিয়ালৈ ৭০ জনক বিচাৰি উলিয়াইছো। তাৰে চাৰিজন ৰিয়েক্টিভ আছিল। এই বিষয়টোত বাতৰি ওলোৱাৰ পিছত বহু ৰক্তদাতাই ভয় খাইছে আৰু পৰীক্ষাৰ বাবে আগবাঢ়ি আহিবলৈ সংকোচ কৰিছে।”

ভাৰতত যোৱা বছৰবোৰত এইচ.আই.ভি.ৰ ঘটনা তীব্ৰহাৰত কমিছে। ঝাৰখণ্ডত নতুনকৈ সংক্ৰমিত হোৱা লোকৰ সংখ্যা লক্ষণীয় হাৰত কমিছে। কিন্তু এই পৰিসংখ্যাই গোটেই কাহিনীটোৰ সামান্য এটা অংশহে কয়। “আমাৰ জিলাখনত ৬৬৪ গৰাকী লোক চৰকাৰী হিচাপত এইচ.আই.ভি. আক্ৰান্ত। কিন্তু আচল সংখ্যা তাতকৈ বহুত বেছি।” “আমাৰ যোৱাবছৰ হস্পিতালত ৪০০ গৰাকী গৰ্ভৱতী মহিলাৰ যাদৃশ্যিক পৰীক্ষা কৰাইছিলো, তাৰে পাঁচগৰাকী এইচ.আই.ভি. পজিটিভ ওলাইছিল।”

এইখনকে ধৰি প্ৰায়ভাগ হস্পিতালত ৰেপিড এইচ.আই.ভি. টেষ্ট কৰোৱা হয়। এই টেষ্ট সোনকালে হৈ যায়, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈয়ে পজিটিভ আহিব পাৰে বা এইচ.আই.ভি.ৰ প্ৰাৰম্ভিক সংক্ৰমণ ধৰা নপৰিবও পাৰে। পজিটিভ অহাৰ পিছত আকৌ নিশ্চিত কৰিবলৈ এণ্টিৰিট্ৰ’ভাইৰেল থেৰাপি (এ.আৰ.টি.) কেন্দ্ৰলৈ পঠিয়াব লাগে। কিন্তু নিগেটিভ ওলাল মানে সংক্ৰমণ নাই বুলি কৈ দিব নোৱাৰি। এলিচা (ই.এল.আই.এছ.এ.) পৰীক্ষাটো বেছি ভৰসাযোগ্য আৰু সংক্ৰমণ ঘটাৰ ৪০-৫৬ দিন হ’লেও এই পৰীক্ষাত ধৰা পৰে। এন.এ.টি./পি.চি.আৰ. পৰীক্ষাত আৰু সোনকালে ভাইৰাছ ধৰা পৰে, ১২ৰ পৰা ২১ দিনৰ ভিতৰত, কিন্তু এই পৰীক্ষা সহজে উপলভ্য নহয়।

“আমি এলিচা মেচিন যোৱা দুমাহ ধৰি ব্যৱহাৰ কৰি আহিছো,” হস্পিতালৰ কৰ্তৃপক্ষই কয়। “সমগ্ৰ ৰাজ্যখনত এন.এ.টি. পৰীক্ষা কেৱল তিনিটা কেন্দ্ৰতহে আছে, তাৰে এটাও আমাৰ এইখন জিলাত নাই।”

এই পদ্ধতিবোৰ প্ৰয়োগৰ পিছতো ৰক্ত সঞ্চৰণৰ পৰা এইচ.আই.ভি. সংক্ৰমণ হ্ৰাস কৰিব পাৰি, নোহোৱা কৰিব নোৱাৰি। ২০২৫ৰ ডিচেম্বৰত একেধৰণৰ ঘটনা মধ্যপ্ৰদেশতো ঘটিছিল য’ত থেলামেছিয়াৰ বাবে চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰি থকা ছটা শিশু এই মাৰাত্মক ভাইৰাছৰ দ্বাৰা সংক্ৰমিত হৈছিল।

গোপন ৰাখিব খোজা সত্বেও ৰিয়া এইচ.আই.ভি. পজিটিভ হোৱাৰ খবৰটো গাঁওখনত সকলোৱে গম পালে আৰু তাইৰ পৰিয়ালটো এঘৰীয়া হৈ পৰিল। গাঁৱৰ মানুহে গা ধুবলৈ আৰু কাপোৰ-কানি ধুবলৈ যিটো পুখুৰীলৈ যায়, তাতে মানুহে কোৱা-কুই কৰা সুনীতাই শুনিলে যে ৰিয়াক তাত গা ধুবলৈ আহিবলৈ দিয়াটো উচিত নহ’ব।

“এদিন আমি গা ধুবলৈ গৈছিলো,” তেওঁ মনত পেলায়। “আগতে সকলোৱে আহি আমাৰ সৈতে কথা পাতিছিল। কিন্তু সিদিনা সকলো আন এটা ফালে আছিল। তেওঁলোকে আমাৰ ফালে চাই কথা পাতি আছিল। মই বুজি পাইছিলো সিহঁতে কি কথা পাতি আছিল, সেয়ে আমি গা ধুই একো নকৈ গুছি আহিলো।” মানুহ আমাৰ একেবাৰে কাষলৈ নহা হ’ল। তেওঁলোকৰ মাটিত থকা গাঁৱৰ দমকলটোৰ পৰা ৰিয়াই পানী নিয়াটো গাঁৱৰ মানুহে বিচৰা নাছিল। কিন্তু তেওঁলোকৰ মাটিতে দমকলটো থকা কাৰণে কোনেও একো বিশেষ ক’ব নোৱাৰিলে।

“আমি আচলতে এনেকৈ মৰি মৰি জীয়াই আছো,” সুনীতাই কয়। “তাইৰ এই ৰোগ ধৰা পৰাৰ পিছৰে পৰা তাইৰ মনত শান্তি নাই। গা দুৰ্বল হৈ পৰিছে। গোটেই গাটো ক’লা পৰি গৈছে।”

ৰিয়া যেতিয়া স্কুললৈ গৈছিল, তেতিয়া সুনীতা বহুত উদ্বিগ্ন হৈ আছিল। “মই শিক্ষকক তাইৰ ৰোগৰ (থেলামেছিয়া) কথা কৈছিলো, তাই যাতে পৰি নাযায় আৰু কিবা হ’লে যাতে তাইক ততালিকে খবৰ দিয়ে। মই ক’লৈকো নাযাও। ঘৰতে থাকো।”

ৰিয়াই স্কুললৈ গৈ ভাল পাইছিল। তাই ওড়িয়া, হো’ আৰু হিন্দী ক’ব পাৰিছিল আৰু ইংৰাজী বৰ্ণমালা শিকি আছিল। “মই দ্বিতীয় শ্ৰেণীত পঢ়ি আছো,” সাত বছৰীয়া ৰিয়াই আঙুলিৰে বিজয় সূচক চিহ্ন দেখুৱাই কয়। “গুডি মোৰ প্ৰিয়বন্ধু। আমি একেলগে ফুটবল খেলিছিলো।” তাই কৈ থকা কথাখিনিৰ সঁহাৰিত মাকে সেমেকা হাঁহি এটা মাৰিলে।

কিন্তু তাই যোৱা এৰিলে। “হমকৌ দৰ লগতা হ্যে, কি ইচকৌ কৌয়ী কুচ্ছ কহেগা (কোনোবাই তাইক কিবা কটু কথা শুনাব বুলি ভয় লাগে)। তেনে কিবা এটা হ’লে মনত দুখ পাম।”

২০২৫ৰ নৱেম্বৰত ৰিয়াৰ স্বাস্থ্যৰ খুবেই অৱনতি ঘটিল। সুনীতাই এম্বুলেন্সৰ বাবে ১০৮ ডায়েল কৰিলে, কিন্তু এম্বুলেন্স উপলভ্য নাছিল। “গোটেই ৰাতি আমি অপেক্ষা কৰিলো।” পিছদিনা পুৱা তেওঁ আকৌ কল কৰিলে, জীয়েকৰ অৱস্থা যে বেয়া সেয়া বুজাই ক’লে। কিন্তু একো লাভ নহ’ল।

হস্পিতালে তেওঁক নিজাববীয়াকৈ ব্যৱস্থা ল’বলৈ ক’লে। তেওঁ চাইবাচালৈ লৈ যোৱাৰ বাবে গাঁৱৰ মানুহ এজনক তিনি হাজাৰ টকা দিম বুলি অনুৰোধ জনালে। মানুহজনে তেওঁৰ মুখৰ আগতে দৰ্জাখন জপাই দিলে। বাইক থকা আন দুজন মানুহক তেওঁ অনুৰোধ জনালে। কিন্তু তেওঁলোকেও অজুহাত দেখুৱালে।

“এইসকল মানুহেই আগতে সকলো সময়তে সহায় কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহিছিল,” সুনীতাই কয়। “কিন্তু এইচ.আই.ভি.ৰ পিছত নহা হ’ল।”

অসহায় হৈ তেওঁ জ্বৰত দুৰ্বল আৰু অৰ্ধচেতন হৈ পৰা ৰিয়াক লৈ বাছ আস্থানলৈ গ’ল। তাত তেওঁ পুৱা ৮ বজাৰ পৰা আবেলি ১ বজালৈ অপেক্ষা কৰিলে। কেইখনমান বাছ পাৰ হৈ গ’ল, কিন্তু এখনতো খালি ছিট নাছিল।

“পুৰা গাঁৱ তমাচা দেখা, লেকিন কৌই মদদ নহী কিয়া (গোটেই গাঁওখনে চাই থাকিল, কোনেও আগবাঢ়ি নাহিল),” তেওঁ উচুপি উঠে।

এজন সাংবাদিকক তেওঁ কল কৰাত তেওঁৰ সহায়ত এম্বুলেন্স এখন যেনিবা আহি পালে। “সেই ভাইয়া (ভাইটি)জনে কথা পাতি নিদিয়াহেঁতেন আমাৰ ছোৱালীজনীৰ কি অৱস্থা হ’লহেঁতেন, ক’ব নোৱাৰো,” সুনীতাই কয়।

গাঁৱত আকৌ কিছুমানে তেওঁক উপহাস কৰে: এতিয়া যিহেতু চৰকাৰে তেওঁলোকক ২ লাখ টকা দিছে, নিজেই এখন বাহন কিনিব পাৰে দেখোন! আনফালে সাত বছৰীয়া ৰিয়া দুৰ্বল হৈ পৰিছে, কেৱল থেলাছেমিয়াৰ কাৰণেই নহয়, এইচ.আই.ভি.ৰ কাৰণে সেৱন কৰি থকা এণ্টিৰিট্ৰ’ভাইৰেল দৰৱৰ পাৰ্শ্চক্ৰিয়াৰ বাবেও।

“সিহঁতে আমাক বৰ বেয়া ব্যৱহাৰ কৰিছে। চৰকাৰে আমাৰ পৰা মুক্তি পাবলৈহে ২ লাখ টকা দিছে। তেওঁলোকৰ নিজৰ ল’ৰা-ছোৱালীৰ এনে হোৱাহেঁতেন, একেই আচৰণ কৰিলেহেঁতেন নে?” সুনীতাৰ তীব্ৰ খং উঠে। নিজৰ ছোৱালীজনীৰ অধিকাৰৰ হকে যুঁজিবলৈ তেওঁ দৃঢ়প্ৰতিজ্ঞ।

“আমি দুখীয়া মানুহ কাৰণে আমাৰ সৈতে এনে কৰিলে। মোৰ ছোৱালীজনীৰ জীৱনৰ মূল্য কি দুই লাখ টকা নেকি?” তেওঁ কয়।

এই প্ৰতিবেদনত পৰিচয় গোপন ৰাখিবলৈ নামবোৰ সলনি কৰা হৈছে।

অনুবাদ: ওৱাহেদৰ ৰহমান