কজলিয়াঁ উদযাপন

কজলিয়াঁৰ বাৰ্ষিক উত্সৱৰ প্ৰস্তুতি চলে বুন্দেলখণ্ড আৰু বাঘেলখণ্ড অঞ্চলৰ লোকে মাটিৰ পাত্ৰত বীজ ৰখাৰ দিনটোৰ পৰা। তাৰে ন দিন পিছত যেতিয়া বীজবোৰ অংকুৰিত হয়, সেই বীজবোৰক পূজা কৰা হয়। খুজলু বুলি কোৱা এই অংকুৰিত বীজৰ পুলিবোৰ এটা খৰাহীত ভৰাই মহিলাই মূৰত লৈ মন্দিৰলৈ যায়। বাটত তেওঁলোকে পৰম্পৰাগত গীত গাই যায়।

“আমি বৰ উলহ-মালহেৰে কঁজলিয়া উদযাপন কৰোঁ,” মহিলাসকলো চাহদোল জিলাৰ পঁচগাওঁস্থিত মন্দিৰটোলৈ যোৱাৰ বাটত গীত গোৱা আৰু ঢোলকি বজোৱা মমতাই কয়।

এই উত্সৱ মধ্যপ্ৰদেশ আৰু উত্তৰ প্ৰদেশৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ বাবে বিশেষ। একাত্মবোধৰ এই উত্সৱ মানে পৰস্পৰক ক্ষমা কৰি একেলগে আগবাঢ়ি যোৱাৰ সময়। জনবিশ্বাস যে খুজলু কাৰোবালৈ আগবঢ়ালে অসূয়া-অপ্ৰীতি দূৰ হয় আৰু সংহতি স্থাপিত হয়। উচ্চ জাতৰ লোক যেনে ব্ৰাহ্মণ আৰু ৰাজপুতসকলে ধ্বজাবাহী শোভাযাত্ৰা কৰে আৰু ঘৰত পূজা-পাতাল কৰে। আদিবাসী গোণ্ড আৰু বাইগা জনজাতীয় লোকসকলে লোকনৃত্য-গীতেৰে এই উত্সৱ উদযাপন কৰে।

“ইয়াত মেলাৰ দৰে উত্সৱৰ পৰিৱেশে বিৰাজ কৰিছিল,” মন্দিৰৰ চোৱাচিতাৰ দায়িত্বত থকা ৰামস্বৰূপ বিশ্বকৰ্মাই কয়। “দূৰ-দুৰণিৰ পৰা মানুহে এই উত্সৱত ভাগ ল’বলৈ আহিছিল। বতাহত নাম-কীৰ্তনৰ শব্দ ভাঁহিছিল, গোটেই গাওঁখনেই আনন্দ-উত্সৱত আত্মহাৰা হৈ পৰিছিল।”

ৰক্ষাবন্ধনৰ পিছত কঁজলিয়া উত্সৱ উদযাপন কৰা হয়, প্ৰায়ে আগস্ত মাহত পৰে। খুজলুবোৰ পানীত নিমজ্জিত কৰি ইশ্বৰলৈ আগবঢ়োৱা হয় আৰু তাৰপিছত পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱৰ কাণত গুজি দিয়া হয়। পুৰুষেও এই উত্সৱত ভাগ লয়।

মধ্যপ্ৰদেশৰ পঁচগাঁৱৰ বাসিন্দা জীতেন্দ্ৰ প্ৰতাপ সিঙে প্ৰায় আধা দশক আগৰ তেওঁৰ শৈশৱৰ দিন মনত পেলাই কয়, “এই উত্সৱ আছিল বৰ বিশাল, সকলোৱে এই উত্সৱত ভাগ লৈছিল। আমাৰ আজোককাহঁতৰ দিনৰ পৰা এই পৰম্পৰা চলি আহিছে।”

অঞ্চলটোৰ পৰা মানুহ কামৰ সন্ধানত বাহিৰলৈ ওলাই যোৱাৰ বাবে এনে উত্সৱত প্ৰভাৱ পৰিছে। “(এতিয়া) মানুহৰ হাতত সময় কম। কেতিয়াবা কামৰ সন্ধানত আমি ঘৰ এৰি যাবলগীয়া হয়। ধীৰে ধীৰে এই পৰম্পৰা ম্লান পৰিব ধৰিছে,” তেওঁ যোগ দিয়ে।

কঁজলিয়া উত্সৱ উদযাপনক লৈ এই তথ্যচিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।

অনুবাদ: পংকজ দাস