ദില്ലിയിലെ ദരിദ്ര കുടിയേറ്റക്കാർ വിറകുകഷണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പാചകം ചെയ്യുന്നു

“ശേഖരിക്കുന്ന മരക്കഷണങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ആരും വിൽക്കുന്നില്ല, സ്വന്തം അടുപ്പിൽ ഉപയോഗിക്കുകയാണ്,” വാതിലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പഴയൊരു ഉരുപ്പിടി പൊളിച്ചുകൊണ്ട്, തൻ്റെ കുടിലിൻ്റെ വെളിയിലിരുന്ന് റൂബിന ബീബി പറയുന്നു.

തൻ്റെ അഞ്ചംഗ കുടുംബത്തെ പോറ്റാൻ “ഇതുപോലുള്ള രണ്ട് മരക്കഷണങ്ങൾ മതിയാകും,” എന്ന് പറയുന്നു അവർ. 2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഇറാനുനേരെയുള്ള അമേരിക്കൻ-ഇസ്രായേലി യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിൽപ്പിന്നെ എൽ.പി.ജി.യുടെ വില കുതിച്ചുയർന്നു. രണ്ട് കിലോ വരുന്ന സിലിണ്ടറിന് ഇപ്പോൾ 440-500 രൂപയാണ് വില. യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ്, കരിഞ്ചന്തയിൽ കൊടുത്തിരുന്നതിൻ്റെ രണ്ടിരട്ടി.

ആക്രി വിറ്റ് ജീവിക്കുന്ന ഈ കുടുംബത്തിന് ഇത്തരം മരക്കഷണങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ് പാചകം ചെയ്യാൻ. കഴിഞ്ഞ ഒരാഴ്ചയ്ക്കിടെ അഞ്ച് കിലോഗ്രാം ശേഖരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. “അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കിലോ മരത്തിന് അഞ്ച് രൂപ കൊടുക്കണം,” അവർ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ദില്ലിയിലുള്ള ഭൽസ്വയിലെ ആക്രി ശേഖരിക്കുന്നവരുടെ സമുദായത്തിലാണ് അവർ ജീവിക്കുന്നത്. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ പശ്ചിം മേദിനീപുർ ജില്ലയിൽനിന്ന് കുടിയേറ്റം നടത്തിയവരുടെ ഒന്നാമത്തെയോ രണ്ടാമത്തെയോ തലമുറക്കാരാണ് ഇവരിൽ മിക്കവരും.

താത്കാലിക കുടിലുകൾകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ ഈ കോളണി വേനൽമഴയിൽ മുങ്ങിക്കിടക്കുകയാണ്. തൊട്ടടുത്തുള്ള മാലിന്യക്കൂമ്പാരത്തിൽനിന്നുള്ള അസഹനീയമായ ദുർഗന്ധം ചുറ്റും പരക്കുന്നു. വീടുകൾക്കിടയിലുള്ള ഇടുങ്ങിയ തെരുവുകളിൽ നിരനിരയായി, ആക്രിസാധനങ്ങൾ ചാക്കുകളിൽ അട്ടിയട്ടിയായി വെച്ചിരിക്കുന്നു. അതിലൂടെ നടക്കാൻതന്നെ നല്ല അഭ്യാസം വേണം.

മൂലയ്ക്കൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന മരക്കഷണങ്ങൾ പാരിക്ക് കാണീച്ചുതരുന്നു സുബൈദ ബീബി. “വലിയ വീട്ടിലെ ആളുകൾ ഞങ്ങളോട് ഇതൊക്കെ കളയാൻ പറയും,” പശ്ചിം മേദിനിപുരിലെ ബനപുര ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് കുടിയേറിയ സുബൈദ പറയുന്നു.

കഴിഞ്ഞ രണ്ട് മാസമായി, സുബൈദയുടെ ഭർത്താവ് ഷാജഹാൻ ഖാൻ, ആക്രിസാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കുമ്പോൾ ഇത്തരം മരക്കഷണങ്ങൾ തിരയുകയാണ്. അടുപ്പിൽ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ.

വളരെ ശ്രദ്ധിച്ചാണ് ഇപ്പോൾ എൽ.പി.ജി. ഉപയോഗിക്കുന്നത്. റീഫിൽ ചെയ്ത ഒരു രണ്ട് കിലോ സിലിണ്ടർ സുബൈദയുടെ കുടുംബത്തിന് ഒരാഴ്ച ഉപയോഗിക്കാനാവും. ചോറുണ്ടാക്കാനും, ഭക്ഷണം ചൂടാക്കാനും പാൽ ചൂടാക്കാനും മാത്രമേ അതുപയോഗിക്കുന്നുള്ളു. ബാക്കി പാചകമെല്ലാം ചെയ്യുന്നത്, ഖാൻ കൊണ്ടുവരുന്ന മരക്കഷണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ്.

“കത്തിക്കാൻ പറ്റുന്ന മാലിന്യം കിട്ടിയില്ലെങ്കിൽ പാചകം ബുദ്ധിമുട്ടാണ്,” മുപ്പതുകളിലെത്തിയ ആ ദമ്പതികൾ പറയുന്നു. അത്തരം അവസരങ്ങളിൽ, കയറും കുറ്റിയും നാട്ടി കെട്ടിയ തങ്ങളുടെ കുടിലിൻ്റെ ചില ഭാഗങ്ങളെടുത്തും അവർ പാചകം ചെയ്യാറുണ്ട്.

“ഞങ്ങൾ കയർ മുറിച്ച്, ചില മരക്കമ്പുകൾ എടുക്കും. അതുവെച്ച് കുറച്ച് ചോർ പാചകം ചെയ്യും,” സുബൈദ പറയുന്നു. കുടിലിനെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന മരക്കുറ്റികൾ വീഴാതെ അവർ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്.

സമീപത്തുള്ള കുടിലിൽ, അവരുടെ നാത്തൂൻ റുഖ്സാന ബീബി ചോറും മീനും ഉണ്ടാക്കുന്നു. അവരും അവരുടെ പഴയ കുടിലിൻ്റെ ചില ഭാഗങ്ങളെടുത്താണ് അതുണ്ടാക്കുന്നത്. പഴയ ആ കുടിലിൻ്റെ സ്ഥാനത്താണ് അവർ പുതിയ വീട് മേഞ്ഞത്.

“അടുപ്പ് കത്തിക്കാൻവേണ്ടി എടുത്തുവെച്ചതാണ്,” അവരുടെ ഭർത്താവ് മുസിമർ മീർ പറയുന്നു. 30 വയസ്സുള്ള അദ്ദേഹം ദിവസവും, അഞ്ച് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ബുരാരിയിലെ ഒരു മാലിന്യ സൈറ്റിൽ പോയി പാഴ്വസ്തുക്കൾ തപ്പിക്കൊണ്ടുവരും. “ഒടിഞ്ഞ കസേരകൾ, കട്ടിലുകൾ, വാതിലുകൾ എന്നിവയൊക്കെ മുനിസിപ്പാലിറ്റി കൊണ്ടുവരുന്ന ട്രക്കുകളിലുണ്ടാവും,” സമീപത്തുള്ള കുടിലിൽനിന്നുയരുന്ന ഉച്ചത്തിലുള്ള ബംഗ്ല സംഗീതത്തെ മറികടക്കുന്ന ശബ്ദത്തിൽ മുസിമർ പാരിയോട് പറയുന്നു.

വിലകൂടിയ മണ്ണെണ്ണയില്ലാതെ തീ കത്തിക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. അതിനാൽ സ്ത്രീകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഉപയോഗശൂന്യമായ പ്ലാസ്റ്റിക് കവറുകളും കായവറുത്തതിൻ്റെ പാക്കറ്റുകളുമൊക്കെയാണ്. “ആദ്യം രണ്ടോ മൂന്ന് പ്ലാസ്റ്റിക്ക് കടലാസ്സുകളിട്ട് തീ കത്തിച്ച്, പിന്നെ മരക്കഷണങ്ങൾ അടുപ്പിലേക്ക് കയറ്റും,” പൂർബ മേദിനിപുർ ജില്ലയിലെ ബ്രജലാൽ ചാക് ഗ്രാമത്തിലെ 55 വയസ്സുള്ള സൂഫിയ ബീബി പറയുന്നു.

പ്ലാസ്റ്റിക് കത്തുന്ന രൂക്ഷമായ ഗന്ധം ചുറ്റിനുമുണ്ട്. തൊട്ടടുത്തുള്ള മാലിന്യക്കൂനയിലും ചെറിയ ചെറിയ തീ കാണാം. രാസവസ്തുക്കളുടെ മൂക്ക് തുളയ്ക്കുന്ന മണം അവിടെനിന്നും വരുന്നുണ്ട്.

ചൂടുകാലത്ത്, മാലിന്യശേഖരണത്തിലും അതിൻ്റെ തരംതിരിക്കലിലും കുറവ് വരാറുണ്ട്. മാസത്തിൽ 10,000 രൂപയും 15,000 രൂപയുമൊക്കെ സമ്പാദിച്ചിരുന്ന കുടുംബങ്ങൾക്ക് ആ വേനൽക്കാലങ്ങളിൽ സമ്പാദ്യം പകുതിയായി ചുരുങ്ങും.

“ഇത്ര തുച്ഛമായ വരുമാനമുണ്ടാവുമ്പോൾ ആഴ്ചതോറും 500 രൂപ മുടക്കി ഗ്യാസ് നിറയ്ക്കാൻ ഞങ്ങൾക്കെങ്ങിനെ സാധിക്കും? സ്കൂൾ ഫീസും, ട്യൂഷൻ ഫീസും മറ്റ് ചിലവുകളുമില്ലേ?” ദുപ്പട്ടകൊണ്ട് വിയർപ്പൊപ്പി സുബേദ ചോദിക്കുന്നു.

“ഞങ്ങൾ ബംഗാളികൾ, ചോറിൻ്റെ കൂടെ അതേ പാത്രത്തിൽത്തന്നെ ഉരുളക്കിഴങ്ങും ഇടും. രണ്ടും ഒരേസമയം വേവും. എന്നിട്ട് ആ ഉരുളക്കിഴങ്ങ് പുറത്തെടുത്ത് ഭർത ഉണ്ടാക്കും,” അവർ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.

“ദിവസത്തിൽ ഒരുനേരം മാത്രം പാചകം ചെയ്താൽ, ഈ മരക്കഷണങ്ങൾ കൂടുതൽ കാലം നിൽക്കും.”