ਗੱਲ 1997 ਦੀ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਦਰਭੰਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤਰਡੀ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਤ, ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਮੁੰਬਈ ਆਇਆ। ਜਿਹਦੇ ਲਈ ਘਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ। ਉਹ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 2.1 ਕਰੋੜ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ਼ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 25 ਲੱਖ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਬੀਤੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਕੰਮ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੀ ਹੈ। ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ, ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਆਫ਼ਿਸ ਬੁਆਏ ਰਹੇ, ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਸੈਰ ਕਰਾਈ ਤੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੁਪਨਾ ਮਿਲ਼ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਜਨੂੰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ... ਜਨੂੰਨ ਸੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਦਾ ਬਲਕਿ ਕੁਝ ਲਿਖਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵੀ।
ਅੱਜ 28 ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਗਏ ਹਨ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਤੇ ਢਿੱਡ ਭਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਵਜੂਦ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੇ ਰੋਜ਼ਮੱਰਾ ਦੇ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਮੁਸਲਸਲ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲ਼ਦੇ-ਪੋਸਦੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤੇ ਉਹਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦਿਲ-ਕੰਬਾਊ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚਾਣਨ-ਮੁਨਾਰਾ ਵੀ।
ਤਰਜਮਾ: ਕਮਲਜੀਤ ਕੌਰ