ಬಿಹು ಹಾಡುಗಳು: ʼಅವು ನಮ್ಮ ನರನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ನದಿಯಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆʼ

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೇಳಿಬರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಶಬ್ದವೆಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ನೀರು ತುಂಬಿದ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಸರಿನ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಚಿಗುರು ಹಸಿರಿನ ಭತ್ತದ ಸಸಿಯನ್ನು ನೆಡುವ ಸದ್ದು. ಆಗ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ, ಐದು ಮಹಿಳೆಯರು ಸಹಜವೆನ್ನುವಂತೆ ಬಿಹು ಗೀತೆಯೊಂದನ್ನು ಹಾಡತೊಡಗಿದರು.

ಅದು ಅಸ್ಸಾಮಿ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಆಹಾರ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ಒಂದು ದಿನ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನೊಭುಹಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ದಿನವು ಇಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ನಾಟಿಯ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭತ್ತದ ಸಸಿಗಳ ಆಗಮನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀರಾ ಸೈಕಿಯಾ ಅವರ ಗದ್ದೆಯ ಮೇಲೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸೂರ್ಯನು ಚರ್ಮವನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಆರ್ದ್ರತೆಯಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸ ಬಹಳ ಶ್ರಮವನ್ನು ಬೇಡವಂತಹದ್ದಾಗಿತ್ತು. 52 ವರ್ಷದ ಹೀರಾ ಸೈಕಿಯಾ ಈ ಹಂಗಾಮಿನ ತನ್ನ ಮೊದಲ ದಿನದ ಗದ್ದೆ ನಾಟಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲೆಂದು ನಾಲ್ವರು ಗೆಳತಿಯರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ್ದರು. 50 ವರ್ಷದ ಗುನಿತಾ ಸೈಕಿಯಾ ತನ್ನ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 55 ವರ್ಷದ ಅರುಣಾ ಬೋರಾ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಬಿಸಿಯೂಟ ತಯಾರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 35 ವರ್ಷದ ಬೃಷ್ಟಿಪರ್ಣಾ ಸೋನೋವಾಲ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದವರು, ಮತ್ತು 35 ವರ್ಷದ ನೋಮಿ ಸೈಕಿಯಾ ಗೃಹಿಣಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕ ಮಹಿಳೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವ ತಮ್ಮ ತುಂಡು ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಭತ್ತ ನಾಟಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಹೀರಾ ಮುಂದೆ ಸರದಿಯಂತೆ ತಮ್ಮ ಗೆಳತಿಯರ ಗದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನಾಟಿ ಮಾಡಲು ಹೋಗಲಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ಬಿಘಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ (ಅಸ್ಸಾಮಿನಲ್ಲಿ 0.33 ಎಕರೆಗೆ ಸಮ) ಭತ್ತವನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡಲು ಐದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸುಮಾರು ಐದರಿಂದ ಆರು ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದಲೇ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಮತ್ತು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕೆಲಸದ ನಡುವೆ ಅವರು ಬಿಹು ಗೀತೆಯೊಂದನ್ನು ಹಾಡತೊಡಗಿದರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಗುನಿತಾ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿ, ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಿಹು ನಾಮ್‌ಗಳನ್ನು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಹಾಡಿದರು. ಉಳಿದ ಮಹಿಳೆಯರು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕೋರಸ್‌ ರೀತಿ ಹಾಡತೊಡಗಿದರು, ಅವರ ಗೀತೆಗೆ ತಕ್ಕನಾದ ಚಪ್ಪಾಳೆಯ ಸದ್ದು ಹಾಡನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುತಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಗುನಿತಾ ಮತ್ತು ಇತರರು ಹಾಡಿದ ಬಿಹು ಗೀತೆಗಳು ರೊಂಗಾಲಿ ಅಥವಾ ಬೊಹಾಗ್ ಬಿಹುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವು, ಇದನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸ್ಸಾಮೀ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ದಿನವಾದ ಈ ದಿನವನ್ನು ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಆಗಮನದ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ದಿನವನ್ನು ಹೊಸ ಉಳುಮೆ ಮತ್ತು ನಾಟಿ ಹಂಗಾಮಿನ ಆಗಮನವಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ನೃತ್ಯ, ಗೀತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಆಚರಣೆ ಇಂದಿನ ವಿರೂಪಗೊಂಡ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ತೆರೆದ ವೇದಿಕೆಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಹಣ ಪಡೆದು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವ ವೃತ್ತಿಪರ ಕಲಾವಿದರಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಜಗಮಗಿಸುವ ಬೆಳಕಾಗಲೀ, ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳಾಗಲೀ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರದ್ದೋ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲಲೇನಿದ್ದರೂ ಸೂರ್ಯ, ಋತುಗಳು, ಬೇಸಾಯ ಮತ್ತು ಶ್ರಮ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದೀಗ ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಹೀರಾ ಅವರ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ.

ಅಸ್ಸಾಮಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಬಿಹು ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬವೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೃಷಿ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಬೊಹಾಗ್‌ ಬಿಹು ಹಬ್ಬವನ್ನು ಬೆಳೆ ನಾಟಿಯ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಟಿ ಬಿಹು ಬಹಳ ಸರಳವಾದ್ದು, ಇದನ್ನು ಉತ್ತಮ ಬೆಳೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮಾಘ್‌ ಬಿಹು ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿನೊಂದಿಗೆ ಕೃಷಿ ಚಕ್ರದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗೀತೆಗೆಳು ಕೊಯಿಲು, ಪ್ರವಾಹ, ಪ್ರೀತಿ, ಆಸೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಜ್ಞಾತ ಬೇಸಾಯಗಾರರಿಂದ ರಚಿತಗೊಂಡ ಈ ಬಿಹು ಗೀತೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ವರ್ಷವಿಡೀ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಜನರ ಬದುಕು, ಶ್ರಮ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಹಂಬಲದ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಈ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಜನರು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಪಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

"ಬಿಹು ಗೀತೆಗಳು ಕಲಿತು ಹಾಡಬಹುದಾದ ರೀತಿಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲ" ಎಂದು ಗುನಿತಾ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. "ಬಿಯಾನಾಮ್ (ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳು) ಕೂಡ ನಮಗೆ ಕಲಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದಲ್ಲ, ನಾವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಪರಿಸರದ ನಡುವೆ ಕಲಿತೆವು. ಬಹುಶಃ ಬೋರಗೀತ್‌ ರೀತಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪವನ್ನು ನೀವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ಯಾರಿಂದಾದರೂ ಕಲಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಬಿಹು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಭಾಗ. ಅವು ನಮ್ಮ ನರ-ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ನದಿಗಳಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ."

ಅನುವಾದ: ಶಂಕರ. ಎನ್. ಕೆಂಚನೂರು