ಬೆಂಕಿ, ನೀರು, ಬೆಟ್ಟ, ಬಯಲು

आग और पानी

एक बार
आग ने सारे जंगलों को जला दिया
और पहाड़ों पर रहने वाले मेरे लोग
पानी के पक्ष में खड़े हो गए
खुद को बचाने
आग पत्थरों में छुप गई
और जितनी जरूरत हो उतनी ही
आग पैदा करने का कानून बन गया
तब से मेरे लोग
आग को घरों(पहाड़ों) में छुपा कर रखते हैं
और पानी को घरों(पहाड़ों) से खुला छोड़ते हैं
पहाड़ पानी के पक्ष में खड़ा है
मैदान आग के पक्ष में खड़ा है
मैदान के कानून पहाड़ के कानून से अलग हैं।

मैदान अधिकार जताता
पानी के लिए युद्ध में उतर जाता
और आखिर पहाड़ों में छुपी आग को
अपने हाथों में लेता
आग से खेलता, जलता और जलाता
बहुत पुरानी है मैदान की ये परंपरा
लंका की आग, खांडववन, लाक्षागृह, कुरुक्षेत्र
और भी बहुत है उसके दृष्टांत
और जब आग नही मिलती तो
हाथ में पत्थर उठा लेते है, मैदान के लोग
आखिर पत्थर में भी तो छुपी होती है आग
पहाड़ों के मेरे लोग कभी कभी
ढोल, मांदल बजाते हैं
जैसे किसी के मौत की खबर दूर तक देते हो
पर इन संदेशों का मतलब मैदान नही समझता
पहाड़ पानी के पक्ष में खड़ा है
मैदान आग के पक्ष में खड़ा है
मैदान के कानून पहाड़ के कानून से अलग है।

बाजार में खडी कर दि गई है आज
पहाड़ों में छुपी आग को
लोग खुशी खुशी खरीद रहे है
अपनी जाति के लिए
अपने धर्म के लिए
अपने राष्ट्र के लिए
उन्हें लगता है, आग से ही बचाया जा सकता है
जाति, धर्म और राष्ट्र को
आज मैदान की आग ने
घेर लिया है चारो तरफ से पहाड़ों को भी
फिर भी,
पहाड़ पानी के पक्ष में खड़ा है
मैदान आग के पक्ष में खड़ा है
मैदान के कानून पहाड़ के कानून से अलग है।

ನೀರು ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿ

ಒಮ್ಮೆ
ಬೆಂಕಿ ಇಡೀ ಕಾಡನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಕೆಡವಿತು
ಆಗ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಜನರು
ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿ ನೀರಿನ ಪರ ನಿಂತರು
ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು.
ಕೊನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹೋಗಿ ಕಲ್ಲುಗಳ ಅಡಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿತು
ಮತ್ತು ಅಂದು ಒಂದು ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು –
ಕಾಡು-ಗುಡ್ಡಗಳ ಜನರು ತಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟೇ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು.
ಅಂದಿನಿಂದ ನನ್ನ ಜನರು
ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು
ನೀರನ್ನು ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹರಿಯಲು ಬಿಟ್ಟರು.
ಬೆಟ್ಟ ನೀರಿನ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತರೆ
ಬಯಲು ಬೆಂಕಿಯ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತಿತು.
ಅಂದಿನಿಂದ
ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬಯಲಿನ ಕಾನೂನುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದವು.

ಬಯಲು ತನ್ನ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿಯಿತು
ನೀರು ತನ್ನ ಹಕ್ಕೆಂದಿತು
ಕೊನೆಗೆ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು
ಬೆಂಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಡುವುದು, ಹಚ್ಚುವುದು, ಸುಡುವುದು
ಬಯಲಿನ ಪಾಲಿಗೆ ಬಹಳ ಹಳೆಯ ಪರಂಪರೆ
ಲಂಕೆ, ಖಾಂಡವವನ, ಲಕ್ಷಾಗೃಹ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ
ಹೀಗೆ ಹಲವೆಡೆ ಇದೆ ಅದರ ಉದಾಹರಣೆ.
ಬೆಂಕಿ ಕೈಗೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ
ಕಲ್ಲು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಈ ಬಯಲಿನ ಜನರು
ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಬೆಂಕಿ ಕಲ್ಲಿನೊಳಗೂ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆಯಲ್ಲವೆ
ಬೆಟ್ಟಗಳ ನನ್ನ ಜನರು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಡೋಲು, ಮಂದಾಲ್‌ ಬಾರಿಸುತ್ತಾರೆ
ಯಾರದೋ ಸಾವಿನ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ದೂರ ದೂರದ ಊರುಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು
ಆದರೆ ಇಂತಹ ಸಂದೇಶಗಳು ಬಯಲಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ
ಬೆಟ್ಟ ನೀರಿನ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದರೆ
ಬಯಲು ಬೆಂಕಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿದೆ
ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬಯಲಿನ ಕಾನೂನುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ.

ಬೆಟ್ಟದ್ಲಲ್ಲಿ ಮರೆತೇ ಹೋಗಿದ್ದ ಬೆಂಕಿ
ಇಂದು ನಡುಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕಿದೆ
ಜನರೂ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ
ತಮ್ಮ ಜಾತಿಗೆಂದು
ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಕ್ಕೆಂದು
ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆಂದು
ಬೆಂಕಿಯಿಂದಷ್ಟೇ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು
ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿಬಿಟ್ಟಿದೆ
ಇಂದು ಈ ಬಯಲಿನ ಬೆಂಕಿ ನಾಲ್ಕೂ ಕಡೆಗಳಿಂದ
ಬೆಟ್ಟದತ್ತ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ
ಆದರೂ,
ಬೆಟ್ಟ ನೀರಿನ ಪರವಾಗಿಯೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ
ಏಕೆಂದರೆ
ಬೆಟ್ಟದ ಕಾನೂನು ಬಯಲಿನ ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಬೇರೆಯದು.