ಚೆನ್ನೈ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆ

ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಗಳು, 165 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ರಸ್ತೆ ತಡೆಗಳು, ಶಾಸಕರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿ ಪತ್ರಗಳು, ಅಣುಕು ಶವ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ದೇಹವನ್ನು ಕೊಳಚೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು...

ಹೀಗೆ ಚೆನ್ನೈನ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರು ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಕಿವಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ತುಂಬಾ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೊಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಇದು ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜನರು ತಮ್ಮ ಮೇಲಾದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಿ ಮೌನವಾಗಿ ಅಳಿದುಹೋಗಲು ಸುತಾರಂ ಒಪ್ಪದೇ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೋರಾಟವಾಗಿತ್ತು.

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರಾದ ಎಂ. ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಂದನೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು 'ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯದ ರೂಪ' ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. "ನಾವು 130 ದಿನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಖಾಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಲಾಯಿತು. ನರ್ಸ್‌ಗಳ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲೇ ಈಡೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದಲಿತ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರು ಅದೇ ಗೌರವವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮೌನ ತಾಳುತ್ತದೆ."

ಗ್ರೇಟರ್ ಚೆನ್ನೈ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ನ (ಜಿಸಿಸಿ) ಬಹುಪಾಲು ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರು ದಲಿತ ಮತ್ತು ಅರುಂಧತಿಯರ್ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ರಚನಾತ್ಮಕವಾದುದು ಎಂದು ಅವರು ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದರು. "ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯ – ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಗ ಎರಡೂ ಆಧಾರಿತವಾದುದು," ಎಂದು 37 ವರ್ಷದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ .

ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಾಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಉಳೈಪೋರ್ ಉರಿಮೈ ಇಯಕ್ಕಂ (ಯುಯುಐ), ಲೆಫ್ಟ್ ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್ (ಎಲ್‌ಟಿಯುಸಿ) ಮತ್ತು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್ಸ್ (ಎಐಸಿಸಿಟಿಯು) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದವು. ಹೋರಾಟದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಾದ ಕಾಮ್ರೇಡ್ ಕೆ. ಭಾರತಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟಕ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಈ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ನವೆಂಬರ್ 28, 2025ರಂದು ವಕೀಲ ಪುಲಿಯಂತೋಪ್ ಮೋಹನ್ ಮತ್ತು ಕುಟ್ಟು ಇಯ್ಯಕಂ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಯಿತು. ಅದಕ್ಕೂ ಗಣನೀಯ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕಿತು.

ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ಣಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಮೌನವು ಇತರ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ತ್ವರಿತ ಸ್ಪಂದನೆಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 24, 2025 ರಂದು, ನರ್ಸ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಿಳಿದ ಒಂದು ವಾರದೊಳಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್‌ರವರು ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ 1,000 ನರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಖಾಯಂ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ದತ್ತಿ (ಎಚ್‌ಆರ್&ಸಿಇ) ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ 2,500 ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ 1,500 ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಖಾಯಂ ಉದ್ಯೋಗದ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಈ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ತಮಗಾಗುವ ಅನ್ಯಾಯದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದವು.

ಜಿಸಿಸಿಯ ಮೂಲಕ ನೇಮಕಗೊಂಡು ಕಳೆದ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕರಾದ 31 ವರ್ಷದ ಎ. ಜಯರಾಮ್ ಅವರು, ಸಫಾಯಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ಕೊಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. "ಖಾಸಗೀಕರಣವು ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಸರ್ಕಾರವೇ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರೇ ಆಗಿರಲಿ, ನಾವು ಅದೇ ಹಳೆಯ ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ನಮಗೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಏಕೈಕ ನೈಜ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ವೇತನದ ಕಡಿತ ಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ."

ಸರ್ಕಾರಿ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸಹ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. “ನಾವು ಇಂದಿಗೂ ಅದೇ ಹಳೆಯ ಪೊರಕೆ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಯ ಕೈಗವಸುಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಅಭಿಯಾನದಂತಹ (ಎನ್‌ಯುಎಲ್‌ಎಮ್) ಯೋಜನೆಗಳು ಕೂಡ ನಮಗೆ ತಲುಪಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಜಯರಾಮ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಇದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ ಸಫಾಯಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಘನತೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದು ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಇದು ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಶ್ರಮ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಘನತೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ," ಎಂದು ಜಯರಾಮ್ ಹೇಳತ್ತಾರೆ.

2025 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 1 ರಿಂದ 13ರ ನಡುವೆ ನಾನು ಜಿಸಿಸಿ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವೀಕ್ಷಕನಾಗಿ ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವರ ಖಾಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ದುಡಿಮೆಯ ಘನತೆಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೆ.

ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನನ್ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ದಲಿತ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮತ್ತು ಖಾಸಗೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೂ ಇದೇ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ 'ಬ್ಲೂ ಬೀಚ್'ನಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿರೋಧ ನನ್ನ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನನಗೆ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಎಂ. ಪಳನಿ ಕುಮಾರ್‌ರವರ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ನನ್ನ ಕೈಗೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ನೀಡಿದ ಅವರು ಕೇವಲ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅನುಕಂಪದ ನೋಟವನ್ನು ಮೀರಿ ನೋಡುವುದನ್ನು ನನಗೆ ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಅಂದರೆ, ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿರುವ ರಚನಾತ್ಮಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಕೇವಲ ದಾಖಲೀಕರಿಸುವ ಕೆಲಸವಾಗಿ ಮಾಡದೇ, ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು.

ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದ, ದಾಖಲೀಕರಣವೇ ಒಂದು ಪ್ರತಿರೋಧವಾಯಿತು. ಚೆನ್ನೈನ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರತಿ ಚಲನವಲನ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿರಾಹಾರ ಸಮರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಮನಕಾರಿ ನಡೆಯನ್ನು ನಾನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

“ರಸ್ತೆಬದಿಯ ತ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಡೆದ ಗಾಜು, ಹರಿತ ಲೋಹ, ಸೂಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಮಲ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಇರುತ್ತವೆ. ಬಟ್ಟೆಯ ಕೈಗವಸುಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಇವುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ.ನಮಗೆ ಆಗಾಗ ಗಾಯಗಳಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ" ಎಂದರು 39 ವರ್ಷದ ಜೆ. ಗೀತಾ. "ಒಡೆದ ಗಾಜು, ಮಾನವ ಜೊಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮೂತ್ರವನ್ನು ನಾವು ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟುತ್ತೇವೆ. ಮಾಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ಕೈಗವಸುಗಳು ನಾವು ಅನುಭವಿಸುವ ಮಾನಸಿಕ ಯಾತನೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಾರವು."

ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿನ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಅವಮಾನಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ತಮ್ಮಂತಹ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂಟಿತನ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರದ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಸಹ ತೆರೆದಿಟ್ಟರು.

ನವೆಂಬರ್ 17, 2025 ರಂದು ಗೀತಾ ಅವರು ಇತರ ಮೂವರು ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಮಿಕರಾದ 50 ವರ್ಷದ ಪಿ. ಜೆನೋವಾ, 39 ವರ್ಷದ ಜಿ. ವಸಂತಿ ಮತ್ತು 36 ವರ್ಷದ ಎಸ್. ಭಾರತಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಅಂಬತ್ತೂರು ತೋಳರ್ ಕೂಡಂ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಂದು ಕಾಯಂ ಉದ್ಯೋಗ, ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ತಾವು ಆಮರಣಾಂತ ಉಪವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.

ನಿರಾಹಾರ ಸಮರ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಪೀಡಿತರಾದ ನಾಲ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು; ಅವರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯವಿತ್ತು. ಅದೇ ದಿನ, ಎಂ. ಸರಸ್ವತಿ, ಇ. ಸರಸ್ವತಿ (ಇಬ್ಬರಿಗೂ 40 ವರ್ಷ), ಕೆ. ಕಲ್ಪನಾ (35 ವರ್ಷ) ಮತ್ತು ವಿ. ವೇಲಂಕಣಿ (43 ವರ್ಷ) ಅವರು ಎರಡನೇ ಹಂತದ ನಿರಾಹಾರ ಸಮರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇಬ್ಬರೂ ಸರಸ್ವತಿಯರ ಆರೋಗ್ಯವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹದಗೆಟ್ಟ ಕಾರಣ ಅವರನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಲ್ಪನಾ ಮತ್ತು ವೇಲಂಕಣಿ ಅವರು 20 ದಿನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಷ್ಕರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರು ಈಗ ತೀವ್ರವಾದ ಅಲ್ಸರ್ (ಜಠರ ಹುಣ್ಣು) ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪದೇ ಪದೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮಹಿಳಾ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಏಕೈಕ ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಿರುದ್ಯೋಗವು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಹೈರಾಣಾಗಿಸಿದೆ. ಅವರುಗಳ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. "ನಾನು ಶಾಲಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ, ನನ್ನ ಮಗಳು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾಳೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ವಸಂತಿ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ, ಪಾವತಿಸದ ಶಾಲಾ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಊಟವಿಲ್ಲದ ದಿನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ.

ಅನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲದ ಏಕೈಕ ಮೂಲ ಅವರ ಕುಟುಂಬವಾಗಿದ್ದು, ಅದೀಗ ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ: “ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿಲ್ಲ. ದೀಪಾವಳಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂಧರ್ಭ ಸಾವಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಅನಿಸಿತ್ತು. ಈಗ ಪೊಂಗಲ್(ಸಂಕ್ರಾಂತಿ) ಬರುತ್ತಿದೆ,” ಎಂದು ಅವರು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಹಸಿವು, ಸಾಲ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮಾನಸಿಕ ಬಳಲಿಕೆ ಮಿತಿ ಮೀರಿದೆ. "ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾವೊಂದೇ ದಾರಿ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೊಂದು ವೇದನೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ," ಎಂದು ಕಳೆದ 10 ರಿಂದ 15 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಮ್ಮ ಅಳಲನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಡಿಸೆಂಬರ್ 19 ರಂದು, ರಾಯಪುರಂನ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಆರ್‌ಎಂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಮೀಪ 48 ವರ್ಷದ ಪೌರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಟಿ. ರವಿಕುಮಾರ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಟಿಕಾಬಾಯಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾ, "ನನ್ನ ಮಗ ಕೆಲಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಗೆ ತೀವ್ರ ಪೆಟ್ಟಾಗಿದ್ದರೂ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದನು, ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರವು ಅವನನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು" ಎಂದರು.

“ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಭರವಸೆ ಉಳಿಯದ ಕಾರಣ, ಅವನು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಸರಕಾರವೇ ಹೊರಬೇಕು” ಎಂದು ಆ ತಾಯಿ ಹೇಳಿದರು.

ರವಿಕುಮಾರ್ ಅವರ ಸಾವು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಇಬ್ಬರು ಪೌರ ಕಾರ್ಮಿಕರು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆದ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ವಲಯ 6ರ 48 ವರ್ಷದ ಬಿ. ಉದಯ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಕಾಮಾಲೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಕಾರ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣದಿಂದಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ತೊಂದರೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ವಲಯ 5ರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕನಾದ 49 ವರ್ಷದ ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮಧುಮೇಹ ಖಾಯಿಲೆ, ಪಾವತಿಸದ ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2025 ರಂದು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು.

ಟಿ. ರವಿಕುಮಾರ್ ಅವರ ಶವಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾಗ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರು “ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಹೀಗೆಯೇ ಸಾಯಲಿದ್ದೇವೆ. ಇದೊಂದೇ ನಮಗೆ ಉಳಿದಿರುವ ದಾರಿ ಎಂದು ತೋರುತ್ತಿದೆ; ಬೇರೆ ದಾರಿಯೇ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು

ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಹಲವು ರಾತ್ರಿಗಳವರೆಗೆ ನನ್ನ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದವು. ಆದರೆ, ನನ್ನ ಈ ವೇದನೆ ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿತ್ತು— ಸ್ವತಃ ಆ ಜನಗಳೇ ಬೆಂಬಿಡದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಭಯದಿಂದಾಗಿ 130 ದಿನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಿದ್ದೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು.

2026 ರ ಜನವರಿ 3ರಂದು ರವಿಕುಮಾರ್ ಅವರ ನಿಧನದ 16ನೇ ದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ, ನೂರಾರು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಚೆನ್ನೈನ ಮಿಂಟ್ ಬಳಿಯ ಸ್ಮಶಾನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ, ಆಳದ ನೋವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಮೂಲೆಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ಇಬ್ಬರು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಶವಗಳಂತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

2026 ರ ಜನವರಿ5 ರಂದು ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಎಗ್ಮೋರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಬಳಿ ಕೂವಂ ನದಿಗೆ ಇಳಿದರು. “ಇದು ನಮಗೆ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ನಮ್ಮನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಇಂತಹ ಚರಂಡಿಗಳಿಗೇ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ,” ಎಂದರು .

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೊಲೀಸರು ತಕ್ಷಣವೇ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 2 ಗಂಟೆಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೂ ಸಮಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೂವಂ ನದಿಯ ಕೊಳಕು ನೀರಿನಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕರು ವಾಂತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅಸ್ವಸ್ಥರಾದರು. ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದ ವಸಂತಿ ಹಲವಾರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಉಸಿರಾಡಲು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರು. ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಗಟಾರದೊಳಗಿಳಿದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಾತಿನ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಸಮಾಜದ ಕ್ರೂರ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ನದಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಚದುರಿಸಿದರು.

ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ದತ್ತಿ ಇಲಾಖೆ(ಎಚ್‌ಆರ್&ಸಿಇ) ಸಚಿವ ಪಿ.ಕೆ. ಶೇಖರ್ ಬಾಬು ಅವರು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ, ವಲಯ 5 ಮತ್ತು ವಲಯ 6ರ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಗ್ರೇಟರ್ ಚೆನ್ನೈ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.

ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತು, ಚೆನ್ನೈನಾದ್ಯಂತ ರಸ್ತೆಗಳು, ಬೀದಿಗಳು, ಸ್ಮಶಾನಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರು ನಡೆಸಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ಹೋರಾಟದ ಫಲಿತಾಂಶ ಇದಾಗಿದೆ.